# data[].attributes.body
De padlet is opgedeeld in secties:

-Sectie 1 is lesmateriaal voor niveau 3 en niveau 4.

-Sectie 2 zijn artikelen, eveneens te gebruiken in de les.

-Sectie 3 zijn websites, relevant voor de docent en voor de lessen te gebruiken

# data[].attributes.body
-Basiszorg en palliatieve zorg N3 Module 9 en 10, Zorg in de palliatieve en terminale fase.

-Palliatieve zorg voor verzorgenden; learnbeat.nl, zorgpad Zorg & Welzijn, hoofdstuk 5, Begeleiden in de zorg, palliatieve en terminale zorg.

-Learnbeat(Noordhoff) heeft voor de verzorgende IG een mooie interactieve module Palliatieve Zorg.

# data[].attributes.body
Kijk voor de volledige richtlijn 'palliatieve sedatie' op pallialine.nl

# data[].attributes.attachment_caption
-Bekijk de Infograhic van het zietebeeld goed en noteer wat ij als verzorgende kunt doen voor deze zorgvragers in de palliatieve fase, op alle dimensies:
-Wat kun je lichamelijk doen, wat kun je psychisch ondersteunen, sociaal ondersteunen en op het gebied van zingeving??
-Noteer dit in de Padlet op ItsL
gebroken-heup-en-palliatieve-zorg

# data[].attributes.body
-Bekijk de Infograhic van het zietebeeld goed en noteer wat ij als verzorgende kunt doen voor deze zorgvragers in de palliatieve fase, op alle dimensies:

-Wat kun je lichamelijk doen, wat kun je psychisch ondersteunen, sociaal ondersteunen en op het gebied van zingeving??

-Noteer dit in de Padlet op ItsL

# data[].attributes.body
-Bekijk de Infograhic van het zietebeeld goed en noteer wat jij als verzorgende kunt doen voor deze zorgvragers in de palliatieve fase, op alle dimensies:

-Wat kun je lichamelijk doen, wat kun je psychisch ondersteunen, sociaal ondersteunen en op het gebied van zingeving??

-Noteer dit in deze Padlet op ItsL

# data[].attributes.body
-Bekijk de Infograhic van het zietebeeld goed en noteer wat ij als verzorgende kunt doen voor deze zorgvragers in de palliatieve fase, op alle dimensies:

-Wat kun je lichamelijk doen, wat kun je psychisch ondersteunen, sociaal ondersteunen en op het gebied van zingeving??

-Noteer dit in de Padlet op ItsL

# data[].attributes.body
-Bekijk de Infograhic van het zietebeeld goed en noteer wat ij als verzorgende kunt doen voor deze zorgvragers in de palliatieve fase, op alle dimensies:

-Wat kun je lichamelijk doen, wat kun je psychisch ondersteunen, sociaal ondersteunen en op het gebied van zingeving??

-Noteer dit in de Padlet op ItsL

# data[].attributes.body
-Bekijk de Infograhic van het zietebeeld goed en noteer wat ij als verzorgende kunt doen voor deze zorgvragers in de palliatieve fase, op alle dimensies:

-Wat kun je lichamelijk doen, wat kun je psychisch ondersteunen, sociaal ondersteunen en op het gebied van zingeving??

-Noteer dit in de Padlet op ItsL

# data[].attributes.body
-Bekijk de Infograhic van het zietebeeld goed en noteer wat ij als verzorgende kunt doen voor deze zorgvragers in de palliatieve fase, op alle dimensies:

-Wat kun je lichamelijk doen, wat kun je psychisch ondersteunen, sociaal ondersteunen en op het gebied van zingeving??

-Noteer dit in de Padlet op ItsL

# data[].attributes.headline
Reutelen in de stervensfase, (uitleg, artikel Nursing)

# data[].attributes.subject
Reutelen in de stervensfase, (uitleg, artikel Nursing)

# data[].attributes.attachment_link.title
Nursing artikel 'Reutelen in de stervensfase'

# data[].attributes.attachment_link.description
Palliatieve Zorg Nederland (PZNL) maakt zich hard voor de best mogelijke palliatieve zorg voor iedereen. Dit vraagt om verbinding en samenwerking tussen alle partijen die betrokken zijn bij palliatieve zorg.

# data[].attributes.attachment_link.title
Nog altijd verbetermogelijkheden in medicatievoorschriften in laatste levensfase | Nivel

# data[].attributes.attachment_link.description
Omvangrijk kennisplatform over palliatieve zorg met actuele en praktische informatie, tools, onderwijsmaterialen en opleidingen. Een platform van en voor zorgverleners, onderwijsgevers en beleidsmakers.

# data[].attributes.headline
De beste zorg voor als je niet meer kunt genezen;

# data[].attributes.subject
De beste zorg voor als je niet meer kunt genezen;

# data[].attributes.headline
Kijk en klik hier voor de verschillende vormen van kanker.

# data[].attributes.subject
Kijk en klik hier voor de verschillende vormen van kanker.

# data[].attributes.headline
Nursing; obstipatie in de palliatieve fase.

# data[].attributes.subject
Nursing; obstipatie in de palliatieve fase.

# data[].attributes.attachment_link.title
Palliatieve zorg moet een standaard onderdeel worden van het zorgproces - Skipr

# data[].attributes.attachment_link.description
De Transformatie Palliatieve zorg is een nieuwe fase in gegaan. Een bijeenkomst, met Staatssecretaris Vicky Maeijer van Langdurige zorg, vormde daarvoor de aftrap. De Transformatie Palliatieve Zorg heeft als doel om palliatieve zorg een vanzelfsprekend onderdeel te maken van het reguliere zorgproces, en zo de kwaliteit van leven en sterven voor mensen met ongeneeslijke ziekten.

# data[].attributes.headline
Kenmerken stervend lichaam (Nursing okt.'25)

# data[].attributes.subject
Kenmerken stervend lichaam (Nursing okt.'25)

# data[].attributes.headline
Hier vind je alle richtlijnen voor de palliatieve zorg.

# data[].attributes.subject
Hier vind je alle richtlijnen voor de palliatieve zorg.

# data[].attributes.body
Heeft jouw zorgvrager bepaalde symptomen in de palliatieve fase? Kijk in de richtlijn hoe jij deze zorgvrager kan helpen.

# data[].attributes.body
Een aangrijpende documentaire die heel realistisch weergeeft wat palliatieve zorg is in het hospice.

# data[].attributes.attachment_link.description
Een indringende kijk op sterven door de ogen van een vrijwilligster in een hospice. In een tijd dat er voortdurend een publiek debat is over voltooid leven, een documentaire die een andere kijk geeft op sterven. Programmamaker Anne Christine Girardot is één dag in de week vrijwilligster in een hospice in Deventer. Daar ziet ze van dichtbij hoe mensen sterven. Met persoonlijke aandacht, zorg op maat en in een huiselijke omgeving. Daar wordt de tijd genomen om te sterven. En in die schaarse tijd en met veel aandacht voor heel de mens ervaren de gasten dat er meer is dan de ziekte alleen. Ze bloeien vaak op, met de dood niet ver weg. De een gaat nog trouwen, de ander viert het leven met zijn partner, weer een ander komt dichter bij de kinderen omdat er geen angst is voor pijn. Zo wordt de tijd in de tijd gevonden en zo wordt het leven gevierd, terwijl de dood niet ver weg is. Natuurlijk zijn er tranen op moeilijke momenten, maar de gasten en hun familie nemen de tijd om in het laatste stuk van hun leven er voor elkaar te zijn.

# data[].attributes.headline
Kennis over potentieel niet passende zorg;

# data[].attributes.subject
Kennis over potentieel niet passende zorg;

# data[].attributes.attachment_link.description
Hier kun je in jouw regio bekijken welk aandeel van niet onverwacht overleden personen potentieel niet-passende zorg heeft ontvangen in de laatste 30 dagen van het leven.

# data[].attributes.attachment_link.title
‘We leven tegenwoordig met haast, maar ik heb het gevoel dat we ook steeds vaker sterven met haast’

# data[].attributes.attachment_link.description
Wat betekent tijd als het leven bijna voorbij is? Geestelijk verzorger Madeleine Kievits spreekt over haar werk in hospice De Duinsche Hoeve in Rosmalen en de manier waarop mensen in de laatste levensfase de tijd lijken te beleven.

# data[].attributes.headline
Behandelingen doen soms meer kwaad dan goed....

# data[].attributes.subject
Behandelingen doen soms meer kwaad dan goed....

# data[].attributes.headline
Op zoek naar een beter imago van de palliatieve zorg;

# data[].attributes.subject
Op zoek naar een beter imago van de palliatieve zorg;

# data[].attributes.attachment_link.title
Palliatieve zorg op zoek naar beter imago | Domus Medica

# data[].attributes.headline
Artikel; 'meer behandelingsmogelijkheden bij kanker'. 

# data[].attributes.subject
Artikel; 'meer behandelingsmogelijkheden bij kanker'. 

# data[].attributes.attachment_link.title
Handreiking Bewust afzien van eten en drinken | V&VN Richtlijnen | V&VN

# data[].attributes.attachment_link.description
Zorgverleners hebben te maken met patiënten die bewust afzien van eten en drinken om het levenseinde te bespoedigen. Deze handreiking biedt kennis om deze patiënten goed voor te bereiden, te begeleiden en adequate palliatieve zorg te geven.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Nursing.nl | Nursing voor verpleegkundigen

# data[].attributes.attachment_link.title
Mijn cliënt wil stoppen met eten en drinken (BSTED): welke zorg verleen ik dan?

# data[].attributes.attachment_link.description
Welke verpleegkundige zorg verleen je aan een cliënt die heeft besloten om te stoppen met eten en drinken (BSTED)? Je leest het hier.

# data[].attributes.attachment_link.description
De druk op de zorg neemt toe. We leven langer, met meer chronische ziekten en meer kanker. De dubbele vergrijzing stelt het systeem op de proef, terwijl het personeelstekort oploopt en de werkdruk toeneemt. Het beschikbaar maken van data verbetert de toegankelijkheid, kwaliteit en betaalbaarheid van de zorg. Immers, door data ontdekken we trends en patronen die inzichten geven voor betere uitkomsten voor patiënten, meer efficiëntie, beter beleid en passende zorg. Data zijn pas echt van waarde wanneer ze zorgvuldig en veilig zijn verzameld, betrouwbaar gestructureerd, deskundig geselecteerd voor een concrete onderzoeksvraag of beleidsdoel, juist geïnterpreteerd worden en leiden tot actiegerichte inzichten. Zonder kennis van hoe data zijn ontstaan, gecodeerd, geselecteerd en gekoppeld, kan datagebruik leiden tot verkeerde conclusies en beleid. Zeker in de oncologie – een domein met complexe zorgpaden, snel evoluerende kennis en uitgebreide data – is domeinkennis essentieel. IKNL beschikt over die kennis – van dataverzameling en codering tot analyse en interpretatie en het teruggeven van inzichten aan de praktijk.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
NPV-Levenswensverklaring

Er kunnen dingen in uw leven gebeuren waardoor u zelf niet meer kunt aangeven welke zorg u wilt. Dat kan tijdelijk zijn, door een ongeval. Maar ook blijvend, bijvoorbeeld door dementie. Daarom heeft de NPV de Levenswensverklaring gemaakt: een verklaring waarin uw wil rond ziekte en sterven zwart op wit staat. Gebaseerd op het Bijbelse beginsel dat het leven waardevol is en bescherming verdient.

Bestel de NPV-Levenswensverklaring

Wel of niet vaccineren?

De vernieuwde NPV-brochure 'Wel of niet vaccineren? Voorzienigheid, vertrouwen en verantwoordelijkheid' biedt u handvatten om na te denken over het thema vaccinatie. We zetten de belangrijkste argumenten rondom vaccinatie voor u op een rij. De woorden 'voorzienigheid, vertrouwen en verantwoordelijkheid' zijn de rode draad in deze brochure.

Bestel de brochure

ReisWijzer

De ReisWijzer is een koffer met hulpmiddelen om u te helpen bij het nadenken over persoonlijke wensen rond het levenseinde. Door op tijd over het levenseinde na te denken, kunt u in de laatste levensfase aandacht geven aan dingen die u écht belangrijk vindt. Bestel de koffer om de eerste stap te zetten of om u juist verder te verdiepen in uw wensen en keuzes rond het levenseinde.

Bestel de ReisWijzer

Ga Schatzoeken

Schatzoeken is een handig, gratis werkboek voor iedereen die met het onderwerp eenzaamheid aan de slag wil en bereid is 'de schat in de ander' te zoeken. U/Je kunt zelf met het boekje aan de slag, maar ook als kerk, als vereniging, of bijvoorbeeld als gezin. Alles is mogelijk.

Bestel Schatzoeken

Pastoraat en levenseinde

Speciaal voor iedereen die het pastorale gesprek wil aangaan over (medisch-ethische) levenseindevraagstukken, heeft de NPV dit boekje geschreven. Denk hierbij aan zaken als wel of niet (meer) behandelen, reanimeren of het inzetten van palliatieve sedatie.

Bestel de brochure Pastoraat en het levenseinde

Ingrijpen in ons DNA, hoe ver kun je gaan?

Deze brochure gaat in op de ontwikkelingen rond het aanpassen van embryo-DNA voor de behandeling van erfelijke ziekten, en alle mooie en minder mooie gevolgen die dit heeft. Hoe moeten we hier als christen tegen aankijken? Welke richting wijst de Bijbel ons bij het maken van verantwoorde keuzes rond dit onderwerp?

Bekijk de brochure Ingrijpen in ons DNA

En meer!

In dit overzicht tonen we u slechts een paar producten waarmee de NPV u kan helpen. Bekijk in onze webshop al onze producten.

Bekijk al onze producten

# data[].attributes.attachment_link.description
Christelijke medische ethiek; goede wetgeving en goed beleid rond zorg; persoonlijk advies bij medisch-ethische vragen; praktische thuishulp.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Deze indicator meet het percentage patiënten* met ≥ 1 SEH-bezoek in de laatste maand voor overlijden.​

* = patiënten met behoefte aan palliatieve zorg​

​ Belang indicator.Bezoek aan een spoedeisende hulp (SEH) kan onrust geven bij patiënt en familie en kan soms voorkomen worden door goede proactieve palliatieve zorg ¹. In het kwaliteitskader wordt zorgverleners geadviseerd om wensen rondom ziekenhuisopnames te bespreken met patiënten en naasten in het kader van proactieve zorgplanning en vast te leggen in een individueel zorgplan ². ​

​Hoe gemeten. Via de Kerncijfers Palliatieve Zorg 3 met daarin het aandeel van niet onverwacht overleden personen met één of meer SEH-bezoek(en) in de laatste maand voor overlijden. De kerncijfers zijn opgesteld door IKNL op basis van niet-openbare microdata van het Centraal Bureau voor de Statistiek.

In 2024 bezocht 28,4% van de patiënten met een behoefte aan palliatieve zorg 1 of meer keer de SEH in de laatste maand voor overlijden. Sinds 2022 is er een kleine afname zichtbaar ( 1,6%) in het percentage patiënten met 1 of meer SEH bezoeken in de laatste maand voor overlijden

Aandeel van niet onverwacht overleden personen met ≥ 1 SEH-bezoek in de laatste maand voor overlijden

* = Bij het totaal zijn ook patiënten met dementie en overige aandoeningen waarbij het overlijden niet onverwacht was.

Bovenstaande grafiek en verwijzing naar de filteroptie in de interactieve tool betreft ≥ 1 SEH-bezoek in de laatste maand voor overlijden. Klik hier voor de andere interactieve tool met het percentage van niet onverwacht overleden personen met ≥ 2 SEH-bezoeken in de laatste maand voor overlijden, inclusief filtermogelijkheden op regio, jaar en doodsoorzaak (tweede grafiek).

Bron: Resultaten gebaseerd op eigen berekeningen IKNL op basis van niet-openbare microdata van het Centraal Bureau voor de Statistiek betreffende Doodsoorzaken van personen die bij overlijden inwoners waren van Nederland en Zorgactiviteiten bij geopende Diagnose Behandeling Combinatie-subtrajecten in de Medisch Specialistische Zorg in het peiljaar.

Context

Uit onderzoek blijkt dat (oncologische) patiënten die in de laatste levensfase palliatieve zorg ontvingen, minder vaak potentieel niet-passende zorg kregen, zoals een SEH-bezoek in de laatste 30 dagen voor overlijden 4, 5.

Aan de slag!

Sluit je aan bij een PaTz groep, of start zelf een PaTz groep. Patiënten in het PaTz-register hadden minder vaak een ziekenhuisopname in de laatste maand voor overlijden dan patiënten die niet in het register stonden ⁶.

1. De Korte-Verhoef, M. C., Pasman, H. R., Schweitzer, B. P., Francke, A. L., Onwuteaka-Philipsen, B. D., & Deliens, L. (2015). How could hospitalisations at the end of life have been avoided? A qualitative retrospective study of the perspectives of general practitioners, nurses and family carers. PLoS One, 10(3), e0118626. ​ 2. IKNL/Palliactief. (2017).
Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland. Palliaweb. ​
3. IKNL. (2021). Kerncijfers palliatieve zorg. Palliaweb. ​
4. Pereira, C. F. R., Dijxhoorn, A.-F. Q., Koekoek, B., van den Broek, M., van der Steen, K., Engel, M., van Rijn, M., Meijers, J. M., Hasselaar, J., van der Heide, A., Onwuteaka-Philipsen, B. D., van den Beuken-van Everdingen, M. H. J., van der Linden, Y. M., Boddaert, M. S., Jeurissen, P. P. T., Merkx, M. A. W., & Raijmakers, N. J. H. (2024). Potentially inappropriate end-of-life care and healthcare costs in the last 30 days of life in regions providing integrated palliative care in the Netherlands: A registration-based study. International Journal of Integrated Care, 24(3), 6, 1-12.​
5. Boddaert, M. S., Fransen, H. P., de Nijs, E. J. M., van Gerven, D., Spierings, L. E. A., Raijmakers, N. J. H., & van der Linden, Y. M. (2024). Association between inappropriate end-of-life cancer care and specialist palliative care: A retrospective observational study in two acute care hospitals. Cancers (Basel), 16(4), 721.​
6. PaTz en het PaTz register verminderen SEH bezoeken en ziekenhuis opnames, n.d. Verkregen via: https://palliaweb.nl/getmedia/1bba7983-0965-429b-b6ad-45c07d3eed57/Factsheet-Sentimelc-studie-PaTz.pdf

# data[].attributes.attachment_link.title
SEH-bezoek laatste maand voor overlijden

# data[].attributes.attachment_link.description
Deze indicator meet het percentage patiënten* met ≥ 1 SEH-bezoek in de laatste maand voor overlijden.

# data[].attributes.headline
Meetinstrument in de palliatieve fase, ter ondersteuning van het (klinisch) palliatief redeneren.

# data[].attributes.subject
Meetinstrument in de palliatieve fase, ter ondersteuning van het (klinisch) palliatief redeneren.

# data[].attributes.headline
Ondersteuning bij het (klinisch) palliatief redeneren

# data[].attributes.subject
Ondersteuning bij het (klinisch) palliatief redeneren

# data[].attributes.attachment_link.title
Animaties: aan de slag met het USD-4D en Palliatief redeneren

# data[].attributes.headline
Zakkaartje en richtlijn 'zingeving in de palliatieve fase'.

# data[].attributes.subject
Zakkaartje en richtlijn 'zingeving in de palliatieve fase'.

# data[].attributes.attachment_link.description
Meetinstrumenten voor Pijnmeten en Pijanamnese.

# data[].attributes.headline
Het meetinstrument in de palliatieve fase! Ondersteuning bij (klinisch) palliatief redeneren.

# data[].attributes.subject
Het meetinstrument in de palliatieve fase! Ondersteuning bij (klinisch) palliatief redeneren.

# data[].attributes.attachment_link.title
Utrecht Symptoom Dagboek - 4 dimensioneel (USD-4D)

# data[].attributes.attachment_link.description
Het Utrecht Symptoom Dagboek – 4 dimensioneel (USD-4D) bestaat uit 19 items en wordt gebruikt om symptomen op alle vier de dimensies (fysiek, psychisch, sociaal en spiritueel) bij patiënten in de palliatieve fase te signaleren en monitoren.

# data[].attributes.headline
O.A. Mondzorg in de palliatieve en terminale fase

# data[].attributes.subject
O.A. Mondzorg in de palliatieve en terminale fase

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Nursing.nl | Nursing voor verpleegkundigen

# data[].attributes.attachment_link.title
Familie wil patiënt niet vertellen dat hij gaat overlijden | casus

# data[].attributes.attachment_link.description
Een collega deelt een casus waarin familie de patiënt niet wil vertellen dat hij terminaal ziek is. Hoe kan ze rekening houden met cultuur?