# data[].attributes.headline
Tìm hiểu 2 câu đầu bài "Mộ" (Hồ Chí Minh)

# data[].attributes.subject
Tìm hiểu 2 câu đầu bài "Mộ" (Hồ Chí Minh)

# data[].attributes.body
Vũ Diễm Anh
Lê Gia Bảo
Lương Mỹ Dung
Vũ Minh Hiếu

# data[].attributes.headline
Tìm hiểu 2 câu sau bài "Mộ" (Hồ Chí Minh)

# data[].attributes.subject
Tìm hiểu 2 câu sau bài "Mộ" (Hồ Chí Minh)

# data[].attributes.body
Nguyễn Chi Lan
Đỗ Mai Linh
Lê Thảo Ly
Nguyễn Vũ Hằng My

# data[].attributes.headline
So sánh bài "Mộ" (Hồ Chí Minh) và khổ thơ cuối bài "Tràng giang" (Huy Cận)

# data[].attributes.subject
So sánh bài "Mộ" (Hồ Chí Minh) và khổ thơ cuối bài "Tràng giang" (Huy Cận)

# data[].attributes.body
Đồng Bình Nhi
Đỗ Thị Thủy
Nguyễn Anh Thư
Lê Hương Trà

# data[].attributes.body
Hai câu sau: Bức tranh sinh hoạt.

- Thời gian: đêm tối nhưng bừng sáng ánh lửa hồng

- Không gian: xóm núi ấm áp

- Hình ảnh cô gái xay ngô: hình ảnh chân thực, đời thường, giản dị, tạo nên bức tranh lao động trẻ trung, khỏe khoắn, đầy sức sống.

- Điệp vòng + đảo từ “ma bao túc”- “bao túc ma”:

+  Tạo nên sự nối âm liên hoàn, nhịp nhàng cho lời thơ.

+ Diễn tả vòng quay không dứt của cối xay ngô.

+ Nỗi vất vả, nhọc nhằn trong lao động.

+ Mang ý nghĩa ẩn dụ cho sự vận động của thời gian.

=> Bác đã quên đi cảnh ngộ đau khổ của mình để quan tâm, chia sẻ với cuộc sống nhọc nhằn của người lao động → tấm lòng nhân đạo sâu sắc

- Nghệ thuật sử dụng “nhãn tự”: “hồng” → điểm sáng của toàn bài thơ:

+ Sự vận động:  nỗi buồn - niềm vui,  bóng tối - ánh sáng.

+ Làm vơi đi nỗi cô đơn, vất vã và mang lại niềm vui, sức mạnh làm ấm lòng người tù.

+ Tạo niềm vui về cảnh sum họp đầm ấm và sự lạc quan cách mạng trong tâm hồn Bác.

* So sánh dịch thơ và phiên âm: Dịch chưa sát:

+ “Sơn thôn thiếu nữ” – “cô em xóm núi”: không giữ được sự trang trọng của nguyên tác.

+ Dịch thừa chữ “tối”: Làm mất sự kín đáo, hàm súc của ý thơ.

=> Hai câu thơ thể hiện lòng yêu thương con người, yêu cuộc sống ở Bác. Đồng thời thấy được sự vận động có chiều hướng lạc quan bởi luôn hướng về sự sống, ánh sáng và tương lai.

# data[].attributes.body
Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc

Bao túc ma hoàn, lô dĩ hồng

– Bức tranh sinh hoạt của con người nơi xóm núi:

– Bóng tối buông xuống phủ lấp không gian

– Hình ảnh cô thôn nữ miền sơn cước hăng say, uyển chuyển với công việc thường nhật: say ngô => vẻ đẹp khỏe khoắn, trẻ trung, tràn đầy sức sống

– Hình ảnh lò than rực hồng: bừng lên ánh sáng, xua tan bóng tối, sưởi ấm không gian hiu quạnh, lạnh lẽo, vắng vẻ ở ý thơ trên.

– Hình tượng thơ gần gũi, mộc mạc diễn tả chân thực nhịp sống cuối ngày tại miền sơn cước. Qua đó thể hiện tình yêu thương, trân trọng vô bờ của Bác đối với người lao động.

– Hình tượng thơ mang tính chất của sự vận động:

– Thời gian từ chiều tối cho đến tối hẳn

– Cánh chim bay, chòm mây trôi để rồi cũng quy tụ về phía tương lai về ánh sáng.

– Lòng người đi từ chỗ lạnh giá, cô quạnh đến mức ấm nóng, say mê, rạo rực, vui tươi, hồ hởi.

– Ngọn lửa hồng lan tỏa, lấn át bóng đêm; xua đi khoảnh khắc lạnh lẽo buốt giá trong cõi lòng con người. Ngọn lửa ấy thổi bùng lên bao khát vọng, ý chí và quyết tâm người chiến sĩ cách mạng giữa cảnh ngục tù đọa đầy.

– Hai câu thơ đã tô vẽ dáng dấp con người. Con người hiện lên kì vĩ, làm chủ không gian, thời gian, xua đi sự cô đơn, vắng vẻ của thiên nhiên va còn thể hiện sức sống mãnh liệt và khát khao lớn lao của người thi nhân.

# data[].attributes.body
1. So sánh hình ảnh buổi chiều trong bài Mộ và trong khổ cuối bài Tràng giang
+ Giống nhau:
– Đều có hình ảnh cánh chim chiều, mây (chòm mây, núi mây).
– Đều đượm buồn, vắng lặng, cô đơn.
– Đều mượn cảnh để bộc lộ tâm trạng.
+ Khác nhau:
– Tràng giang có thêm hình ảnh “con nước” buồn; không có biểu tượng của sự sống (“không khói hoàng hôn”).
– Mộ: sau cảnh chiều muộn buồn vắng của thiên nhiên nơi núi rừng hẻo lánh là cảnh sinh hoạt ấm cúng, đầy sức sống của con người bên xóm núi với ngọn lửa hồng rực sáng trong lò than.

2. So sánh cảm xúc của chủ thể trữ tình.
+ Giống nhau: Đều buồn lắng, cô đơn trước thiên nhiên trong thời khắc của ngày tàn (có sự hòa hợp giữa thiên nhiên và con người, cảnh và tình).
+ Khác nhau:
– Một người buồn vì nhớ nước, nhớ đồng bào, đồng chí trong cảnh tù đày xa xứ một người buồn vì nhớ nhà trong cái “tòi” bé nhỏ của thi nhân lãng mạn khi đứng trước Tràng giang mênh mang chưa tìm được hướng đi cho đời mình.
– Một người chỉ cô buồn và nỗi buồn đó ngày càng sâu thăm thẳm khi không tìm thấy biểu tượng của sự sống; một người không chỉ có buồn mà còn có niềm vui khi chứng kiến, hòa vào với niềm vui cuộc sống của con người.

# data[].attributes.body
-Hình ảnh cô thôn nữ xay ngô tối- hình ảnh con người nổi bật lên giữa trung tâm của bức tranh thiên nhiên
-Câu thơ thứ ba đã miêu tả một cách chân thật, giản dị hình ảnh lao động của con người.  Điệp ngữ bắc cầu vắt dòng từ câu thứ 3 sang câu thứ 4: “ma bao túc- bao túc ma hoàn” đầy sức gợi.
-Cấu trúc lặp “ma bao túc” tạo sự nhịp nhàng giữa những vòng quay của công việc, hoạt động xay ngô
+ Không gian được thu hẹp dần, từ trời mây bao la dần thu nhỏ lại, cuối cùng là cảnh bếp lửa hồng

Hình ảnh bếp lửa hồng và từ “hồng” được đặt ở cuối bài đã thể hiện rõ sự vận động của thời gian. Chữ “hồng” được xem như “nhãn tự” của bài thơ này.. Chấm lửa hồng đã mang đến thần sắc cho toàn cảnh, tăng thêm niềm vui, sức mạnh cho người đang cất bước đường xa. Như vậy, tứ thơ, hình tượng thơ trong “Chiều tối” vận động theo hướng tích cực, đi lên: từ tối đến sáng, từ buồn đến vui, từ lạnh lẽo cô đơn đến ấm nồng.

# data[].attributes.body
I. Nội dung chính bài Mộ và khổ cuối bài Tràng Giang
1. Mộ
Nếu hai câu thơ đầu cảnh vật hiện ra trong những nét chấm phá phần nào mang tính ước lệ cổ điển với chim muông, mây trời thì đến hai câu sau là cảnh sinh hoạt gần gũi và ấm áp trên mặt đất. Hiện ra ở trung tâm bài thơ lúc này là một thiếu nữ sơn thôn với công việc lao động bên bếp lửa gia đình. Đất trời đã vào đêm, bóng tối ken dày muôn nơi.

2. Khổ cuối bài Tràng Giang
Khổ cuối nói đến hoàng hôn trên tràng giang, thể hiện một cái nhìn xa vời vợi. Trước mắt nhà thơ là những núi mây nhô lên, “đùn” lên “lớp lớp” màu trắng bạc. Cảnh sắc thiên nhiên rất tráng lệ. Giữa cái bao la mênh mộng bỗng xuất hiện một cánh chim nhỏ nhoi. Cánh chim đang chở nặng bóng chiều, bay vội vã.

II. So sánh 2 bài
1. So sánh hình ảnh buổi chiều trong 2 bài

a) Những nét tương đồng
– Dùng thi liệu cổ điển phương Đông cánh chim chiều, mây (chòm mây, núi, mây).
– Nét đượm buồn, vắng lặng, cô đơn.
– Mượn cảnh để bộc lộ tâm trạng (bút pháp tả cảnh ngụ tình) đặc sắc.
b) Những nét khác biệt
(*) Tràng giang
– Hình ảnh sông nước mênh mông, con người nhỏ bé trong cái bao la vô tận.
– Hình ảnh “con nước” buồn, cô đơn và lẻ loi.
– Không có biểu tượng của sự sống (“không khói hoàng hôn”).
(*) Mộ
– Cảnh chiều muộn buồn vắng của thiên nhiên nơi núi rừng hẻo lánh.
– Cảnh sinh hoạt ấm cúng, đầy sức sống của con người bên xóm núi với ngọn lửa hồng rực sáng trong lò than.
– Sự vận động theo mạch cảm xúc đi từ bóng tối đến ánh sáng.

2. So sánh cảm xúc của chủ thể trữ tình

a) Những nét tương đồng
– Đều buồn vắng, cô đơn trước thiên nhiên trong thời khắc của ngày tàn (có sự hòa hợp giữa thiên nhiên và con người, cảnh và tình).
b) Những điểm khác biệt
– Hồ Chí Minh người buồn vì nhớ nước, nhớ đồng bào, đồng chí trong cảnh tù đày xa xứ. Huy Cận buồn vì nhớ nhà trong cái “tôi” bé nhỏ của thi nhân lãng mạn khi đứng trước tràng giang mênh mang chưa tìm được hướng đi cho đời mình.
– Huy Cận chỉ có buồn, và nỗi buồn đó ngày càng sâu thăm thẳm khi không tìm thấy biểu tượng của sự sống; còn Hồ Chí Minh không chỉ có buồn mà còn có niềm vui khi chứng kiến và hòa vào với niềm vui cuộc sống của con người.
– Một người là thi sĩ lãng mạn, một người là thi sĩ cách mạng.

# data[].attributes.body
1 Hình ảnh quen thuộc như cánh chim "quyền điểu" gợi thời gian, không gian,tâm trạng
3 Cái tôi yêu đời tha thiết, rạo rực
- chúng ta một cái tôi với những ước muốn tưởng chừng như viển vông song xét đến cùng đó lại là biểu hiện của niềm khát khao được giữ mãi hương sắc của cuộc đời.
Nắng", "gió" là những thứ thuộc về tự nhiên nào ai có thể chiếm giữ nó lại được
Cái tôi với quan niệm mới mẻ về thời gian và nỗi băn khoăn, lo lắng trước sự trôi chảy của thời gian, tuổi trẻ
Cái tôi khát khao sống vội vàng, hối hả để tận hưởng những vẻ đẹp nơi "thiên đường trên mặt đất"

# data[].attributes.body
1. Bức tranh thiên nhiên hiện lên qua những hình ảnh nào? Những hình ảnh đó được tác giả khắc họa như thế nào?

- Con chim -> mệt mỏi ( Quyện điểu )
- rừng ( lâm )
- mây -> lẻ, trôi lững lờ ( Cô vân mạn mạn )
- tần không ( độ thiên không )

=> cảnh chiều tối hiu quạnh, Hình ảnh tượng trưng cho cảnh chiều tà
=>Hình ảnh chòm mây gợi tả không gian mênh mông, rộng lớn. Hình ảnh thiên nhiên mang vẻ đẹp cổ điển, thơ mộng

=> Qua hai câu thơ cảm nhận được ý chí, nghị lực của nhà thơ khi đang trên đường chuyển ngục

# data[].attributes.body
- Bức tranh thiên nhiên được miêu tả thông qua hình ảnh cánh chim mệt mỏi sau một ngày dài, chòm mây trôi nhẹ trên không: "chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ" / "chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không".

-> Cảnh chiều tối miền sơn cước dần thành hình với không gian rộng lớn mênh mông nhưng đượm hơi thở hoang vắng, tĩnh mịch.
Bác đã sử dụng bút pháp chấm phá tài tình của thi ca cổ điển, sử dụng những hình ảnh gợi tả như cánh chim, chòm mây quen thuộc để miêu tả cảnh xế chiều của một ngày dài đang dần trôi vào đêm tối.
Đồng thời khắc họa tâm trạng của người tù cách mạng đang lẻ loi nơi đất khách quê người.

# data[].attributes.body
Mạch thơ vận động, chuyển đổi:
- Từ khung cảnh thiên nhiên đến bức tranh đời sinh hoạt con người.
- Những cảnh vật thiên nhiên như trời mây, cây cối, cánh chim thì tại 2 câu sau có xuất hiện hình ảnh con người lao động tay chân
- Không gian núi rừng hoang vu chuyển đến xóm núi ấm áp có đôi phần vui tươi
- Thời gian chiều tà -> đêm tối nhưng bừng sáng lửa hồng
So sánh:

# data[].attributes.body
So sánh hình ảnh buổi chiều trong bài Mộ và trong khổ cuối bài Tràng giang

+ Giống nhau:
– Đều dùng thi liệu cổ điển phương Đông cánh chim chiều, mây (chòm mây, núi mây).
– Đều đượm buồn, vắng lặng, cô đơn.

+ Khác nhau:
– Tràng giang có thêm hình ảnh “con nước” buồn; không có biểu tượng của sự sông (“không khói hoàng hôn”).
– Mộ: sau cảnh chiều muộn buồn vắng của thiên nhiên nơi núi rừng hẻo lánh là cảnh sinh hoạt

II. So sánh cảm xúc của chủ thể trữ tình.

+ Giống nhau: Đều buồn lắng, cô đơn trước thiên nhiên trong thời khắc của ngày tàn (có sự hòa hợp giữa thiên nhiên và con người, cảnh và tình).

+ Khác nhau:
– Một người buồn vì nhớ nước, nhớ đồngbào, đồng chí trong cảnh tù đày xa xứ mộtngười buồn vì nhớ nhà trong cái “tòi” bé nhỏ của thi nhân lãng mạn khi đứng trước Tràng giang mênh mang chưa tìm được hướng đi cho đời mình.

# data[].attributes.body
Giống nhau:
- Đều có hình ảnh của cánh chim chiều,mây,núi,..
- Nét đượm buồn, vắng lặng, cô đơn
- Mượn cảnh vật để bộc lộ tâm trạng
Khác nhau:
* Tràng giang:
- Hình ảnh sông nước mênh mông, con người nhỏ bé trong cái bao la vô tận.
– Hình ảnh “con nước” buồn, cô đơn và lẻ loi.
– Không có biểu tượng của sự sống (“không khói hoàng hôn”).
* Mộ:
- Cảnh chiều muộn buồn vắng của thiên nhiên nơi núi rừng hẻo lánh.
– Cảnh sinh hoạt ấm cúng, đầy sức sống của con người bên xóm núi với ngọn lửa hồng rực sáng trong lò than.

# data[].attributes.body
- Bức tranh thiên nhiên được miêu tả thông qua hình ảnh cánh chim mệt mỏi sau một ngày dài, chòm mây trôi nhẹ trên không
+ Cảnh chiều tối hiu quạnh, Hình ảnh tượng trưng cho cảnh chiều tà
+Hình ảnh chòm mây gợi tả không gian mênh mông, rộng lớn.