# data[].attributes.body
Greep krijgen op de ruimte om je heen

Meetkunde is het greep krijgen op de ruimte om ons heen. Al vanaf jongs af aan groeien kinderen met meetkunde op en leren ze de wereld om zich heen duiden: een bal rolt weg, een Nijntje kubus niet. Jonge kinderen komen eerder in aanraking met meetkunde dan met de wereld van de getallen. In groep 1-2 ligt het accent bij meetkunde op het ervaren en verwonderen. Door het opdoen van concrete ervaringen krijgen jonge kinderen meer grip op de ruimte om zich heen en groeit ook hun ruimtelijk voorstellingsvermogen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wat is meetkunde?

Weet u waar het bij meetkunde in groep 1-2 om draait?

Bent u bekend met de doorgaande lijn?

Weet u wat kinderen moeten kennen en kunnen?

Lukt het u om in uw eigen groep aan meetkunde vorm en inhoud te geven?

Greep krijgen op de ruimte om je heen

Meetkunde is het greep krijgen op de ruimte om ons heen. Al vanaf jongs af aan groeien kinderen met meetkunde op en leren ze de wereld om zich heen duiden: een bal rolt weg, een Nijntje kubus niet. Jonge kinderen komen eerder in aanraking met meetkunde dan met de wereld van de getallen. In groep 1-2 ligt het accent bij meetkunde op het ervaren en verwonderen. Door het opdoen van concrete ervaringen krijgen jonge kinderen meer grip op de ruimte om zich heen en groeit ook hun ruimtelijk voorstellingsvermogen. Vorm en inhoud geven aan dit domein van de reken-wiskunde blijkt voor veel leerkrachten best lastig.

In deze training kijken we naar het reken-wiskundeonderwijs in groep 1-2 en richten we ons op 'Meetkunde'. We staan stil bij de ontwikkeling van het ruimtelijk voorstellingsvermogen van jonge kinderen en uw rol als leerkracht hierbij.

Wat leert u?

Na afloop van deze training:

Weet u waar het bij meetkunde in groep 1-2 om draait

Heeft u zicht op de doorgaande lijn

Kunt u vorm en inhoud geven aan meetkunde in uw eigen groep

Voor wie?

Voor leerkrachten van groep 1-2

Wanneer en waar?

Woensdag 29 januari 2020 van 14.00 - 16.30 uur, CPS Amersfoort

Praktische informatie

Maximaal groepsgrootte: 18

# data[].attributes.attachment_link.title
Meetkunde in groep 1-2 'Ervaren en verwonderen'

# data[].attributes.attachment_link.description
Weet u waar het bij meetkunde in groep 1-2 om draait? Bent u bekend met de doorgaande lijn? Weet u wat kinderen moeten kennen en kunnen? Lukt het u om in uw eigen groep aan meetkunde vorm en inhoud te geven? Meetkunde is het greep krijgen op de ruimte om ons heen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Bewegend leren - Met marcheren kun je rekensommen leren

# data[].attributes.body
Kleutertoetsen zijn niet representatief genoeg om het taal- en rekenniveau van een kind vast te stellen. Dat concludeert Niek Frans uit het onderzoek waarop hij op 19 september promoveert aan de Rijksuniversiteit Groningen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kleutertoetsen zijn niet representatief genoeg om het taal- en rekenniveau van een kind vast te stellen. Dat concludeert Niek Frans uit het onderzoek waarop hij op 19 september promoveert aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Het is lastig om op basis van één of twee kleutertoetsen vroegtijdig taal- en rekenproblemen bij kinderen te signaleren. Op basis van de score kun je niet voorspellen hoe een kind zich later ontwikkelt. Dat komt doordat de toets vaak een momentopname is en een kind groeisprongen maakt in zijn ontwikkeling. Op basis van een lage score kun je een kleuter daarom niet tot een risicogroep rekenen.

Leerkrachten gebruiken de toetsresultaten niet alleen om het niveau van een kind te peilen. Sommigen voelen de druk om betere scores te behalen als hun kinderen onder het gemiddelde scoren. Om de resultaten te verbeteren passen zij hun onderwijs aan door bijvoorbeeld te oefenen met de toetsen. De hogere scores die deze kinderen hierdoor behalen zijn echter niet representatief voor het niveau van een kind ten opzichte van de landelijke resultaten.

Volgens Su'en Verweij-Kwok, medewerker van het Nederlands Jeugdinstituut, bevestigt dit onderzoek nogmaals dat de ontwikkeling van kleuters grillig verloopt. 'Alle ervaringen die een kleuter opdoet, zijn geen totaalsom van plussen en minnen. Een kleuter kan, zonder aanwijsbare redenen, een terugval krijgen op verschillende ontwikkelingsdomeinen. Je zou meer recht doen aan de toetsscores door ze te verbinden met andere momentopnamen of verhalen in de leer- en leefomgeving van kleuters.'

'Die omgeving is de basis van het normale opgroeien en opvoeden. De school speelt een belangrijke rol. Om erachter te komen hoe het écht gaat met de kleuter, zou je eigenlijk alle verhalen van opvoeders in kaart moeten brengen, zoals de pedagogisch medewerker van de buitenschoolse opvang, de buurmannen en -vrouwen bij de speeltuin, de speel-o-theek of de jeugdverpleegkundige.'

Bron: Rijksuniversiteit Groningen; Nederlands Jeugdinstituut

Meer informatie

# data[].attributes.attachment_link.description
Kleutertoetsen zijn niet representatief genoeg om het taal- en rekenniveau van een kind vast te stellen. Dat concludeert Niek Frans uit het onderzoek waarop hij op 19 september promoveert aan de Rijksuniversiteit Groningen. Het is lastig om op basis van één of twee kleutertoetsen vroegtijdig taal- en rekenproblemen bij kinderen te signaleren.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Geplaatst op 13 juli 2017

>> Betrokkenheid! - Marzano direct bestellen.

Hoe krijg je leerlingen écht betrokken bij de les? Als leraar heb je daar zeker invloed op! In het boek Betrokkenheid! beschrijven de onderwijswetenschappers Robert Marzano en Debra J. Pickering wat daarbij een rol speelt.

Bij betrokkenheid spelen 4 factoren een sterke rol:

Emoties: Hoe voel ik me?

Interesse: Ben ik geïnteresseerd?

Relevantie: Is dit belangrijk?

Doeltreffendheid: Kan ik dit?

Deze vragen vormen de kern van het boek. Ook komt aan bod hoe je kunt werken aan sterke betrokkenheid. Dit alles ondersteunt Marzano vanuit onderzoek en theorie.

Aandacht en betrokkenheid

Wat is het verschil tussen aandacht en betrokkenheid? Aandacht is een kortdurend verschijnsel, dat enkele seconden tot enkele minuten kan duren. Betrokkenheid duurt langer: dat reikt verder dan een enkele les.

De vier bovenstaande vragen zijn fundamenteel. In dit boek zijn voor elke vraag concrete strategieën uitgewerkt, met praktijkvoorbeelden en suggesties.

Vraag 1. Hoe voel ik me?

Emoties beïnvloeden ons gedrag. Negatieve emoties zorgen ervoor dat we minder snel geneigd zijn om ons bezig te houden met nieuwe activiteiten en uitdagingen. Emoties die gekoppeld zijn aan betrokkenheid zijn: enthousiasme, interesse, vreugde, tevredenheid, trots, levendigheid en animo.

Emoties die zorgen voor vervreemding zijn: verveling, desinteresse, frustratie, woede, verdriet, bezorgdheid, schaamte, schuldgevoel.

Drie aspecten die een belangrijke rol spelen bij het beïnvloeden van de emoties, zijn:

1. Het energieniveau van de leerlingen. Een levendig tempo houdt het energieniveau hoog. Én af en toe bewegen is goed voor de hersenen.

2. De positieve houding van de leerkracht. Sleutelwoorden hierbij zijn: passie, enthousiasme en humor.

3. De mate waarin leerlingen zich geaccepteerd voelen. De band met klasgenoten is minstens even belangrijk als de band tussen leerlingen.

Als de leerkracht aan de bovenstaande aspecten werkt, vergroot hij de kans dat leerlingen een positief antwoord geven op de vraag: Hoe voel ik me?

Hoe kun je hier concreet aan werken? Tips:

Houd het tempo hoog door vaste routines en strakke overgangen

Zorg voor andere activiteiten voor als de taak klaar is.

Presenteer nieuwe lesstof liever in kleine brokjes dan in één keer.

Zorg voor bewegingsactiviteiten. Dit kunnen energizers zijn die niets met de inhoud te maken hebben, maar ook bewegingen die het begrip van de leerstof verdiepen.

Toon je eigen betrokkenheid door het delen van persoonlijke verhalen. Dit nodigt de leerlingen uit om naar hun eigen persoonlijke banden met het onderwerp te kijken.

Gebruik humor, zoals zelfspot, grappige krantenkoppen of quotes.

Vraag 2: Ben ik geïnteresseerd?

Iemand die emotioneel betrokken is, kan toch niet meedoen omdat hij de activiteit niet interessant vindt. Interesse kun je onderverdelen in twee soorten:

Situationele interesse. Hierbij is er verschil tussen opgewekte interesse (bijvoorbeeld door een demonstratie of een spelletje) en voortgezette interesse (als een leerling geïnteresseerd blijft).

Persoonlijke interesse.

Hoe kun je situationele interesse opwekken en vasthouden? Dat kan door:

Spelactiviteiten die gericht zijn op leren. Dit kunnen activiteiten zijn met een vrijblijvend competitie-element.

Milde meningsverschillen. Dit kan door werkvormen zoals een debat of een hoorzitting.

Opmerkelijke informatie. Dit kan bijvoorbeeld door interessante feitjes.

Effectieve vraagtechnieken, zoals:

Kiezen van willekeurige leerlingen.

Antwoord in tweetallen.

DenkTijd.

Antwoordketens.

Antwoorden in koor.

Gelijktijdige individuele antwoorden: leerlingen kiezen tegelijkertijd voor A, B of C.

Vraag 3: Is dit belangrijk?

De leerdoelen van school sluiten niet altijd aan bij wat de kinderen willen leren. Leerlingen vragen zich af: Is dit belangrijk? Als het antwoord op die vraag nee is, zullen ze niet betrokken zijn. Hoe kun je leerlingen het belang laten zien van de leerstof?

Door keuzemogelijkheden te bieden.

Door cognitief complexe taken aan te bieden, die denkkracht vereisen.

Door te verbinden met het dagelijkse leven en de ambities van de leerlingen.

Door te stimuleren om kennis toe te passen.

Vraag 4: Kan ik dit?

De laatste vraag als het gaat om betrokkenheid is: Kan ik dit? Als de leerling er geen vertrouwen in heeft dat hij de taak kan, dan kan hij de eerste drie vragen wel positief beantwoord hebben, maar zal hij uiteindelijk toch niet aan de taak beginnen. Dit hangt ook af van de mindset van de leerling, of hij een fixed of een growth mindset heeft. Welke strategieën kun je inzetten om ervoor te zorgen dat het antwoord op deze vraag 'ja' is?

Het volgen en bestuderen van hun vorderingen. Hierdoor kunnen leerlingen het verband zien tussen hun inzet en hun leerprestaties. Het stellen van persoonlijke leerdoelen is erg effectief.

Het gebruiken van effectieve verbale feedback.

Goede voorbeelden geven, bijvoorbeeld door verhalen en citaten. Een mooi citaat is die van Pablo Picasso: 'Ik doe altijd wat ik niet kan, in de hoop te leren hoe het te doen.'

Het gesprek over mindset aangaan en levend houden.

Prikkelende poster - te downloaden of te bestellen bij Onderwijs Maak Je Samen.

Strategieën

Alle bovengenoemde strategieën kun je onderverdelen in twee soorten: strategieën voor het juiste moment en dagelijkse strategieën. Welke strategieën kan een leerkracht elke dag inzetten om betrokkenheid te realiseren?

Handhaven van een effectief tempo

Tonen van passie en enthousiasme

Werken aan een positieve relatie tussen leraar en leerling en tussen leerlingen onderling.

Gebruiken van effectieve verbale feedback.

Het invoeren van deze strategieën kan één klas kan al heel krachtig zijn, maar het beste is uiteraard een schoolbrede aanpak.

Recensie

Betrokkenheid! van Robert Marzano is weer een typisch boek uit het fonds van uitgeverij Bazalt: een boek met een sterk evidence-based fundament. Marzano analyseert het ongrijpbare fenomeen betrokkenheid en splitst het op in vier vragen. Dat is heel verhelderend. Voor elke leerkracht is het zo gelijk een handige toets als leerlingen niet betrokken zijn: Bij welke vraag gaat het fout? En welke strategieën kan ik inzetten om die betrokkenheid toch te realiseren?

Wil je als school werk maken om de betrokkenheid te verbeteren, dan is dit boek onmisbaar. Bazalt heeft een beknopte uitgave uitgegeven, die geschikt is om voor elk teamlid aan te schaffen.

N.a.v. Marzano, R. en Pickering, D.J. Betrokkenheid! - De sleutel tot beter leren. Uitgeverij Bazalt (2016) 200 blz., ISBN 9789461182227, 59,- en 9,95.

Bestellen

Het boek Betrokkenheid! - Marzano is te bestellen via:

# data[].attributes.attachment_link.description
Geplaatst op 13 juli 2017 >> Betrokkenheid! - Marzano direct bestellen. Hoe krijg je leerlingen écht betrokken bij de les? Als leraar heb je daar zeker invloed op! In het boek Betrokkenheid! beschrijven de onderwijswetenschappers Robert Marzano en Debra J. Pickering wat daarbij een rol speelt.

# data[].attributes.headline
Het effect van bewegen op de rekenontwikkeling van kleuters (2010)

# data[].attributes.subject
Het effect van bewegen op de rekenontwikkeling van kleuters (2010)