# data[].attributes.body
เด็กสวมใส่เครื่องประดับและเครื่องแต่งกายที่ต่างกัน
หลักฐานที่พบ
ภาชนะดินเผาวันถุสำริด เครื่องมือเหล็ก ลูกปัดทำด้วยหิน แก้ว กระดูก เครื่องประดับทำด้วยหอยทะเล ที่สำคัญ พบแม่พิมพ์ขวานสำริดทำด้วยดินเผา

# data[].attributes.body
โนนนกทาสมัยต้น มีการเพาะปลูกและหมู ใช้เครื่องมือหินขัด
โนนนกทาสมัยกลาง ทำการเพาะปลูกเลี้ยงสัตว์แล้ว เครื่องประดับ ภาชนะดินเผา
หลักฐานที่พบ
ของการใช้สำริดในประเทศไทย

# data[].attributes.body
มีการเพาะปลูกและเลี้ยงสัตว์ ยังมีภาชนะดินเผาหลายรูปแบบ
หลักฐานที่พบ แหล่งโบราณคดีบ้านเก่า

# data[].attributes.body
ถ้ำหมอเขียว

ประวัติความเป็นมา

จากคำบอกเล่าของชาวบ้านในท้องถิ่นที่มีการเรียกว่าถํ้าหมอเขียว ในอดีตมีหมอพื้นบ้านคนหนึ่งมีชื่อว่าหมอเขียว ซึ่งมีความรู้เกี่ยวกับสมุนไพรเป็นอย่างดีจนชาวบ้านเลื่อมใสและรู้จักกันดี ในละแวกหมู่บ้านหน้าชิง อยู่อาศัยในถํ้าหมอเขียวเมื่อหมอเขียวเสียชีวิตลงชาวบ้านก็เรียกชื่อถํ้าที่ หมอเขียวอยู่ว่า "ถํ้าหมอเขียว"

โครงการวิจัยวัฒนธรรมโฮบิเนียนในประเทศไทย (The Hoabinhian Research Project in Thailand) ซึ่งเป็นโครงการศึกษาชาติพันธุ์วิทยาทางโบราณคดี ได้สำรวจพบหลักฐานบนพื้นผิวดินและระบุเป็นครั้งแรกว่า ถํ้าหมอเขียวเป็นแหล่งโบราณคดีสมัยก่อนประวัติศาสตร์เมื่อปี พ.ศ ๒๕๓๔ และได้ดำเนินการขุดค้นทางโบราณคดีที่ถํ้าแห่งนี้ในปีเดียวกัน คณะผู้ดำเนินการขุดค้นและวิเคราะห์ข้อมูลด้านต่างๆที่ได้จากการขุดค้น ประกอบด้วยศาสตราจารย์ดร.สุรินทร์ ภู่ขจร อาจารย์คณะโบราณคดี มหาวิทยาศิลปากร หัวหน้าอำนวยการขุดค้น วิเคราะห์สภาพแหล่งและผลการขุดค้นตามชั้นดินวัฒนธรรม นายประพิศ ชูศิริ นักโบราณคดีจากกองโบราณคดี กรมศิลปากร วิเคราะห์เรื่องโรคจากโครงกระดูกมนุษย์ นางเยาวลักษณ์ ชัยมณี วิเคราะห์กระดูกสัตว์ นายอำพล ไวศยดำรง วิเคราะห์หอย และนายมนัส วัฒนศักดิ์ วิเคราะห์ละอองเกสรพืช

ลักษณะทั่วไป

ถํ้าหมอเขียว อยู่ในเทือกเขาหินปูนเทือกเขาเดียวกับถํ้าอ่าวโกบ (หน้าชิง) คือ อยู่อีกฟากหนึ่งของกลุ่มภูเขากองและเขาช่องลม ถํ้าหมอเขียวอยู่ทางทิศเหนือของถํ้าอ่าวโกบ บริเวณโดยรอบเป็นที่ราบระหว่างเขา เป็นสวนยางพารา และสวนผลไม้ของชาวบ้านมีแนวลำรางชลประทานเก่าๆอยู่ทางทิศตะวันตก ถํ้ามีลักษณะหลืบลึกเข้าไปในผนังประมาณ ๓เมตร ความยาวพื้นที่ขนานไปตามแนวตะวันออก - ตะวันตกประมาณ ๓๐ เมตร ปากถํ้าหันไปทางทิศเหนือ พื้นที่ของถํ้าแบ่งออกเป็น ๓ ส่วน คือ ส่วนแรกมีลักษณะเป็นเพิงผา ส่วนที่สองมีลักษณะเป็นคูหาตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของส่วนแรกมีเนื้อที่ ประมาณ ๙ ตารางเมตร ส่วนที่สามมีลักษณะเป็นคูหาตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของส่วนแรกมีพื้นที่ประมาณ๑๒ ตารางเมตร

หลักฐานที่พบ

นักโบราณคดีได้ทำการสำรวจขุดค้นทางโบราณคดี เมื่อปี พ.ศ ๒๕๓๔ ได้แบ่งชั้นดินออกเป็น ๖ ชั้น จากชั้นบนลงไปชั้นล่างพบหลักฐานต่างๆดังนี้

- เศษภาชนะดินเผาเนื้อหยาบสีเทาเข้มและสีดำมีทั้งผิวเรียบและลายเชือกทาบ

- เครื่องมือหินและเครื่องมือกระดูก มักเป็นเครื่องมือหินขัดกระเทาะ เครื่องมือสะเก็ดหินและมีเครื่องมือกระดูกบ้างบางส่วน

- กระดูกสัตว์ ได้แก่กระดูกสัตว์ใหญ่และเปลือกหอยชนิดต่างๆ ทั้งหอยทะเลและหอยนํ้าจืด

- หลักฐานเกี่ยวกับเมล็ดพืช

- หลักฐานเกี่ยวกับกองไฟในชั้นวัฒนธรรมต่างๆ มักพบร่วมกับกระดูกสัตว์ เมล็ดพืช ขวานหิน และสะเก็ดหิน

- เครื่องประดับ ลูกปัดทำจากเปลือกหอย กระดูกสัตว์และแผ่นหิน

- หลุมฝังศพและโครงกระดูก

เส้นทางเข้าสู่สถานที่สำคัญ

สามารถเดินทางไปได้สะดวก โดยเริ่มต้นจากปากทางเข้าวัดถํ้าเสือผ่านบ้านหน้าชิงระยะทางประมาณ ๖ กิโลเมตรก่อนถึงโรงเรียนบ้านเขาตั้ง มีทางแยกซ้ายมือเข้าไปทางสวนยางพาราอีกประเมาณ ๕๐๐ เมตร ถึงถํ้าหมอเขียว

# data[].attributes.body
เเหล่งโบราณคดีถ้ำหลังโรงเรียนจังหวัดกระบี่

แหล่งโบราณคดีถ้ำเขาหลังโรงเรียนบ้านทับปริก ตั้งอยู่ที่ บ้านทับปริก หมู่ ๕ ตำบลทับปริก อำเภอเมืองกระบี่ จังหวัดกระบี่ ถูกค้นพบจากการสำรวจโดยความร่วมมือระหว่างคณะสำรวจไทย - อเมริกัน ในช่วงปีพ.ศ. ๒๕๑๗-๒๕๒๒ นำโดย ผศ.ดร. พรชัย สุจิตต์ จากภาควิชามานุษยวิทยา คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากรในขณะนั้นศาสตราจารย์ดักลาส แอนเดอร์สัน และศาสตราจารย์ วรรณี วิบูลย์สวัสดิ์ แอนเดอร์สัน จากภาควิชามานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยบราวน์

สมัยไพลสโตซีนตอนปลาย ๔๓,๐๐๐-๒๗,๐๐๐ ปีมาแล้ว หลักฐานที่พบคือ กองไฟ เครื่องมือแกนหิน เครื่องมือสะเก็ดหิน เครื่องมือกระดูกสัตว์

สมัยโฮโลซีนตอนต้น  ๙,๖๐๐ - ๗๕๐๐ ปีมาแล้ว หลักฐานที่พบคือ เครื่องมือหินกะเทาะหน้าเดียวและสองหน้าเครื่องมือสะเก็ดหิน กระดูกสัตว์และเปลือกหอย

สมัยโฮโลซีนตอนปลาย ๒,๕๐๐ ปีมาแล้ว หลักฐานที่พบคือ โครงกระดูกฝังร่วมกับขวานหินขัด เศษภาชนะดินเผาแบบมีเชิง

# data[].attributes.body
คดีบ้านดอนตาเพรช

มีหลายอย่างซึ่งเป็นหลักฐานที่ยืนยันว่าบ้านดอนตาเพชรคือบริเวณที่ตะวันตกและตะวันออกมาพบกัน แบบอย่างที่มาจากทางตาวันออกที่พบที่นี่คือตุ้มหูและจี้ห้อยคอ หรือ ลิง-ลิง-โอ เป็นรูปสัตว์ที่มีเขาสองหัวสำหรับห้อยคอ และตุ้มหูที่มียอดแหลมประดับสามยอด ที่เป็นเหมือนเครื่องประดับทั่วไปในบริเวณเอเชียตะวันออก ซึ่งพบว่าเป็นโบราณวัตถุชนิดนี้เป็นวัตถุชิ้นหนึ่งซึ่ง พวกซาหวีนในเวียดนามปัจจุบันใช้กันมาก ซึ่งนี่เองที่เป็นหลักฐานสำคัญว่าพื้นที่บริเวณนี้มีการติดต่อสัมพันธ์กับภายนอกทางทะเลที่มีความเก่าแก่ นอกจากนี้จี้ห้อยคออีกชนิดหนึ่งที่พบคือจี้ห้อยคอรูปสิงห์เผ่นซึ่งเป็นแบบอย่างมาจากทางตะวันตกคืออินเดีย นอกจากนี้ลูกปัดหินสีที่พบบริเวณนี้ยังพบในแถมอินเดียอีกด้วย

อาจสรุปได้ว่าแหล่งโบราณคดีบ้านดอนตาเพชรเคยเป็นชุมชนโบราณที่มีการติดต่อทางทะเลกับทั้งอินเดียและทางตะวันออก

แหล่งโบราณคดีบ้านดอนตาเพชร ค้นพบครั้งแรก เมื่อวันที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2518 เมื่อโรงเรียนวัดสาลวนาราม ได้ให้นักเรียนช่วยกันขุดหลุมดินเพื่อปักเสารั้ว ได้พบหลักฐานโบราณวัตถุเป็นจำนวนมาก

สำหรับการขุดสำรวจทางโบราณคดีได้ทำการขุดสำรวจทั้งสิ้น สี่ ครั้งด้วยกันครั้งที่ 1 โดย กรมศิลปากรได้มอบหมายครั้งที่ 2 ดำเนินงานขุดค้นศึกษาในช่วงปี พ.ศ. 2523 – 2524 และ ครั้งที่ 3 ดำเนินงานในช่วงปี พ.ศ. 2527 – 2528 ซึ่งเป็นโครงการร่วมมือระหว่างกรมศิลปากรกับมหาวิทยาลัยลอนดอน ครั้งที่ 4 ดำเนินงานขุดค้นศึกษาในช่วงวันที่ 9 สิงหาคม ถึง 12 กันยายน พ.ศ. 2543 ภายใต้ชื่อโครงการศึกษาและพัฒนาแหล่งโบราณคดีบ้านดอนตาเพชร โดยความร่วมมือระหว่างกระทรวงศึกษาธิการ สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติและกรมศิลปากร

มีอายุอยู่ที่ประมาณ 2500 ปีมาแล้วหรืออยู่ในยุคเหล็ก

เครื่องมือเหล็ก ชนิดต่างๆ ที่ค้นพบมีลักษณะเป็นลักษณะของโลหะที่มีปลายแหลม ที่มีหลากหลายขนาด หลากหลายรูปทรง บางชนิดมีลักษณะโค้งงอแต่ส่วนใหญ่เกือบทั้งหมดจะมีปลายแหลม

เครื่องสำริด เครื่องใช้สำริดที่พบนั้นโดยมากคือ ภาชนะสำริด ที่มีลวดลาย มองเห็นเป็นลายเส้นต่างๆ ที่มีทั้งเส้นโค้ง เส้นยาว เส้นรูปวงกลม ลวดลายที่อยู่บนภาชนะสำริดเหล่านั้นเป็นลวดลายสลักเป็นรูปผู้หญิงแสดงสัดส่วนทางสรีรวิทยาแบบอินเดีย ซึ่งเป็นสิ่งที่ทำให้เห็นอย่างชัดเจนว่ามีความสัมพันธ์กับอินเดียแล้วในยุคนั้น ที่เป็นไปได้ว่าภาชนะนี้เป็นสิ่งของที่ทำในดินแดนประเทศไทยและส่งไปขายยังอินเดีย หรือเป็นคนอินเดียที่อยู่ในบริเวณนั้นเป็นคนผลิตขึ้นมาเอง

เครื่องประดับ เครื่องประดับที่พบในแหล่งนี้สามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ

เครื่องประดับจำพวกสำริด เครื่องประดับที่พบเป็นกำไลสำริด ข้อมือสำริด ข้อเท้าสำริด และแหวนสำริดเป็นเครื่องสวมใส่ ซึ่งอาจหมายถึงการแสดงฐานะในสังคม ซึ่งจากสิ่งของที่พบเหล่านี้แสดงให้เห็นว่าที่นี่มีการพัฒนาเทคโนโลยีด้านการหล่อขึ้นรูปสำริดที่ดี เพราะได้เครื่องประดับที่มีความบางและละเอียดเป็นพิเศษ

ลูกปัดหินสี คือเครื่องประดับอีกประเภทที่พบและถือเป็นลักษณะเด่นที่สุดที่นี่ ลูกปัดหินสีที่พบมีหลากหลายลักษณะและขนาดทั้งทรงกลม ทรงทุ่นกลม ทรงเหลี่ยม หลายชนิดมีทั้งที่มีลาดลายและไม่มีลวดลายบนตัวหิน ลูกปัดหินสีที่พบเหล่านี้ซึ่งเป็นรูปแบบที่เป็นอิทธิพลอินเดียโดยตรง และจากจุดนี้ได้เน้นย้ำให้เห็นถึงการติดต่อกับอินเดียอย่างชัดเจน หินสีที่พบมากที่สุด คือ หินสีส้ม หรือที่เรียกว่า หินคาร์นีเลียน และเทคโนโลยีการตกแต่งลายลูกปัดด้วยความร้อนเป็นลักษณะของลูกปัดหินสีที่นักวิชาการ เรียกว่า เอทชบีดส์ ซึ่งเป็นลูกปัดที่สวยงามกว่าลูกปัดรุ่นก่อนๆ

# data[].attributes.body
แหล่งโบราณคดีบ้านเชียง เป็นแหล่ง โบราณคดีสําคัญแห่งหนึ่ง อยู่ที่ตำบลบ้าน เชียง (ในเขตเทศบาลตาบลบ้านเชียง) อ้าเภอหนองหาน จังหวัดอดรธานี ที่ทําให้ รับรู้ถึงการดารงชีวิตในสมัยก่อน ประวัติศาสตร์ย้อนหลังไปกว่า5,000 ปี เวียงจันทน์

# data[].attributes.body
แหล่งโบราณคดี •เมืองโบราณจันเสน
ยุคสมัย •ยุคโลหะ
หลักฐานที่พบ •ลูกปัด แม่พิมพ์ขวานสำริดทำด้วยดินเผา เครื่องประดับทำด้วยหอยทะเล
วิถีชีวิต •อยู่รวมกันเป็นชุมชน มีระบบการปกครองแบบหัวหน้าชุมชน มีความเชื่อประกอบพิธีกรรม

# data[].attributes.body
เเหล่งโบราณคดี •ถ้ำผีเเมน
ยุคสมัย •ยุคก่อนประวัติศาสตร์
หลักฐานที่พบ •เครื่องมือหินเเบบฮัวบินเนียน
วิถีชีวิต •ไม่รู้จักการเพาะปลูกพืขเเละเลี้ยงสัตว์ ดำรงชีวิตโดยการล่าสัตว์ หาของป่า เเล้วจับสัตว์น้ำ

# data[].attributes.body
แหล่งโบราณคดี •แม่ทะ
ยุคสมัย •ยุคหิน
หลักฐานที่พบ •เครื่องมือหินทำจากหินกรวดแม่น้ำกะเทาะหยาบๆ เพียงหน้าเดียว •อาวุธทำจากหินอย่างง่ายๆเป็นเครื่องมือขูดสับและสับตัด
วิถีชีวิต •อยู่รวมกันเป็นครอบครัวขนาดเล็กเร่ร่อนตามล่าฝูงสัตว์ เก็บพืชตามธรรมชาติ จับสัตว์น้ำ ไม่รู้จักสร้างที่อยู่อาศัย มักอาศัยอยู่ในถ้ำหรือเผิงผา