# data[].attributes.body
- Hij stond op tegen de tegenstellingen tussen kapitalisten en de arbeiders en bezitloze.
- Protest tegen de vervreemding van de mens

# data[].attributes.body
Dialectisch materialisme houdt in dat ons bewustzijn door sociaal economische processen wordt bepaald. Dit wordt de basis-bovenbouwtheorie genoemd.
De basis: productieverhoudingen
Bovenbouw: bewustzijn, religie, kunst, cultuur en onderwijs

# data[].attributes.body
Is maatschappelijk en historisch bepaald, hierdoor wordt volgens Marx het mensbeeld bepaalt door de heersende klasse.
Want de heersende klassen bepaalt de middelen van geestelijke productie (onderwijs, cultuur, religie, moraal en opvoeding)

# data[].attributes.body
Vervreemding van arbeid betekent dat we niets meer over onze arbeid en daarmee onze ontwikkeling te zeggen hebben. Omdat andere bepalen wat wij in de productie moeten doen herkennen we onszelf er niet meer in.
We voeren enkel een handeling uit waardoor we niet meer verboden zijn met het uiteindelijke product.
Hierdoor stompen we af.

# data[].attributes.body
Hij was joods en heeft voor het naziregime moeten vluchten, hierdoor was hij opzoek naar de vraag hoe een heel volk zich aan het naziregime heeft kunnen overgeven

# data[].attributes.body
Dieren leven instinctmatige, geen zelfbewustzijn en moeten zich aanpassen aan omgeving om te kunnen overleven.
Mensen daarentegen kenmerkt zich door zijn natuurlijke omgeving te kunnen bewerken en aan zijn behoefte aan te passen.
Deze breuk is niet alleen een bevrijding, daardoor zijn we ook bang voor vrijheid vanwege de onzekerheden die het brengt.
Fromm noemt dit het deze innerlijke tegenstrijdigheid fundamenteel voor ons bestaan, omdat we zonder die breuk geen mens zijn.
Hij zegt dat bestaande tegenstellingen (arm- rijk, werkgever en nemer) kunnen worden opgelost door andere keuze te maken.

# data[].attributes.body
Ze stelt de eenzijdige rationalisme aan de kaak,. De overdaad aan procedures, protocollen, resultaatafspraken, methodieken, plannen is een uiting van dit rationalisme en het ideaaltype dat van de burger en cliënt wordt geschetst. Deze overdaad heeft te maken met de dominantie van het 'werken', deze leidt tot een ontmenselijking van het sociaal werk.

# data[].attributes.body
Hij onderzoekt hoe macht ongemerkt wordt uitgeoefend in het leger, op school, in de klinieken en in de gevangenis om controle over die mensen te krijgen.

# data[].attributes.body
Het bevorderen van empowerment, eigen kracht en eigen regie vereist ook dat er kritisch gekeken wordt naar structuren en maatschappelijke patronen die mensen in een kwetsbare positie brengen.

# data[].attributes.body
We hebben behoefte uit oriëntering, dit komt voor uit onzekerheid, we zoeken zingeving waaraan we ons vast kunnen houden en die ons zin van het bestaan geven.
Om ons hier op te oriënteren hebben we behoefte aan verbondenheid aan anderen, de natuur en onze omgeving. Maar deze behoefte kan negatieve gevolgen als peer group pressure en pesten als gevolg hebben.

Hierdoor hebben we de behoefte om ons te onderwerpen aan een sterke leider die wel weet wat goed voor ons is, de plannen maakt, orders geeft en ons vertelt wie en wat we zijn. Daarmee bied hij zekerheid, gevoel van veiligheid, en verlossing.

# data[].attributes.body
Fromm zegt dat in het nazisme, fascisme, communisme maar ook de westerse democratie de norm is dat wij ons aanpassen. We moeten ons conformeren aan of ons identificeren met de heersende opvattingen van een groep. Hierdoor worden wij passieve individuen.
Vanuit deze gedachten wat moet je dan denken van de SW'er die een vast protocol afwerkt en begrijpend knikt wanneer hij dat geleerd heeft?

# data[].attributes.body
een algemene persoonlijkheidsstructuur die door de meerderheid v gedeeld wordt en die maakt dat leden van de samenleving zich gedragen zoals van hen verlangt wordt. Fromm stelt dat van anderen verlanger wat er van ons verlangd wordt de ultieme passiviteit en vervreemding is

# data[].attributes.headline
Fundamentele economische karaktertrekken van het kapitalisme

# data[].attributes.subject
Fundamentele economische karaktertrekken van het kapitalisme

# data[].attributes.body
Dit is onlosmakelijke verboden met het sociaal karakter.
We doen aan kwantificering, we zeten alles om in cijfers, denken in miljoenen.
En we doen aan abstrahering, we spreken in abstracte termen waardoor we uit het oog liggen waar het echt over gaat. Een voorbeeld is hoe we over vluchtelingen praten, ze worden gehumaniseerd en niet meer gezien als mensen die in nood zijn.

# data[].attributes.body
Hoe moeten we omgaan met de breuk met de natuur?
Volgens Fromm moeten we de breuk, de vrijheid en de verantwoordelijkheid die deze met zich mee brengen accepteren: we moeten verantwoordelijkheid voor ons bestaan nemen.
We moeten een liefdevolle band met anderen hebben waarbij eigen zelfstandigheid behouden blijft en we anders mogen zijn.
Het geloof en vertrouwen in onszelf betekend niet dat onze werkelijkheid de enige is, want dan is een band met anderen niet mogelijk.

Inplaats van autoritaire ethiek en relativisme stelt Fromm humanistische ethiek die stelt dat 'het enig criterium voor ethische waardering in het menselijk welzijn is te vinden.' Hij stelt dan ook dat in een succesvolle samenleving de samenleving voorwaarden creëert waarin de mens zich kan ontplooien en negatieve vrijheid om te zetten in positieve vrijheid.

# data[].attributes.body
Ze is Joods en na haar ervaringen in de oorlog op zoek gegaan naar de wortels van het totalitarisme. Volgens haar is dit een nieuw type van overheersing waarbij het individu totaal wordt overheerst en passief wordt gemaakt .
Zij heeft het process van Adolf Eichmann bijgewoont en kwam tot de conclusie dat Eichmann niet zozeer een sadistische bruut, moordenaar of Jodenhater, maar een modelburger die gezagsgetrouw de wet gehoorzaamde. Hij was niks bijzonderm behalve dat hij het transport van de joden naar de kampen organiseerde.
Totalitarisme zou actief handelen dus onmogelijk maken. Eichmann zou volgens Arendt nooit stil hebben gestaan met wat hij deed, niet omdat hij dom was maar omdat hij niet nadacht. Nadenken betekent voor Arendt vanuit het perspectief van anderen kunnen deneken.

# data[].attributes.body
Wij doen anderen kwaad zonder het te herkennen als kwaad. Het ligt in de vanzelfsprekendheid dat de dingen zijn zoals zij zijn en in het onvermogen anders te denken.

# data[].attributes.body
Arbeiden: Gekenmerkt door de kringloop van het organisme dat zichzelf in leven houdt. We produceren het noodzakelijke om ons in leven te houden. (zaaien, oogsten, voeden) Het is een circulair proces dat onlosmakelijk is verbonden met het levensproces van het menselijk lichaam.
Ook de routineklusjes zijn arbeid die nu worden beheerst door een economie van produceren en consumeren(wegwerpartikelen)

Werken gekenmerkt door een doel-middelrelatie. Het doel bepaalt welke middelen nodig zijn en organiseert de manier waarop deze worden ingezet. Bij alles wordt gevraagd of het nut heeft als het niet bijdraagt aan het gestelde doel heeft het geen nut. Arendt maakt geen bezwaar tegen werken maar wel tegen de reductie van de menselijke activiteit tot werken.
Het is het niet dierlijke van de mens, niet perse nodig om te overleven, en de producten hebben een langere cyclus

Handelen
Een belangrijke voorwaarde en kenmerkt van handelen in haar betekenis, is pluraliteit, de erkenning dat we op de wereld niet alleen zijn, maar dat er ook anderen die hun anders-zijn moeten kunnen laten zien en dat we vanuit het perspectief van een andere kunnen denken.
Binnen handelen onderscheiden wij ons van anderen, onthullen we wie we zijn en worden we een uniek wezen. uniekheid kan dus allen bestaan in relatie tot anderen. Handelen is onmisbaar voor de menselijke waardigheid

# data[].attributes.body
Het individu ervaart zichzelf in en identificeert zich met het heersende weten. Volgens Foucault leren we over onszelf denken volgens regels en conventies die het weten structuren, aan een discours(gesprek)

# data[].attributes.body
Een zichtbare macht die aan de top staat, denk aan een koning of vorst. Elke overtreding van de wet door onderdanen wordt beschouwd als een opstand tegen de soeverein die de wet belichaamt.  De soeverein toon zijn macht met veel ophef(openbare terechtstellingen en lijfstraffen in het verleden, in WOII werden verzetsstrijders openbaar geëxecuteerd en tot op heden dag zijn er nog landen die de doodstraf kunnen geven.
In Nederland zijn de roep om hardere straffen, meer politie, zero tolerance en repressieve maatregelen een restant van de macht. Het gaat hier dan niet om leven en dood maar een strenge macht.

# data[].attributes.body
Heeft volgens Foucault een grote belang om te zorgen dat wij ons aan de norm gedragen.
De nieuwe manier van straffen waarbij er in afgesloten ruimten aan een 'mildere' vorm van disciplinering. Volgens Foucault is het echter te gemakkelijk om deze overgang te zien als een gevolg van de 'humanisering 'en blijk van beschaving. De opkomst van de burgelijke maatschappij en een nieuwe economie zorgt ervoor dat de overheid zich vereiste terug te trekken. Hoewel de burgerlijke staat geen belang heeft bij het uitsluiten van groepen(gevangenen, armen, wezen, waanzinnigen)  heeft het wel baad bij gehoorzame mensen die door de disciplinerende macht wordt gecreëerd.
De macht die werkt in concrete praktijken in het ziekenhuis, school, kazerne, gevangenis en gezin noemt hij de disciplinerende macht. Ze zijn subtiel en nagenoeg geweldloos door middel van controletechnieken, observaties en registraties. Het is een complex netwerk van kennis en macht, technieken, strategieën en tactieken waarin wij macht uitoefenen en ondergaan. Niemand bezit deze macht.

Instrumenten van de macht zijn volgens Foucault het hiërarchische toezicht, de normaliserende sanctie en het examen.
Hiërarchische toezicht is onzichtbaar, een voorbeeld/vergelijking is het Panopticum. Door deze macht gaan mensen zich gedragen alsof zij altijd geobserveerd worden.
Normaliseren betekent dat we aan die norm, waar discipline vanuit gaat,  gaan voldoen.
Het examen is een combinatie van een hiërarchische blik en een normaliserende sanctie, hierbij moeten mensen zichtbaar maken over welke competenties ze beschikken en worden ze beoordeeld.

# data[].attributes.body
Niet gericht op het individuele lichaam, maar op de bevolking. Via statistische gegevens wordt de bevolking gereguleerd. Als zo'n cijfer wordt gezien als een bedreiging voor de bevolking zal er gezondheidspolitiek worden in gezet om ons gedrag te reguleren.
Hoewel biomacht een preventieve en reguleren functie hebben kunnen ze ook een disciplinerend effect

# data[].attributes.body
Marx; nadruk op sociaaleconomische tegenstellingen en die groeiende kloof, de soevereine mag zou bestreden kunnen worden: de kapitalisten.
Fromm: Die macht heeft invloed op het sociaal karakter.
Foucault theorie van disciplinerende macht en biomacht vertoond overeenkomsten maar Fromm stelt dat de mens vervreemd is van zichzelf, de menselijke identiteit kan nog herwonnen worden, door emanciperen.
Foucault zegt dat het niet gaat over het herwinnen van een verloren identiteit maar we kunnen een nieuwe identiteit creëren.
Het nieuwe is wat Arendt in verband brengt met handelen waarin we onthullen wie we zijn. We zijn is niet veranderd in de natuur maar ontstaat in relatie tot anderen.

# data[].attributes.headline
De filosofen stellen samen ter discussie

# data[].attributes.subject
De filosofen stellen samen ter discussie

# data[].attributes.body
Samen stellen deze filosofen het mensbeeld dat het idee van de participatiesamenleving en van de zelfredzame burger verborgen ligt ter dicussie: dat van het rationeel autonome individu.
Deze wordt tot norm verheven, we zijn in wezen autonome en rationeel handelde mensen zijn, weldenkende individuen die hun eigen keuzes kunnen maken.
Het standaardmens is flexibel, succesvol, dynamisch, knap, intelligent, goed opgeleid, onkwetsbaar en onafhankelijk. Wie niet aan die norm voelt moet worden genormaliseerd totdat diegene wel aan de norm voldoet.
De overheid is opzoek naar brave burgers en zij bepalen wanner je dat bent. Anders ben je een lastig en onaangepast en moet je je leren gedragen.
In die context bevorder het sociaal werk de zelfredzaamheid, eigen kracht en regie van mensen door hen te normaliseren.
Wat zegt dat over het bevorderen van menselijke waardigheid en het bevorderen van empowerment?