# data[].attributes.body
+ teatr angażuje się w bieżące wydarzenia, i robi to już od lat 20. XX wieku!
+ często oparty na faktach, prawdziwych zdarzeniach, wykorzystując autentyczne dokumenty oraz nagrania,
+ komentarz rzeczywistości, prowokacja publiczności do refleksji,

# data[].attributes.body
Odprawy posłów greckich (1578),
Powrót posła (1791)
Wesele (1901).

# data[].attributes.body
reż. Jan Klata

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Transfer! | Jan Klata

W głośnym spektaklu Jana Klaty dawni i dzisiejsi wrocławianie opowiadają o swoich losach wplecionych w historię powojennych wypędzeń

Opis materiału

Podstawą do scenariusza Transferu! były wspomnienia wrocławian z czasów wojny. Kiedy Polacy przyjeżdżają na tzw. Ziemie Odzyskane, Niemcy właśnie z nich wyjeżdżają. Ideą spektaklu miało być zderzenie świata teatru z autentycznymi relacjami świadków. Transfer! jest próbą zmierzenia się ze wspomnieniami zarówno Niemców jak i Polaków. Te dwie perspektywy nie pozwalają potraktować historii jako czarno-białej, pokazują skomplikowane konteksty nie mieszczące się w jednolitej narracji. Narracji, która próbuje opisać współczesną świadomość.

Kiedy Transfer! gościł we Francji, jeden z portali teatralnych (Théâtre online) napisał, że nie należy liczyć w nim na historię przez duże „h", ale bardziej na przybliżenie fragmentów wspomnień poszczególnych osób. W rzeczywistości w spektaklu Jana Klaty historii nie ma w ogóle, nie ma jednej spójnej wizji świata z czarno-białymi podziałami. Ta została zastąpiona przez narracje, wielość głosów i gestów, a także przez precyzyjną selekcję tego, o czym się mówi i tego, o czym milczy - dające w miejsce czerni i bieli różne odcienie szarości. Klata zdaje się doskonale rozumieć te niuanse materii i wykorzystuje jej mocne strony.

Czas może wpłynąć na pamięć powszechną, nie może jednak zniszczyć pamięci osobistej, dlatego wypowiedzi Polaków i Niemców, którzy wychodzą na scenę i opowiadają to, czego rzeczywiście doświadczyli, nadal brzmią autentycznie. Wielkie narracje - podobnie jak metafizyka - upadły, dlatego dowiemy się raczej o szczegółach: ofiarowanym młynku do kawy, haftowanym welonie, soczystych gruszkach, skrobance po gwałcie. Tragedie przeplatają się z codziennością i banałem. Ponad zwykłymi bohaterami na platformie - symbolicznej Jałcie - wygodnie rozsiedli się Józef Stalin, Winston Churchill i Franklin D. Roosevelt, a w zasadzie Sta, Chu i Roo. Ich dialogi zostały jednak mocno uszczuplone i nie są też szczególnie istotne: „Wypowiedzmy kwestię polską, bla, bla, bla", „Skoro nie mamy mapy, to wystarczą zapałki". Mimochodem Stalin rzuci jeszcze, że „muzyka to wspaniała rzecz, gdyż ujawnia w człowieku zwierzę" - i o dziwo w tle nie płynie muzyka Ryszarda Wagnera, lecz mocne brzmienia Joy Division.

Prezentowana w NINATECE rejestracja powstała w czerwcu 2008 roku dzięki współpracy NInA, TVP Kultura oraz Teatru Współczesnego we Wrocławiu.

(ur. 1973) jest reżyserem teatralnym i dramaturgiem. Studiował reżyserię w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Warszawie, którą potem kontynuował na krakowskim PWST na Wydziale Reżyserii i Dramatu. Współpracował z Krystianem Lupą, Jerzym Grzegorzewskim oraz Jerzym Jarockim. Wyreżyserował m.in. min Jan Klata Lochy Watykanu wg Andre Gide'a w Teatrze Współczesnym we Wrocławiu (2004), Nakręconą pomarańczę wg powieści Anthony'ego Burgessa Mechaniczna pomarańcza w Teatrze Współczesnym we Wrocławiu we współpracy z Wrocławskim Teatrem Pantomimy, Fanta$ego wg dramatu Juliusza Słowackiego w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (2005), Transfer! we Wrocławskim Teatrze Współczesnym im. Edmunda Wiercińskiego (2006). Za swoją pracę w dziedzinie reżyserii zdobył wiele nagród, m.in. nagrodę indywidualną za H. w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku w Konkursie Fundacji Theatrum Gedanense (2005); nagrodę widzów dla najlepszego przedstawienia sezonu 2004/2005 za spektakl H. wg Williama Szekspira na Festiwalu Teatru Wybrzeże w Gdańsku; Paszport Polityki w kategorii teatr (2006); Grand Prix oraz nagrodę plebiscytu młodych w kategorii kurtyna (historii) dla spektaklu Transfer! Dunji Funke i Sebastiana Majewskiego w Teatrze Współczesnym we Wrocławiu na 6. Festiwalu Prapremier w Bydgoszczy; Wrocławską Nagrodę Teatralną za Transfer! Dunji Funke i Sebastiana Majewskiego w Teatrze Współczesnym we Wrocławiu; Nagrodę im. Konrada Swinarskiego za reżyserię przedstawienia Sprawa Dantona Stanisławy Przybyszewskiej w Teatrze Polskim we Wrocławiu (2008). 1 stycznia 2013 roku objął funkcję dyrektora Narodowego Starego Teatru w Krakowie.

Tagi

# data[].attributes.attachment_link.description
W głośnym spektaklu Jana Klaty dawni i dzisiejsi wrocławianie opowiadają o swoich losach wplecionych w historię powojennych wypędzeń Opis materiału Podstawą do scenariusza Transferu! były wspomnienia wrocławian z czasów wojny. Kiedy Polacy przyjeżdżają na tzw. Ziemie Odzyskane, Niemcy właśnie z nich wyjeżdżają. Ideą spektaklu miało być zderzenie świata teatru z autentycznymi relacjami świadków.

# data[].attributes.body
+ 1950-1960,
+ nowy teatr, antyteatr,
+ pokazanie bezradności jednostki wobec absurdalnej codzienności
+ rezygnacja z tradycyjnych wyznaczników teatru np. akcji, iluzji teatralnej,
+ czarny humor, okrucieństwo i komizm,
+ teatr postdramatyczny - odrzucenie roli tekstu w przygotowaniu spektaklu,

# data[].attributes.body
reż. Bogdan Hussakowski

# data[].attributes.body
reż. Macie Englert

# data[].attributes.body
+ od ok. 1960 r,
+ teatr eksperymentalny, poszukujący, niezależny
+ w Polsce przed '89 r. teatry studenckie,
+ tworzenie nowych jakości na scenie, nowe oryginalne techniki aktorskie, dużo eksperymentów,
+ wychodzenie z przestrzeni teatru do kawiarni hal, sklepów
+ odrzucenie wartości kultury - teatr kontrkulturowy

# data[].attributes.body
trening - szkolenie aktorów

# data[].attributes.body
reż. Jerzy Grotowski

# data[].attributes.body
dokument o Jerzym Grotowskim

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Mój Grotowski | Zapiski ze współczesności | 1/5

Wybitnego twórcę wspomina aktor i reżyser teatralny Maciej Prus

Opis materiału

W pierwszym odcinku cyklu Mój Grotowski wybitnego twórcę wspomina aktor i reżyser teatralny Maciej Prus - jak sam o sobie mówi, jest jednym z nielicznych żyjących ludzi, który widział wszystkie przedstawienia Grotowskiego. Z Jerzym Grotowskim zetknął się już w szkole teatralnej, gdzie ten prowadził zajęcia ze sceny - w pamięci Prusa nie zapisał się jednak jako wybitny pedagog. Olbrzymie wrażenie natomiast zrobił na młodym aktorze Kordian. To za jego sprawą zrezygnował z Teatru Starego i podjął pracę w Teatrze 13 Rzędów. Zagrał tam w Akropolis według Stanisława Wyspiańskiego i Tragicznych dziejach Doktora Fausta Christophera Marlowe'a. Ten okres wspomina jako bardzo ciężki - Grotowski przemianował wtedy swój teatr naLaboratorium i zaczął intensywnie pracować nad metodą aktorską. Traktowanie ludzi przez Grotowskiego jako swoje medium - mówi Prus - sprawiło, że aktor nie czuł się komfortowo i nie odnalazł w nim swojego przewodnika. Przejął jednak od niego przekonanie, że aktor może wszystko.

Jerzy Grotowski (ur. 1933 w Rzeszowie, zm. 1999 w Pontederze we Włoszech) był reżyserem, teoretykiem teatru i pedagogiem. Uznawany jest za jednego z największych reformatorów teatru XX wieku. Założyciel Teatru Laboratorium, zasłynął jako twórca metody aktorskiej. W 1965 roku opublikował manifest teatralny Ku teatrowi ubogiemu, w którym postulował oczyszczenie teatru ze zbędnych elementów i skupienie się na aktorze. Do najgłośniejszych jego przedstawień należą: Kordian Słowackiego, Dziady Mickiewicza, Akropolis Wyspiańskiego. Ostatnim i zarazem najważniejszym jego przedstawieniem była Apocalypsis cum figuris (1973, III wersja) o powrocie Chrystusa, który zostaje przez ludzi brutalnie odrzucony.

Zapiski ze współczesności to cykl audycji, które dają słuchaczowi możliwość zaznajomienia się z gościem programu - bohaterem tygodnia. Pisarze, artyści, naukowcy snują biograficzne wspomnienia lub dzielą się przemyśleniami i refleksjami na temat różnych zjawisk współczesnego świata. Bohaterem niniejszego pięcioodcinkowego cyklu audycji jest Jerzy Grotowski. Audycja została zrealizowana w 2009 roku, w ramach obchodów Roku Grotowskiego.

ilustracja: Jerzy Grotowski, fot. A.Lewkowicz/EAST NEWS

Tagi

# data[].attributes.attachment_link.title
Mój Grotowski | Zapiski ze współczesności | 1/5

# data[].attributes.attachment_link.description
Wybitnego twórcę wspomina aktor i reżyser teatralny Maciej Prus Opis materiału W pierwszym odcinku cyklu Mój Grotowski wybitnego twórcę wspomina aktor i reżyser teatralny Maciej Prus - jak sam o sobie mówi, jest jednym z nielicznych żyjących ludzi, który widział wszystkie przedstawienia Grotowskiego.

# data[].attributes.body
dokument o Jerzym Grotowskim

# data[].attributes.attachment_link.title
Jerzy Grotowski. Gra z pamięcią - film dokumentalny

# data[].attributes.body
+ operuje obrazami, często bez fabuły i dialogów,
+ aktor - część obrazu, nieznaczący więcej niż jego otoczenie, przedmioty, kolory, światło czy cień,
- Tadeusz KANTOR! - do zapamiętania

# data[].attributes.body
reż. Tadeusz Kantor

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Umarła klasa | Tadeusz Kantor

Ten materiał wideo/audio jest niedostępny poza granicami Polski

(This content is availabe in Poland only)

Jedno z największych dzieł XX-wiecznego teatru. Tadeusz Kantor snuje „seans dramatyczny" o umieraniu, które zaczyna się już w dzieciństwie, wykorzystując na scenie manekiny-trupy. Te figury staną się symbolem jego Teatru Śmierci.

Opis materiału

Pierwszym impulsem do podjęcia pracy nad przedstawieniem było zajrzenie przez okno do wnętrza opustoszałej klasy z rzędami ławek w Bielkowie koło Osiek, latem 1972 roku. Kantor uprzytomnił sobie siłę wspomnienia, pustki i śmierci, wyobrażając sobie uczniów, którzy umarli. W jego spektaklu usadzeni przy pulpitach zdziecinniali staruszkowie, podobni do manekinów albo trupów (symbolizowali ofiary XX-wiecznych wojen, w tym Zagłady Żydów, w środkowo-wschodniej Europie). W rytmie walca Françoise krążyli wokół ławek, ciągnąc za sobą manekiny - ich wcielenia z dzieciństwa.

„Umarłe dzieciństwo. Lecz nie tylko. Bowiem w kukłach zaklęte zostało coś więcej niż pamięć o przeszłości - zauważała Marta Fik. - Między starymi ludźmi, którzy jak w sennym koszmarze powrócili do nieistniejącej już klasy a kukłami, w których zawarto ich niegdysiejsze portrety, zdaje się istnieć głębszy związek. Gdy mali nieżywi uczniowie, pozbierani z niedbałego stosu i usadzeni na powrót w ławkach, patrzą na nas swymi martwymi twarzami, o wyrazie tak bardzo mimo wszystko indywidualnym, widać, że zawarli w sobie cały późniejszy los poznanych na wstępie bohaterów. Już w dzieciństwie zaczyna się umieranie, już dzieciństwo zagrożone jest przez udanie, frazes, konwencję i to w sensie głębszym niż Gombrowiczowska Pupa, choć cała późniejsza lekcja z przywoływaniem stereotypowych zbitek słownych (wątroba - Prometeusza, ucho igielne i wielbłąd, etc., etc.) przywodzi wyraźnie na myśl profesora Pimkę. Bo w tych mechanicznie powstających skojarzeniach, bezsensownej pseudoerudycji, a także w parodii dziecięcych wyliczanek w niezręcznie objawianych obsesjach... zaobserwować można nie tylko Pupę i Gębę, będące przecie formą życia - społecznego przynajmniej - a to, co określa Kantor owym Brakiem Życia i co, jak widać, zaczyna się już u początku drogi. Powrót do takiego początku nie może być oczyszczeniem ani rajem choćby pełnym majaków i nie wydaje się, by twórca mógł powtórzyć za Brunonem Schulzem - świadomie przywołanym patronem widowiska: "Moim ideałem jest dojrzeć do dzieciństwa. To by dopiero była prawdziwa dojrzałość"".

Kantor w Umarłej klasie inspirował się nie tylko Gombrowiczem i fragmentami Schulzowskiego Emeryta z tomu Sanatorium pod Klepsydrą oraz Traktatem o manekinach ze Sklepów cynamonowych. W scenariuszu „seansu dramatycznego" wykorzystał także dialogi i monologi z Tumora Mózgowicza Stanisława I. Witkiewicza. Premierze Umarłej klasy towarzyszyła publikacja manifestu Teatr Śmierci, w którym artysta traktował jako wzór dla aktora manekina przypominającego trupa.

Spektakl był grany na całym świecie prawie dwa i pół tysiąca razy. Doczekał się aż trzech rejestracji. Już w roku 1976 został sfilmowany przez Andrzeja Wajdę, niemal w pierwotnej obsadzie, tylko bez malarza Kazimierza Mikulskiego w roli Pedla, za to jeszcze z udziałem aktorów z krakowskiego Teatru Bagatela. Zdjęcia kręcone były głównie w piwnicy Krzysztoforów, gdzie Umarła klasa powstała i była grana, ale również w plenerach Krakowa. W niegdysiejszej dzielnicy żydowskiej Kazimierz, na placu wśród zgliszczy, jakby po wywózce mieszkańców getta, siedziała Kobieta z mechaniczną kołyską. Uczniowie w ramach majówki nakazanej im przez Kobietę za oknem wchodzili na kopiec Kościuszki.

-----

One of the most famous theater masterpieces of the 20th century. Tadeusz Kantor (1915-1990) talks about dying that starts in your childhood. He makes use of mannequin-corpses on stage. Those figures would become a symbol of his Theater of the Dead.

Kantor started to think about staging the performance in the summer 1972, in Bielkowo near Osieki, after he glimpsed through the window into an empty classroom with rows of school benches. Kantor then realized the power of memory. Even over emptiness and death. He imagined the pupils, now long dead. The performance featured dotards sitting on the benches, resembling mannequins or the dead. They were meant to symbolize victims of 20th century wars, including Holocaust victims. They walked round the benches to the rhythm of a Fancoise waltz, dragging mannequins that represented their younger selves.

The performance was staged almost two and a half thousand times worldwide. It was recorded live three times. Andrzej Wajda filmed it as early as 1976, starring all the actors from the original casts with a few exceptions. The movie was shot mainly in Krzysztofory cellars, where the Dead Class first opened, and on other locations in Cracow.

Tagi

# data[].attributes.attachment_link.description
Ten materiał wideo/audio jest niedostępny poza granicami Polski (This content is availabe in Poland only) Jedno z największych dzieł XX-wiecznego teatru. Tadeusz Kantor snuje „seans dramatyczny" o umieraniu, które zaczyna się już w dzieciństwie, wykorzystując na scenie manekiny-trupy. Te figury staną się symbolem jego Teatru Śmierci.

# data[].attributes.body
reż. Tadeusz Kantor

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dziś są moje urodziny | Tadeusz Kantor

Ten materiał wideo/audio jest niedostępny poza granicami Polski

(This content is availabe in Poland only)

W swoim ostatnim i niedokończonym spektaklu Tadeusz Kantor przywoływał zmarłych - bliskich i przyjaciół. Przypominał represje, jakim w XX wieku poddawani byli twórcy ze strony polityków, ale nade wszystko antycypował własny zgon i pogrzeb

Opis materiału

Kantor miał się pojawić w tym spektaklu jako Właściciel biednego pokoju wyobraźni w towarzystwie dwóch sobowtórów: Jego autoportretu oraz Cienia. Jednak ci pozostali na scenie sami, artysta zmarł w czasie prób. W spektaklu słychać tylko z głośników monologi Kantora. „Sobowtór telewizyjny Urodzin ma jedną cechę, która go totalnie odróżnia od oryginału - telewidzowie oglądają przedstawienie jakby oczami Kantora. Z punktu, który był zawsze zastrzeżony tylko dla niego. Być obecnym cały czas i widzieć, nadzorować wszystko, co się dzieje na scenie. Ale robił to zawsze - co niezwykle ważne - pod spojrzeniem publiczności, która swoją milczącą obecnością współtworzyła spektakl.

Aktorzy Cricot 2 postanowili zaprezentować niedokończony spektakl w ramach wcześniej zaplanowanych występów w niemal całej Europie. Grany był długo na całym świecie i traktowany jako testament Kantora. Rejestracji telewizyjnej Dziś są moje urodziny dokonano pomiędzy 24 a 29 maja 1991 roku w hali Sokoła w Krakowie, w trakcie tournée po Polsce. „ Dziś są moje urodziny najlepiej ze wszystkich przedstawień Kantora zniosły przeniesienie na telewizyjny ekran - zauważał Piotr Gruszczyński. - Utraciły najmniej ze specyficznych teatralnych rytmów oraz warstwy napięć i wzruszeń tak dokładnie zawsze przez Kantora planowanej i tak łatwej do zatracenia. To na pewno zasługa telewizyjnych realizatorów. Ale nie tylko. Podejrzewam, że stało się tak również dlatego, że w przedstawieniu tym po prostu brak Kantora. Oglądamy właściwie tylko szkielet. Nie ma ostatnich - najważniejszych, bo decydujących o wymowie całości gestów mistrza, tych, które decydowały o skończonej doskonałości jego spektakli. Dodam od razu, że jak najdalszy jestem od opinii, że aktorzy Cricot 2 nie powinni tego niedokończonego dzieła pokazywać. Wręcz przeciwnie, uważam, że niepowetowaną stratą byłoby, gdybyśmy nie mogli zobaczyć tej "ostatniej próby"". Urodziny zostały zarejestrowane nie w studiu, na próbie, lecz z udziałem widzów. Dowiadujemy się o ich obecności w bardzo świadomie (i trafnie) wybranym przez realizatorów momencie" - notował Arkadiusz Szaraniec.

Przedstawienie toczy się w pracowni malarskiej otoczonej trzema wielkimi ramami obrazów, pomiędzy stolikiem, krzesłem i żeliwnym piecykiem pośrodku. Oprócz Autoportretu i Cienia w pracowni jest obecna Posługaczka podająca się za krytyka, Biedna dziewczyna oraz Infantka z obrazu Diego Velázqueza Las Meninas. Przywoływani są „drodzy nieobecni" (Ojciec, Matka i Wuj Stasio). Towarzyszy im Ksiądz Śmietana. Ponadto pojawiają się „przyjaciele" (malarze z Grupy Krakowskiej, Maria Jarema jako bolszewicki komisarz w skórzanej kurtce i półnagi Jonasz Stern w 1943 ocalały z masowej egzekucji Żydów pod Lwowem). Anonimowe ofiary masowych zbrodni reprezentują: Roznosiciel gazet z roku 1914 obwieszczający wybuch Wielkiej Wojny, pacjenci-inwalidzi ze szpitala, powracający do życia za sprawą żydowskiego doktora Kleina-Jehovy, i Nosiwoda z Wielopola. Ale dochodzi także do wtargnięcia uzbrojonych Ludzi Władzy, którzy demonstrują „grozę wojny i terroru pomieszaną z cyrkiem".

Na końcu formuje się kondukt Rodziny i Domowników podążający za niesioną na ramionach przez Grabarzy „deską stołu niczym trumną". W ostatnim przedstawieniu Kantor antycypował własną śmierć i poniekąd wyreżyserował swój pogrzeb. Jak wspominał Andrzej Wełmiński, grający Jego autoportret, w trakcie ostatniej próby „na trzy dni przed śmiercią stworzył scenę swego pogrzebu". Tadeusz Kantor zmarł 8 grudnia 1990 roku w Krakowie. Premiera Dziś są moje urodziny odbyła się miesiąc później w Tuluzie.

Na kilka dni przed śmiercią artysta powiedział do kamery, którą rejestrowano próby: „Mamy wreszcie wolność, powinna być euforia, a tu się nikomu nic nie chce. Ja tak czekałem, tak czekałem, żeby któryś z tych polityków choć raz wymówił słowo Sztuka. Nigdy nie usłyszałem tego słowa. Ci politycy myślą, że to oni przewodzą, oni nigdy nie przewodzili. To Mickiewicz, Wyspiański, to wielcy artyści przewodzili, a nie jacyś tam politycy. Oni przegrają, przegrają". Prezydent Lech Wałęsa poproszony przez „Didaskalia" o komentarz do tych słów, odpowiedział: „Niezupełnie. Trzeba pamiętać, że euforia bywała (i tu się nie dziwię Panu Kantorowi) wtedy, kiedy politycy przynosili wielkie zwycięstwa w potokach przelanej krwi, błyskały szabelki u góry. Wtedy było wiadomo kto biały, kto czarny. Okupione zwycięstwo - trzeba je szanować. Tu natomiast, po raz pierwszy w nowożytnych dziejach świata, dokonaliśmy zwycięstwa przy stole, kompromisem. (...) Szanujemy rzeczy bardzo ciężko zdobyte, a to zwycięstwo - pod moim przewodem (przepraszam za zarozumiałość) - przyszło w marszu, nie byliśmy do niego przygotowani i w związku z tym nie szanujemy wielkiego, historycznego zwycięstwa".

Tagi

# data[].attributes.attachment_link.description
Ten materiał wideo/audio jest niedostępny poza granicami Polski (This content is availabe in Poland only) W swoim ostatnim i niedokończonym spektaklu Tadeusz Kantor przywoływał zmarłych - bliskich i przyjaciół. Przypominał represje, jakim w XX wieku poddawani byli twórcy ze strony polityków, ale nade wszystko antycypował własny zgon i pogrzeb Opis materiału Kantor miał się pojawić w tym spektaklu jako Właściciel biednego pokoju wyobraźni w towarzystwie dwóch sobowtórów: Jego autoportretu oraz Cienia.

# data[].attributes.body
reż. Tadeusz Kantor

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wielopole, Wielopole | Tadeusz Kantor

Ten materiał wideo/audio jest niedostępny poza granicami Polski

(This content is availabe in Poland only)

Po „Umarłej klasie" Tadeusz Kantor stworzył w ramach Teatru Śmierci „Wielopole, Wielopole" - pierwszy spektakl oparty na osobistych wspomnieniach; pierwszy też ze sobą w roli reżysera-sprawcy i zarazem jednej z postaci, chociaż jeszcze milczącej.

Opis materiału

W tym przedstawieniuTadeusz Kantor odtwarza na scenie galicyjskie miasteczko i pokój, w którym spędził dzieciństwo, a aktorom pozwala odgrywać członków swej rodziny. Artysta pisał w programie do spektaklu: „Pokój mego dzieciństwa jest ciemną i zagraconą DZIURĄ. To nieprawda, że dziecinny pokój w naszej pamięci pozostaje słoneczny i jasny. Takim czyni go tylko konwencjonalna maniera literacka. Jest to pokój UMARŁY i UMARŁYCH. Przywoływany wspomnieniem - nieustannie umiera. Gdy jednak będziemy z niego dobywać znikome fragmenty, kawałek dywanu, okno, a za nim ulicę biegnącą w głąb, promień słoneczny na podłodze, żółte sztylpy ojca, i płacz matki, i jakąś twarz za szybą okna - możliwe, że wtedy rozpocznie sklecać się nasz prawdziwy POKÓJ dzieciństwa, i może uda się nam sklecić przy tej okazji nasz spektakl!". W 1984 roku Stanisław Zajączkowski zarejestrował

Przedstawienie powstawało w znacznym stopniu we Florencji i z udziałem sporej grupy włoskich aktorów. Kantor zaprezentował Wielopole, Wielopole w Polsce już po sierpniowej rewolcie, pod koniec 1980 roku. Szczególnie zależało mu na zagraniu spektaklu w gdańskiej stoczni, ale robotnicy z „Solidarności" źle je przyjęli. 15 grudnia 1983 roku przedstawienie zostało zagrane w kościele w Wielopolu Skrzyńskim. Pomimo nałożenia męskim manekinom bielizny zakrywającej genitalia spektakl zbulwersował wielu mieszkańców miejscowości.

Wielopole, Wielopole na potrzeby telewizji. „Paradoksalnie (...) teatr Kantora w telewizji uległ swoistemu uzwyczajnieniu, jakby uporządkowaniu, które narzuca selektywność realizacji telewizyjnej. Myślę, że o wiele trudniej jest wyodrębnić poszczególne sekwencje Wielopola, odbierając je z widowni teatru scenicznego - pisał Wacław Tkaczuk w „Antenie". - Inny charakter ma zapewne w warunkach nietelewizyjnych obecność twórcy pośród aktorów, pośrodku spektaklu. Bliższy intencjom jego - demiurga. Kantor, prowadzony przez kamerę, może przesadzam, łowiony przez kamerę, jest tylko uczestnikiem, trochę świadkiem spektaklu, w którym nic przecież nie zmieni jego gest dyrygenta. Jest to w istocie gest aktora, nie dyryguje się wszak np. śpiewem odtwarzanym mechanicznie z taśmy".

Tagi

# data[].attributes.attachment_link.description
Ten materiał wideo/audio jest niedostępny poza granicami Polski (This content is availabe in Poland only) Po „Umarłej klasie" Tadeusz Kantor stworzył w ramach Teatru Śmierci „Wielopole, Wielopole" - pierwszy spektakl oparty na osobistych wspomnieniach; pierwszy też ze sobą w roli reżysera-sprawcy i zarazem jednej z postaci, chociaż jeszcze milczącej.

# data[].attributes.body
reż. Tadeusz Kantor

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Niech sczezną artyści | Tadeusz Kantor

Ten materiał wideo/audio jest niedostępny poza granicami Polski

(This content is availabe in Poland only)

Rewia <em>Niech sczezną artyści</em> jako zapowiedź rewolty poniżanych twórców. Tadeusz Kantor powracał w niej do międzywojennej powieści Zbigniewa Uniłowskiego <em>Wspólny pokój</em> oraz uwięzienia Wita Stwosza.

Opis materiału

Tytuł trzeciego przedstawienia Teatru Śmierci podsunęła Tadeuszowi Kantorowi paryska mieszczka, która w stronę bywalców Galerie de France krzyknęła: „Qu'ils crèvent les artistes!". „Ale jednocześnie wiąże się ten tytuł z Witem Stwoszem, którego powrót z Krakowa do Norymbergii został zakończony uwięzieniem i torturowaniem zadłużonego artysty - notował Jan Kłossowicz. - Jest tam też zawarte wspomnienie młodzieńczej lektury

Kantor był cały czas obecny na scenie jako „postać realna, główny sprawca wszystkiego". W przypadku absencji, na scenie znajdowało się krzesło z jego nazwiskiem. Kłossowicz pisał: „Wyraźnie widać, jak w tym spektaklu zbiegają się wszystkie zasadnicze tendencje i cechy stylistyki, które kolejno dominowały w poprzednich. Są tu "maszyny" i przedmioty i przedmioty-aktorzy, bio-obiekty. Są też przedmioty i postacie - "znalezione". Powtarzają się happeningowe czynności, a zasadę działań aktorskich stanowi "cyrkowa jaskrawość" - klownada". Wspólnego pokoju Uniłowskiego, powieści z roku 1932 - będącej swego rodzaju studium na temat umierania - zapowiedzią własnej śmierci autora, który pięć lat później zmarł na gruźlicę". Z kart prozy Uniłowskiego Kantor zaczerpnął nie tylko postać pisarza - w spektaklu rozdwojoną na bliźniacze wizerunki (konającego na łóżku i opisującego agonię) - ale także Wisielca w klozecie, Pomywaczkę przy zlewie, Brudasa moczącego nogi w miednicy, Świętoszkę na klęczniku. Przeciwwagą dla tego „piekła codzienności" są reminiscencje z patetycznego pogrzebu Józefa Piłsudskiego w maju 1935. Kondukt żałobny poprzedza sobowtór sześcioletniego Kantora (w szarym mundurze i maciejówce Komendanta) poruszającego się na drewnianym pojeździe.

Tagi

# data[].attributes.attachment_link.description
Ten materiał wideo/audio jest niedostępny poza granicami Polski (This content is availabe in Poland only) Rewia Niech sczezną artyści jako zapowiedź rewolty poniżanych twórców. Tadeusz Kantor powracał w niej do międzywojennej powieści Zbigniewa Uniłowskiego Wspólny pokój oraz uwięzienia Wita Stwosza.

# data[].attributes.body
+ nie tylko dla dzieci
+ lalka, pacynka, marionetka główne role - aktorzy odchodzą w cień, wprawiają w ruch przedmioty

# data[].attributes.attachment_link.title
Multimedialny spacer po Białostockim Teatrze Lalek

# data[].attributes.body
reż. András Veres

# data[].attributes.attachment_link.title
BAŚŃ O RYCERZU BEZ KONIA - Białostocki Teatr Lalek

# data[].attributes.body
reż. Paweł Aigner

# data[].attributes.attachment_link.title
Halabardy 2016-------- Olsztyński Teatr Lalek -------- Nominacja za rolę -- „Słonia Morskiego"

# data[].attributes.body
reż. Paweł Aigner

# data[].attributes.attachment_link.title
Halabardy 2016 - OTL -  ZŁOTA HALABARDA za rolę "Warunków atmosferycznych na morzu Północbym"

# data[].attributes.body
reż. Jacek Malinowski

# data[].attributes.body
+ najstarsza forma teatru muzycznego
+ duża umowność, dominacja klasycznych dzieł, popisy solistów
+ podstawa to libretto (nie scenariusz)
+ Opera i Filharmonia Podlaska

# data[].attributes.body
Georges Bizet

# data[].attributes.attachment_link.title
Carmen: "L'amour est un oiseau rebelle" (Elina Garanca)

# data[].attributes.attachment_link.title
Opera Fragment !!! The Magic Flute !!! Stunning MOZART ARIA  K620 !!!

# data[].attributes.body
Stanisław Moniuszko

# data[].attributes.body
+ połączenie rewii i kabaretu
+ różnoraka tematyka
+ śpiewają jak w operze, ale można zrozumieć
+ muzyka popularna
+ dialogi, taniec, fabuła - często dotyczą zwykłych ludzi

# data[].attributes.body
Puccini

# data[].attributes.body
Teatr Roma

# data[].attributes.attachment_link.title
Musical „MAMMA MIA!” Piosenka "Kasa, Kasa" [Money, Money] Teatr Roma 2015

# data[].attributes.body
Teatr Muzyczny w Gdyni

# data[].attributes.body
Teatr Muzyczny w Gdyni

# data[].attributes.attachment_link.title
„Wokulski to wariat" (z musicalu „Lalka", Gala Języka Ojczystego)

# data[].attributes.body
+ widowisko w technice z XIX w. - taniec złożony z m.in. skoków i piruetów,
+ piękno, elegancja, rygor,

# data[].attributes.body
Czajkowski

# data[].attributes.attachment_link.title
Swan Lake, Tchaikovsky - Dance of the Little Swans

# data[].attributes.body
Czajkowski

# data[].attributes.attachment_link.title
Tchaikovsky - The Nutcracker, Ballet in two acts | Mariinsky Theatre (HD 1080p)

# data[].attributes.body
Polski Balet Narodowy

# data[].attributes.attachment_link.title
Pastor, Wesołowski - Obsesje - Polski Balet Narodowy

# data[].attributes.body
The Royal Ballet UK

# data[].attributes.attachment_link.title
Romeo and Juliet – Dance of the Knights (The Royal Ballet)

# data[].attributes.body
"History has its eyes in you"
Lin-Manuel Miranda

# data[].attributes.body
+ sprzeciw wobec baletu, jego przeciwieństw,
+ taniec tworzy spójną całość,
+ gesty i ruchy często wywodzą się ze zwykłych czynności,
+ głośna muzyka, szum, chaos multimedialny - metafora współczesnej kultury

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Architektura światła | Tomasz Praszczałek | Paulina Wycichowska

Spektakl Polskiego Teatru Tańca w Poznaniu według choreografii Pauliny Wycichowskiej. Kompozycję Tomasza Praszczałka wykonuje Orkiestra Akademii Muzycznej w Poznaniu. Utwór dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Kolekcje" - priorytet „Zamówienia kompozytorskie"

Opis materiału

Architektura światła na sopran, trębacza, małą orkiestrę, elektronikę i ośmiu tancerzy to utwór Tomasza Praszczałka, który wraz z choreografią Pauliny Wycichowskiej tworzy symboliczny spektakl pełen jest refleksji natury mistycznej. Wiele w nim odwołań do stylistyki rytuału:

Spektakl powstał z inspiracji wybranymi ideami, które wydają się być tożsame w różnych religiach (...). Pojawiają się tu, między innymi, odniesienia do poematu Samuela Becketta czy symbolu Om Mani Padme Hum z mistyki tybetańskiej. Jest też refleksja nad czynnikiem żeńskim i męskim w świecie - mityczną i rzeczywistą rolą kobiety i mężczyzny, a także rytuałami towarzyszącymi narodzinom, życiu i śmierci.Noc Ciemna św. Jana od Krzyża, Księgi o podróży nocnej do najbardziej szlachetnego miejsca, Czekając na Godota

(źródło: materiały Instytutu Muzyki i Tańca)

Paulina Wycichowska - choreografiaOrkiestra Akademii Muzycznej w PoznaniuNathan Plante - trąbkaChelsey Schill - wokalTancerze Polskiego Teatru Tańca w Poznaniu
Dyrygent - Tomasz Praszczałek PRASQUAL

Prawykonanie miało miejsce podczas Międzynarodowych Targów Poznańskich w 2013 roku. Kompozycję dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Kolekcje" - priorytet „Zamówienia kompozytorskie", realizowanego przez Instytut Muzyki i Tańca.

„Musica Polonica Nova" we Wrocławiu, zaś opera kompozytora Tomasz Praszczałek (ur. 1981), pseudonim PRASQUAL - kompozytor. Absolwent Akademii Muzycznej w Poznaniu w klasie kompozycji Grażyny Pstrokońskiej-Nawratil. Ukończył również studia podyplomowe w Kolonii pod kierunkiem Yorka Höllera i Manfreda Trojahna (kompozycja), Hansa Ulricha Humperta (kompozycja elektroniczna) oraz Klausa Oldemeyera (fortepian). Stypendysta DAAD (Deutscher Akademischer Austausch Dienst), Deutsche Bank-Stiftung oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zdobywca wielu nagród kompozytorskich, w tym Nagrody Sergiusza Słonimskiego na I Międzynarodowym Konkursie dla Młodych Pianistów-Kompozytorów w Sankt Petersburgu (2000), Nagrody Prezydenta Miasta Poznania (2003), Nagrody „Primus Inter Pares" czy „Primus Ekspert Artysta" (2004), został również odznaczony Medalem Młodej Sztuki przyznawanym przez „Głos Wielkopolski" (2005). Jego utwory wykonywano na festiwalach muzycznych, takich jak „Warszawska jesień" czy Ester należy do repertuaru Opery Wrocławskiej.

Biogram opracowano na podstawie strony Polskiego Centrum Informacji Muzycznej.

Tagi

# data[].attributes.attachment_link.title
Architektura światła | Tomasz Praszczałek | Paulina Wycichowska

# data[].attributes.attachment_link.description
Spektakl Polskiego Teatru Tańca w Poznaniu według choreografii Pauliny Wycichowskiej. Kompozycję Tomasza Praszczałka wykonuje Orkiestra Akademii Muzycznej w Poznaniu. Utwór dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Kolekcje" - priorytet „Zamówienia kompozytorskie" Opis materiału Architektura światła na sopran, trębacza, małą orkiestrę, elektronikę i ośmiu tancerzy to utwór Tomasza Praszczałka, który wraz z choreografią Pauliny Wycichowskiej tworzy symboliczny spektakl pełen jest refleksji natury mistycznej.

# data[].attributes.body
+ forma słuchowisk
+ wypowiadany tekst łączy się z efektami dźwiękowymi, muzyką, szmerami,

# data[].attributes.body
Andrzej Sapkowski

# data[].attributes.attachment_link.title
🐺 Wiedźmin | Ostatnie Życzenie | Andrzej Sapkowski - AUDIOBOOK 🇵🇱

# data[].attributes.body
+ łączy cechy teatru i filmu
+ początkowo transmisje ze scen teatralnych, później zaczęto wykorzystywać studia telewizyjne

# data[].attributes.attachment_link.title
"Pielgrzymi" fragment o chrapaniu pani Zosi

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Makbet | Andrzej Wajda

Pogranicza kina i teatru. Andrzej Wajda realizuje w telewizji minimalistycznego, uwspółcześnionego „Makbeta" Williama Shakespeare'a, posiłkując się komputerową technologią

Opis materiału

Ziemia jałowa. Tak można nazwać świat, w którym Makbet toruje sobie drogę do tronu. Kraina umęczona wojną. Bez życia. Tylko na niebie wciąż kłębią się burzowe chmury. Wajda rozgrywa tragedię w rzeczywistości, która przeszła już niejedną zagładę. Ale będą następne: w pierwszej scenie widać ciągnące się aż po horyzont trupy w czarnych workach; w ostatniej znów jest ich już pełno. Zabicie Makbeta nic nie zmienia w obowiązującym porządku. Uśmiercenie skrytobójcy nie przegoni ciężkich obłoków. Oto Shakespeare bez nadziei i bez wielkich osobowości. Dookoła krążą postacie w wojskowych uniformach. Wśród nich Makbet i jego żona. Reżyser podkreślał ich wiek: „Zrozumiałem, że (...) są ludźmi dojrzałymi. Makbet i Lady Makbet mordują, bo to ostatnia okazja, żeby z tego życia coś zgarnąć, i zrobią wszystko, żeby to uzyskać".

„ Personalia
Telewizyjny Makbet z 2010 roku poprzedzony był spektaklem w Starym Teatrze. W 2004 roku wiązano z nim spore nadzieje. Liczono, że Wajda stworzy dzieło na miarę dawnych realizacji (reżyser był jednym z budowniczych potęgi krakowskiej sceny, autorem pamiętnych inscenizacji, takich jak Noc listopadowa Stanisława Wyspiańskiego, tryptyk wg dzieł Fiodora Dostojeskiego: Biesy, Nastasja Filipowna, Zbrodnia i kara, czy Hamlet (IV) Williama Shakespeare'a. Twórca mówił: Makbeta jako sztukę o władzy już wielokrotnie widzieliśmy. Ja mam nadzieję, że uda mi się z aktorami wydobyć temat zbrodni i kary - w tym tajemnica tej sztuki, jej siła i piękno".

Głosy z widowni
W 2004 roku Makbet częściowo zaspokoił oczekiwania publiczności. „Obrany przez Wajdę kierunek interpretacji wydaje mi się nietrafny, nieskuteczny - pisała Beata Guczalska. - Rozumiem jednak, że reżyser chciał się odwołać do sumień tych, którzy odpowiadają za przemoc i wojny w świecie współczesnym. Bo choć odżegnywał się od polityki w spektaklu, to jednak ubierając aktorów w czarne mundury współczesnych sił specjalnych, wskazał wyraźnie obszary, których Szekspirowska tragedia może dotyczyć. (Nieprzypadkowo też zespół wyszedł do oklasków w dniu premiery z pomarańczowymi wstążeczkami poparcia dla demokracji na Ukrainie)". Z kolei Tomasz Mościcki podkreślał plusy adaptacji Wajdy. „Z tekstu wypadła właściwie tylko jedna scena: morderstwo Banka, a pierwsza scena z Wiedźmami przeniesiona została do finału spektaklu. Zapowiedź powtórnego spotkania stała się tym samym zapowiedzią, że wojna nigdy nie skończy się na dobre, że historia Makbeta wkrótce się powtórzy".

Na marginesie
Reżyser mówił o telewizyjnej realizacji: „Powstał zupełnie inny obraz, choć styl, obsadę i dekoracje przenieśliśmy wiernie z oryginalnej inscenizacji. Pozostał zimny klimat świata zminimalizowanego do kilku odcieni: czerni, szarości, błękitu. Dodaliśmy jednak efekty specjalne, przez co widowisko stało się czymś z pogranicza kina i teatru". Komputerowe efekty specjalne przygotowała Alvernia Studios, pierwsza w powojennej Polsce niepaństwowa wytwórnia filmowa.

# data[].attributes.attachment_link.description
Pogranicza kina i teatru. Andrzej Wajda realizuje w telewizji minimalistycznego, uwspółcześnionego „Makbeta" Williama Shakespeare'a, posiłkując się komputerową technologią Opis materiału Ziemia jałowa. Tak można nazwać świat, w którym Makbet toruje sobie drogę do tronu. Kraina umęczona wojną. Bez życia. Tylko na niebie wciąż kłębią się burzowe chmury.

# data[].attributes.body
1. Przedstaw swoją opinię na temat tego, jaki wpływ ma rozwój współczesnego teatru na jego interdyscyplinarność i intertekstualność. Jakie zagrożenia mogą wynikać z korespondencji sztuk?

2. Obejrzyj jeden spektakl/ wysłuchaj słuchowiska. Napisz czy Ci się podobał, co o nim myślisz?

może być spektakl z załączonych przykładów lub stąd.

3. Przygotuj się do wcześniej zapowiedzianej kartkówki po powrocie do szkoły.

4. Zacznij wreszcie ten 30-dniowy projekt na insta.

# data[].attributes.body
Ninateka - zbiór spektakli, filmów, koncertów.
Opera vision  można obejrzeć opery z całej Europy.
Google Arts & Culture - znajdziecie tam mnóstwo ciekawych artykułów, a także zeskanowane w bardzo dobrej jakości obrazy i dzieła sztuki.
Galeria sztuki w Londynie - wirtualny spacer po galerii zawsze w cenie, szczególnie gdy galerie są zamknięte.
Encyklopedia teatru polskiego - miejsce, gdzie poszerzycie swoją wiedzę o teatrze
Wirtualne spacery po polskich muzeach
12 słynnych muzeów na świecie - wirtualne spacery
18 polskich spektakli bez wychodzenia z domu

# data[].attributes.body
reż. Monika Strzępka