# data[].attributes.body
De roman begint als een terugblik op het begin van de zeventiger jaren als Ellen bijna twaalf jaar is. Ze woont in een groot huis aan de rand van Haarlem samen met haar twee broertjes( Carlos en Kester) en zusjes( Ida en Billie).

# data[].attributes.body
De moeder van het gezin( Margje) heeft na de bevalling een post natale depressie maar in die tijd wisten ze nog niet dat dat bestond. Ellen denkt dat het door Ida komt.

Margje trekt zich steeds meer terug uit de buitenwereld en krijgt allerlei waanideeën. Ze denkt dat de duivel in Ida zit.

Het gezin lijdt hier behoorlijk onder.

# data[].attributes.body
Op een dag lijkt moeder ineens weer op de moeder die ze was voor de geboorte van Ida. Ze bespreekt met Ellen dat het belangrijk is dat iedereen voldoende vitamines binnen krijgt en samen maken ze voor iedereen een schoteltje met pillen klaar voor bij het avond eten.

# data[].attributes.body
Ellen en Carlos komen op een internaat terecht en Carlos wordt daar al vrij snel door een gezin geadopteerd. Ellen blijft tot haar 18e in het internaat. Dan gaat ze medicijnen studeren. Tijdens haar studie leert ze over postnatale depressies en weet nu wat er met haar moeder aan de hand was.

# data[].attributes.body
Er zijn in het boek erg veel flashbacks aanwezig. Er wordt binnen een hoofdstuk van het verleden naar het heden gesprongen waardoor je erg goed op moet letten bij het lezen. Soms moest ik even een stukje overlezen om weer te begrijpen wat er bedoeld werd. Verder zat de hoofdrolspeelster op het gymnasium waardoor er soms moeilijke woorden gebruikt worden in het boek om aan te geven dat ze op een hoog niveau les heeft. Hierdoor moest ik soms nadenken over wat er precies geschreven stond. Kortom: het boek leest niet lekker door.

‘’Hoe zou…hebben ervaren?’’ – ‘’Vol trots…familiefoto’s in.’’

‘’In dit citaat is te zien dat er ook in alinea’s terug verwijzingen voorkomen.

‘’en dan … gingen opzoeken.’’ (blz.67)

‘’Uit dit citaat blijkt dat Ellen op een hoog niveau les krijgt op school.

# data[].attributes.body
Wanneer je er aan het einde van het boek achter komt wat er nu werkelijk gebeurd is met de familie is dit erg indrukwekkend. Dit had ik helemaal niet verwacht aan het begin van het boek. Het maakt vooral een grote indruk op mij omdat er pas helemaal aan het einde een uitleg komt over wat er allemaal gebeurd is die avond. Dus eerder in het boek ben je flashbacks aan het lezen over de tijd na de gebeurtenis hoewel je nog niet weet wat dit is. Pas op pagina 156 wordt duidelijk wat er vroeger gebeurd is met de familie van de hoofdrolspeler. Dat maakt het einde vooral heel indrukwekkend.

# data[].attributes.body
Het boek is heel geloofwaardig geschreven. Wanneer ik het boek aan het lezen was werd ik echt helemaal in het boek gezogen. Het kwam echt over alsof het echt gebeurd was. Dit kwam vooral doordat de hoofdrolspeler een echte puber was. Ik denk ook echt dat je tijdens een postnatale depressie gekke dingen kan doen als je daar niet voor behandeld wordt. Ik heb het daar met mijn moeder over gehad. Voorbeelden dat de moeder waanideeën had staat op blz:59: “met haar vlakke hand…..fluisterde ik bijna onhoorbaar”( blz 60)

# data[].attributes.body
Ellen van Bemmel is de hoofdpersoon van het boek.

Ellen is het derde kind van de vijf kinderen uit de familie van Bemmel. Ze is een van de twee die de familieramp overleefd heeft. Toen Ellen twaalf was had ze blond haar, was ze klein en erg dun. Ze was slim en erg gehecht aan haar familie. Haar oudere zus Sybille was haar grote voorbeeld. Ze was heel onzeker over haar positie in de familie. Dit blijkt ook uit het volgende citaat:

‘’Vanaf vandaag … meer was.’’ (blz. 14)

Ze is zelfs zo onzeker dat ze haat gevoelens gaat ontwikkelen voor het toekomstige kind.

Ellen hield van haar hond Orson.

Voor haar broertje Carlos was Ellen heel zorgzaam.  ‘’Toen ik … had genomen.’’ (blz. 15)

Nadat de rest van het gezin overleden was zorgde ze voor haar broertje. Na de tragedie is Ellen veranderd ze is heel hard voor zichzelf en anderen en vaak erg kortaf.

Wanneer Ellen volwassen is, is ze in dit boek 37 jaar oud. Ze heeft medicijnen gestudeerd en ze werkt op een laboratorium. Ze is van beroep patholoog-anatoom.

Verder heeft ze weinig zelfvertrouwen en durft ze niet goed een relatie te beginnen. Ze heeft de neiging zich vast te klampen aan mensen waar ze van houdt, ze overheerst hen en wilt de baas zijn. Ik denk dat dit ook zo is doordat ze angst heeft om de mensen waar ze van houdt kwijt te raken.

Kort gezegd was Ellen onzeker, behulpzaam, dominerend, slim en hard. Maar bovenal heeft veel verdriet en woede in zich.

# data[].attributes.body
Naast de hoofdpersoon zijn er verschillende bijpersonen.
Een van de bijpersonen is Margje van Bemmel de moeder van Ellen. Ellen ziet har moeder als tegenstander.
Haar vader Frits van Bemmel is in het begin van het verhaal een helper voor Ellen, maar wanneer het erg slecht gaat met Ida en Margje wordt hij een tegenstander van Ellen. Verder zijn haar broers en zussen ook bijpersonen. Sybille, haar oudste zus is voor de familie tragedie een helper voor Ellen. Na de dood ziet Ellen haar als schim en is ze een tegenstander voor haar. Haar jongste zusje Ida is een echte tegenstander. Door Ida gaat eigenlijk alles mis in de familie vindt Ellen.
De oudste broer van Ellen, Kester, is een tegenstander van Ellen. Kester is namelijk alleen nog maar bezig met Ida en helemaal niet meer met Ellen. Ook hij komt na de familie tragedie als geestenverschijning terug bij Ellen.
Het jongste broertje van Ellen, Carlos, is in het begin van het boek een helper van Ellen, ze voelt zich fijn als ze haar broertje kan helpen. Wanneer Carlos geadopteerd wordt vanuit het internaat wordt hij een tegenstander. Uit deze gegevens is af te leiden dat na de tragedie iedereen een tegenstander wordt van Ellen. Nog drie wat minder belangrijke bijpersonen zijn: Thijs Kamerling, Bas Veerman en Lucia. Thijs Kamerling is een helper van Ellen. Hij helpt haar door haar moeilijke tijd heen, maar later als Ellen hem helemaal kapot heeft gemaakt verandert hij in een tegenstander. Bas Veerman is een helper van Ellen en Lucia is eerst een tegenstander maar later een helper.

# data[].attributes.body
Het is erg gemakkelijk om je te verplaatsen in de gevoelens en gedachten van Ellen, dit vooral doordat het verhaal geschreven is vanuit het ik-perspectief. In het boek wordt heel duidelijk geschreven wat ze precies denkt over verschillende dingen. Dit blijkt bijvoorbeeld uit het volgende citaat. ‘’Mijn vader … naam gevonden.’’ (blz. 25). Over alle andere personages kom je alleen dingen te weten vanuit Ellen.
De moeder van Ellen, Margje, was duidelijk een typetje. Ze vertolkt het typetje van een vrouw die geestelijk vreselijk in de war is, niet helder denkt en daardoor vreselijke keuzes maakt.

Sybille is ook een typetje. Zij is het overduidelijk het typetje van een puber die vooral bezig is met zichzelf en make-up.

Kester is meer het zorgzame typetje. In het verhaal zorgt hij vooral voor de baby en komt als persoon verder niet echt uit de verf.

Carlos is een ‘kind’-typetje en nog erg onnozel. Hij is echt nog in de ‘waarom’ fase en laat zich vooral door Ellen verzorgen. Hij draagt verder niets bij in het verhaal.

De vader is vooral een workaholic die zich, wanneer de problemen in zijn huwelijk groter worden, vooral terugtrekt in zijn werk.

De personages zijn allemaal heel onvoorspelbaar. Geen enkele reactie was te verwachten.
Iedere keer wilde ik verder lezen omdat ik benieuwd was wat er nu weer zou gaan gebeuren. Hoewel de types zich echt wel profileerden in het verhaal was Ellen absoluut het personage wat je het beste leerde kennen. Haar gedachtegang was dan ook het meest duidelijk te volgen. Er was ook maar een round character in dit verhaal. Dit was Ellen. Ze maakt een hele ontwikkeling door in het verhaal. In het begin is Ellen namelijk heel vrolijk een behulpzaam in het huis. Na de tragedie veranderd ze echter helemaal. Ze heeft veel verdriet en woede in zich waardoor ze hard en kortaf wordt tegen iedereen. Dit blijkt ook uit het volgende citaat. ‘’Je bof tot woede vervliegt’’ (blz 132). Wanneer ze aan het einde van het boek een dochtertje heeft gekregen en de tragedie van de familie achter zich heeft kunnen laten veranderd ze weer helemaal. Ze staat weer helemaal open voor een nieuw leven!

# data[].attributes.body
In dit verhaal is een ik-perspectief verteld vanuit Ellen. Je komt daardoor heel veel te weten over Ellen. Je weet precies wat ze denkt, voelt en welke problemen ze heeft. Het verhaal is dus wel heel gekleurd en onbetrouwbaar. Dit is zo doordat je alles alleen te weten komt vanuit een persoon. Je leert de andere personages dus alleen kennen door de gedachtes die ze heeft over de andere personages. Er is dus ook geen sprake van perspectiefwisseling. Echt alleen Ellen komt aan het woord. De vertelsituatie past goed bij het onderwerp. Als het verhaal niet zo gekleurd was geweest zou het een stuk minder spannend zijn. Nu komt alles echt pas aan het einde van het verhaal samen en wordt het pas heel laat duidelijk. Het past dus erg goed bij het boek dat er gekozen is voor een ik-perspectief.
Alle ervaringen die Ellen meemaakt na de tragedie van de familie zijn eigenlijk sterk gekleurd. Dit komt vooral doordat ze zoveel verdriet, woede en eenzaamheid voelt. Dit blijkt ook uit het volgende citaat:

‘’Ik ben … bezoek geweest.’’ (blz. 138).

In het stuk dat Ellen bij Carlos op bezoek gaat komt er alleen naar voren dat zij vindt dat Carlos haar niet meer nodig heeft. Hoewel dit helemaal niet zeker is, Carlos zijn kant komt namelijk helemaal niet aan bod in dit stuk.