# data[].attributes.headline
5. In de Renaissance ontstonden drie zogenoemde nieuwe eisen aan de kunst, te weten: classicisme, realisme en estheticisme. Bespreek deze met betrekking tot de bouwkunst, de beeldhouwkunst en de schilderkunst. Voeg afbeeldingen van voorbeelden toe.

# data[].attributes.subject
5. In de Renaissance ontstonden drie zogenoemde nieuwe eisen aan de kunst, te weten: classicisme, realisme en estheticisme. Bespreek deze met betrekking tot de bouwkunst, de beeldhouwkunst en de schilderkunst. Voeg afbeeldingen van voorbeelden toe.

# data[].attributes.body
- In het classicisme stond in de bouwkunst harmonie en symmetrie vooraan hiervan is het paleis op de dam een mooi voorbeeld. In de schilderkunst van het classicisme zijn er vooral heroïsche voorstellingen met mythologische verhalen eromheen, ook wel de antieke geschiedenis genoemd. Als laatste de beeldhouwkunst. Hierin waren er eenvoudige vormen en klassieke beelden. De beeldhouwkunst stond bekend om zijn monumentaliteit.

# data[].attributes.body
- In het estheticisme staat kunst als voorbeeld voor de mens, het is niet zozeer een kunstenaar maar een beroep. In de bouw hield dit in dat het leven de kunst moest navolgen en dat er niet heel veel versieringen waren. In de schilderkunst hield dit in dat het ging om de vormen en niet om de achterliggende gedachte of de inhoud en in de beeldhouwkunst was een beeld niet nuttig maar een schoonheidsideaal. Dit moest men nastreven

# data[].attributes.body
- In de bouwkunst van het realisme was het eigenlijk redelijk saai. De constructies waren van staalsoorten en er waren amper decoraties. Qua beelhouwkunst en schilderkunst loopt het op ene lijn: realistisch, alledaags en naakt. In de schilderkunst komt hier nog vooral aardse kleuren bij.

# data[].attributes.headline
6. Naast de Renaissancestijl in kunst en literatuur bestonden er in hetzelfde tijdperk nog twee belangrijke ‘stromingen’, maniërisme en barok. Ga de verschillen tussen deze drie kunstvormen eens na. Geef ook voorbeelden en afbeeldingen in (bouw)kunst en literatuur. 

# data[].attributes.subject
6. Naast de Renaissancestijl in kunst en literatuur bestonden er in hetzelfde tijdperk nog twee belangrijke ‘stromingen’, maniërisme en barok. Ga de verschillen tussen deze drie kunstvormen eens na. Geef ook voorbeelden en afbeeldingen in (bouw)kunst en literatuur. 

# data[].attributes.body
- In het maniërisme werd er in de schilderkunst de nadruk gelegd op vooral geen harmonie, hele rare houdingen, duidelijke contrasten en geen verhoudingen. In de Renaissancestijl werd juist de nadruk gelegd op harmonie goede verhoudingen en minder ‘gespierde’ lichamen. In de barok was er ook een focus op contrasten, maar qua compositie stond deze stijl bekend om een diagonale compositie.

# data[].attributes.body
- In de bouwkunst van de barok waren er goddelijke onderwerpen en veel decoratie ook was er vaak sprake van tweezijdige symmetrie. De maniëristische bouwkunst was niet heel bbekend of veranderend ten opzichte van de Renaissancestijl, wel waren er doorlopende zuilen en nepgrotten om beelden tentoon in te stellen. In de Renaissancestijl stond in de bouwkunst wederom harmonie en schoonheid centraal.

# data[].attributes.body
- In de literatuur van het maniërisme stond vooral liefde centraal. In de barok stond levensvreugde en rust centraal. En in de Renaissancestijl was de klassieke stijl het uitgangspunt,dit hield in dat de schrijvers toen focuste op origineel zijn maar wel de schrijfstijl van de Grieken en Romeinen nabootsten.

# data[].attributes.headline
7. Joost van den Vondel en P.C. Hooft worden wel de grootste Nederlandse dichters uit de Renaissance genoemd. Wat zijn de overeenkomsten in hun werk? Wat zijn de verschillen tussen de twee in met name politieke en religieuze zaken?

# data[].attributes.subject
7. Joost van den Vondel en P.C. Hooft worden wel de grootste Nederlandse dichters uit de Renaissance genoemd. Wat zijn de overeenkomsten in hun werk? Wat zijn de verschillen tussen de twee in met name politieke en religieuze zaken?

# data[].attributes.headline
8. a. Hooft was een aanhanger van het stoïcisme. Wat houdt dit in?

# data[].attributes.subject
8. a. Hooft was een aanhanger van het stoïcisme. Wat houdt dit in?

# data[].attributes.body
Stoïcisme zegt in het kort: niets is goed of slecht, want het ligt eraan hoe je het interpreteerd. Stoïcijnen staan erom bekend dat ze hun emotie de baas zijn en alles neutraal interpreteren. Zo lijkt het alsof ze geen gevoel hebben.

# data[].attributes.headline
b. In welke drie onderdelen kun je het literaire werk van P.C. Hooft verdelen?

# data[].attributes.subject
b. In welke drie onderdelen kun je het literaire werk van P.C. Hooft verdelen?

# data[].attributes.body
Volgens mij heb je als drie onderdelen in de werken van P.C. hooft: liefdesgedichten, theaterdichten en historische verhalen (Nederlandsche Historiën)

# data[].attributes.headline
c. Waarover gaan de “Nederlandse Historiën” van Hooft?

# data[].attributes.subject
c. Waarover gaan de “Nederlandse Historiën” van Hooft?

# data[].attributes.body
De Nederlandse Historiën gaat over de opstand van Nederland tegen de koning van spanje.

# data[].attributes.headline
d. Wiens stijl wilde P.C. Hooft in zijn Nederlandse Historiën nadoen?

# data[].attributes.subject
d. Wiens stijl wilde P.C. Hooft in zijn Nederlandse Historiën nadoen?

# data[].attributes.body
Zijn grote voorbeeld was Publius Cornelius Tacitus. Hij wilde net als hem in een verozrgde stijl de gebeurtenissen zo obtkectief mogelijk weergeven.

# data[].attributes.headline
e. Wat is opmerkelijk aan de manier waarop P.C. Hooft de gegevens voor zijn NederlandseHistoriën heeft verzameld en weergegeven?

# data[].attributes.subject
e. Wat is opmerkelijk aan de manier waarop P.C. Hooft de gegevens voor zijn NederlandseHistoriën heeft verzameld en weergegeven?

# data[].attributes.body
Vondel schreef, in tegenstelling tot Hooft die over de liefde schreef, vooral over zijn haat gevoelens en in de vorm van protesten.

Vondel was een protestants maar nadat zijn moeder, vrouw en een deel van zijn kinderen waren overleden kreeg hij een geloofcrisis een werd Rooms-Katholiek. Hoerna was hij niet meer welkom op het muiderslot waar Hooft vaak vertelde en lezingen hield. Hooft was protestants.

# data[].attributes.body
Opmerkelijk aan de manier waarop Hooft zijn informatie heeft weergegeven is dat het heel objectief is. De manier waarop hij zijn informatie heeft verzameld is opmerkelijk, omdat hij brieven heeft geschreven over heel Europa voor de volledigheid van zijn bronnen.

# data[].attributes.headline
1. De hervorming van de kerk in de 16e eeuw had twee grondleggers, Maarten Luther en Johannes Calvijn. Bespreek overeenkomst en verschillen tussen deze twee. Geef ook hun respectievelijke invloed aan.

# data[].attributes.subject
1. De hervorming van de kerk in de 16e eeuw had twee grondleggers, Maarten Luther en Johannes Calvijn. Bespreek overeenkomst en verschillen tussen deze twee. Geef ook hun respectievelijke invloed aan.

# data[].attributes.headline
2. Wat is de beeldenstorm? Waarom en wanneer vond deze plaats?

# data[].attributes.subject
2. Wat is de beeldenstorm? Waarom en wanneer vond deze plaats?

# data[].attributes.headline
3. Vul aan:antropocentrisme is de opvatting dat ......... individualisme is de opvatting dat ......... empirisme is de opvatting dat ......... humanisme is de opvatting dat .........Dit zijn namelijk de vier basiskenmerken van het denken over de ‘nieuwe mens’, zijn rol enzijn plaats, in het tijdperk dat Renaissance wordt genoemd.

# data[].attributes.subject
3. Vul aan:antropocentrisme is de opvatting dat ......... individualisme is de opvatting dat ......... empirisme is de opvatting dat ......... humanisme is de opvatting dat .........Dit zijn namelijk de vier basiskenmerken van het denken over de ‘nieuwe mens’, zijn rol enzijn plaats, in het tijdperk dat Renaissance wordt genoemd.

# data[].attributes.headline
4. a. Hoeveel jaar beslaat de Renaissance ongeveer, van welk jaar tot welk jaar?

# data[].attributes.subject
4. a. Hoeveel jaar beslaat de Renaissance ongeveer, van welk jaar tot welk jaar?

# data[].attributes.body
A. De bloeiende cultuurperiode van de Renaissance duurde van ongeveer 1350 tot 1620.

# data[].attributes.headline
b. Wat betekent de term Renaissance? ("Renaissance" van wat?) 

# data[].attributes.subject
b. Wat betekent de term Renaissance? ("Renaissance" van wat?) 

# data[].attributes.body
B. Het Franse woord Renaissance betekent wedergeboorte. De term staat dus voor de wedergeboorte van de klassieke cultuur.

# data[].attributes.headline
c. Hoe verschilt de Renaissancemens van de middeleeuwse mens? 

# data[].attributes.subject
c. Hoe verschilt de Renaissancemens van de middeleeuwse mens? 

# data[].attributes.body
C. In de middeleeuwen stond God in het leven centraal. De middeleeuwse mens leefde een religieus leven om in de hemel te komen. Tijdens de Renaissance bloeide de cultuur. Er was een bloei van onder andere kunst en wetenschap. Het leven draaide niet alleen meer om God. Het individu staat hier meer centraal. De Renaissancemens ging zich meer op zichzelf richten in plaats van dat alles om Godsdienst draaide.

# data[].attributes.headline
d. Waar ontstaat de Renaissance? Wanneer?

# data[].attributes.subject
d. Waar ontstaat de Renaissance? Wanneer?

# data[].attributes.headline
11. Wat is een sonnet? Noem alle kenmerken!

# data[].attributes.subject
11. Wat is een sonnet? Noem alle kenmerken!

# data[].attributes.headline
12. In welke drie groepen kun je het werk van Vondel verdelen?

# data[].attributes.subject
12. In welke drie groepen kun je het werk van Vondel verdelen?

# data[].attributes.headline
13. Het bekendste toneelstuk van Vondel is Gijsbrecht van Amstel. Waar gaat dit zoal over?Waarom zou het zo populair geweest zijn? Waarom denk je dat het door het Amsterdamsestadsbestuur werd verboden?

# data[].attributes.subject
13. Het bekendste toneelstuk van Vondel is Gijsbrecht van Amstel. Waar gaat dit zoal over?Waarom zou het zo populair geweest zijn? Waarom denk je dat het door het Amsterdamsestadsbestuur werd verboden?

# data[].attributes.headline
14. Constantijn Huyghens wordt wel de enige echte ‘homo universalis’ in de NederlandseRepubliek genoemd. Een Nederlandse Leonardo da Vinci. Leg dit uit.

# data[].attributes.subject
14. Constantijn Huyghens wordt wel de enige echte ‘homo universalis’ in de NederlandseRepubliek genoemd. Een Nederlandse Leonardo da Vinci. Leg dit uit.

# data[].attributes.headline
15. In de kunst en de literatuur uit de Renaissance komt het zogenoemde ‘momento mori’ veel voor. Wat is dit? Waarom zou dit met name in de Nederlanden zoveel voorkomen, denk je?Noem ook eens wat voorbeelden.

# data[].attributes.subject
15. In de kunst en de literatuur uit de Renaissance komt het zogenoemde ‘momento mori’ veel voor. Wat is dit? Waarom zou dit met name in de Nederlanden zoveel voorkomen, denk je?Noem ook eens wat voorbeelden.

# data[].attributes.headline
16. a. Wat maakt de dichter Bredero zo bijzonder? Wat zijn de belangrijkste verschillen tussenhem enerzijds en Vondel, Hooft en Huyghens anderzijds?

# data[].attributes.subject
16. a. Wat maakt de dichter Bredero zo bijzonder? Wat zijn de belangrijkste verschillen tussenhem enerzijds en Vondel, Hooft en Huyghens anderzijds?

# data[].attributes.body
Bredero stond erg bekend voor zijn spreuken.

# data[].attributes.headline
b. Wat is het “Boertigh, Amoureus en Aendachtigh Groot Liedboeck”?

# data[].attributes.subject
b. Wat is het “Boertigh, Amoureus en Aendachtigh Groot Liedboeck”?

# data[].attributes.body
“Boertigh, Amoureus en Aendachtigh Groot Liedboeck” is een liedboek geschreven door Bredero in de renaissance. Het was er populair in deze tijd. Humor, liefde en godsdienst stonden centraal.

# data[].attributes.headline
c. Noem de lijfspreek van Bredero en leg die uit.

# data[].attributes.subject
c. Noem de lijfspreek van Bredero en leg die uit.

# data[].attributes.body
‘Het kan verkeren.’ Hiermee beschrijft Bredero hoe snel het leven kan veranderen. Dit zie je ook terug in zijn werken. De enige dag is het lichte, positieve euforie en de andere dag laat hij zijn pessimistische kant schijnen.

# data[].attributes.headline
17. Waarover schreef Jacob Cats voornamelijk?

# data[].attributes.subject
17. Waarover schreef Jacob Cats voornamelijk?

# data[].attributes.body
Cats was een enorm populaire dichter in zijn tijd. Vrijwel elk huishouden bevatte een boek van hem. Zijn meest populaire dichtwerk is zijn biografie, ‘Twee en tachtigh-jarigh leven’. Dit schreef hij vlak voor zijn dood. Hij schreef over zichzelf en zijn eigen ervaringen en vooral over het leven. Ook staat Cats bekend om zijn spreuken.

# data[].attributes.headline
18. Wat begint er in 1568? Wat zijn daarvan de hoofdoorzaken?

# data[].attributes.subject
18. Wat begint er in 1568? Wat zijn daarvan de hoofdoorzaken?

# data[].attributes.body
In 1568 begint de Tachtigjarige Oorlog. Deze is begonnen met een sterke vervolging van protestanten en een steeds grotere opstand tegen Filips II, ze wilden vrijheid van godsdienst.

# data[].attributes.headline
19. Wat is het gevolg van de Vrede van Munster?

# data[].attributes.subject
19. Wat is het gevolg van de Vrede van Munster?

# data[].attributes.body
De Vrede van Münster maakte een einde aan de Tachtigjarige Oorlog, legde een grens tussen de Republiek en de Zuidelijke Nederlanden en de Republiek werd overal beschouwt als soevereine staat.

# data[].attributes.headline
20. Wat houdt de Val van Antwerpen in en welke stad kwam daarna tot grote bloei?

# data[].attributes.subject
20. Wat houdt de Val van Antwerpen in en welke stad kwam daarna tot grote bloei?

# data[].attributes.body
De Val van Antwerpen is een verovering van Antwerpen in 1585 door het Spaanse leger van Filips II.  Vele handelaars en kooplieden vluchtten uit Antwerpen naar Amsterdam waardoor Amsterdam heel erg ging bloeien en een nieuw handelscentrum werd.

# data[].attributes.headline
21. a. Zoek informatie (en geluidsfragmenten) over de muziek in deze periode.

# data[].attributes.subject
21. a. Zoek informatie (en geluidsfragmenten) over de muziek in deze periode.

# data[].attributes.body
In de tijd van 1400 tot 1600 ontwikkelde zich renaissancemuziek. Een groot kenmerk van deze muziek is de Vlaamse polyfonie. De Vlaamse polyfonie is een muziekstijl gevormd door componisten uit de vroegere ‘Nederlanden’ en daaromheen.

# data[].attributes.headline
b. Zoek informatie (en plaatjes) over de mode in deze periode.

# data[].attributes.subject
b. Zoek informatie (en plaatjes) over de mode in deze periode.

# data[].attributes.body
In het begin van de 16e eeuw was er veel rijkdom en welvaart waardoor mode veranderde. Parels werden erg populair en er werden veel dure stoffen gebruikt. Sieraden waren erg belangrijk. De hoepelrok was ook een belangrijk element in deze tijd. In de renaissance werd kleding een kunstwerk op zichzelf.

# data[].attributes.body
Bijna hun enige overeenkomst was eigenlijk hun geloof in God en hun afkeer tegen de katholieke kerk.

Johannes Calvijn was van mening dat mensen hun lot niet in eigen hand hadden. Volgens Calvijn was bij de geboorte aldoor God bepaald of iemand na de dood wel of niet naar de hemel ging. Het verloop van iemands leven kon hier volgens hem niets aan doen veranderen. Maarten Luther geloofde niet in predestinatie. Hij beweerde namelijk dat mensen wel in de hemel konden komen door veel de bijbel te lezen en door oprecht in God te geloven.

Luther wilde niet dat een volk in opstand kwam tegen een vorst. Dit kwam omdat volgens hem de vorst door God was gekozen en verzet tegen de vorst, zou dus ook verzet tegen de keuze van God zijn. Calvijn was het daar niet mee eens, want hij vond dat er gewerkt moest worden voor het krijgen van Gods eer. Hij vond dat de kerk en de staat gescheiden moesten worden, maar Luther wilde juist geen scheiding van de kerken staat. Calvijn wilde gezag voor plaatselijke kerken. Mede omdat de macht van de vorst niet zomaar werd goedgekeurd door calvinisten hebben zij zich in het verleden wel eens verzet tegen de koning.

Luther en Calvijn dachten verschillend over de organisatie van de kerk. Luther en Calvijn verschilden namelijk van mening over wie de leider van de kerk zou moeten zijn, maar ze waren het wel eens dat de paus in ieder geval niet de juiste leider van de kerk was. Calvijn vond dat de kerkenraad het hoogste orgaan van de kerk moest zijn. Deze kerkenraad zou moeten bestaan uit gelovigen uit de elite, doctoren, diakens, pastores en ouderlingen. Calvijn vond vooral dat de kerk zichzelf moest besturen. Daarentegen vond Luther dat bisschoppen de kerk zouden moeten leiden.

# data[].attributes.body
Tussen 10 augustus en oktober 1566 vond de beeldenstorm plaats.

De protestanten waren het niet eens met de manier waarop de rooms-katholieke kerk het christelijke geloof beleed. Zij vonden dat te veel pracht en praal afleidt van waar het werkelijk om gaat. De protestanten vonden het ook niet kloppen dat de katholieke kerk geld vroeg voor het vergeven van zonden. Dat was volgens hen oplichterij.

De protestanten kwamen in opstand en vernielden honderden heiligenbeelden en andere objecten van religieuze katholieke plaatsen in Nederland, zoals versiering in katholieke kerken.

# data[].attributes.body
Antropocentrisme is de opvatting dat de mens het middelpunt van het bestaan is.

Individualisme is de opvatting dat de rechten van het individu boven het belang van de gemeenschap wordt geplaatst.

Empirisme is de opvatting dat kennis voornamelijk of geheel voortkomt uit ervaring. Volgens deze theorie bezit de mens geen kennis van nature en  moet de geest van de mens bij de geboorte opgevat worden als een ongeschreven blad.

Humanisme is de opvatting die mensen voorop stelt en dat uitgaat van de waarde van mensen. Hun belangen staan voorop. Humanisten streven naar rechtvaardigheid.

# data[].attributes.body
D. De Renaissance ontstond het eerst in Florence en later in omliggende gebieden, zoals de pauselijke staat en Pisa. Pas in de 16e eeuw drongen de renaissanceopvattingen door in Noord-Europa, dus in de tijd van de reformatie.

# data[].attributes.body
De Muiderkring was een groep van geleerden die regelmatig samenkomen voor literaire en muzikale avonden op het Slot Muiden met als gastheer P.C. Hooft.

# data[].attributes.body
Een epigram (puntdicht, sneldicht) is een kort en bondig gedicht met een woordspelling of pointe.

# data[].attributes.body
Gedicht van veertien regels waarvan het rijm is opgebouwd volgens een vast schema. Petrarca gaf als model abba abba, gevolgd door twee of drie rijmen in de laatste zes regels met een wending na het octaaf (de eerste acht regels). Het Elizabethaanse model, aangehangen door Shakespeare, is ababcdcdefefgg, zonder wending.

# data[].attributes.body
Je kan het literaire werk van Vondel verdelen in: hekeldichten, klaagzangen en tragedies.

# data[].attributes.body
Het gaat over hoe de Kennemers en waterlanders veroverde door zich te verbergen in een schip, het zeepaard. Het zal wel populair zijn geweest omdat een en al een grote verheerlijking van Amsterdam is en het stadsbestuur zal het wel niet leuk hebben gevonden dat er zo groot over een nederlaag werd gesproken

# data[].attributes.body
Huygens was een soort wonderkind en het idee achter de homo universalis is een mens kan alles doen wat hij wil. Dat idee leefde hij zeker na, hij beheerste erg veel talen, schilderde, graveerde en was goed in de exacte wetenschappen.

# data[].attributes.body
Momento mori is een Latijnse uitdrukking die gedenk te sterven betekent. Echter werd in de renaissance de uitdrukking carpe diem, pluk de dag, meer voor en mensen werden steeds meer bewust van hun eigen leven.