# data[].attributes.body
Na de meivakantie is het ook belangrijk om weer in te zetten op het groepsproces. Hiervoor kun je kijken naar de zilveren weken. De kracht van de herhaling. Een proces moet je onderhouden.

In de laatste weken van het schooljaar is het samen afsluiten ook een belangrijk ritueel. In het laatste blok van het schooljaar is het ook een mooie gelegenheid om terug en vooruit te kijken.

# data[].attributes.body
Na de kerstvakantie kan met name de fase van storming weer zorgen voor onrust in de groep: je bent dan met de klas in de Zilveren Weken beland. Dit is een goed moment om weer extra aandacht te besteden aan de sfeer in de klas.

# data[].attributes.body
De eerste weken aan het begin van het schooljaar worden de Gouden Weken genoemd. Deze weken zijn bij uitstek geschikt om een fundament neer te zetten voor een goede groepsvorming en fijne sfeer. Leerlingen verkennen elkaar, de leraar en de regels.

# data[].attributes.body
In het schooljaar zijn er een aantal cruciale momenten waarin je in kunt zetten op effectieve strategieën voor het vormen van een positief groepsklimaat.
Deze cruciale momenten worden in de vakliteratuur ook wel beschreven als gouden, zilveren en bronzen weken. Als leerkracht heb je een belangrijke rol.

Kennis van groepsdynamica is essentieel voor docenten. Lees hieronder meer over dit belangrijke proces. Een proces wat in elke groep ontstaat, dus ook in je eigen team.

# data[].attributes.body
Een nieuwe klas, een nieuwe juf of meester, andere regeltjes en nieuwe verhoudingen. De meeste kinderen moeten na de zes weken lange zomervakantie weer even wennen aan school. Als leerkrachten dat proces op een goede manier begeleiden, ontstaat eerder een fijne klas waarin kinderen zich thuis voelen. “En uit onderzoek blijkt dat dat uiteindelijk ook weer betere leerresultaten oplevert”, zegt auteur en GZ-psycholoog Boaz Bijleveld. Hij schreef het boek De gouden weken over het begeleiden van deze verschillende fases van de groepsvorming.

De vier fases verlopen -grofweg- als volgt. Tijdens forming leren de kinderen elkaar en de leerkracht kennen en stellen de klas gezamenlijk nieuwe regels op. “Samen stelt de klas vast wat ze belangrijk vindt, maar ook hoe ze kunnen reageren als een kind de regels overtreedt. Het is ook de periode dat de kinderen nog een beetje afwachtend zijn. Ze kijken nog de kat uit de boom.” En juist door in het begin al de regels af te spreken, zal de volgende fase rustiger verlopen.

Oudergesprekken horen ook bij deze fase, vindt Bijleveld. “Ouders hebben een schat aan informatie over hun kind. Door al vroeg in het schooljaar te praten, bouw je een relatie en kan je als leerkracht ook sneller contact maken als het even niet goed gaat.”

# data[].attributes.body
Na die kennismaking, breekt de storming aan. Tijdens deze fase worden de verhoudingen duidelijk. Dat verloopt niet altijd even soepel of rustig. “Dit noemen we daarom ook de conflictfase”, zegt Bijleveld. “Leerlingen zoeken de grenzen op om te ervaren waar die ligt. Ze kijken – soms letterlijk- wie de sterkste is. Er worden grapjes gemaakt. Dat zorgt voor botsingen en wrijvingen.” Die onrust is niet altijd de makkelijkste fase voor de leerkracht. “Maar het helpt als je weet wat je kunt verwachten en als er eerder afspraken zijn gemaakt met de klas waar je op terug kunt vallen. Door deze fase goed te begeleiden, kun je dus eigenlijk volgende fase, norming naar voren halen.”

Klassen die vast blijven hangen in deze fase, blijven vaak erg onrustig. Bijleveld: “Tijdens de lessen wordt voortdurend ruzie gemaakt, of steeds gelachen. Dat kan heel vermoeiend zijn voor een leerkracht en komt ook de veiligheid in de groep niet ten goede.”

Tijdens de norming zijn de verhoudingen duidelijk en leren de kinderen elkaar steeds beter kennen. Ze gedragen volgens de regels die gezamenlijk zijn afgesproken. Bijleveld: “Als leerkracht is het belangrijk dat je daarbij ook het goede voorbeeld geeft. Is bijvoorbeeld afgesproken dat niemand wordt buitengesloten, geef dan zelf ook aandacht aan dat kind dat je lastig vindt.”

# data[].attributes.body
Na ongeveer zes weken bereikt de klas de performing fase. “De klas vormt een eenheid en werkt samen op die manier die kenmerkend is voor deze groep.” De rust is teruggekeerd, maar lang niet altijd blijvend tot het einde van het schooljaar, waarschuwt Bijleveld. Want soms verandert er wat in een klas. Bijvoorbeeld als er een nieuw kind komt of een andere leerkracht. “Uit onderzoek blijkt dat de groep weer een aantal stappen terug gaat om de fases opnieuw te doorlopen.” Bijleveld schreef daar ook een boek over De zilveren weken dat deze maand verschijnt.

En ja, groepsvorming gebeurt altijd, ook als je als leerkracht het doorlopen van de verschillende fases niet actief begeleidt. “Maar het voordeel van het werken met de verschillende fases is dat je de drukke storming beter kunt reguleren en de norming eerder kunt stimuleren”, zegt Bijleveld. Zo keert de rust eerder terug in de klas en is de kans groter dat leerlingen zich veiliger en prettiger in hun vel voelen.

# data[].attributes.body
Kooyman, M. -  oktober 2021

# data[].attributes.body
Forming – een nieuwe groep wordt gevormd. Dit is meestal aan het begin van het schooljaar. De leerlingen komen bij elkaar, leren elkaar kennen en kijken de kat uit de boom.

Storming – na de kennismaking proberen de leerlingen een plekje binnen de groep te bemachtigen. Dit gaat gepaard met meer onrust in de klas. Na de stormingfase is de groep min of meer gevormd en zijn de rollen verdeeld. Of dit positief of negatief is hangt af van hoe de stormingfase is verlopen en het type kinderen in de klas.

Norming – in deze fase worden de normen en waarden van de groep vastgesteld. Ongeschreven regels over hoe je met elkaar omgaat en hoe je tegen elkaar praat. Deze regels worden meestal door de leiders van de groep bepaald. Deze leiders zijn weer ontstaan in de stormingfase.

Performing – tijdens deze fase is de groep klaar om aan het werk te gaan. Overigens wil dat niet zeggen dat de groep zelf klaar is. Ook nu moet er nog gewerkt worden aan sfeer, verhoudingen en omgang. Maar dit is niet meer de belangrijkste taak.

Termination – tegen het einde van het schooljaar nemen de leden van de groep langzaam afscheid van de groep. De groep wordt als het ware afgebouwd. Tijdens de zomer gaat ieder zijn eigen ding doen en na de zomer worden er weer nieuwe groepen gevormd.

# data[].attributes.body
Geef het goede voorbeeld
Wat mij betreft de makkelijkste manier, want: goed voorbeeld doet volgen. Behandel je leerlingen met respect, luister naar ze en neem ze serieus. En daarnaast ook heel praktisch: kijk zelf niet op je telefoon als je van je leerlingen verwacht dat ze die niet gebruiken. Hang je jas op als je leerlingen deze niet mee mogen nemen in de klas. Draag geen pet als dat een schoolregel is. Het klinkt simpel, maar zo is het ook!

De stille leerling
Hoewel het een drukke periode is, vind ik het belangrijk om juist nu te letten op de leerlingen die tijdens de stromingfase op de achtergrond verdwijnen. Het is natuurlijk goed als zij aangeven dit prettig te vinden, maar zorg ervoor dat je ze ziet. Spreek ze aan, stel ze vragen, luister naar ze. Laat ook aan andere leerlingen zien dat deze wat stillere leerlingen er zijn en dat jullie ook naar hen luisteren. Schuif overigens deze leerlingen niet naar voren als ze dit niet willen. Het gaat er meer om dat ze weten dat ze gezien worden en er ook toe doen in de groep.

Klassenregels
Voor hogere klassen is dit misschien niet de beste tip, maar voor brugklassen en tweede klassen kan het nog wel. Denk in een mentorles na over klassenregels. Hoe gaan we om met elkaar? Wat verwachten we van elkaar? Hoe gaan we om met docenten? Laat leerlingen hier in groepjes over nadenken en laat ze vooral ook zelf de regels bedenken. Wanneer ze de regels zelf opstellen is het ook makkelijker voor ze om zich eraan te houden en om anderen aan te spreken op het niet houden aan de regels. Het is wel een goed idee om na het opstellen voor iedere leerling een kopie te maken. Dan kan je daar altijd naar verwijzen als het nodig is.

Wees alert op vervelend gedrag
In de stormingfase is het dus rumoeriger en een rotopmerking van de ene naar de andere leerling is snel gemaakt. Ik zit daar zelf echter altijd bovenop. Zeker in deze fase. Ik vind het belangrijk dat leerlingen in mijn lessen dingen durven te vragen, zonder dat ze het gevoel hebben een domme vraag gesteld te hebben. Pestgedrag of respectloos reageren op medeleerlingen benoem ik altijd. Ik maak er geen discussie van, ik benoem het en ik geef aan dat ik het niet accepteer. Vervolgens vraag ik of de betreffende leerling dat begrepen heeft en ga door met de les. Ik blijf dit herhalen wanneer dit nodig is. Sommige leerlingen proberen het een paar keer voordat ze het doorhebben: bij mij mag je dat niet doen. Pesten is overigens een ander verhaal, daar moet natuurlijk weldegelijk op gehandeld worden.

In groepjes werken
Door leerlingen in groepjes te laten werken, leren ze elkaar kennen en met elkaar samenwerken. Ook de klasgenoten die ze misschien zelf niet zouden kiezen als het op samenwerken aankomt. Tegelijkertijd is de stormingfase al een vrij pittige fase in het jaar en moet je dus ook wel stevig in je schoenen staan als je in deze fase in groepjes gaat werken. Maar, mocht je dit aandurven, dan zou ik het zeker doen.

# data[].attributes.body
Ik merk dat het soms heel vermoeiend kan zijn om midden in de stormingfase te zitten. Niet alleen zijn klassen drukker, maar je merkt het vaak door de hele school. En dan is het ook nog eens zo dat de fase in de ene klas veel heftiger verloopt dan in de andere klas en dat je dus steeds moet schakelen. Aan het einde van de dag ben ik vaak doodop.

Het goede nieuws is dat het, letterlijk, een fase is en dus weer over gaat. Ik denk ook dat het sneller voorbij gaat als je zelf heel duidelijk bent in wat je wel en wat je niet accepteert in de les. Als mentor heb je natuurlijk je vakklassen en een klas waar je ook echt de leiding moet nemen in de groepsvorming. Met name in die laatste rol wordt er dan wat meer van je gevraagd.

Als ik merk dat de stormingfase begint, accepteer ik dat ik meer aan het waarschuwen ben en dat de leerlingen en ik (tijdelijk) wat minder hard zullen werken. Ik focus op de normen en waarden van de klas: we hebben respect voor elkaar en laten anderen in hun waarden. Dat betekent dus: niet uitlachen, niet zuchten als iemand wat vraagt en oog voor de stillere leerling in de klas. Een aantal lessen heeft dit bij mij wat meer de aandacht, wat automatisch ook betekent dat je niet op volle kracht aan het werk bent. Daar staat tegenover dat, hoe sneller en beter je door de storming- en normingfase heen gaat, hoe sneller je kunt gaan performen en echt kunt knallen met je lessen.

Bron: Docenten Leven – sept 2020

# data[].attributes.body
Haal de norming-fase naar voren in de tijd. Draai dus actief de volgorde van storming en norming om. Door eerst bewust de norm samen met de klas vast te stellen, zal de storming-fase milder zijn. Het effect: minder probleemgedrag.

# data[].attributes.headline
Voorbeelden van praktische sturingstips per fase: 

# data[].attributes.subject
Voorbeelden van praktische sturingstips per fase: 

# data[].attributes.body
Tips voor de forming fase

Sta op de eerste dag in de deuropening en begroet iedereen. Geef de leerlingen een hand en maak oogcontact.

Maak jouw voornemen voor het jaar duidelijk. Bijvoorbeeld: ‘Mijn voornemen is dat wij de leukste klas van de school worden.’

Laat de leerlingen hierna opschrijven hoe zij een leuke klas voor zich zien. Maak hiervan een top vijf en bespreek dit klassikaal. Willen de leerlingen ook dat de klas zo met elkaar omgaat? De uitkomst vormt de basis voor de omgang met elkaar.

Doe spelletjes om elkaar beter te leren kennen. Zie voor voorbeelden Handboek positieve groepsvorming (Bakker-de Jong & Mijland, 2009).

# data[].attributes.body
Zoals hierboven staat uitgelegd, stuur je zodanig dat niet de storming fase op de tweede plek komt maar de norming fase.

Blijf letten op een respectvolle omgang met elkaar. Noem leerlingen bij hun naam en laat je interesse van tijd tot tijd blijken. Het is van belang dat iedereen elkaar steeds beter leert kennen.

Laat de klas gezamenlijk besluiten nemen. Dit bevordert samenwerking.

Benadruk in deze fase de overeenkomsten, niet de verschillen tussen de leerlingen. Zie hiervoor de voorbeeldoefening.

# data[].attributes.body
Het proces van het uitvechten van de posities in de groep zal milder plaatsvinden in het begeleide groepsproces, waarbij je storming en norming omdraait.

Als de hiërarchische strijd uit de hand loopt spreek je de leerlingen aan op de omgangsnormen die in de forming-fase zijn bedacht. Omdat zij deze zelf hebben opgesteld zijn de leerlingen hier gevoelig voor.

Geef positieve feedback bij goed gedrag.

# data[].attributes.body
De kans is groot dat door juiste begeleiding een positieve werksfeer is ontstaan. Toch blijft het groepsproces kwetsbaar. Blijf vooral goed observeren wat er gebeurt op groepsniveau en speel hierop in.

# data[].attributes.body
Wanneer de groepsvorming prettig is verlopen voor de leerlingen kan het uit elkaar gaan lastig zijn. Een uitstapje of etentje is daarom in deze fase een goede afsluiting van het samenzijn.

# data[].attributes.body
Als leraar stuur je het groepsproces door op het volgende te letten:

Wees je bewust van de genoemde fases in groepsvorming.

Wees je bewust van jouw rol. Een leraar is onderdeel van de groep en heeft hierin de leidersrol.

Speel constant in op wat je ziet.

Benader je groep positief.

# data[].attributes.body
1. Sta op de eerste dag in de deuropening en begroet iedereen. Geef de leerlingen een hand en maak oogcontact.

2. Maak jouw voornemen voor het jaar duidelijk. Bijvoorbeeld: ‘Mijn voornemen is dat wij de leukste klas van de school worden.’

3. Laat de leerlingen hierna opschrijven hoe zij een leuke klas voor zich zien. Maak hiervan een top vijf en bespreek dit klassikaal. Willen de leerlingen ook dat de klas zo met elkaar omgaat? De uitkomst vormt de basis voor de omgang met elkaar.

4. Doe spelletjes om elkaar beter te leren kennen. Zie voor voorbeelden Handboek positieve groepsvorming

(Bakker-de Jong & Mijland, 2009).

# data[].attributes.body
Zoals al eerder staat uitgelegd, stuur je zodanig dat niet de storming fase op de tweede plek komt maar de norming fase.

1. Blijf letten op een respectvolle omgang met elkaar. Noem leerlingen bij hun naam en laat je interesse van tijd tot tijd blijken. Het is van belang dat iedereen elkaar steeds beter leert kennen.

2. Laat de klas gezamenlijk besluiten nemen. Dit bevordert samenwerking.

3. Benadruk in deze fase de overeenkomsten, niet de verschillen tussen de leerlingen. Zie hiervoor de voorbeeldoefening.

# data[].attributes.body
1. Het proces van het uitvechten van de posities in de groep zal milder plaatsvinden in het begeleide groepsproces, waarbij je storming en norming omdraait.

2. Als de hiërarchische strijd uit de hand loopt spreek je de leerlingen aan op de omgangsnormen die in de forming-fase zijn bedacht. Omdat zij deze zelf hebben opgesteld zijn de leerlingen hier gevoelig voor.

3. Geef positieve feedback bij goed gedrag.

# data[].attributes.body
De kans is groot dat door juiste begeleiding een positieve werksfeer is ontstaan. Toch blijft het groepsproces kwetsbaar. Blijf vooral goed observeren wat er gebeurt op groepsniveau en speel hierop in.

# data[].attributes.body
Wanneer de groepsvorming prettig is verlopen voor de leerlingen kan het uit elkaar gaan lastig zijn. Een uitstapje of etentje is daarom in deze fase een goede afsluiting van het samenzijn.

# data[].attributes.body
Let erop dat jij onderdeel bent van de groep en dat je vanuit die rol een leiderspositie in kan nemen. Je rol is bepalend.

De mentor (vo) is leidend in het begeleiden van het groepsproces. Als mentor betrek je de andere collega’s actief na de forming-fase bij het proces.

Blijf met elkaar in gesprek over wat groepsdynamisch gezien wordt in de groep. Jullie hebben samen de puzzelstukjes in handen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Bij educatief partnerschap werken school en ouders goed samen zodat de leerling zich optimaal kan ontwikkelen. Dit vraagt om specifieke competenties van leraren. Om leraren daarbij te ondersteunen onderzocht Fontys Hogeschool Pedagogiek niet alleen wat nodig is, maar ook verschillende manieren om educatief partnerschap vorm te geven. Bijvoorbeeld door te investeren in informeel contact en ouders te begeleiden bij het thuisleren. Lees meer over de aanbevelingen en tips voor een goede samenwerking met ouders.

In het schooljaar 2016-2017 interviewde Fontys Hogeschool Pedagogiek 55 leraren van reguliere basisscholen, stimuleringsscholen en scholen voor speciaal onderwijs over hun samenwerking met ouders (vooral van zorgleerlingen). De focus lag op het contact tussen ouders en leraren en het bevorderen van onderwijsondersteunend gedrag van ouders. De belangrijkste bevindingen zijn:

Belang van informeel contact

Uit het onderzoek blijkt dat leraren het belangrijk vinden om een vertrouwensrelatie met ouders op te bouwen. Zij zien hierin een taak voor zichzelf en zijn bereikbaar en beschikbaar. Leraren erkennen het belang van informeel contact, maar het is niet op alle scholen gebruikelijk dat ouders en leraren elkaar op de speelplaats of in de klas ontmoeten.

Verwachtingen uitspreken

Het is niet gangbaar dat leraren en ouders naar elkaar toe verwachtingen uitspreken en doelen, werkwijze en rolverdeling met elkaar bespreken. Meestal maken zij geen concrete afspraken over wie wat doet. Leraren die dit wel doen, nemen meer regie in de samenwerking, bijvoorbeeld bij het creëren van een gedeelde verantwoordelijkheid met instanties als jeugdhulp en gezondheidszorg.

Ondersteuning bij thuisleren

Scholen verschillen in hoe zij ouders begeleiden bij het thuisleren. Reguliere basisscholen geven vooral informatie over huiswerktaken. Leraren van s(b)o-scholen bespreken vaker specifieke taken die ouders thuis met hun kinderen kunnen doen. Zij gaan na wat goed past bij wat de ouder wil en kan, en vooral wat bij het kind past.
Voor leraren van stimuleringsscholen is het gebruikelijk om ouders te ondersteunen bij het thuisleren. De focus ligt op wat ouders kunnen bijdragen en wat leerlingen nodig hebben. Leraren helpen ouders door ze tips te geven en informatie mee naar huis te geven. Bijvoorbeeld door het voordoen van de manier van cijferen of delen. Zo leren ouders hun kind goed te begeleiden bij huiswerktaken.

Afstemmen van zorg

Op de stimuleringsscholen en s(b)o-scholen van het onderzoek benutten leraren de expertise van ouders en de mogelijkheden voor afstemming van zorg. Zij vragen hoe de leerling het thuis doet of hoe ouders thuis met een probleem omgaan. Op reguliere scholen betrekken leraren ouders onvoldoende bij beslissingen in het zorgproces. Leraren richten zich vooral op het informeren van ouders.

Inspiratie halen uit samenwerken in lastige situaties

De geïnterviewde leraren blijken in lastige situaties een proactieve en sensitieve houding te hebben. Juist dan handelen leraren vanuit partnerschap en tonen ze inlevingsvermogen. Ze stellen heldere grenzen met het oog op het welzijn van de leerling, terwijl ze tegelijkertijd de vertrouwensrelatie met ouders beschermen.

Succesfactoren voor educatief partnerschap

Wil je als leraar werken aan educatief partnerschap met ouders? Dan gaat het vooral om vertrouwen en wederzijds begrip creëren. Eerlijkheid, oprechte belangstelling en alledaagse gesprekken zijn hierbij de sleutelwoorden. Wees positief en ga uit van groei. Uit het rapport komen deze praktische tips:

Besteed tijd aan informeel contact. Als leraar kun je op allerlei momenten benutten: ga op huisbezoek of organiseer laagdrempelige activiteiten waar leraren en ouders elkaar kunnen ontmoeten, zoals een kerstmarkt of een inloopochtend.

Neem ouders mee in beslissingen over zorg. Samen verantwoordelijkheid nemen voor zorgleerlingen vraagt - zeker sinds de wet op Passend onderwijs - om andere competenties. De vele deelnemers in de besluitvorming rond een leerling vereist duidelijkheid in het proces. Maak helder wie waarover de regie heeft.

Stem wederzijdse verwachtingen af. Een belangrijke voorwaarde voor sterke ouderbetrokkenheid is dat je als leraar een balans vindt in de ambities van beide partijen. Dat is een continu proces. Luisteren naar ouders en rekening houden met het acceptatieproces als hun kind zorg nodig heeft is belangrijk.

Ontwikkel cultuursensitieve gespreksvaardigheden. Een goed gesprek voeren met ouders kun je leren. Verdiep je in de verschillende sociaal-culturele achtergrond van ouders en houd rekening met ieders 'eigenheid'. Echte samenwerking kenmerkt zich door acceptatie van en respect voor verschillen. Het gaat niet alleen om culturele verschillen, maar ook om verschillen in leefstijl of sociale achtergrond. Wees je ervan bewust dat verschillende disciplines en verschillende culturen ieder hun eigen jargon en taalgebruik hebben en dat luisteren dikwijls belangrijker is dan praten.

Begeleid ouders bij hun ouderrol thuis en bevorder onderwijsondersteunend gedrag. Overleg regelmatig met ouders hoe zij hun kinderen kunnen ondersteunen. Geef ouders bijvoorbeeld concrete taken om samen te doen met hun kind. Houd er wel rekening mee dat ouders verschillen in wat zij kunnen en welke behoefte ze hebben aan ondersteuning.

Ondersteun taalontwikkeling van anderstalige of laaggeletterde ouders. Je kunt de taalontwikkeling van anderstalige ouders of laaggeletterde ouders bijvoorbeeld ondersteunen door te verwijzen naar oudercursussen voor laaggeletterden of door ze te helpen aan een taalmaatje.

Meer weten?

# data[].attributes.attachment_link.title
Zo werk je goed samen met ouders in het basisonderwijs

# data[].attributes.attachment_link.description
Educatief partnerschap betekent dat ouders en leraren samenwerken zodat een leerling zich goed kan ontwikkelen. Lees de achtergrond en praktische tips.

# data[].attributes.body
Leuke ideeën m.b.t. start nieuwe schooljaar

# data[].attributes.attachment_link.description
Les leefstijl van 50 minuten voor Praktijkonderwijs

# data[].attributes.attachment_link.title
5 super makkelijke spelletjes voor de EERSTE weken! Midden en bovenbouw - GOUDEN WEKEN

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Geplaatst op 30 november 2021

17 coöperatieve werkvormen

Bij coöperatief leren zijn er veel verschillende werkvormen die de leerkracht in kan inzetten. Dit artikel doet een greep uit deze werkvormen en behandeld er 17 één voor één. Per werkvorm wordt aangeven voor welke groepen hij geschikt is en welke samenwerkingsvaardigheden aan de orde komen. Ook staat er een indicatie van de tijdsduur. Onderaan het artikel vind je een handige tabel, waarin alles overzichtelijk is samengevat.

Kijk voor meer werkvormen het artikel coöperatieve leerstrategieën. Er is ook een boek over cooperatieve leerstrategieën beschikbaar.

1. Denken - Delen - Uitwisselen

De leerkracht geeft een opdracht of stelt een vraag. De leerlingen krijgen een á twee minuten om over het antwoord na te denken. Daarna overleggen ze in tweetallen. Tenslotte worden de antwoorden klassikaal uitgewisseld. Het is een handige werkvorm om voorkennis te activeren of om te oriënteren op een opdracht. Maar de leerkracht kan deze vorm ook bij zelfstandige verwerking inzetten. Ook voor reflectie of terugblik is hij geschikt. Deze werkvorm is geschikt voor groep 1 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen zijn: luisteren en informatie uitwisselen. De tijdsduur is ongeveer vijf minuten.

2. Flitsen

De leerkracht leert de kinderen een bepaalde vaardigheid, bijvoorbeeld de tafel van 6. Dan deelt hij flitskaarten uit, waarbij aan de ene kant de som staat en aan de andere kant het antwoord. Het is het handigst als elke leerling een eigen setje maakt. De kinderen gaan in tweetallen zitten. De één leest de tafelsom voor, de ander noemt het antwoord. Als het goed is, krijgt hij het kaartje. Als het antwoord fout is, dan gaat het kaartje onderop de stapel. Dit gaat net zo lang door tot de leerling de hele stapel heeft. Daarna wisselen de kinderen van rol. Aan het einde bespreekt de leerkracht klassikaal na hoe het ging. Deze werkvorm kan ingezet worden als zelfstandige verwerking. Hij is erg handig bij het automatiseren van rekenen, spelling, topografie en jaartallen. Deze werkvorm is geschikt voor groep 3 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen zijn: hulp geven/vragen en wachten op elkaar. De tijdsduur is ongeveer tien tot vijftien minuten.

3. Om-de-beurt

De kinderen zitten in tweetallen. De leerkracht stelt een vraag waarbij meerdere, korte antwoorden mogelijk zijn. Een voorbeeldvraag is: Welke landen in Europa ken je? De kinderen geven om de beurt een antwoord. Dat kan mondeling, maar ook op een gezamenlijk blaadje. Daarna volgt een klassikale afronding, waarbij enkele leerlingen hun antwoorden noemen. Deze werkvorm kan tijdens diverse momenten van de les ingezet worden. Hij is geschikt voor groep 1 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen zijn: luisteren, evenredig deelnemen. De tijdsduur is ongeveer vijf tot tien minuten.

4. Dobbelen

In de klas wordt een tekst gelezen en nabesproken. Daarna gaan de kinderen in groepjes zitten. Elk groepje heeft één of twee dobbelstenen, waarop bijvoorbeeld staat: 'wie, wat, waar, wanneer, hoe, waarom,'. Op de andere dobbelsteen kunnen werkwoordsvervoegingen staan, zoals: 'is, kan, doet, wil, heeft, zal'. Met de twee woorden die gegooid worden, maakt een van de leerlingen een vraag, die de groepsgenoten vervolgens beantwoorden. Daarna mag de volgende leerling gooien. Tenslotte volgt de klassikale nabespreking. Deze werkvorm is geschikt als zelfstandige verwerking bij tekstbegrip van taal en zaakvakken. Hij is geschikt voor groep 4 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen zijn: luisteren, op elkaar wachten. De tijdsduur is in totaal ongeveer vijftien tot dertig minuten.

5. Duo's

De leerkracht stelt heterogene duo's samen en legt de opdracht uit. De leerlingen maken om de beurt een som, waarbij zij hardop denken. Als de ene leerling een som maakt, dan observeert de ander en geeft hij hulp als dat nodig is. De leerkracht bespreekt dit klassikaal na. Deze werkvorm kan ingezet worden bij begeleide inoefening of zelfstandige verwerking. Hij is geschikt voor groep 1 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen zijn: overleggen, aanmoedigen, hulp geven/vragen en op elkaar wachten. De tijdsduur is in totaal ongeveer tien tot vijftien minuten.

6. Imiteer

De leerkracht maakt heterogene groepjes van vier leerlingen. Die gaan in tweetallen tegenover elkaar zitten. Ze maken van karton (of mappen) een wandje, zodat ze niet kunnen zien wat de ander achter de wand doet. Één tweetal maakt een ontwerp, op papier of van blokken. Als dat klaar is, moet het andere tweetal dit ontwerp namaken. Ze mogen niet kijken, maar alleen vragen stellen. Als de tweede groep klaar is met imiteren, dan vergelijken de kinderen het resultaat. Ze bespreken na wat wel goed ging en -als de ontwerpen verschillen- wat een volgende keer beter kan. Deze werkvorm is geschikt als zelfstandige verwerking en het stimuleert de taal- en denkontwikkeling. Hij is geschikt voor groep 1 en 2. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen zijn: luisteren en aanwijzingen geven. De tijdsduur is in totaal ongeveer tien tot vijftien minuten.

7. Interviews

De leerkracht vertelt over welk onderwerp de kinderen elkaar gaan interviewen en maakt tweetallen. De leerlingen bedenken welke vragen zij willen stellen en schrijven ze op. Daarna interviewen de leerlingen elkaar, waarbij ze ook goed doorvragen. Tenslotte volgt de klassikale nabespreking. Deze werkvorm is geschikt om informatie, meningen en oplossingsstrategieën uit te wisselen. Interviewen stimuleert het creatief denken en het tekstbegrip. De leerkracht kan deze werkvorm inzetten als oriëntatie of om de voorkennis te activeren, maar ook als zelfstandige verwerking of reflectieopdracht. Deze werkvorm is geschikt voor groep 5 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: vragen stellen, luisteren en samenvatten wat de ander heeft verteld. De tijdsduur is ongeveer vijftien minuten.

8. Woordenweb

Elk groepje krijgt een vel papier, met een cirkel in het midden. In die cirkel staat het onderwerp. De leerlingen schrijven/tekenen om de beurt iets over het onderwerp. Elk groepslid heeft een eigen kleur pen, zodat de leerkracht achteraf kan zien wat de inbreng van iedere leerling was. Als dat klaar is, geven de leerlingen met pijlen de relaties tussen de begrippen/tekeningen weer. Bij de pijlen mag ook iets geschreven worden. De leerkracht hangt alle woordenwebben op en uit elk groepje mag een leerling hun woordenweb toelichten. Het woordenweb kan op diverse momenten van de les ingezet worden, maar is vooral effectief bij het activeren van de voorkennis. Deze werkvorm is geschikt voor groep 1 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: luisteren, overleggen en besluiten nemen. De tijdsduur is ongeveer vijftien minuten.

9. Brainstorm

Bij het brainstormen geeft de leerkracht een opdracht aan de groepjes. Een voorbeeld is: Bedenk in drie minuten zoveel mogelijk dingen die je kunt maken van crêpepapier. Ze verzinnen dan in snel tempo ideeën. De leerlingen borduren voort op de ideeën van de andere groepsleden. Elke inbreng is waardevol, ook gekke ideeën. Een van de kinderen is schrijver. Daarna is de klassikale nabespreking van de resultaten. De brainstorm is bruikbaar als oriëntatie of om de voorkennis te activeren. Hij nodigt uit tot creatief denken. Deze werkvorm is geschikt voor groep 3 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: luisteren en elkaar de kans geven om inbreng te hebben. De tijdsduur is ongeveer tien minuten.

10. Genummerde hoofden

Alle kinderen in het groepje krijgen een nummer. De leerkracht geeft een opdracht, waar aan het eind iedereen een antwoord op moet weten. Elke leerling denkt voor zichzelf hierover na en schrijft het antwoord op. Daarna vertellen ze om de beurt hun antwoord aan de andere groepsleden. Ze overleggen wat het juiste antwoord is, dit moet elke leerling aan het einde weten. Tenslotte noemt de leerkracht een nummer. In elk groepje heeft het kind met dat nummer de taak om aan de klas te vertellen wat hun groepsantwoord is. Deze werkvorm kan op verschillende momenten van de les ingezet worden. Hij is geschikt voor groep 1 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: overleggen en overeenstemming bereiken. De tijdsduur is ongeveer 5 minuten.

11. Legpuzzel

De leerkracht verdeelt de leerstof in gelijke delen. De leerlingen zitten in heterogene stamgroepen. De leerkracht vertelt wat de uitkomst van het groepswerk is, bijvoorbeeld een presentatie, werkstuk of toets. Daarna krijgt elk groepslid een nummer. Vervolgens gaan alle nummers 1 bij elkaar zitten. En de nummers 2, 3 en 4 ook. Dit heten de expertgroepjes. De nummers 1 krijgen een onderdeel van de lesstof, en de andere groepjes ook. Zij verdiepen zich in de tekst en bedenken hoe ze de informatie kunnen vertellen aan hun stamgroepje. Daarna gaat iedereen terug naar zijn stamgroepje. Daar vertellen de kinderen om de beurt wat ze geleerd hebben. De leerlingen voegen alle informatie samen en maken er bijvoorbeeld een presentatie of werkstuk van. Tenslotte evalueert de leerkracht met de leerlingen het groepsresultaat. De legpuzzel is een vorm van zelfstandige verwerking. Deze werkvorm is erg geschikt voor zaakvakken. Hij is in te zetten van groep 4 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: overleggen, luisteren en uitleg geven. De tijdsduur is één of meer lessen.

12. Placemat

Elk groepje van vier leerlingen krijgt een vel papier, met in het midden een rechthoek. Vanuit de hoeken van de rechthoek trekken de kinderen lijnen naar de hoeken van het papier. Op die manier ontstaan er nog vier vakken, voor elk groepslid een.. De leerkracht geeft een opdracht en elke leerling schrijft in zijn eigen vak zijn ideeën en antwoorden op. Daarna gaan de leerlingen overleggen en formuleren ze een gemeenschappelijk antwoord. Dat schrijven ze op in de gemeenschappelijke rechthoek. Daarop volgt de klassikale uitwisseling. De placemat is een vorm van zelfstandige verwerking. Deze werkwijze van de placemat werkvorm is in te zetten van groep 3 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: luisteren, overleggen en overeenstemming bereiken. De tijdsduur is tien tot vijftien minuten.

13. Puzzels

Elk groepje van vier leerlingen krijgt een envelop met kaartjes. Op die kaartjes staan stukjes tekst of (bij jonge kinderen) plaatjes. De kinderen lezen hun kaartjes voor aan de andere groepsleden. De anderen moeten goed luisteren, ze mogen de kaartjes niet zien. In het geval van plaatjes, vertellen de leerlingen wat er op de plaatjes te zien is. Als iedereen geweest is, dan pas gaan kinderen de kaartjes in de goede volgorde leggen. Elke leerling moet aan het einde het verhaal kunnen vertellen. Bij de klassikale nabespreking wijst de leerkracht één leerling per groep aan die het verhaal navertelt of samenvat. De puzzel is een vorm van zelfstandige verwerking. Deze werkvorm is in te zetten van groep 1 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: luisteren en hulp geven/vragen. De tijdsduur is tien tot vijftien minuten.

14. Rotonde

De leerkracht geeft elk groepje een opdracht, bijvoorbeeld: Noem een woord dat rijmt op... De leerlingen geven om de beurt een antwoord, dit kan zowel mondeling als schriftelijk. Bij de klassikale nabespreking vraagt de leerkracht naar de groepsresultaten. De rotonde kan op diverse momenten van de les ingezet worden. Hij is vooral geschikt voor open vragen met korte antwoorden. Deze werkvorm is in te zetten van groep 1 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: luisteren en evenredig deelnemen. De tijdsduur is vijf tot tien minuten.

15. Binnencirkel - buitencirkel

De leerlingen vormen twee cirkels. De leerkracht stelt een open vraag, bijvoorbeeld: welke historische persoon vind jij een held, en waarom? De kinderen in de buitencirkel geven antwoord, de kinderen in de binnencirkel luisteren. Daarna geven de kinderen van de binnencirkel hun antwoord. Vervolgens draait de buitencirkel vijf plaatsen door. Dan stelt de leerkracht een nieuwe vraag en geven weer de kinderen in de buitencirkel eerst antwoord. Daarna geven de kinderen van de binnencirkel hun antwoord. Deze werkvorm kan ingezet worden bij begeleide inoefening of als zelfstandige verwerking. Hij is in te zetten van groep 1 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: luisteren en evenredig deelnemen. De tijdsduur is tien tot vijftien minuten.

16. Hoeken

De leerkracht geeft toelichting bij de hoeken. In de hoeken hangen bijvoorbeeld papieren met stellingen. De leerlingen lopen naar de hoek waar zij het mee eens zijn. Daar overleggen ze in duo's waarom ze voor die hoek gekozen hebben. Vervolgens steken de kinderen over naar de tegenovergestelde hoek en vormen een duo met iemand uit die hoek. De een is dan dus voor de stelling, de ander is er tegen. Ze beargumenteren hun keuze en onthouden wat de ander vertelt. Tenslotte gaat iedereen terug naar zijn eigen hoek en vertelt de redenen waarom andere kinderen voor een andere hoek hebben gekozen. Bij de klassikale nabespreking vraagt de leerkracht aan kinderen waarom hun partner voor een andere hoek heeft gekozen. De hoeken zijn een vorm van zelfstandige verwerking. Deze werkvorm is in te zetten van groep 3 tot en met 8. Hij is ook voor jongere kinderen te gebruiken, maar dan is het beter om voor onderwerpen of materialen te kiezen. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: luisteren en samenvatten. De tijdsduur is tien tot vijftien minuten.

17. Wandel - Wissel uit

Alle leerlingen verspreiden zich onafhankelijk van elkaar in het lokaal. Als de leerkracht 'Sta stil!' roept, dan stopt iedereen. Elke leerling vormt een duo met degene die het dichtst bij staat. De leerkracht stelt een vraag of geeft een opdracht. De duo's wisselen hun antwoorden uit. Deze werkvorm lijkt erg op de binnen- en buitencirkel. Hij kan ingezet worden bij begeleide inoefening, zelfstandige verwerking of als reflectieopdracht. Deze werkvorm is geschikt voor groep 1 tot en met 8. De samenwerkingsvaardigheden die aan bod komen, zijn: luisteren en informatie uitwisselen. De tijdsduur is ongeveer vijf minuten.

Handig overzicht van alle werkvormen

Boek over coöperatief leren

Coöperatieve werkvormen voor elke groep en ieder vak

Coöperatieve leerstrategieën Handboek coöperatief leren

Heb je vragen over dit thema? Stel ze in de onderwijs community binnen de Wij-leren.nl Academie!

Gerelateerd

[extra-breed-algemeen-kolom2]

# data[].attributes.attachment_link.description
Bij coöperatief leren zijn er 17 werkvormen die de leerkracht kan inzetten. In dit artikel worden 17 coöperatieve werkvormen behandeld. Het zijn werkvormen met actieve deelname.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zilveren Weken - Stichting School & Veiligheid

# data[].attributes.body
Blik terug en kijk vooruit
Wat vonden kinderen fijn in de groep de eerste helft van het schooljaar? Wat vonden ze moeilijk met elkaar? Wat willen ze graag anders de komende periode?

Herhaal de klassenregels
Herhaal de klassenregels die je begin van het jaar met elkaar had afgesproken. Zijn er regels die niet meer nodig zijn of die jullie juist willen toevoegen?

Aandacht voor het wij-gevoel
Blijf leerlingen aanspreken op de gezamenlijke verantwoordelijkheid: wij zijn een groep, wij helpen elkaar, wij zorgen voor elkaar. Denk ook activiteiten die dit wij-gevoel versterken.

Blijf praten met ouders
Samenwerking met ouders is een continu proces. Neem ouders ook mee de Zilveren Weken in en biedt ook hen ruimte om terug te blikken en vooruit te kijken in het belang van het groepsproces.

# data[].attributes.attachment_link.title
Welke werkvormen kun je doen met De Zilveren Weken?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Doel van de les
Door middel van deze les ga je aan de slag met de groepsdynamiek en groepsnormering aan de start van het schooljaar. Dit doe je met het oog op het groepsproces. Om een goed jaar tegemoet te gaan met je klas, is het belangrijk om aan het begin van het jaar gezamenlijk de normen en waarden vast te stellen. Zo zit iedereen op één lijn en kun je goed van start!

Werkvormen
Klassikaal gesprek, individueel, groepsverband en in duo's.
3 stappen interview, 'wat en waarom' uiteenzetten van succesmomenten en er nieuwe doelen en activiteiten aan koppelen.

Kennis/competenties/vaardigheden
Bewustwording, zelfbewustzijn, empathie, betrokkenheid, samenwerken, terugblikken, evalueren, vooruitblikken, aanpassingsvermogen, zelfkennis.

# data[].attributes.attachment_link.description
Na de kerstvakantie is het uitgelezen moment om met je mentorklas een frisse start te maken. Niet voor niets staan de eerste twee weken van het nieuwe jaar bekend als de 'Zilveren Weken'. Het is tijd om je groepsdynamiek weer even onder de loep te nemen. Hoe gaat het met iedereen?

# data[].attributes.body
Met de Kletskaartjes over Pesten kun je gedurende het hele jaar het onderwerp ‘pesten’ met de leerlingen bespreken. Bijvoorbeeld in de Gouden of Zilveren weken. Na een vakantie moeten leerlingen weer wennen aan elkaar.

# data[].attributes.body
Stiekem zijn alle tussenliggende weken bronzen weken. Het onderhouden van de ritmes, routines en afspraken is van groot belang. Pedagogiek en didactiek gaan hand in hand, dus zet vooral in op effectieve werkvormen waar leerlingen samenwerken.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zilveren Weken

|Door: Elise de Jong
Vol enthousiaste verhalen komen leerlingen na de kerstvakantie weer terug op school. Iedereen zoekt zijn/haar plek weer op in de groep. Deze storming fase kan onrustig verlopen. De Zilveren Weken lenen zich daarom bij uitstek om extra aandacht te besteden aan de groepsdynamiek. Met onderstaande activiteiten creëer jij wederom een positieve groepssfeer en veilige groep.
1. Reactiespel topografie

Met een reactiespel oefen je de vaardigheden begrijpend lezen en luisteren. Vaak vinden leerlingen dit soort spellen erg spannend, omdat ze niet precies weten wanneer ze aan de beurt zijn. Download de spelkaarten van Juf Judith. Knip de kaartjes uit en geef elke leerling één kaartje. Trap het spel af door "start" te roepen. De leerling met het kaartje "Wanneer de juf/meester "start" zegt..." haakt erop in. Daarna is het aan de leerlingen om de opdrachten op de kaartjes te volgen.

2. Ballon energizer

De eerste schooldagen zijn extra wennen. De aandacht van de leerlingen kan snel verslappen. Voor extra energie en focus kun je de ballon energizer inzetten. Laat de kinderen tweetallen maken. Elk tweetal krijgt een ballon. Zij moeten de ballon tussen hen in proberen te houden, zonder daarbij hun handen te gebruiken. Geef verschillende opdrachten, zoals gebruik alleen je voorhoofd, armen, rug of billen. Je kunt de leerlingen ook stimuleren om zelf met bewegingen te komen. Lukt het hen bijvoorbeeld om de ballon hoog te houden als ze zitten, lopen of juist springen? Leerlingen moeten goed samenwerken en communiceren om de opdrachten goed te volbrengen. Leuk, leerzaam en goed voor het groepsgevoel!

Wil je meer inspiratie? Bekijk deze energizers eens.

3. Marshmallow challenge

Maak groepen in de klas. Geef elke groep droge spaghetti, een grote marshmallow, afplaktape en een draad van wol. Laat de leerlingen een zo hoog mogelijke toren bouwen met deze materialen in een beperkte tijd. Voor deze opdracht is samenwerken, inzicht en vooral goede communicatie erg van belang. Welk groepje lukt het om de hoogste toren te bouwen?

4. Complimentenbal

Een compliment versterkt iemand geluksgevoel en zelfbeeld. Dit is dus een ideale activiteit voor het versterken van de groepsdynamiek. Verstop elke dag de complimentenbal in de la van één van jouw leerlingen. Dit moet geheim blijven. De leerling met de complimentenbal deelt heel de dag complimenten uit aan verschillende leerlingen. Denk aan; wat heb je leuke kleding, wat heb je een mooie bril en ik vind je erg aardig. Aan het einde van de les mogen de leerlingen raden wie de complimentenbal in zijn/haar bezit had.

5. Over de streep

Leerlingen krijgen met deze activiteit nog meer inzicht in hun overeenkomsten. Trek een lijn door de klas, verdeel de leerlingen in twee groepen en laat ze twee rijen vormen met de gezichten naar elkaar toe. Jij bent als leraar de spreker. Doe een uitspraak, zoals 'Ik heb een broer of zus'. Iedereen voor wie de uitspraak geldt, steekt de lijn over. Als leerlingen over de lijn gaan, is het goed als ze oogcontact maken met anderen in het midden. Ze kunnen dan een vlaag van herkenning voelen. Laat ze vervolgens weer teruglopen naar hun plaats. Herhaal dit. Je kunt de uitspraken luchtig houden, maar je kunt ook meer de diepte in gaan.

Heb je nog leuke tips? Deel ze in de reacties hieronder!

De nieuwste artikelen wekelijks in je mail? MELD JE AAN voor de PrimaOnderwijs nieuwsbrief.

# data[].attributes.attachment_link.description
Vol enthousiaste verhalen komen leerlingen na de kerstvakantie weer terug op school. Iedereen zoekt zijn/haar plek weer op in de groep. Deze storming fase kan onrustig verlopen. De Zilveren Weken lenen zich daarom bij uitstek om extra aandacht te besteden aan de groepsdynamiek. Met onderstaande activiteiten creëer jij wederom een positieve groepssfeer en veilige groep.

# data[].attributes.attachment_link.description
Listen to this episode from GroepsGedoe on Spotify. Werken met groepen blijft een uitdaging. Deze aflevering gaat over nieuwe groepen en hoe je het beste zo'n nieuwe groep kunt begeleiden. Een nieuwe groep is spannend voor leerlingen maar ook voor docenten.

# data[].attributes.body
Als de kinderen maandag weer op school komen, is het leuk als ze ook echt welkom geheten worden. Dat kan heel simpel door een leuke kleurplaat met een positieve tekst op hun tafel te leggen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
posters voor groepsvorming 'weer naar school na corona'

Hoe fijn is het om met je hele groep weer toe te gaan werken naar een eenheid. Hier zijn verschillende activiteiten voor te bedenken. Vandaag: posters voor groepsvorming.

Samenwerken

Wat zo leuk is, is dat het idee voor deze superposters geboren is op de Facebookgroepen van Onderwijswereld-PO. Met enige regelmaat is daar de vraag: heeft iemand een blockposter voor...
Nu dacht ik dat het een leuk idee zou zijn posters met teksten te maken, die je in kunt zetten op het moment dat je weer met je groep samen gaat komen na deze corona periode. En ook al ben je wellicht niet met je hele groep tegelijk bij elkaar, toch werk je gezamenlijk toe naar een gedeeld eindresultaat!

De poster met de cactussen, is er ook met een andere tekst 😉

Hoe gebruik je de posters groepsvorming?

Iedere poster, met uitzondering van die van Pippi en die met de vogels, kun je bijna oneindig uitvergroten. Ik zal je uitleggen hoe dat in zijn werk gaat.
De teksten op de posters heb ik zo uitgelijnd, dat ze op de middelste kleurplaten terechtkomen. Dat wil zeggen dat alle randen van je poster opnieuw aan elkaar gemaakt kan worden. De achtergrondafbeeldingen die ik gebruikt heb, zijn allemaal infinity afbeeldingen: het patroon loopt oneindig door!

Daarmee kun je alle zijkanten weer aan elkaar maken. Ook alle bovenkanten en onderkanten sluiten weer op elkaar aan. Daarmee kun je de poster dus oneindig groot maken. Eerder maakte ik al blockposters zonder tekst. De poster met de vogels kun je alleen aan de bovenkant en onderkant uitbreiden.

Zeven verschillende posters

Met jullie hulp kwamen de volgende teksten op de posters:

Wat fijn om weer samen te zijn;

Samen sterk;

Happy to see you;

Trots op ons;

Welkom terug;

Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan.

En omdat een van onze groepsleden zo dol is op cactussen, en ikzelf graag een geinige tekst toe wilde voegen, vind je ook:
Het was even kak dus, maar nu zijn we weer samen, op een van de posters. Je vind alle downloads onderaan deze post. Ik zou het heel tof vinden wanneer je me een foto mailt wanneer je poster hangt. Als je het leuk vindt, kan ik deze dan ook toevoegen aan deze blogpost (eventueel inclusief link naar jullie schoolwebsite!). Lieve groet, Esther

Groepsvorming het jaar rond - maak van je klas een positieve groep

# data[].attributes.attachment_link.description
posters voor groepsvorming 'weer naar school na corona' Hoe fijn is het om met je hele groep weer toe te gaan werken naar een eenheid. Hier zijn verschillende activiteiten voor te bedenken. Vandaag: posters voor groepsvorming. Wat zo leuk is, is dat het idee voor deze superposters geboren is op de Facebookgroepen van Onderwijswereld-PO.

# data[].attributes.body
Ga met je leerlingen in een kring zitten. Leg de activiteit uit. Iedere leerling mag om de beurt met de dobbelsteen gooien. Heeft de leerling gegooid? Dan pakt hij/zij een kaartje met daarop een vraag, leest deze voor en beantwoord de vraag.

# data[].attributes.body
Ieder kind krijgt een A4 en tekent daarop 2 dingen uit de vakantie:

1. Dit heb ik gedaan op vakantie

2. Dit vond ik het leukste op vakantie

De naam van het kind staat bovenaan het blad.

De leerlingen lopen door het lokaal en zoeken een medeleerling. Ze gaan in tweetallen met elkaar in gesprek: A vertelt aan B welke 2 dingen getekend zijn, daarna omgekeerd. Dan ruilen ze van blad en maken ze een nieuw tweetal met een andere leerling.

A vertelt aan een nieuwe leerling wat ie van B in de eerste ronde te weten is gekomen (en wijst dit aan op de tekening: “Kijk, dit is Selma!)”. Ze vertellen vanaf nu dus niet meer over hun eigen tekening. Daarna omkeren: B vertelt aan A over de medeleerling. Daarna ruilen ze weer hun blad. Zo gaat het verhaal 3 à 4 keer van hand tot hand. Laatste ronde: zoek diegene op van wie het blad is en vertel wat je hebt gehoord. Dit vraagt even geduld en tijd, want 1 kind kan niet en teruggeven en terugontvangen, maar dit is goed te realiseren met maar de helft van de leerlingen.

# data[].attributes.headline
Alternatief op 'Ik ga op vakantie en neem mee..."

# data[].attributes.subject
Alternatief op 'Ik ga op vakantie en neem mee..."

# data[].attributes.body
Met ‘Naam en bewegingen’ oefen je de namen van de leerlingen – handig voor de nieuwe kinderen in de groep – én de lachspieren.

De kinderen staan in een kring en hebben voldoende ruimte om zich te bewegen. Geef ze even de tijd om in stilte een actie te bedenken die met de eerste letter van hun naam begint. Jij mag beginnen en zegt bijvoorbeeld: ‘Ik heet Lisa en ik lach’. Het kind naast jou herhaalt eerst jouw naam en beweging en doet vervolgens hetzelfde met zijn of haar eigen naam. De volgende in de kring herhaalt beide namen en bewegingen en voegt die van hem of haar eraan toe. Net als bij ‘Ik ga op vakantie en neem mee…’ Naarmate het spel wordt het steeds hilarischer!

# data[].attributes.body
Een leerling uit je klas ontvangt in zijn laatje een geheime opdracht. Bijvoorbeeld: geef vandaag extra veel complimentjes, help je klasgenootjes vandaag, of zorg dat je groepje vandaag netjes opgeruimd is. Deze leerling verklapt natuurlijk niet dat hij de mol is en probeert gedurende de dag zo goed mogelijk de opdracht te vervullen. Aan het eind van de dag raden de andere kinderen wie de mol is.

En weet je wat het leukste is? Het stimuleert andere kinderen ook behulpzaam, of extra complimenteus te zijn, want zij proberen ervoor te zorgen dat hun klasgenootjes denken dat zíj juist de mol zijn. Dus vaak is het erg moeilijk om te raden wie nou echt de mol is! Wauw, een win win situatie dus, super voor de sfeer in de groep!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Voor de groepsvorming is het belangrijk om veel groepsvormende activiteiten en energizers te doen in de klas. Ik geef je 10 groepsvormende activiteiten basisonderwijs
In de eerste weken, ook wel de gouden weken genoemd, wordt de groep gevormd. In ongeveer zes weken doorloopt de klas vier stadia

1. Forming (oriënteren). Elkaar onderzoeken.

2. Storming (presenteren). De rangorde wordt gemaakt. Wie zijn de leiders? Wie hoort bij welke groep, etc.

3. Norming (normeren). De groepsnormen worden duidelijker.

4. Performing (presteren). De leiders zijn duidelijk en er wordt een gezamenlijk doel geformuleerd.

Lees ook:
Een goede start van het schooljaar maak je samen van Onderwijs maak je samen.
De groepsvorming van Klas van Juf Linda.

10 groepsvormende activiteiten basisonderwijs
1. Iedereen aan boord
De groep moet passen in een vooraf gestelde kleine ruimte. Zet de ruimte af met touw of afzetlint. Je kunt de ruimte steeds kleiner maken.
2. Verjaardagslijn
Laat de kinderen in een rij op de datum van verjaardag staan. Januari het eerst, december het laatst. Maar! De kinderen mogen er niet bij praten. Op lengte kan ook, dan is het iets makkelijker.
3. Mensen knoop
Start in een cirkel en laat iedereen iemand anders in de groep een hand geven, zodat er een knoop ontstaat. Laat ze de knoop uit elkaar halen zonder handen los te laten.
4. Mensen vorm
Laat de kinderen met elkaar een vorm, letter of woord vormen.
5. Opstaan!
Laat de kinderen met de ruggen tegen elkaar zitten en de armen in elkaar haken. Laat ze zo samen opstaan. Je kunt het uitbreiden door er groepen van te maken met even aantal.
6. Foto finish
Laat de groep als geheel precies tegelijkertijd de finishlijn over gaan. Als er een te laat of te vroeg er is, moet iedereen opnieuw. De kinderen moeten dan wel met elkaar overleggen.
7. Cirkel van vertrouwen
Leg een cirkel in het midden van een groep en laat de kinderen er goed omheen staan. Eentje staat in de cirkel en laat zich rustig achterover vallen met het vertrouwen dat hij opgevangen wordt door de anderen.
8. Samen bouwen
Geef verschillende groepen eenzelfde soort materiaal, zoals droge pasta, blokjes of Lego en geef ze dezelfde opdracht om iets te bouwen, bijvoorbeeld een stevige brug.
9. Hoela-hoep doorgeven
Zorg voor een hoela-hoep en laat de kinderen in een cirkel staan. Hang de hoela-hoep om een arm van een kind en laat iedereen elkaars handen vast houden. De kinderen moeten nu de hoela-hoep doorgeven zonder dat ze de handen loslaten.
10. Marshmallow challenge
Verdeel je klas in groepen. Geef elke groep droge spaghetti, een grote marshmallow, afplaktape en een draad van wol. De opdracht: bouw een zo hoog mogelijke toren met alleen deze materialen. Ze krijgen beperkte tijd, bijvoorbeeld 15 minuten. Deze challenge was zelfs in een TED talk.

Lees ook
LEUKE ENERGIZERS VOOR DE MIDDEN- EN BOVENBOUW Ken je ook een leuke activiteit? Zet 'm hieronder als aanvulling.

# data[].attributes.attachment_link.title
10 groepsvormende activiteiten basisonderwijs - Juf Maike - leerkracht website en blog

# data[].attributes.attachment_link.description
Voor de groepsvorming is het belangrijk om veel groepsvormende activiteiten en energizers te doen in de klas. Ik geef je 10 groepsvormende activiteiten basisonderwijs In de eerste weken, ook wel de gouden weken genoemd, wordt de groep gevormd. In ongeveer zes weken doorloopt de klas vier stadia Forming (oriënteren). Elkaar onderzoeken.