# data[].attributes.headline
แนวทางป้องกันและแก้ไขมลพิษทางอาหาร

# data[].attributes.subject
แนวทางป้องกันและแก้ไขมลพิษทางอาหาร

# data[].attributes.body
การป้องกันและแก้ไขมลพิษจากสารเคมีที่ปนเปื้อนในอาหาร
1. หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารซึ่งมีสารเคมีที่ก่อให้เกิดอันตราย
2. หลีกเลี่ยงการใช้ภาชนะที่ก่อให้เกิดสารพิษที่ปนเปื้อนในอาหาร
3. เมื่อเกิดอาการผิดปกติหรืออาการแพ้จากการรับประทานอาหารชนิดใดชนิดหนึ่งให้หยุด รับประทานอาหารชนิดนั้นทันที ถ้ามีอาการรุนแรงให้ไปพบแพทย์ อย่างไรก็ตามการป้องกันและแก้ไขปัญหามลพิษด้านต่าง ๆ ต้องอาศัยความร่วมมือทั้งจากภาค รัฐ ภาคเอกชน และประชาชน โดยมีภาครัฐบาลเป็นแกนนํา และมีแผนการดําเนินงานที่ชัดเจน ดังตัว อย่างที่จะกล่าวถึงต่อไป

# data[].attributes.body
ของมลพิษทางอาหาร

# data[].attributes.body
ของมลพิษทางอาหาร

# data[].attributes.headline
                                              สเหตุ

# data[].attributes.subject
                                              สเหตุ

# data[].attributes.body
ของมลพิษทางอาหาร

# data[].attributes.headline
แนวทางแก้ไข มลพิษอาหาร

# data[].attributes.subject
แนวทางแก้ไข มลพิษอาหาร

# data[].attributes.body
การแก้ปัญหามลพิษทางอาหาร

1) เลือกรับประทานอาหารที่สะอาด ถูกสุขลักษณะ

2) พืชหรือสัตว์ที่นำมาประกอบอาหารต้องแน่ใจว่ารับประทานได้

3) การเลือกซื้ออาหารกระป๋องหรืออาหารปรุงแต่งต้องดูฉลากรายละเอียดการเก็บรักษาให้ชัดเจน

4) หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารสีฉูดฉาด ถ้าเป็นสีควรเป็นสีจากธรรมชาติ เช่น สีม่วงจาก ดอกอัญชัน สีเหลืองจากฟักทองและลูกตาล สีเขียวจากใบเตย ชาเขียว เป็นต้น

5) ไม่ควรใส่สารเคมีในอาหาร หรือสารปรุงแต่ง เช่น ผงชูรส สีผสมอาหาร สารกันบูด สารแต่งกลิ่น เป็นต้น

6) ไม่ควรรับประทานอาหารที่บูด เน่า หรือเก็บไว้นานเกินไปอาจมีเชื้อโรคเกิดขึ้นได้

7) อาหารพวกผัก ผลไม้ ควรชำระล้างให้สะอาด

8) ภาชนะที่รองรับอาหารต้องไม่เป็นพิษ หรือมีสารพิษปนเปื้อนออกมาในอาหาร

9) ออกกฎหมายควบคุมการใช้สารปรุงแต่งอาหาร

# data[].attributes.headline
ผลกระทบของมลพิษอาหาร

# data[].attributes.subject
ผลกระทบของมลพิษอาหาร

# data[].attributes.body
สารเจือปนหรือสารปนเปื่อนในอาหาร
สารเจือปนหรือสารปนเปื่อนในอาหาร แบ่งเป็น 2ประเภท ได้แก่
1. สารที่เกิดจากกระบวนการผลิต การบรรจุและการปรุงอาหาร ได้แก่ สารที่ใส่ใน กระบวนการผลิตอาหาร เช่น สารทําให้เป็นเนื้อเดียวกัน  เช่น เลซิตินโปรไพลีนไกลคอล  หรือสารที่ทําให้เกิดการคงตัว หรือมีความหนืด เช่น กัมอราบิค  เจลาติน  วุ.นสกัดจากสาหร่าย สารบางชนิดเกิดจากการละลายของ
ภาชนะบรรจุอาหารและเป็นพิษต่อร่างกาย ภาชนะบรรจุที่มีสารพีวีซี  เช่น ถุงพลาสติก ขวดบรรจุน้ำมันพืช สารพวกนี้จะละลายออกมาอยู่ในอาหาร ถ้าเกินเกณฑ์ที่ ปลอดภัยคือ 0.05 ppm ก็จะเป็นสารพิษ ก่อให้เกิดมะเร็งได้ นอกจากนี้ยังมีสารไพโรลัยเซท  ซึ่งคือสารที่เกิดจากการเผา ย่างอาหารโปรตีน เช่น เนื้อสัตว์ จนเกรียมไหม้ จะเกิด สารไพโรลัยเซทขึ้น ซึ่งเป็นสารก่อมะเร็ง

# data[].attributes.headline
การเเก้ปัญหา มลพิษทางอาหาร

# data[].attributes.subject
การเเก้ปัญหา มลพิษทางอาหาร

# data[].attributes.body
1. หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารซึ่งมีสารเคมีที่ก่อให้เกิดอันตราย
2. หลีกเลี่ยงการใช้ภาชนะที่ก่อให้เกิดสารพิษที่ปนเปื้อนในอาหาร
3. เมื่อเกิดอาการผิดปกติหรืออาการแพ้จากการรับประทานอาหารชนิดใดชนิดหนึ่งให้หยุด รับประทานอาหารชนิดนั้นทันที ถ้ามีอาการรุนแรงให้ไปพบแพทย์ อย่างไรก็ตามการป้องกันและแก้ไขปัญหามลพิษด้านต่าง ๆ ต้องอาศัยความร่วมมือทั้งจากภาค รัฐ ภาคเอกชน และประชาชน โดยมีภาครัฐบาลเป็นแกนนํา และมีแผนการดําเนินงานที่ชัดเจน ดังตัว อย่างที่จะกล่าวถึงต่อไป

# data[].attributes.headline
สารมลพิษในอาหาร

# data[].attributes.subject
สารมลพิษในอาหาร

# data[].attributes.body
อาหารจัดเป็นปัจจัยสี่ที่สําคัญต่อมนุษย์ในการดํารงชีวิต การบริโภค อาหารในปัจจุบันมีความเสี่ยงที่จะได้รับสารพิษที่เจือปน และสาร ปนเปื ้อนที่ถูกใส่ลงในอาหารมากขึ ้น อันเป็ นสาเหตุที่สําคัญของการเกิด โรคต่าง ๆ เช่น มะเร็ง ไตพิการ ความดันโลหิตสูง ชัก กล้ามเนื ้อเป็ น อัมพาต อาหารเป็ นพิษ ภูมิแพ

# data[].attributes.body
อาหารเป็นสารที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตการเจริญเติบโตทำให้เกิดพลังงานสร้างภูมิคุ้มกันโรค ควบคุมการ ทางานของระบบอวัยวะต่าง ๆ อาหารที่เรารับประทานนอกจากคำนึงถึงคุณประโยชน์ต่อร่างกายแล้วยังต้อง คิดถึงคุณภาพของอาหาร โดยพิจารณาถึงความสะอาดและความปลอดภัยของอาหารที่บริโภคด้วย

# data[].attributes.headline
64012899 เจษฎากร ฉายะจินดา

# data[].attributes.subject
64012899 เจษฎากร ฉายะจินดา

# data[].attributes.headline
สาเหตุของมลพิษทางอาหาร

# data[].attributes.subject
สาเหตุของมลพิษทางอาหาร

# data[].attributes.body
สารมลพิษในอาหาร (Food Pollutants)

สารพิษที่พบในอาหารแบ่งได้ ดังนี้

1) สารพิษที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย แบคทีเรียพวกนี้จะปะปนไปกับอาหาร เป็นสาเหตุของ โรคทางเดินอาหาร ได้แก่ อหิวาตกโรค บิด แอนแทรกซ์ เป็นต้น

2) สารมลพิษที่เกิดจากพิษของแบคทีเรีย เกิดจากการปล่อยสารพิษของแบคทีเรียออกมาปะปน กับอาหาร ซึ่งพิษมีความรุนแรงมาก หากไม่สังเกตหรือรู้เท่าไม่ถึงการณ์ เมื่อรับประทานเข้าไปจะมีอาการ วิงเวียน อ่อนเพลีย ตาพร่า เป็นอัมพาต กลืน พูด หายใจลำบาก เชื้อโรคชนิดนี้มักพบในอาหารกระป๋องที่มี กรรมวิธีในการผลิตที่ไม่สะอาดหรืออาหารที่หมดอายุ

3) สารพิษที่เกิดจากเชื้อไวรัส ไวรัสพบทั่วไปในอุจจาระ น้ำมูก น้ำลาย สามารถเจริญและแพร่ใน มนุษย์ โดยมีพาหะพวกสัตว์ ได้แก่ ไข้หวัดนก โรคซาร์ส โรคฉี่หนู เป็นต้น

4) สารมลพิษที่เกิดพยาธิ พวกพยาธิและโปรโตซัวส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในลำไส้คนและสัตว์ทำให้ เกิดอาการอ่อนเพลีย มีนงง สติปัญญาเสื่อม อาจทำให้ลำไส้อุดตัน หรือเกิดแผลในลำไส้ บางรายอาจพิการหรือตายได้

5) สารมลพิษที่เกิดจากสารเคมีและวัตถุเจือปนในอาหาร อาหารโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์หรือโดยอุบัติเหตุ เมื่อรับประทานเข้าไปจะมีอาการทั่ว ๆ ไป คือ ปวดท้อง ท้องเดินอาเจียน ฯลฯ ถ้ามีปริมาณมากพออาจจะทำให้ตายได้ เช่น พวกแคดเมียมหรือพลวงที่อยู่ในลักษณะเคลือบ ภาชนะ สารหนู หรือฟลูออไรต์ในสารกำจัดแมลง ไซยาไนต์ในน้ำยาขัดเงินบางชนิด ตะกั่วจากภาชนะที่ทำ จากตะกั่วหรือสารต่าง ๆ เพื่อใช้ปรุงแต่งอาหาร เช่น สารกันบูด พวกกรดบอริคหรือกรดซาลิไซลิค สารที่ทำให้ เปื่อยนุ่ม พวกผงโซดา สารกำจัดแมลงที่พิษตกค้างในอาหารจำพวกผักสด ผลไม้ ปลาแห้ง และสารพิษ เช่น ปรอท ตะกั่ว สะสมอยู่ในอาหารประเภทหอย ปลา เป็นต้น

6) สารมลพิษที่เกิดจากพิษของพืช สัตว์และเชื้อรา โดยธรรมชาติพืชและสัตว์บางชนิดมีสารพิษ อยู่ในตัว เช่น เห็ดบางชนิด คางคก ปลาปักเป้า หรือเมล็ดพืชบางชนิด ถ้าเรารับประทานอาหารพวกนี้เข้าไปอาจ ทำให้เกิดอันตรายได้ ดังนั้น ต้องพิจารณาอย่างรอบคอบเสียก่อนนำมารับประทาน

# data[].attributes.body
1) สารพิษที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย
2) สารมลพิษที่เกิดจากพิษของแบคทีเรีย
3) สารพิษที่เกิดจากเชื้อไวรัส
4) สารมลพิษที่เกิดพยาธิ
5) สารมลพิษที่เกิดจากสารเคมีและวัตถุเจือปนในอาหาร
6) สารมลพิษที่เกิดจากพิษของพืช สัตว์และเชื้อรา

# data[].attributes.headline
การแก้ปัญหามลพิษทางอาหาร

# data[].attributes.subject
การแก้ปัญหามลพิษทางอาหาร

# data[].attributes.body
มลพิษทางอาหารเกิดขึ้นเองในธรรมชาติหรือสารพิษจากการปรุงแต่งของอาหารเพื่อเพิ่มรสชาติ เพื่อ ถนอมอาหาร ซึ่งล้วนแต่เสี่ยงต่อการปนเปื้อนของสารพิษ การแก้ปัญหามลพิษพอสรุปได้ ดังนี้

1) เลือกรับประทานอาหารที่สะอาด ถูกสุขลักษณะ

2) พืชหรือสัตว์ที่นำมาประกอบอาหารต้องแน่ใจว่ารับประทานได้

3) การเลือกซื้ออาหารกระป๋องหรืออาหารปรุงแต่งต้องดูฉลากรายละเอียดการเก็บรักษาให้ชัดเจน

4) หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารสีฉูดฉาด ถ้าเป็นสีควรเป็นสีจากธรรมชาติ เช่น สีม่วงจาก ดอกอัญชัน สีเหลืองจากฟักทองและลูกตาล สีเขียวจากใบเตย ชาเขียว เป็นต้น

5) ไม่ควรใส่สารเคมีในอาหาร หรือสารปรุงแต่ง เช่น ผงชูรส สีผสมอาหาร สารกันบูด สารแต่งกลิ่น เป็นต้น

6) ไม่ควรรับประทานอาหารที่บูด เน่า หรือเก็บไว้นานเกินไปอาจมีเชื้อโรคเกิดขึ้นได้

7) อาหารพวกผัก ผลไม้ ควรชำระล้างให้สะอาด

8) ภาชนะที่รองรับอาหารต้องไม่เป็นพิษ หรือมีสารพิษปนเปื้อนออกมาในอาหาร

9) ออกกฎหมายควบคุมการใช้สารปรุงแต่งอาหาร

# data[].attributes.headline
สาเหตุของมลพิษทางอาหาร

# data[].attributes.subject
สาเหตุของมลพิษทางอาหาร

# data[].attributes.body
สารมลพิษที่เกิดพยาธิ พวกพยาธิและโปรโตซัวส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในลำไส้คนและสัตว์ทำให้ เกิดอาการอ่อนเพลีย มีนงง สติปัญญาเสื่อม อาจทำให้ลำไส้อุดตัน หรือเกิดแผลในลำไส้ บางรายอาจพิการหรือตายได้

สารมลพิษที่เกิดจากพิษของพืช สัตว์และเชื้อรา โดยธรรมชาติพืชและสัตว์บางชนิดมีสารพิษ อยู่ในตัว เช่น เห็ดบางชนิด คางคก ปลาปักเป้า หรือเมล็ดพืชบางชนิด ถ้าเรารับประทานอาหารพวกนี้เข้าไปอาจ ทำให้เกิดอันตรายได้ ดังนั้น ต้องพิจารณาอย่างรอบคอบเสียก่อนนำมารับประทาน

สารมลพิษที่เกิดจากพิษของแบคทีเรีย เกิดจากการปล่อยสารพิษของแบคทีเรียออกมาปะปน กับอาหาร ซึ่งพิษมีความรุนแรงมาก หากไม่สังเกตหรือรู้เท่าไม่ถึงการณ์ เมื่อรับประทานเข้าไปจะมีอาการ วิงเวียน อ่อนเพลีย ตาพร่า เป็นอัมพาต กลืน พูด หายใจลำบาก เชื้อโรคชนิดนี้มักพบในอาหารกระป๋องที่มี กรรมวิธีในการผลิตที่ไม่สะอาดหรืออาหารที่หมดอายุ

# data[].attributes.headline
สาเหตุของมลพิษทางอาหาร

# data[].attributes.subject
สาเหตุของมลพิษทางอาหาร

# data[].attributes.body
สารมลพิษที่เกิดจากสารเคมีและวัตถุเจือปนในอาหาร อาหารโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์หรือโดยอุบัติเหตุ เมื่อรับประทานเข้าไปจะมีอาการทั่ว ๆ ไป คือ ปวดท้อง ท้องเดินอาเจียน ฯลฯ ถ้ามีปริมาณมากพออาจจะทำให้ตายได้ เช่น พวกแคดเมียมหรือพลวงที่อยู่ในลักษณะเคลือบ ภาชนะ สารหนู หรือฟลูออไรต์ในสารกำจัดแมลง ไซยาไนต์ในน้ำยาขัดเงินบางชนิด ตะกั่วจากภาชนะที่ทำ จากตะกั่วหรือสารต่าง ๆ เพื่อใช้ปรุงแต่งอาหาร เช่น สารกันบูด พวกกรดบอริคหรือกรดซาลิไซลิค สารที่ทำให้ เปื่อยนุ่ม พวกผงโซดา สารกำจัดแมลงที่พิษตกค้างในอาหารจำพวกผักสด ผลไม้ ปลาแห้ง และสารพิษ เช่น ปรอท ตะกั่ว สะสมอยู่ในอาหารประเภทหอย ปลา เป็นต้น

# data[].attributes.headline
สาเหตุและผลกระทบของมลพิษทางอาหาร

# data[].attributes.subject
สาเหตุและผลกระทบของมลพิษทางอาหาร

# data[].attributes.body
1. สารปรุงแต่งและถนอมอาหาร
สารเคมีเรียกว่า วัตถุเจือปนในอาหาร (Food additive) ซี่งหมายถึงสารที่โดยปกติแล้วไม่ บริโภคเป็นอาหาร และไม่ใช้เป็นส่วนผสมของอาหารธรรมดา แต่เป็นสารที่เติมในอาหารเพื่อวัตถุ ประสงค์ทางด้านของกรรมวิธีการผลิตในอุตสาหกรรมอาหาร เช่น เพื่อวัตถุประสงค์แต่งรส เพิ่ม ความคงตัว กันบูด กันเสีย กันหืน เป็นต้น
2. สารเจือปนหรือสารปนเปื่อนในอาหาร
สารเจือปนหรือสารปนเปื่อนในอาหาร แบ่งเป็น 2ประเภท ได้แก่
2.1 สารที่เกิดจากกระบวนการผลิต การบรรจุและการปรุงอาหาร ได้แก่ สารที่ใส่ใน กระบวนการผลิตอาหาร เช่น สารทําให้เป็นเนื้อเดียวกัน (emulsifier) เช่น เลซิติน (lecithin) โปรไพลีนไกลคอล (propylene glycol) หรือสารที่ทําให้เกิดการคงตัว หรือมีความหนืด เช่น กัมอราบิค (gum arabic) เจลาติน (gelatin) วุ.นสกัดจากสาหร่าย สารบางชนิดเกิดจากการละลายของ
ภาชนะบรรจุอาหารและเป็นพิษต่อร่างกาย ภาชนะบรรจุที่มีสารพีวีซี (PVC = polyvinyl chloride) เช่น ถุงพลาสติก ขวดบรรจุน้ำมันพืช สารพวกนี้จะละลายออกมาอยู่ในอาหาร ถ้าเกินเกณฑ์ที่ ปลอดภัยคือ 0.05 ppm ก็จะเป็นสารพิษ ก่อให้เกิดมะเร็งได้ นอกจากนี้ยังมีสารไพโรลัยเซท (pyrolysates) ซึ่งคือสารที่เกิดจากการเผา ย่างอาหารโปรตีน เช่น เนื้อสัตว์ จนเกรียมไหม้ จะเกิด สารไพโรลัยเซทขึ้น ซึ่งเป็นสารก่อมะเร็ง
2.2 สารพิษจากเชื้อรา และแบคทีเรีย เป็นสารที่เกิดจากกระบวนการเมแทบอลิซึมของ แบคทีเรีย และเชื้อราเอง เช่น
- สารอะฟลาทอกซิน (aflatoxin) ซึ่งเป็นสารที่ได้จากเชื้อราที่พบในอาหารแห้ง เช่น กุ้งแห้ง พริกแห้ง กระเทียม หอม ถ้าได้รับพิษมากๆ อาจเสียชีวิตทันที แต่ถ้าสะสมนานๆ ก่อให้ เกิดมะเร็ง
- สารพิษโบทูลิน เกิดจากเชื้อแบคทีเรียที่อาศัยในที่ไร้ออกซิเจน มักพบในอาหาร กระป๋อง ซึ่งถ้าได้รับเข้าไป จะทําให้เสียชีวิตด้วยอาการอัมพาตของอวัยวะที่เกี่ยวกับระบบหายใจ มีความเป็นพิษรุนแรงมาก ปริมาณเข้มข้นเพียง 0.01 ไมโครกรัม ทําให้คนตายทันที
- สารพิษโคเลอราเจน จากเชื้ออหิวาตกโรค ทําให้เกิดอาการท้องร่วงอย่างรุนแรง ผู้ ป่วยอาจตายเพราะสูญเสียน้ำและเกลือแร่ แต่ถ้ารักษาทันท่วงทีโดยการรักษาสมดุลของน้ำและเกลือ แร่ก็จะหายได้
- สารที่เกิดจากการย่าง การปิ้ง การอบ และการเผาอาหาร อาหารหลายชนิดที่ถูกปรุง หรือทําให้สุก โดยการใช้ความร้อนสูงโดยตรงบนอาหาร เช่น เนื้อย่าง สเต๊ะ ไก่ย่าง ปลาเผา ลูก ชิ้นปิ้ง เป็นต้น จากการวิจัยของสถาบันมะเร็งแห่งชาติประเทศญี่ปุ่น พบว่า อาหารเหล่านี้มีสารพิษ ที่ทําให้เกิดมะเร็งในสัตว์ทดลอง นอกจากสารเจือปนในอาหารดังตัวอย่างที่กล่าวมาแล้ว ยังมีสารเคมีอื่นๆ ที่ไม่ได้ใช้ใน อาหารโดยตรง แต่ผู้ผลิตหรือผู้จําหน่ายนํามาใช้ในอาหาร โดยที่อาจรู้เท่าไม่ถึงการณ์ หรือโดย ความต้องการลดต้นทุนการผลิต ขาดการรับผิดชอบต่อชีวิตและสุขภาพของผู้บริโภค ตัวอย่าง การใช้สารเหล่านี้ ได้แก่ การใช้สีย้อมผ้าแทนสีผสมอาหาร เนื่องจากมีราคาถูกกว่า และใช้ใน ปริมาณน้อย ซึ่งสีเหล่านี้มักมีส่วนผสมของโลหะหนักจึงเป็นอันตรายต่อสุขภาพของผู้บริโภคโดย ตรง และการสะสมของสีเหล่านี้อาจก่อโรคมะเร็งได้ สารเคมีอีกชนิดหนึ่งที่มีการใช้มากในประเทศ ไทย คือ ฟอร์มาลิน (Formalin) ซึ่งเป็นสารเคมีที่รู้จักกันดีในฐานะน้ำยาอาบศพ ประโยชน์อื่นๆ ใน อุตสาหกรรม คือ การทํายางสังเคราะห์และทําพลาสติก มีพ่อค้าแม่ค้าของสด เช่น ปลา ผักสดได้ใช้ สารเหล่านี้ในปริมาณที่เจือจางเพื่อรักษาความสด แต่สารนี้จะมีพิษต่อร่างกาย โดยการทําลายเซลล์ และเนื้อเยื่อ การสะสมระยะยาวอาจทําให้เป็นมะเร็งได้