# data[].attributes.headline
ДӘУІТБЕК АЙНАРА МФК-211

# data[].attributes.subject
ДӘУІТБЕК АЙНАРА МФК-211

# data[].attributes.body
Ұлттық сананың ең негізгі белгісі - әр ұлттың өзін-өзі танып білуі, өзін өзге ұлттардан айыра білуі, ұлттық мақсаттар мен мүдделерді іске асыру үшін күресу, ұлттық мақсаттар мен мүдделерді бүкіл адамзаттың мақсаттары мен мүдделеріне ұштастыра білу.  Қазақ ұлтының келешегін ойлаған Абай өзінің өмірлік мақсатын халықтың болашағымен байланыстырып, ұштастырып: «Мақсатым - тіл ұстартып, өнер шашпақ. Наданның көзін қойып, көңін ашпақ. Үлгі алсын деймін ойлы жас жігіттер, Думан-сауық ойда жоқ әуел баста-ақ», -дейді. Халқының қамын ойлаған Абай: «Мазлымға жан ашып, ішің күйсін, қарекет қыл, пайдасы көпке тисін. Көптің қамын әуелден тәңірі ойлаған, Мен сүйгенді сүйді деп иең сүйсін», - дей тұра, сананы байлық сана, кедейлік санаға бөлмейді, өйткені, бай мен кедейдің саналысы да, санасызы да, адамгершілігі бары да, жоғы да бар екенін жақсы біледі.

# data[].attributes.headline
Шоқанова Айкүн МФК214

# data[].attributes.subject
Шоқанова Айкүн МФК214

# data[].attributes.body
1. Әлемге толса көкірек - ашылар кезі сананың.

Майлықожа Сұлтанқожаұлы

2.Сананың сәрi кезi, алагеуiм кезi, шапақ кезi, шаңқай кезi, бесiн кезi, екiндi кезi, намаздыгер кезi, намазшам кезi, құптан кезi болады.

Шерхан Мұртаза
3.Адамда үш түрлі сана болады, бірі хайуандық, екінші жуас бейтарап сана, үшінші адамдық сана. Адам өзін үздіксіз тәрбиелемесе не жуас санада не..
Нұрхалық Абдырақын
4. Санаң есейген сайын, жастықта жақсы көрген көп нәрсенің мәні кетіп, есесіне ол шақта ескермеген кейбір нәрселердің құны арта береді екен.

Хамза Көктәнді
5.Адамның санасы қаншалықты төмен болса, ол мұрнын соншалықты аспанға шүйіреді.

Омар Хайям

# data[].attributes.headline
Акмурзаева Асемай МФК-214 

# data[].attributes.subject
Акмурзаева Асемай МФК-214 

# data[].attributes.body
Майлықожа Сұлтанқожаұлы

Әлемге толса көкірек - ашылар кезі сананың

Асан қайғы

Көлде жүрген қоңыр қаз қыр қадірін не білсін, қырда жүрген дуадақ су қадірін не білсін, санасы жоқ жамандар ел қадірін не білсін.

Омар Хайям

Адамның санасы қаншалықты төмен болса, ол мұрнын соншалықты аспанға шүйіреді

# data[].attributes.headline
Серикова Балнур

# data[].attributes.subject
Серикова Балнур

# data[].attributes.body
Сананы тұрмыс билейди.

Салт-сананың негізі - елдің қолданған кәсібінде.
Ата-бабаларымыздың сана-сезімдерінің қалтарыстары аз болмаған.

Тіл байлығы, тіл тазалығы – ұлт қасиетінің, салт-санасының негізгі өнегесі, нағыз белгісі

# data[].attributes.headline
Сабитова Ақырыс мфк 214

# data[].attributes.subject
Сабитова Ақырыс мфк 214

# data[].attributes.body
Саналымен санаспа,
Санасызбен жанаспа.

Саналы адам сағыңды сындырмас,
Санасыз адам жағыңды тындырмас.

Ары жоқ – күлкішіл,
Санасы жоқ – ұйқышыл.

А, Құдайым бала бер,
Бала берсең, сана бер.
Санасыз бала бергенше,
Артынан бәрін-бәрін ала бер.

Білім сананы ағартады.

Алаш зиялыларының  елдік сана тұрғысындағы тұжырымдары

Ұлттық рухты асқақтататын – елдiк сана. Елдiк сана – ұлттық идеологияның өзегi.  Елдік сана ұлттық рухтың көрсеткіші. Елдік сана биік болса ана тiлi жат идеологияны таратушы құралға айналмай, өзiнiң дiттеген мақсатына жетедi. Елдік сана мен мемлекетшілдік сана егіз ұғымдар. Рухани тамырлар негізінде мемлекетшілдік сана тамырын тереңге жаяды. Мемлекетшілдік санаға жол ашатын тұлға бойындағы ұлттық рух. Адам саяси ілімдер, саяси теориялар мазмұнын зердесіне құйғанымен мемлекетшілдік санамен қарулана алмайды. Мемлекетшілдік сана ұлттық саяси білімдер арқылы қалыптастын дүние. Мәселен, тарихымыздағы  біртуар хандар өз заманының әлемдік саяси тұжырымдарын білмесе де, халқының төл тарихын, болмысын, түйткілдерін жетік білгендіктен, аласапыран уақыттарда елінің етек – жеңін жинап, елдікті бекемдеп, ұлттық рухтың қазығы бола білді. Билер мен жырауларымыз заманына қарай амалы деп, ұлт болашағын болжап, төніп келе жатқан қауіптен жұртын ұлттық рух сезімін күшейту, мемлекетшілдік сананы көтеру арқылы қорғай білді.

# data[].attributes.headline
Бексұлтанова Гүлназ  МФК211

# data[].attributes.subject
Бексұлтанова Гүлназ  МФК211

# data[].attributes.body
Тіл байлығы, тіл тазалығы – ұлт қасиетінің, салт-санасының негізгі өнегесі, нағыз белгісі.

Сұм өмір абақты ғой саналыға.

Ата-бабаларымыздың сана-сезімдерінің қалтарыстары аз болмаған.

Саналы адам сағыңды сындырмас,
Санасыз адам жағыңды тындырмас.

Салт-сананың негізі - елдің қолданған кәсібінде.

Әлемге толса көкірек - ашылар көзі сананың.

# data[].attributes.headline
Джулдасбаева Жанат МФК-211

# data[].attributes.subject
Джулдасбаева Жанат МФК-211

# data[].attributes.body
1. Сөздің ақыры – адамның ақылы.

2. Сарман тауда салқын жоқ,
Саналы ерде ұйқы жоқ.

Білім сананы ағартады.

Саналы бала Сағыңды сындырмас, Санасыз бала Жаныңды тындырмас.

Тоқ адам тойшыл,

Аш адам арманшыл.

Темір сырын отта танытады,

Адам сырын сөз балқытады.

Сәулесі жоқ адамның бәрі соқыр.

# data[].attributes.headline
Муханбетжан Маржан МФК214

# data[].attributes.subject
Муханбетжан Маржан МФК214

# data[].attributes.body
Сана туралы мақал мәтелдер:
-Әдебиет ұлттың жаны. Ұлттық сана, тағдыр, жан жүйесі-көркемөнердің басты тақырыбы. Таптық жік арқылы әдебиет жасалмайды.
-Кек сананы көлеңкелейді
-Сарман тауда салқын жоқ,
Саналы ерде ұйқы жоқ.
- Тамақта тарта жесең санаңды ашар
Көп жесең ұйқы басар.
- Өз сана-сезіміңізді өзгерте отырып,
Сіз өз Әлеміңізді жасайсыз

Дегендер «Мен жақсымын» толып жатыр,
Жақсылығы өзiнен артылмаған…
Бәрiнен тыныш ұйқтап жатқандар көп,
Ұмтылып, талап ойлап, талпынбаған.
(А. Байтұрсынұлы)

Алыспаған, жұлыспаған бостандық атына мінбейді, бұғаудан босамайды, ер құлдықтан, әйел күңдіктен шықпайды, малына да, басына да ие болмайды!
(Әлихан Бөкейхан)

Өткен күн ертегімен таласқандай,
Уа, дүние, ол күндерде алаш қандай?!
(М.Жұмабаев)

Ақпейіл және ықыласты жүрек адамды жетелеуі тиісті, сонда ғана оның еңбегі және табыстылығы ерекше мәнге ие болады. Адам болып дүниеге келу жеңіл, бірақ адам болу қиын.
(А.Құнанбайұлы)

Ешкім іштен батыр болып тумайды: батырлық та, мінез секілді өскен орта, көрген тәрбиеге байланысты қалыптасады.

(Бауыржан Момышұлы)

Көп сөйлеген мылжың шын сөзді аз айтады.
(Ыбырай Алтынсарин)

# data[].attributes.headline
Серік Дана МФК-213

# data[].attributes.subject
Серік Дана МФК-213

# data[].attributes.body
Саналы бала Сағыңды сындырмас, Санасыз бала Жаныңды тындырмас.

Саналымен санаспа,
Санасызбен жанаспа.

Саналы адам сағыңды сындырмас,
Санасыз адам жағыңды тындырмас.

Ары жоқ – күлкішіл,
Санасы жоқ – ұйқышыл.

А, Құдайым бала бер,
Бала берсең, сана бер.
Санасыз бала бергенше,
Артынан бәрін-бәрін ала бер.

Қазір заман басқа, адамдардың санасы да айтарлықтай өзгерген.

—  Қасым-Жомарт Тоқаев

Айнаға басқа адамның көзімен қарау мүмкін емес. Адамның өздік санасы ондайда «анау тұрған басқа адам емес, менің Менім» дегенді күбірлеуден..

—  Артур Шопенгауэр

Саналы да ерікті еңбек қана адамды бақытқа кенелтеді.

—  Константин Ушинский

# data[].attributes.headline
Төлеутай Аружан 

# data[].attributes.subject
Төлеутай Аружан 

# data[].attributes.body
1.Саналымен санаспа,
Санасызбен жанаспа.
2.Ары жоқ – күлкішіл,
Санасы жоқ – ұйқышыл.

# data[].attributes.headline
Төлендіқызы Жадыра.          Ұлттық сана туралы мақал мәтел 

# data[].attributes.subject
Төлендіқызы Жадыра.          Ұлттық сана туралы мақал мәтел 

# data[].attributes.body
1.Қандай ғылым болса да, ол-адам санасына дербес, ерекше мәндерді ұғыну арқылы ұялайды.(Әбу Насыр Әл-Фараби)
2.Адам санасы қаншалықты төмен болса, ол мұрнын аспанға соншалықты шүйіреді.(Омар Хайям)

# data[].attributes.headline
Абдуманап Улжан

# data[].attributes.subject
Абдуманап Улжан

# data[].attributes.body
Халық пен зиялыларды біріктіріп отыратын, ел ішінен зиялыларды қоғам алдына шығаратын ұлттық сана. Ұлтымыздың тарихына, тарихи өміріне  қарап ұрпақты ұлттық мүддеге қызмет етуге бағыттауда, зиялылыққа тәрбиелеу ісінде ерекше маңызға ие болған ұлттық сананың рухына көз жеткіземіз. Шыныменде қиыншылығы мен сыны қатар жүрген уақыт ішінде елін, жерін, ұлттық рухын қорғайтын ұрпақты тәрбиелеп, қоғам алдына шығаруда халықтың арман тілегінің орындалуына ықпал еткен бір ғана дүние ұлттық сана. Қайткен күнде де атамекеннен, елдің тұтастығынан, тәуелсіздіктен қасиетті, қадірлі нәрсе жоқ деген бабалармызда ортақ түсінік болған. Осының нәтижесінде ұлттың тарихы қалыптасып, қоғам өмірінде тұлғалар дәстүрі жалғасып отырған.
Ұлттық сана - ұлт руханиятының негізі. Ұрпақтан ұрпаққа тарихтың білімі, тұлғалар тағылымы,  ұлттық тәрбие арқылы беріліп отырады. Қазақ ұлтының ұлттық санасының тарих өрісіндегі құбылысы елдік, бірлік, ар-намыс, батырлық, ержүректілік, тектілік, кісілік, имандылық, адалдық, тазалық, намысшылдық, қамқорлық және ұлттық қасиетке терең болу

1. Саналы адам сағыңды сыңдырмайды,
Санасыз адам жағыңды тыңдырмайды.

2. Саналы ерде сауыт бар,
Санасыз ерде қауіп бар.

3. Сарман тауда салқын жоқ,
Саналы ерде ұйқы жоқ.

# data[].attributes.body
" Сананың сәрi кезi, алагеуiм кезi, шапақ кезi, шаңқай кезi, бесiн кезi, екiндi кезi, намаздыгер кезi, намазшам кезi, құптан кезi болады " —  Шерхан Мұртаза

" Әлемге толса көкірек - ашылар кезі сананың" —  Майлықожа Сұлтанқожаұлы

" Көлде жүрген қоңыр қаз қыр қадірін не білсін, қырда жүрген дуадақ су қадірін не білсін, санасы жоқ жамандар ел қадірін не білсін "—  Асан қайғы

Міне ұлт зиялыларымыздың сана сезім жайлы айтқан ой пікірлері.

# data[].attributes.headline
Мейірхан Балауса МФК214

# data[].attributes.subject
Мейірхан Балауса МФК214

# data[].attributes.body
Смағұл Садуақасовтың нақыл сөздері
Әр жұрттың өз басына бір ауруы бар. Біздің ауруымыз – ел ішіндегі ру партиясы. Ол партияға кірген адам – әділ, адал болмайды. Өз жағының жеңуін іздеп, қандай түзу деген кісілер көрiне қисық жұмыс істейді.
***
Әрбір жұмысқа адалдық керек. Негіз керек. Әсіресе, саяси жұмысқа бұл сықылды сипаттар өте қажет. Негізсіз жасалған саясат — бояма саясат. Ондай саясаттың түбі қайырсыз.
***

# data[].attributes.headline
Берікбай Баянжан мфк211

# data[].attributes.subject
Берікбай Баянжан мфк211

# data[].attributes.body
Халық үшін өзге тілде сөйлеу қауіпті емес, өзге тілде ойлау қауіпті.

ұлттық үміті ұрпақта

тілі бар  қалық қалық, тілі жоқ қалақ балық.

# data[].attributes.headline
Раматулла Ерасыл мфк-213 

# data[].attributes.subject
Раматулла Ерасыл мфк-213 

# data[].attributes.body
Саналы ой ,сапалы бастама, жарқын болашаққа бастар жол

# data[].attributes.headline
Бекасил Аяна

# data[].attributes.subject
Бекасил Аяна

# data[].attributes.body
1. Саналы ерде сауыт бар,
Санасыз ерде қауіп бар.

2. Сарман тауда салқын жоқ,
Саналы ерде ұйқы жоқ.

Қоғамның негізі, болашағы оның (адамының) өзіндік санасына тәуелді. Санада бірегейлік, тереңдік, шынайылық болмаса қоғамның рухынан мән, болмысынан жарастық кете бастайды. Рухтың негізі трихи сана, ақыл-парасат, білім болса, қоғамда дамуы үшін сөзді түсінетін орта қажет. Ортаны ұлттық мүддеге қызмет етуге біріктіріп отыратын ұлттық сана. Қоғам тығырыққа тірелген сәтте, рухты жоймай алып шығатын халықтың өзі. Сондықтанда халық тарихи санадан қол үзбеуі қажет. Абай ұғымында ұлттық сана дегеніміз ұлтты біріктіруші негіз, қоғамдық парасаттың негізі, негізгі тұтқасы.

# data[].attributes.headline
Болат Жұлдыз Мфк-211

# data[].attributes.subject
Болат Жұлдыз Мфк-211

# data[].attributes.body
Саналы адам сағыңды сындырмас,
Санасыз адам жағыңды тындырмас.