# data[].attributes.body
Een makkelijke manier om leerlingen verspreid te laten leren (spaced practice), maar ook om leerlingen actief informatie uit het geheugen te laten ophalen (retrieval practice).

# data[].attributes.attachment_link.title
Werkvorm alert: de vraagbokaal! | 't Leerlab

# data[].attributes.attachment_link.description
In de blog van vandaag een praktische werkvorm om in je les te implementeren. ⁠Dit is echt een van mijn favorieten! Een makkelijke manier om leerlingen verspreid te laten leren (spaced practice), maar ook om leerlingen actief informatie uit het geheugen te laten ophalen (retrieval practice).

# data[].attributes.attachment_caption
Hoe weet ik of ik een leerling ondersteun in zijn/haar zone van naaste ontwikkeling?

# data[].attributes.body
Marcel Van Herpen legt in een korte video aan de hand van een concreet voorbeeld uit hoe je dit kan doen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Hoe weet ik of een kind zich goed ontwikkelt?

# data[].attributes.headline
LEMO - instrument voor feedback over leren en motivatie

# data[].attributes.subject
LEMO - instrument voor feedback over leren en motivatie

# data[].attributes.body
Betalende tool om de leerstrategieën en leermotivatie van leerlingen (2e en 3e graad SO) te testen en hiervan zowel individueel als op groepsniveau feedback te krijgen

# data[].attributes.attachment_link.description
De nieuwe leercompetenties en motivatievragenlijst (Lemo) Secundair Onderwijs 2e graad en 3e graad en deze voor Hoger Onderwijs werden ontwikkeld door de AP hogeschool, de onderzoeksgroep EduBROn van de Universiteit Antwerpen en Maarten Vansteenkiste UGent. Het Lemo-instrument bestaat uit een zelfrapportagevragenlijst, een individueel feedbackrapport en een groepsfeedbackrapport.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zelfregulatie: het leerproces mee(r) in handen van leerlingen

# data[].attributes.attachment_link.description
Leerlingen struikelen nog over hun eigen leerproces. Het team van ’t Saam Diksmuide zoekt oplossingen in zelfregulerend leren.

# data[].attributes.attachment_link.title
Webinar zelfregulatie: Doe ze zélf leren

# data[].attributes.headline
Leidraad metacognitie en zelfregulerend leren

# data[].attributes.subject
Leidraad metacognitie en zelfregulerend leren

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kleuters tot tieners zelfsturend(er) maken, lukt niet zonder jouw intense begeleiding. Hoe pak je het als leraar of team goed aan?

1. Leg uit hoe leren werkt

Speel wetenschappelijke inzichten over het brein en leerstrategieën (per vak) door aan leerlingen: leer ze hun leerproces voorspellen, prioriteiten stellen, plannen, monitoren en evalueren. Verzamel ideeën, gebruik uitgebreide stappenplannen, evaluatiemomenten tussendoor en op het einde van een les of opdracht.

2. Denk luidop

Deel luidop hoe je zelf een taak aanpakt (modelling) en laat je leerlingen hun denkprocessen en keuzes voor leerstrategieën verwoorden.

3. Daag leerlingen uit

Stimuleer je leerlingen met uitdagende opdrachten tot steeds meer zelfsturing. Laat ze af en toe zelf met lesideeën komen of taken plannen, check de voorkennis van leerlingen en differentieer in basis en secundair op niveau, interesse, werkvorm. Leer leerlingen zelf inschatten hoe ze iets moeten aanpakken en bij wie ze hulp inroepen.

4. Til zelfsturing uit het klaslokaal

Zelfsturing kan ook buiten je klaslokaal. Kansen genoeg op school: van middagprojecten of studiereizen die leerlingen mee uittekenen tot een open-klassenraad of MOL-contacten waarbij leerlingen zelf hun aanpak, keuzes, ambities, bijsturing toelichten.

5. Evalueer jezelf en kijk bij collega's

Leer ten slotte van jezelf, je leerlingen en collega's. En stuur jezelf bij. Of kijk binnen in andere scholen: hoe bouwen zij zelfsturing op bij hun leerlingen? Draaien ze daarbij ook als lerarenteam zelfsturend?

Bart De Wilde

# data[].attributes.attachment_link.description
Kleuters tot tieners zelfsturend(er) maken, lukt niet zonder jouw intense begeleiding. Hoe pak je het als leraar of team goed aan?

# data[].attributes.attachment_caption
Zelfregulerend leren in dubbele en arbeidsmarktfinaliteit - een vb uit Lokeren

# data[].attributes.headline
ZRL in dubbele en arbeidsmarktfinaliteit

# data[].attributes.subject
ZRL in dubbele en arbeidsmarktfinaliteit

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
GO! technisch atheneum Lokeren neemt de leerlingen dubbele en arbeidsmarktfinaliteit stap voor stap mee in zelfregulerend leren. "Een noodzakelijke voorbereiding op hun stage en het échte leven."

"Ssst... Kom maar eens kijken hoe muisstil, geconcentreerd en gestructureerd onze leerlingen werken in de contractwerkklas, een rader in onze aanpak rond zelfregulerend leren in dubbele en arbeidsmarktfinaliteit", toont Jo Moerman, leraar wiskunde en wetenschappen in dubbele finaliteit en ondersteuner professionalisering, trots. "Hier heersen sterke routines en regels: eerst hun gsm in de houders aan de klasdeur, dan hun vast plekje innemen en de opdrachten van de week bekijken."

"Voor een hoofdtelefoon of laptop steken ze hun vinger op. Praten of rondlopen mag niet. Voor iedereen - leerlingen én leraren - is deze rust heerlijk. We hebben als team hard gewerkt om zelfregulerende vaardigheden aan te leren zodat leerlingen hun gedrag, gedachten, gevoelens en motivatie richting kunnen geven om écht tot leren komen."

Hoe pak je dat aan zelfregulerend leren in dubbele en arbeidsmarktfinaliteit?

"Elke maandagochtend krijgen de leerlingen 4 weekopdrachten. Daar werken ze 4 lesuren aan, verspreid over de week, in een speciaal ingerichte contractwerkklas. Alle andere lesuren spenderen ze gewoon bij hun vakleraren. Ze kiezen zelf in welke volgorde ze de weekopdrachten maken en hoeveel tijd ze eraan besteden. Zolang alles maar klaar is tegen het einde van de week. Autonomie in aanpak en timemanagement, maar begrensd door duidelijke verwachtingen."

"Donderdag al klaar met alle opdrachten? Dan mogen ze huiswerk maken of woordenschat inoefenen per 2 met actieve werkvormen uit de kast. Dat laatste doen ze liever dan in hun eentje huiswerk maken, merken we. Als ze vrijdag tijdens een extra studieuur vrijwillig verder werken, kunnen ze uitstel op de deadline krijgen. Maar niet op tijd inleveren, betekent lagere cijfers."

Van contractwerk naar afstandsonderwijs

"In de contractwerkklas zitten 2 à 3 klassen uit verschillende studierichtingen samen maar uit dezelfde graad en finaliteit. De oudere leerlingen kennen het klappen van de zweep al en hebben een positieve invloed op de jongere."

"Met vragen mogen ze altijd bij een van de aanwezige leraren aankloppen. Als leraar natuurwetenschappen krijg ik dus ook vragen over Engels, vakoverschrijdende opdrachten of praktijkvakken gelinkt aan PAV. Zelfs als ik de vakinhoud niet ken, kan ik toch helpen: 'Zullen we samen de instructies lezen?', 'Waar kan je deze informatie vinden?'"

"De leerlingen weten wanneer welke vakleraar aanwezig is en leren daar hun vragen op afstemmen - een sterke oefening in planningsvaardigheden. Vlak naast de contractwerkklas is er nog een aparte ruimte voor extra instructie, individuele hulp of samenwerken."

"Uiteraard gieten we die zelfregulerende vaardigheden in een leerlijn. Hoe leren ze gaandeweg de vaardigheden om te plannen, studeren en reflecteren? In de tweede graad bekijken we maandagochtend de weekopdrachten en maken samen een checklist. De derde graad dubbele finaliteit krijgt al grotere opdrachten verspreid over 3 weken. Zij mogen zelfs elke maandagnamiddag thuis aan hun contractwerk werken."

"Veel vertrouwen, maar met ingebouwde controle. Wie de vrijheid nog niet aankan, moet zich online aanmelden of toch op school komen werken. Vrijdagvoormiddag werken ze in het leerlab aan hun eindwerk - thuis of met begeleiding op school. We laten ze niet los, maar bouwen de ondersteuning geleidelijk af. Want zelfregulerend leren in dubbele en arbeidsmarktfinaliteit is niet hetzelfde als zelfstandig werken."

Transfer naar stage

"We merkten dat het klassieke 'leren leren' in een aparte les niet voldoende was. Het lukte onze leerlingen zo niet om na te denken over hun leerproces en de juiste strategieën in te zetten per vak. Frustrerend: de transfer van een leerstrategie zoals een Cornell-samenvatting uit het uurtje 'leren leren' naar de les geschiedenis of een praktijkvak lukte niet goed."

"Op een stage of een job later moeten de leerlingen trouwens zoveel meer dan vakkennis tonen. Werkgevers verwachten dat ze op tijd komen, werk zien, een planning volgen of maken, zich organiseren, een hulpvraag durven stellen en gemotiveerd zijn. Die zelfregulerende basisvaardigheden zijn vaak nog belangrijker dan de leerstof."

" Praktijkleraren hadden daar ook last van: een halve les nodig om kleren, schoenen, helm en materiaal klaar te leggen. Of een opdracht onvoldoende lezen en niet de juiste werkmappen in je boekentas steken. Dat kan absoluut niet tijdens een stage of op de werkvloer."

"Daarom gooiden we het roer om. Nu is zelfregulerend leren in dubbele en arbeidsmarktfinaliteit de verantwoordelijkheid van élke leraar. De titularis geeft expliciete directe instructie over growth mindset, het belang van orde of de juiste leerstrategie kiezen. Elke leraar moet impliciet zelfregulerend leren aanmoedigen tijdens zijn lessen. En de contractwerkklas creëerden we als 'indirecte leeromgeving' waar leerlingen verplicht uitgedaagd worden op hun zelfregulerende vaardigheden.

Heel het team mee?

"Ik steek geen lange speech meer af om leerlingen te overtuigen van het belang van zelfregulerend leren. Ik zeg gewoon: doe mee en daarna kijken we wat jullie ervan vonden. Dat werkt. In september bots ik op weerstand en tegen juni vragen ze spontaan wanneer we samen de examenplanning maken. De afwisseling tussen traditioneel lesgeven en zelfstandig contractwerk appreciëren ze ook."

"Ondertussen goochelen leerlingen met termen zoals metacognitieve en cognitieve vaardigheden. We leren hen bewust de theorie van zelfregulerend leren aan. We zien de leerlingen duidelijk vooruitgang boeken en groeien, maar is dat door de methode of omdat ze ouder worden? Volgend jaar gaan we aan de slag om de resultaten te meten in samenwerking met externe partners."

"Een wondermiddel voor elke leerling is deze methode uiteraard niet. Een schoolmoeë leerling of een jongere met een diagnose autisme of ADHD heeft wellicht langer extra ondersteuning nodig."

Van theorie naar praktijk

"Een nieuwe manier van werken vraagt enkele jaren om stevig te verankeren. In het begin bekroop me soms een naar gevoel: als ik uitval, ligt het hier op zijn gat. Maar die schrik is helemaal weg. Met een sterke trekkersgroep, de coördinatoren van de vakgroepen en de steun van de directie bolt het ook zonder mij."

"Na een opleiding over zelfregulerend leren samen met mijn directeur, vergeleken we met een kleine trekkersgroep onder begeleiding van van UGent en de pedagogische begeleidingsdienst verschillende modellen. We kozen uiteindelijk niet voor het bekende model van Barry Zimmerman, maar voor een eenvoudigere variant van Pieternel Dijkstra. 4 pijlers - metacognitieve en cognitieve vaardigheden, motivatie en organisatie - voelden voor ons haalbaarder om mee te werken dan de 21 subcategorieën van Zimmerman."

"Om de collega's mee te krijgen, was het belangrijk om de theorie rond zelfregulerend leren om te zetten naar de klaspraktijk. Elke vakgroep maakt de vertaalslag naar zijn vak, ook de praktijkvakken. STEM-leraren gingen aan de slag met organisatorische vaardigheden zoals een startroutine. Leraren geschiedenis of natuurwetenschappen focusten zich dan weer meer op de cognitieve vaardigheden zoals analyseren en structureren. Klastitularissen werkten ronden motivatiestrategieën."

"We startten een beetje te enthousiast met 5 uur contractwerkklas in de arbeidsmarktfinaliteit en 10 uur in de dubbele finaliteit. Na een maand beseften we dat dit van het goede te veel was en schroefden we terug naar 4 uur per week. Nu het team het zelfregulerend leren helemaal in de vingers heeft, zouden we weer naar meer uren durven gaan."

Zelfregulerende vaardigheden zijn een vanzelfsprekend onderwerp op de personeelsvergadering
Jo Moerman
leraar wiskunde en wetenschappen

"4 jaar later is het team helemaal mee en is zelfregulerend leren een gewoonte. Collega's nemen foto's van hoe ze aan zelfregulerende vaardigheden werken. En we delen die trotsmomenten in de lerarenkamer en tijdens de personeelsvergadering."

"Uiteraard loopt niet iedereen aan dezelfde snelheid. Op een pedagogische studiedag herhaalden we de theorie en maakten we nog eens extra tijd voor de concrete omzetting naar de verschillende vakken. Op klassenraden spreken we dezelfde taal: zelfregulerende vaardigheden zijn een vanzelfsprekend onderwerp. We zijn erin geslaagd om de theorie heel concreet te maken op de klasvloer, maar altijd met de wetenschappelijke fond. Met het hele team en met steun van de directeur is de enige weg."

"Andere scholen komen regelmatig kijken naar onze aanpak. Hun eerste reactie? 'Dat lukt niet bij ons!' of 'Ons uurrooster is te complex!' Mijn tip: heb geduld, vertrouw het proces en doe het stap voor stap. Of dacht je dat onze leerlingen vanaf dag 1 zo rustig en geconcentreerd werkten in de contractwerkklas? En wij leraren, genieten op een drukke dag ook van de rust en de individuele aandacht die we aan elke leerling kunnen geven."
Met je schoolteam evidence-informed aan de slag? Ontdek het model op Leerpunt.
Sara Frederix

# data[].attributes.attachment_link.title
Zelfregulerend leren in dubbele en arbeidsmarktfinaliteit

# data[].attributes.attachment_link.description
GO! technisch atheneum Lokeren neemt zijn leerlingen dubbele en arbeidsmarktfinaliteit stap voor stap mee in zelfregulerend leren.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Meteen 20 hulpeloze vingers in de lucht als je klas zelfstandig aan de slag moet? Maak je leerlingen eigenwijzer met deze posters rond zelfsturing en toon welke stappen ze kunnen nemen vóór ze jouw hulp inroepen. 2 posters om uit te kiezen, afgestemd op het niveau van jouw leerlingen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Trek-je-plan: poster voor zelfsturing in de klas

# data[].attributes.attachment_link.description
Meteen 20 hulpeloze vingers in de lucht als je klas zelfstandig aan de slag moet? Maak je leerlingen eigenwijzer met deze posters rond zelfsturing en toon welke stappen ze kunnen nemen vóór ze jouw hulp inroepen. 2 posters om uit te kiezen, afgestemd op het niveau van jouw leerlingen.

# data[].attributes.body
Pauline Jonker gaat heel praktisch aan de slag om samen met de leerling te komen tot een leerstrategie die echt bij die leerling past.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het doel van dit boek is dat jij je leerlingen nog beter kunt begeleiden. Zodat je jouw leerlingen vaardigheden kunt leren die ze hun hele leven kunnen gebruiken, maar zodat ze ook gemotiveerd zullen zijn om dit daadwerkelijk dagelijks toe te passen. Wat je in dit boek zult lezen, is dan ook geen snelle oplossing gericht op de korte termijn. Je kijkt samen met je leerlingen naar de lange termijn.

Het boek is op de volgende manier opgebouwd.

We beginnen in hoofdstuk 1 met motivatie. Je leest waarom het belangrijk is om eerst de motivatie te vergroten, welke soorten motivatie er zijn en hoe leerlingen zichzelf kunnen motiveren.

Hoofdstuk 2 gaat over coaching; hoe kun jij door het inzetten van Motiverende gespreksvoering de motivatie van jouw leerlingen vergroten.

In hoofdstuk 3 kun je lezen over gedragsverandering en het aanleren van nieuwe gewoontes. Hoe je doelen stelt met je leerling en een plan maakt waar de leerling ook echt mee aan de slag wil gaan.

Hoofdstuk 4 gaat over plannen; wat is de basis van een goede planning en hoe reken je af met uitstelgedrag.

In hoofdstuk 5 lees je over leerstrategieën, hoe werkt dit in onze hersenen, welke leerstrategieën werken en hoe leer je je leerlingen om hiermee te werken.

Hoofdstuk 6 gaat over concentratie; hoe maak je van de vicieuze cirkel van afleiding een vicieuze cirkel van focus. In dit hoofdstuk staan verschillende concentratietechnieken die leerlingen meteen kunnen uitproberen.

Tot slot in hoofdstuk 7 de zeven stappen om jouw leerlingen effectief te leren leren, het voeren van gesprekken met ouders en de coachende rol van de leerkracht.

Om wat je in dit boek leest meteen toe te kunnen passen bij de begeleiding van je leerlingen, heb ik bij elk hoofdstuk handige downloads gemaakt. Die heb ik voor je gebundeld in een online leeromgeving.

# data[].attributes.attachment_link.description
Het doel van dit boek is dat jij je leerlingen nog beter kunt begeleiden. Zodat je jouw leerlingen vaardigheden kunt leren die ze hun hele leven kunnen gebruiken, maar zodat ze ook gemotiveerd zullen zijn om dit daadwerkelijk dagelijks toe te passen.

# data[].attributes.headline
Wat doe je met het antwoord: "Ik weet het niet"?

# data[].attributes.subject
Wat doe je met het antwoord: "Ik weet het niet"?

# data[].attributes.body
Misschien herken je dat moment ook.
Je stelt een heel gewone vraag zoals: Wat zou je de volgende keer anders kunnen doen? en een leerling zegt:
“Weet ik niet.”
Punt.
En dan? Wat doe je dan?

Pauline Jonker gaat er in dit korte stukje uit een online workshop dieper op in. (c) Maakmijwatwijs.nl

# data[].attributes.attachment_link.description
Benieuwd hoe je dit in je eigen gesprekken kunt toepassen?Via de wachtlijst van de training Motiverende Gespreksvoering krijg je woensdag een vragenlijst én voorrang bij de inschrijving.

# data[].attributes.body
Hoe herken en versterk je het leren leren?

# data[].attributes.attachment_link.title
De Wijsneuzen - aflevering 59: Leren leren

# data[].attributes.attachment_link.description
In deze 59ste aflevering gaan Wessel en Lotte op zoek naar het antwoord op de vraag: Hoe herken en versterk je het leren leren?

# data[].attributes.body
Onderaan deze site vind je tientallen korte podcasts rond leren leren. Echt de moeite.

# data[].attributes.attachment_link.title
't Leerlab Podcast - Alles over leren leren en plannen!

# data[].attributes.attachment_link.description
Listen to 't Leerlab Podcast - Alles over leren leren en plannen! on Spotify. In de podcast van 't Leerlab vertelt Laura je alles over leren leren en plannen. Laura is energieke stuiterbal, Lerenleren expert, coach, onderwijsadviseur en spreker.

# data[].attributes.attachment_caption
Erkennend luisteren - door Maarten Van den Broeck (ook gekend van Vonk&Visie)  

# data[].attributes.body
Zoomt in op een specifieke, zeer belangrijke vaardigheid in je coaching.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Van overvolle workshops 'Leren leren' naar effectieve leerstrategieën centraal in elke les: directeur Conny en haar team (Sint-Franciscuscollege Heusden-Zolder) maakten de switch. Met wetenschappelijke inzichten in hun achterzak overtuigen ze ook leerlingen en ouders om vastgeroeste studeerideeën op te bergen.

Conny Witters: "Een paar jaar geleden viel het me op hoe slecht onze derdejaars de overstap naar de tweede graad verteerden: op het rapport met herfst en kerst regende het onvoldoendes. Op klassenraden kwamen vaak dezelfde verzuchtingen boven. 'Ze hebben geen studiemethode' of 'ze kunnen geen grote gehelen verwerken'. Leraren zagen het als een weeffout bij sommige tieners. En in het belang van onze leerlingen mochten we de lat vooral niet laten zakken."

Van het leeratelier naar de klas

Conny Witters: "Kennis over leren leren zat geconcentreerd bij onze leercoaches. Als een leerling over zijn studiemethode struikelde, tilden we dat uit de klas. Maar de groep leerlingen die om studiebegeleiding vroeg, bleef groeien. Alsof het aanbod nóg meer vraag creëerde. En dus integreerden we 'leren leren' stap voor stap in onze klaswerking."

"Leercoaches gaven tijdens de middagpauze al leerateliers rond plannen, structureren, examens voorbereiden. In een eerste fase integreerden we die sessies in de klaswerking van de derdejaars. We roosterden ze zo in dat elke leraar bij een sessie tijdens zijn les aanwezig was. 'Ik heb al zo weinig uren' en 'Kan dat niet in een vak leren leren?': niet iedereen onthaalde dat initiatief meteen op applaus."

Wetenschap op kop

Conny Witters: "Veel collega's zaten met vragen over de wetenschap rond leerstrategieën. Niet dat ze de bal vaak mis sloegen in de klas, maar de theoretische basis ontbrak. We betrokken onze leerlingen ook veel te weinig. 'Voldoende herhalen, en niet pas de avond vóór je examen': je kan het zo vaak zeggen als je wil, maar als je niet uitlegt waaróm last minute niet werkt, gelooft geen kat je nog. Leerlingen horen die waarschuwingen de hele tijd, en dus verliezen ze hun effect. Zeker niet als hun eigen ervaring - 'Uw toets, mevrouw? Gisteren pas geleerd en toch çavakes' - die onheilsboodschap tegenspreekt."

Op het eerste gezicht lijken die strategieën open deuren. Tot je er dieper over nadenkt.
Conny Witters
directeur

"Daarom haalden we een wetenschapper naar school. Die vertelde op een pedagogische studiedag hoe onze hersenen functioneren en welke leerstrategieën het best op dat leerproces inspelen. Hij schonk ons de taal om dat onderwerp in de klas aan te kaarten. Hoe je de vergeetcurve ombuigt, wat scaffolding is en hoe het test-effect werkt. Hij was wel meteen duidelijk over dat vakje 'leren leren': nuttig om te starten, maar leerstrategieën verwerf je pas als je ze op specifieke en complexe leerstof toepast."

Winst in de klas

Conny Witters: "Elke vakgroep kreeg vervolgens dezelfde vraag: 'Hoe integreer je de leerstrategieën in je les?' Vaak gehoorde reactie: 'Dat doen wij al járen'. Op het eerste gezicht lijken die strategieën open deuren. Eens je er in de diepte over nadenkt, wordt het toch complexer. Hoe bereik jij elke les dat je leerlingen de leerstof meteen actief verwerken? Hoe spreid je nieuwe kennis, hoe laat je die op het juiste ritme terugkeren? Of hoe bouw je voor je vak een verticale leerlijn rond scaffolding?"

"De leraar gedragswetenschappen botste op leerlingen die de leerstof opdreunden, letterlijk overpenden maar nooit echt snapten. Dus integreerde ze Cornell-schema's. Stap voor stap: eerst samen in de klas, dan als huistaak met feedback, tot leerlingen het spontaan deden. Dat kost tijd, maar zo begrijpen leerlingen wat ze leren én onthouden ze het langer."

"De vakgroep wiskunde zette de grote middelen in om de voordelen van modelling en worked examples uit te spelen. Eerst een filmpje over de stelling van Pythagoras dat ieder op zijn tempo kon bekijken. Dan een filmpje over hoe je die stelling leert. En video's waarin de leraar luidop denkt en de oefening oplost, en die ondersteuning geleidelijk afbouwt. Respect voor de krachttoer en groei van mijn leraren. En de groeikansen die ze op hun beurt aan onze leerlingen schenken."

Met leerlingen én ouders

Conny Witters: "Grote winst boek je pas als je leerlingen in leerstrategieën geloven. Elke leerling heeft een leerportfolio. Een tool voor zelfreflectie, en ook ouders krijgen huiswerk mee. We gaan - via leerlingcontacten en oudergesprekken - na of elke leerling een rustige plek heeft thuis, hoe(veel) hij studeert, hoe hij de verlokkingen van zijn smartphone weerstaat."

"Een goede aanzet voor het oudercontact bij de start van het schooljaar. Zo is elke partij van de driehoek leraar-leerling-ouder mee in het verhaal. Ook tijdens de lockdown trouwens. Sterker nog: individuele opdrachten gaven ons toen een nog betere kijk op ieders leerproces."

"In elk vak, in elke klas hameren leraren op het belang van leerstrategieën, herhalen we dat ze op een efficiënte manier méér kunnen halen uit de tijd die ze boven hun boeken doorbrengen. Toen we 3 jaar geleden van start gingen, dacht ik: op het einde van de tweede graad moet elke leerling hier buiten wandelen met de juiste leerhouding én een efficiënte studiemethode.

"Dat klopt niet, besef ik nu. Mensen blijven leren, en dus word je ook steeds beter in hoe je leert. Net daarom moet je er op tijd mee beginnen, kleine successen waarderen en er genoeg aandacht aan schenken. Als directeur breng ik die boodschap heel letterlijk en ga ik in elke klas langs. Al op 1 september, en dat vinden wij geen dag te vroeg."

Seppe Goossens

# data[].attributes.attachment_link.title
"Met een vak 'leren leren' kom je er niet"

# data[].attributes.attachment_link.description
Van overvolle workshops 'Leren leren' naar effectieve leerstrategieën centraal in elke les: directeur Conny en haar team (Sint-Franciscuscollege Heusden-Zolder) maakten de switch. Met wetenschappelijke inzichten in hun achterzak overtuigen ze ook leerlingen en ouders om vastgeroeste studeerideeën op te bergen.

# data[].attributes.headline
padlet: coach de concentratieboog van je leerlingen

# data[].attributes.subject
padlet: coach de concentratieboog van je leerlingen

# data[].attributes.body
Enkele tools geïnspireerd op een fantastische opleiding door Pauline Jonker van 'Maak mij wat wijs'

# data[].attributes.attachment_caption
1, 2, 3 methode met dank aan (c) Ziekenhuisschool Gent

# data[].attributes.headline
Het basiswerk waarop we onze coaching baseren

# data[].attributes.subject
Het basiswerk waarop we onze coaching baseren

# data[].attributes.body
Coaching pakken we aan via het GRROW-model van Jef Clement. Een inkijkje in de 1e bladzijdes van het boek vind je o.a. via deze link: Inspirerend coachen - nieuwe editie | Uitgeverij LannooCampus

# data[].attributes.attachment_caption
mogelijk vb van hoe je je kan voorstellen als leercoach

# data[].attributes.headline
Stel jezelf voor bij het begin van een leercoachingstraject

# data[].attributes.subject
Stel jezelf voor bij het begin van een leercoachingstraject

# data[].attributes.body
Stuur een zogenaamd 'gouden mailtje' of geef een briefje mee wanneer een leerling bijvoorbeeld leercoaching aanbevolen wordt door de klassenraad.

Dit sjabloon is via deze link verkrijgbaar in Canva en dan aanpasbaar naar je eigen wensen ;-): https://www.canva.com/design/DAFDrdhY9f4/lpgWloDT3GoUzCcN8ggZHw/view?utm_content=DAFDrdhY9f4&utm_campaign=designshare&utm_medium=link&utm_source=publishsharelink&mode=preview

# data[].attributes.attachment_caption
Examens? Zo motiveer je je kind // Ziezo! 1 - (c) Klasse

# data[].attributes.headline
filmpje voor ouders - week voor examenperiode

# data[].attributes.subject
filmpje voor ouders - week voor examenperiode

# data[].attributes.attachment_link.title
Examens? Zo motiveer je je kind // Ziezo! 1

# data[].attributes.headline
overzicht tools coachen/motiveren met uitleg

# data[].attributes.subject
overzicht tools coachen/motiveren met uitleg

# data[].attributes.body
overzicht van de coachen/motiveren tools met uitleg waarvoor je elk ding kan gebruiken - tools zelf vind je onderaan deze kolom ...

# data[].attributes.attachment_link.title
overzicht printbare tools voor motivatie en coaching

# data[].attributes.attachment_link.description
Motiveren en begeesteren in het hoger onderwijs. Magie vereist?

# data[].attributes.attachment_caption
Hoe breng ik doelgerichtheid en structuur in leercoachingsgesprekken (via GRROW-model)?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In de literatuur wordt coaching vaak geassocieerd met het GROW-model dat John Whitmore en Max Landsberg in 1996 lanceerden. Daarop aansluitend ontwikkelde Clement (2015) het inspirerend coachen in Vlaanderen. Aan de oorspronkelijke GROW voegde hij de extra letter R toe die specifieke aandacht vraagt voor de resources of hulpbronnen die je kan benutten om je doel te bereiken. De letters GRROW vormen zo een structuur om je gesprekken en bijeenkomsten doelgerichter te maken.

Goal: Wat is je doel? Wat wil je precies bereiken?

Reality: Hoe ziet de realiteit eruit in de context van jouw klas of school? Wat is de precieze situatie in je praktijk? Waar loop je tegenaan? Wat wil je niet meer?

Resources: Welke hulpbronnen of krachtbronnen zou je kunnen aanspreken? Wie zou jou kunnen helpen (leerlingen, ouders, collega's, een kritische vriend,...)? Wat zou jou kunnen helpen (steun, kennis, informatie, een observatie, samen nadenken,...)?

Options: Wat zou je kunnen doen? Welke oplossingen of mogelijkheden zie je zoal?

Will: Wat ga je doen? Welke sprong ga je wagen? Welke actie ga je effectief ondernemen? Wie doet wat waar, wanneer en hoe?

De fasen bieden je een steun om je bijeenkomsten te structuren. GRROW vormt daarbij geen strak schema dat je stap voor stap moet afwerken. De volgorde is niet absoluut. Collega's komen bijvoorbeeld vaak binnen met een probleem rond diversiteit of samenwerking en van daaruit bekijk je samen wat ze willen veranderen of leren. Als je mogelijkheden voor inclusieve acties verkent, zie je een doel soms ook verschuiven of veranderen. GRROW is dus veeleer een kapstok of stappendans die je eraan herinnert welke gebieden belangrijk zijn en eventueel nog uitdieping vragen. Om effectief tot diepgang in je gesprekken te komen, is het ook nodig je coachende vaardigheden consequent toe te passen in elk van de fasen. Om dit ook in groepsverband tijdens een intervisie of supervisie te doen, ontwikkelde Potential een leidraad die aanmoedigt om de fasen en vaardigheden doelgericht in te zetten.

# data[].attributes.attachment_link.title
Hoe breng ik doelgerichtheid en structuur in gesprekken en bijeenkomsten (via GRROW)?

# data[].attributes.attachment_caption
Ontleen dit pakket even bij je leerlingenbegeleiding of bij een mediatheek van de Arteveldehogeschool

# data[].attributes.attachment_caption
Ontleen deze coachingskaarten bij je leerlingenbegeleiding of bij de mediatheken van de Arteveldehogeschool. 

# data[].attributes.body
Dit doosje omvat zowel foto's als waarden als vraagjes. Laat je leerlingen er eentje uitkiezen als ondersteuning om je vraag te beantwoorden.

Elke secundaire school van SOG kreeg zo'n doosje eind 2021. Wellicht vind je dit bij jullie leerlingenbegeleiding.

# data[].attributes.attachment_link.description
Je leerlingen zelfstandig aan het werk zetten? Met deze motivatiemeter ontdek jij hoeveel leergoesting ze voor je opdracht hebben. Vraag ook wat jij aan de opdracht kan veranderen om hun motivatie op te krikken. Zo zorgt inspraak in de klas voor meer leerwinst. In deze video zie je hoe leraar Lennert de motivatiemeter gebruikt in zijn klas.

# data[].attributes.attachment_caption
zelfreflectie - vb dat o.a. gebruikt wordt in de 1e graad van SJSP Blankenberge (met dank aan Sofie Vandamme voor het delen)

# data[].attributes.body
Deze zelfreflectie kan je invullen nav een rapport, maar ook voorafgaand aan een toetsenperiode. Daarnaast is deze zeker ook aan te raden om deze voor één vak in te vullen bekijken

# data[].attributes.body
een poster vol growth mindset quotes van Carol S Dweck herself!

# data[].attributes.body
Uitleg bij de poster + e-book + regelmatig ook webinars hierover, vind je hier: De Leerkuil in de klas: Zo help je leerlingen groeien - Platform Mindset

# data[].attributes.attachment_caption
Gratis ontlenen kan o.a. via de mediatheken van de Arteveldehogeschool

# data[].attributes.body
Wat heb je nodig om meer gemotiveerd te raken?

# data[].attributes.body
In je diepe slaap gebeurt er een wonder,
waardoor het probleem waarmee je naar hier
komt, opeens is opgelost, je weet dit zelf niet
want je sliep’

Wat zullen de eerste signalen zijn waaraan je zal merken dat het probleem weg is.

Exploreer - waardeer - ...

# data[].attributes.body
Opties :
A)
Leerling kiest 3 sterke
kanten kaarten
B)
leerling denkt na over
welke sterke kanten hij nu
te weinig gebruikt
-->Ga verder in gesprek
-->wat heb je nodig om je doel te
bereiken
-->wat mis je
-->in welke situaties komen je sterke
kanten tot uiting

# data[].attributes.attachment_link.title
reflectietool over leerstrategieën - (c) Catherine Malfait - uitgeverij Lannoo 

# data[].attributes.body
Over welke vragen wil je leerling nu eerst in gesprek gaan? Deze tool kan de leerling hierbij inspireren.

# data[].attributes.body
Inschalen waar je nu staat bij een bepaalde situatie. Helpt bij het visualiseren en opdelen in kleine stapjes van het traject naar een gewenste situatie

# data[].attributes.body
Waar sta jij op de boot als ik de volgende vraag stel ...

Helpt om de beginsituatie en de toestand van je leerling in te schatten

# data[].attributes.body
Overzicht van de tools met uitleg waarvoor je elk ding kan gebruiken

# data[].attributes.body
Dit is onze onderbouw voor alles wat leerstrategieën betreft. Een aanrader!
Zowel de studeerkaarten als het boek zelf kan je gratis downloaden via hun website waarvoor dank.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Als leerlingen zelfstandig studeren, kiezen ze er vaak voor om de leerstof over te schrijven in een samenvatting of te herlezen, met een markeerstift in de aanslag. Die populaire studeerstrategieën zorgen echter niet noodzakelijk voor een diepgaande verwerking van de leerstof. Welke studeerstrategieën zijn dan wel effectief? En waarom? En vooral: hoe kan je als leraar of leerbegeleider leerlingen leren hoe ze kunnen studeren?

Studeren met succes, twee boekjes over effectief studeren, vertaalt de wetenschap van het studeren op een laagdrempelige manier naar een studeergids waar oudere leerlingen zelfstandig mee aan de slag kunnen. De bijhorende handleiding biedt leerkrachten inspiratie om effectieve (meta)cognitieve strategieën expliciet aan te leren in de klas. Leren, studeren en instructie zijn namelijk nauw met elkaar verweven.

# data[].attributes.attachment_link.description
(Leer studenten) Studeren met succes Wat de wetenschap jou vertelt over effectief leren en studeren T. Hoof, T. Surma en P. Kirschner Als leerlingen zelfstandig studeren, kiezen ze er vaak voor om de leerstof over te schrijven in een samenvatting ...

# data[].attributes.body
De studeerkaarten die horen bij bovenstaand boek, maar hier dan verwerkt met extra tips op de achterkant voor hoe je deze leerstrategie kan aanbrengen en voorleven in de klas.

# data[].attributes.body
Waar zit of sta jij in de boom als ik de volgende vraag stel ...

# data[].attributes.attachment_caption
reflectierooster na (kerst)examens - laat je leerlingen eerst al kleuren en bespreek dan achteraf

# data[].attributes.headline
videoreeks gekoppeld aan 'studeren met succes' 

# data[].attributes.subject
videoreeks gekoppeld aan 'studeren met succes' 

# data[].attributes.body
Duidelijk geïllustreerd in 5 korte video's:

-waarom leren als je kan googlen

-waarom leren lastig moet zijn

-belang van vergeten - vergeetcurve

-waarom je van elke toets slimmer wordt

-waarom je van spieken sneller leert

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Hoe boost je het leerproces van je leerlingen, in de klas én thuis? Tim Surma en Tine Hoof (Expertisecentrum voor Effectief Leren) leggen glashelder uit welke leerstrategieën werken én hoe dat komt. Bekijk de video's.

Waarom moet je nog leren als je kan googelen?

Uren zwoegen, zweten en studeren: heeft dat wel nut? En hoe schiet ons langetermijngeheugen ons werkgeheugen te hulp? Tim legt uit wat het verschil is tussen kennis en informatie, en waarom kennis verwerven zó belangrijk blijft.

Waarom leren altijd lastig moet zijn

Waarom heb je niets aan fluostiften en eindeloos herlezen als leerstrategie? Tine vertelt hoe ons geheugen nieuwe informatie opneemt en hoe je de leerstof verwerkt op een actieve manier.

Waarom je moet vergeten voor je kan leren

"Vergeten is geen vijand van leren, maar net je beste bondgenoot om informatie te onthouden." Hoe het komt dat je leerlingen meer leerwinst boeken in 4 keer 15 minuten dan in 1 uur: Tim over de kracht van vergeten, het nut van herhaling en waarom je oefenmomenten goed moet spreiden.

Waarom je van elke toets slimmer wordt

"Voortdurend toetsen, in de klas én thuis. Niet om te evalueren, wel om te leren." Wat wetenschap ons vertelt over het effect van toetsen en hoe je leerlingen stimuleert om leerstof grondig te kennen: Tine.

Waarom je van spieken sneller leert

Hoe scaffolding werkt en hoe je leerlingen met uitgewerkte voorbeelden meer bandbreedte vrij hebben om nieuwe leerstof te snappen: Tine toont hoe jij je instructie sterker maakt.

# data[].attributes.attachment_link.title
Videoreeks: met deze leerstrategieën oogst je les meer effect

# data[].attributes.attachment_link.description
Hoe boost je het leerproces van je leerlingen, in de klas én thuis? Tim Surma en Tine Hoof (Expertisecentrum voor Effectief Leren) leggen glashelder uit welke leerstrategieën werken én hoe dat komt. Bekijk de video's. Waarom moet je nog leren als je kan googelen? Uren zwoegen, zweten en studeren: heeft dat wel nut?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Leren leren is een van de belangrijkste vaardigheden om zelfstandig leerstof te kunnen verwerken en goede resultaten te behalen. Een groot onderdeel daarvan is een planning opstellen die voor jou werkt. Stel je je taken uit tot het laatste moment of weet je nooit hoe je precies begint aan die hoop leerstof voor een grote toets? In onderstaand artikel geven we jou concrete tips om te plannen voor toetsen en taken.

Agenda vs. planning

Eerst en vooral maken we een onderscheid tussen je agenda en je planning. Een agenda dient om het opgegeven huiswerk en de toetsen te noteren. Dat doe je meestal op school tijdens de les met je leerkracht. Sommige leerkrachten plaatsen taken of toetsen echter op Smartschool, of misschien ben je enkele dagen afwezig wegens ziekte. Let erop dat je telkens correct opschrijft wanneer de taak of toets gepland is, en wat precies gedaan moet worden.

Tips:

Noteer alles op dezelfde manier: een afkorting van het vak, gevolgd door een dubbele punt. Dan de precieze taak, het hoofdstuk en de pagina's. Bijvoorbeeld: 'FR: toets HS 3, p. 45-63' 'WISK: taak meetkunde extra blad'.

Markeer toetsen in een andere kleur, zo zie je in een oogopslag wanneer je overhoord wordt.

Een planning daarentegen dient om in te plannen wanneer je het gegeven huiswerk zal maken, en wanneer je welk deel van de leerstof gaat leren. Hij geeft je zicht op je persoonlijke daginvulling en welke tijdstippen geschikt zijn om te besteden aan huiswerk en studeren. Een planning creëert overzicht door structuur, en rust in je hoofd omdat jij controle hebt over de tijd. Daarnaast verhoogt ze jouw discipline als jij een uitsteller bent, én geeft hij aan of de balans ontspanning-schoolwerk goed zit. Zowel agenda als planning zijn onmisbaar!

Een weekplanning opstellen

Voor een weekplanning zijn er meerdere mogelijkheden. Je kan een eenvoudige template maken op excel en telkens uitprinten, zoals in onderstaande afbeelding. Of je koopt een agenda, of werkt met jouw schoolagenda en vult aan met een schrift. Wat het beste werkt voor jou! Het belangrijkste is dat je een overzicht hebt van alle dagen, en daarin ook alle uren.

Dan ga je invullen op welke momenten je niet beschikbaar bent. School, vaste hobbies, een studentenjob, etenstijd,... Ook ontspanning die niet op vaste momenten plaatsvindt, noteer je daarin: een cinema-avond, wat drinken met vrienden, een familiefeest,...

Dit doe je elke week opnieuw, aangezien je elke week ook andere dingen te doen hebt. Vergeet ook zeker de zaterdag en zondag niet op te nemen in je planning. Daarin heb je meer tijd. Met een weekplanning zie je duidelijk welke momenten je die week beschikbaar bent voor schoolwerk. Op onderstaand voorbeeld staan die momenten in het groen aangeduid.

Je taken en toetsen inplannen

Maak een to-do lijstje van je taken. Dat is zowel doe-werk (huiswerk maken, opstel schrijven, zwemgerief klaarleggen, mapjes in orde brengen...) als leer-werk voor je toetsen. Doewerk is even belangrijk als leerwerk: het helpt je de leerstof verwerken, en telt soms mee voor je eindresultaat. Gebruik hiervoor zeker Smartschool om een volledig overzicht te hebben van je deadlines.

Kijk per toets en taak hoeveel dagen tijd je hebt. Maak een inschatting of je de taak in één keer doet, of het verdeelt in kleinere taakjes. Sowieso is het een goed idee om grote taken over verschillende dagen te spreiden. Zo kom je niet in tijdsnood en krijg je een groter gevoel van voldoening als je elke kleine taak afwerkt. Een spreekbeurt wordt dan bijvoorbeeld informatie opzoeken (1u), structuur vaststellen (30 minuten), de tekst uitschrijven (1 uur), afbeeldingen zoeken (15 minuten) en de presentatie maken en inoefenen (2 uur in totaal).

Tips voor een toets:

Voor een toets begin je best ongeveer 5 dagen op voorhand. Je begint door de leerstof te lezen en samen te vatten. Zo wordt de tijd die je inplant om uit het hoofd te leren al ingekort want je hebt een hoofdstuk van 10 pagina's ingekort naar 2.

Wissel leermomenten af met doemomenten en overhoormomenten. Je kan oefeningen maken om de theorie toe te passen of iemand vragen om je te overhoren. Ook zelf de leerstof opzeggen helpt je beter te onthouden.

De dag vooraf dient om te herhalen.

Stel de prioriteit van je taken vast. Sommige taken moeten dringender af dan andere, maar andere taken zijn misschien belangrijker. Om in te schatten wat je prioriteit geeft, kan je gebruik maken van Eisenhowers model. Stel op basis daarvan de volgorde van je taken vast.

Hou bij het plannen volgende tips in het achterhoofd:

Wissel doewerk en leerwerk af

Moeilijke starters beginnen met eenvoudigere en leukere taken en bouwen op naar moeilijkere taken. Makkelijke starters / leerlingen met een lager concentratievermogen doen best het omgekeerde.

Hou ontspanning in de gaten. De ideale afwisseling is anders voor iedereen, maar als vuistregel nemen we 40-50 min studeren en 10 minuten pauze. Een pauze is slechts effectief als je beweegt en uit de studieruimte gaat. Op een beeldscherm kijken is géén goede pauze, maar als je graag je smartphone gebruikt kan je de Pomodoro-app installeren. Die helpt je met afwisselende studiemomenten en pauzes te plannen.

Bouw marge in je planning. Er zijn altijd extra taken vanuit school, afleiding en onverwachte activiteiten. Een planning staat niet in steen gebeiteld, maar dient om flexibel mee om te gaan. Achterop raken werkt demotiverend. Zorg daarom voor vrije momenten in de planning.

Als je het gepland hebt: markeer het huiswerk in je agenda! Zo zie je in de agenda welke taken nog moeten gepland worden. Is alles gemarkeerd? Stop je agenda weg, die heb je niet meer nodig.

Na het toepassen van deze tips heb je bijvoorbeeld een planning als deze:

Supertip: Vink tijdens je schoolwerk telkens af wat je gedaan hebt! Dat geeft een goed gevoel van voldoening en je voelt je meteen letterlijk een stapje dichterbij het volbrengen van je taken.

Reflecteren, wie zijn best doet kan het leren

Een cruciaal deel bij plannen is terugkijken op hoe je het gedaan hebt en wat beter kan in de toekomst. Heb je voldoende tijd gepland voor die taak of liep het uit? Hoe kan je dat vermijden de volgende keer? Hoe heb je de taak gemaakt? Wat ging goed en doe je de volgende keer hetzelfde? Hoe kan je het bij een volgende soortgelijke taak beter doen?

Reflecteren geeft inzicht in je persoonlijke leerproces. Zo merk je vanzelf wat werkt voor jou en kan je telkens bijsturen voor de volgende keer. De tijd inschatten die je telkens nodig denkt te hebben voor een taak helpt je om efficiënter aan het werk te gaan. Het is misschien tijdrovend in het begin, maar na een tijdje word je er steeds beter in.

Je kan je eigen planning maken via deze sjabloons. Succes!
Lukt het niet op je eentje je aan je planning te houden, of vind je de studiemethode niet die voor jou werkt? De ervaren studiebegeleiders van BijlesHuis helpen je graag met begeleiding op maat! Laat hieronder je gegevens achter en blijf zo op de hoogte van onze nieuwste artikels! Je ontvangt verder geen reclame of andere e-mails.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
BijlesHuis - Individueel leren - Beau van BijlesHuis

# data[].attributes.attachment_link.title
Een planning maken: een complete gids | Leren leren | BijlesHuis - Individueel leren

# data[].attributes.attachment_link.description
Leren leren is een van de belangrijkste vaardigheden om zelfstandig leerstof te kunnen verwerken en goede resultaten te behalen. Een groot onderdeel daarvan is een planning opstellen die voor jou werkt. Stel je je taken uit tot het laatste moment of weet je nooit hoe je precies begint aan die hoop leerstof voor een grote toets?

# data[].attributes.attachment_caption
Te veel werk? Stel prioriteiten met dit handige schema - Het artikel focust op leerkrachten, maar dit kan je gemakkelijk ook op leerlingen toepassen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Toetsen verbeteren, de klasagenda aanvullen, een persoonlijk tekstje op elk rapport, lessen voorbereiden ... Als leraar hou je veel balletjes in de lucht. Hoe bepaal je prioriteiten in je to-dolijst? Lerarenopleider Sofie Vercauteren (KdG) leert haar studenten het Eisenhower-schema invullen.

Het Eisenhower-schema helpt je taken in te delen volgens 'dringendheid' en 'belangrijkheid'. Wat dringend en belangrijk is, pak je meteen aan. Wat niet dringend, maar wel belangrijk is, plan je beter in. Dringende zaken die niet zo belangrijk zijn, kan je het best snel afwerken. En wat niet dringend of belangrijk is, beperk je beter. Maar hoe bepaal je nu als leraar welke van je taken (niet) dringend en (niet) belangrijk zijn? Lerarenopleider Sofie Vercauteren geeft leraren in spe enkele tips mee.

"Alles wat je leerlingen beter doet leren, heeft de hoogste prioriteit"

Sofie Vercauteren: "Wat is er dringend én belangrijk? Alles wat het leren van de leerlingen bevordert. Je les goed voorbereiden komt altijd op de eerste plaats, zowel inhoudelijk als didactisch. Geef je leerlingen ook zo snel mogelijk feedback op hun prestaties. Laat die verbeteringen dus niet liggen. Ook een acuut probleem met een leerling pak je het best snel aan. Wacht bijvoorbeeld bij ernstige conflicten niet tot morgen om ouders of leerlingbegeleiding in te lichten."

"Plan je professionalisering in"

Sofie Vercauteren: "In het kwadrant niet dringend/belangrijk horen taken thuis die van jou een betere leraar maken en dus de kwaliteit van onderwijs ten goede komen. Professionaliseringsactiviteiten dus. Je leert uit ervaring, maar ga ook actief op zoek naar manieren om te professionaliseren. Het is belangrijk om nieuwe ICT-tools te ontdekken, een interessante vorming te zoeken of research te doen voor een uitstap met de leerlingen."

"Maar een betere leraar word je niet van vandaag op morgen. Dat soort taken plan je dan ook beter in wanneer je er echt de tijd kan voor nemen. Alleen dan ga je je er ook goed door voelen in je vel en op je werk. Wel niet vergeten je planning te bewaken, zodat je deze taken niet blijft uitstellen."

"Pak aan wat je snel kan afwerken"

Sofie Vercauteren: "Neemt een taak maar een paar minuutjes in? De digitale agenda van je klas kort invullen, of snel wat kopietjes nemen? Doe dat dan meteen, en besteed er niet meer tijd aan dan je voorzag. Lukt het je toch niet? Dat is waarschijnlijk niet zo erg. Die les kan je misschien even goed geven zonder die kopietjes. En die agenda kan je later op de dag nog invullen."

"Organiseer leuke activiteiten als je tijd hebt"

Sofie Vercauteren: "Niet dringend en niet belangrijk: dat is een vervelende categorie. Je zou kunnen stellen dat het vaak de leuke activiteiten zijn die de laagste prioriteit hebben en die je dus het best (even) laat vallen. Als je de eindejaarsrapporten nog moet schrijven, is dat op dat moment inderdaad 'belangrijker' dan het klasfeestje organiseren waarmee je het jaar wil afsluiten."

"Maar toch kan je plezierige activiteiten niet zomaar afdoen als 'niet belangrijk'. Want ze verhogen het welbevinden van de leerlingen, wat hen dan weer beter doet leren. En ook voor jezelf als leraar zijn deze taken vaak leuk. Schrap ze dus niet automatisch, maar beperk ze. Of geef ze door aan een collega?"

"Een té drukke agenda? Dan is het tijd om te herevalueren"

Sofie Vercauteren: "Heb je voortdurend het idee dat je tegen de limiet werkt? Dat is niet vol te houden. Hoog tijd om je werkmethode te herevalueren, want wellicht gaat ook het Eisenhower-schema je dan niet helpen.
Probeer eens een week (of 2) bij te houden waar je tijd precies naartoe gaat. Maak daarna een actieplan. Is je verbeterlast te groot? Misschien moet je je testen dan anders opstellen. Steek je te veel tijd in lesvoorbereidingen? Dan kan je misschien meer samenwerken met collega's? Dat klinkt evident, maar is het nog niet in elke school."

"Niet vergeten dat ook de schoolcultuur de reden kan zijn van jouw drukke agenda. Lopen er te veel projecten tegelijk? Kan de administratie efficiënter? Dan kan je dat aankaarten bij collega's en directie, om er zo verandering in te proberen brengen."

"Hou je schema bij de hand"

Sofie Vercauteren: "Als je een taak op je Eisenhower-schema invult, geeft dat rust in je hoofd, meer dan een gewoon to-dolijstje. Het is ook heerlijk om taken ook weer uit dat schema te kunnen schrappen. Hou je schema altijd bij de hand. Druk bijvoorbeeld wekelijks een nieuwe versie af, die je in je tas bewaart. Of maak zelf op je gsm een digitale versie aan, met een app als Trello of Google Keep.

Nu jij!

Zet nu ook jouw prioriteiten in dit schema.

Ive Van Orshoven

# data[].attributes.attachment_link.title
Te veel werk? Stel prioriteiten met dit handige schema

# data[].attributes.attachment_link.description
Als leraar hou je veel balletjes in de lucht. Hoe bepaal je prioriteiten in je to-dolijst? Sofie Vercauteren tipt je het Eisenhower-schema.

# data[].attributes.body
vooral interessant wanneer er een grote taak of toets aankomt - hoe deel je die op in stukjes/deeltaken?

# data[].attributes.body
Deze geeft een duidelijk overzicht van welke methodiek/aanpak je best wanneer kan inschakelen

# data[].attributes.body
welke stappen doorloopt elke leerling best even bij het studeren? En op welke mogelijke deelstapjes kan je daarbij inzoomen?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Leerlingen die in paniek schieten zodra je een taak opgeeft? Alleen een berg zien waar ze niet over geraken? Print de taakplanner en leer hen in 3 stappen zelfstandig en realistisch plannen.

Stap 1:
herinner je succeservaringen

Leerlingen met faalangst reageren emotioneel als je een taak opgeeft. "Ik kan dit niet!" roepen ze meteen. Ze vergeten dat ze goede resultaten behaalden voor vergelijkbare taken. Die successen opsommen, geeft hen weer vertrouwen in zichzelf.

Stap 2:
verdeel de opdracht in kleine blokjes

Leerlingen met faalangst hebben moeite met plannen. Sommigen studeren veel en ontspannen weinig. Anderen vertonen uitstelgedrag. Laat ze daarom de opdracht opdelen in kleinere blokjes, die ze stap voor stap afwerken. Eerst iets dat hen vlot afgaat, dan iets uitdagender, enzovoort. Met na elk blokje een verplichte pauze (geïnspireerd op de Pomodoro-techniek).

En 'genoeg is genoeg'. Faalangstige leerlingen zijn vaak perfectionistisch en moeten leren om de taak na een bepaalde tijd los te laten.

Stap 3:
stel prioriteiten

Leerlingen met faalangst gaan helemaal op in een moeilijke taak. Ze kennen er buitenproportioneel gewicht aan toe: "Als ik dit verknoei, slaag ik nooit voor dit vak." En ze vergeten soms dat ze ook nog ander huiswerk hebben. Leer hen prioriteiten stellen. Welke taken staan er deze week in hun agenda? Op hoeveel punten staan die? En hoe staan ze ervoor voor dat vak?

Kyra Fastenau

# data[].attributes.attachment_link.description
Faalangst voor een taak? Print de taakplanner en leer je leerlingen in 3 stappen zelfstandig en realistisch plannen.

# data[].attributes.body
Overloop deze stapjes samen met de leerling en pas het eens samen toe op een lijstje woorden. Liefst een woordenlijst die de leerling binnenkort moet kennen voor een toets en liefst voor een vak dat jou als leercoach minder ligt (zeker niet je eigen vak!). Doe mee! Zo ziet de leerling dat ook jij niet alle woorden direct kent. Dus niet eerst lezen en dan afdekken. Direct beginnen met de methodiek.

# data[].attributes.attachment_caption
uitleg hierbij vind je via deze link: https://www.youtube.com/watch?v=1MjhC4_4Lnc 

# data[].attributes.headline
Leitner-systeem - interessante methode om met flashcards te werken

# data[].attributes.subject
Leitner-systeem - interessante methode om met flashcards te werken

# data[].attributes.headline
wat is het effect van welke leerstrategie?

# data[].attributes.subject
wat is het effect van welke leerstrategie?

# data[].attributes.body
Via Tim Surma: “Deze tabel was voor mij althans een uitermate handig startpunt: het fungeerde als een inhoudstafel voor verdere exploratie van 'wat werkt' voor onthouden, verfijnen en begrijpen van nieuwe informatie.”

# data[].attributes.attachment_caption
Online leertools - een overzicht van apps voor mindmaps, flashcards, planning, ...

# data[].attributes.body
Nood aan een digitale variant van de leerstrategieën?

Let wel ook hier geldt:

-leef deze tools voor in je les

-ga er samen mee aan de slag in de les

-laat dit daarna nog inoefenen (soms meerdere keren)

-herhaal de methodiek om de x aantal weken

-...

# data[].attributes.headline
schriftelijk studeren oplijsten en monitoren

# data[].attributes.subject
schriftelijk studeren oplijsten en monitoren

# data[].attributes.body
Een manier om opvolging door ouders en leerkracht(en) te installeren. Beperkt in tijd toe te passen en enkel als er ook draagkracht bij de leerkrachten is om dit effectief op te volgen/te checken. Let wel: leg de verantwoordelijkheid bij de leerling om dit te laten handtekenen. De leercoach kan aftoetsen of dit de leerling ook effectief lukt.

# data[].attributes.attachment_link.description
De Duitse psycholoog Hermann Ebbinghaus deed onderzoek naar het geheugen en ontdekte daarbij hoe snel je nieuwe dingen vergeet; over het belang van gespreid leren.

# data[].attributes.body
kort en krachtig uitgelegd door Tim Surma in een filmpje

# data[].attributes.attachment_link.title
Waarom je moet vergeten vóór je kan leren // Leerstrategieën uitgelegd.

# data[].attributes.body
Voor wie het graag nog eens in een krantenartikel samengevat krijgt

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Door goed te plannen, werk je stap voor stap toe naar een toets of product waarbij je rekening kan houden met een aantal feiten over goed leren.
Voor het leren is het belangrijk dat je duidelijke doelen stelt, dingen regelmatig herhaald zodat je het minder snel vergeet en na 30 minuten leren pauze neemt. Het is dus het meest effectief om iedere dag een stukje erbij te leren. Daarnaast is het handig om te starten na een vast moment. Bijvoorbeeld: 'na het avondeten op maandag,  dan ga ik aan mijn Engels huiswerk.'

Zo kun je bijvoorbeeld de volgende planning maken. Als je op 20 maart een toets hebt, dan wil je op 19 maart vooral herhalen, op 18 maart wat herhalen en nog het laatste nieuwe leren, 17 maart wat herhalen en nog een deel leren, etc. Ieder dag leren bestaat dan dus uit het herhalen van de afgelopen paar dagen én iets nieuws erbij leren. Ook is het goed om tussendoor oefenvragen te maken, zodat je kan zien wat je al wel of niet snapt (en bij een vak als Wiskunde leer je juist door heel veel sommen te maken). Een deel van voorbeeldschema:
Een manier om dit makkelijk zelf te maken is door vel A4 papier drie keer dubbel te vouwen. Je hebt dan 8 vakjes: 1 voor iedere dag in de week + hokje voor algemene opmerkingen. In de hokjes schrijf je wat je per dag gaat doen: wat ga je herhalen en wat ga je nieuw leren (en wat ga je maken). Bronnen

Bjork, R. A., Dunlosky, J., & Kornell, N. (2013). Self-regulated learning: Beliefs, techniques, and illusions. Annual review of psychology, 64, 417-444.

Dunlosky, J., Rawson, K. A., Marsh, E. J., Nathan, M. J., & Willingham, D. T. (2013). Improving students' learning with effective learning techniques: Promising directions from cognitive and educational psychology. Psychological Science in the Public Interest, 14(1), 4-58.

Hartwig, M. K., & Dunlosky, J. (2012). Study strategies of college students: Are self-testing and scheduling related to achievement?. Psychonomic Bulletin & Review, 19(1), 126-134.

# data[].attributes.attachment_link.title
Maak een duidelijke planning - Leer.tips

# data[].attributes.attachment_link.description
Door goed te plannen, werk je stap voor stap toe naar een toets of product waarbij je rekening kan houden met een aantal feiten over goed leren. Voor het leren is het belangrijk dat je duidelijke doelen stelt, dingen regelmatig herhaald zodat je het minder snel vergeet en na 30 minuten leren pauze neemt.

# data[].attributes.attachment_link.title
LEREN LEREN:   Waarom kun jij je gele markeerstift beter weggooien als je écht iets wil leren?

# data[].attributes.body
Rond je een leercoachingstraject af, dan kunnen deze 6 vraagjes misschien inspireren ...

Wil je 't gewoon afprinten, klik dan op het prentje hierboven.

Wil je graag nog iets aanpassen aan dit vragenlijstje, dan kan je dit via deze link naar het sjabloon in Canva: https://www.canva.com/design/DAFscJNkdKE/VxsgNSqIpPnW8ZYQ2vN3XA/view?utm_content=DAFscJNkdKE&utm_campaign=designshare&utm_medium=link&utm_source=publishsharelink&mode=preview

# data[].attributes.headline
De kracht van de klasgroep in het leerproces

# data[].attributes.subject
De kracht van de klasgroep in het leerproces

# data[].attributes.body
Pedro De Bruyckere in Klasse mrt 2026

# data[].attributes.attachment_link.title
Collective student efficacy: de kracht van de klasgroep?

# data[].attributes.attachment_link.description
De kracht van de klasgroep: waarom collective student efficacy meer is dan een fijne klas en hoe je als leraar impact hebt op groepsdynamiek.

# data[].attributes.attachment_caption
Leerlingen coachen in het secundair. Uitgebreid filmpje gemaakt voor leerbuddy Vlaanderen dat zeker ook voor een leercoach inspiratie en houvast kan bieden.

# data[].attributes.headline
uitgebreide handleiding voor startende leerbuddy

# data[].attributes.subject
uitgebreide handleiding voor startende leerbuddy

# data[].attributes.headline
Een samenvatting die je helpt om beter te leren en te onthouden? Gebruik de Cornellmethode.

# data[].attributes.subject
Een samenvatting die je helpt om beter te leren en te onthouden? Gebruik de Cornellmethode.

# data[].attributes.body
vb bij studeerkaart 7

# data[].attributes.attachment_caption
Effectieve leerstrategieën: een overzicht op 4 handige fiches (c) Klasse - klik & print

# data[].attributes.headline
4 cognitieve leerstrategieën kort uitgelegd 

# data[].attributes.subject
4 cognitieve leerstrategieën kort uitgelegd 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Welke leerstrategieën werken het best voor je leerlingen en waarom? Hoe gebruik je ze in je lessen? En hoe kunnen je leerlingen er thuis mee aan de slag? Klik, print en blijf plakken!

Hoe gebruik je deze Klik & Print?

Actief verwerken, gespreid oefenen, voortdurend toetsen en voorbeelden tonen: leg deze fiches naast je lesvoorbereiding. Waar kan je welke leerstrategie inzetten om het leerproces van je leerlingen een boost te geven? Of: haal dit onmisbare overzicht boven op je vakgroepoverleg en maak samen je lessen beter.

Seppe Goossens

# data[].attributes.attachment_link.title
Effectieve leerstrategieën: een overzicht op 4 handige fiches

# data[].attributes.attachment_link.description
Welke leerstrategieën werken het best voor je leerlingen en waarom? Hoe gebruik je ze in je lessen? En hoe kunnen je leerlingen er thuis mee aan de slag? Klik, print en blijf plakken! Hoe gebruik je deze Klik & Print? Actief verwerken, gespreid oefenen, voortdurend toetsen en voorbeelden tonen: leg deze fiches naast je lesvoorbereiding.

# data[].attributes.attachment_link.title
Krachtgericht coachen, Ellen Nuijten, Fred Korthagen | Boek | 9789024428922

# data[].attributes.attachment_link.description
Bestel Krachtgericht coachen van Ellen Nuijten en Fred Korthagen ✓ Voor 23:00 besteld, morgen in huis! ✓ Gratis verzending vanaf 20,- ✓ Gratis afhalen in de winkel

# data[].attributes.body
Het subsidieproject is afgelopen, maar leercoaching blijft ons ongelofelijk hard boeien.

Meer info / vragen / suggesties / interessante bijscholingen rond dit onderwerp gezocht? / ... : contacteer ad.thoen@onderwijs.gent.be