# data[].attributes.headline
Dokumentowanie zajęć z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej, wynikające z przepisów prawa oświatowego 

# data[].attributes.subject
Dokumentowanie zajęć z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej, wynikające z przepisów prawa oświatowego 

# data[].attributes.body
Poleca SCWEW Brzeg Dolny

# data[].attributes.headline
Dziecko z zaburzeniami zachowania i emocji - terapia Warszawa

# data[].attributes.subject
Dziecko z zaburzeniami zachowania i emocji - terapia Warszawa

# data[].attributes.body
Poleca SCWEW Skarżysko-Kamienna

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Leczenie farmakologiczne i psychoterapeutyczne zaburzeń zachowania i emocji u dzieci i młodzieży zawsze powinno być poprzedzone kompleksową diagnozą. Trafność diagnozy determinuje efektywność leczenia psycho-farmakologicznego. Zaburzenia emocji i zachowania często łączą się tworząc różne konfiguracje diagnostyczne. O rozpoznaniu określonej jednostki decydują zarówno objawy specyficzne, jak i niespecyficzne, które mogą występować również w innych zaburzeniach. W procesie diagnostycznym decydują często nie kluczowe objawy, ale ich konfiguracje. W procesie diagnostycznym często nasuwa się zasadnicze pytanie, czy objawy zaburzenia zachowania i emocji mają charakter psychiatryczny, czy być może są natury wychowawczej, bądź są zdeterminowane stylem funkcjonowania rodziny. Dzieci bywają agresywne, złośliwe, nadaktywne, aspołeczne, tyranizujące, zmienne w nastrojach, i trudno jest często wyznaczyć granicę normy rozwojowej i patologii.

Centrum Medyczne Salus Pro Domo w Warszawie oferuje diagnozę zaburzeń zachowania i emocji u dzieci i młodzieży, oraz kompleksowe leczenie farmakologiczne i psychoterapeutyczne.

Leczenie Zaburzeń Zachowania u Dzieci - Warszawa

Leczenie zaburzeń zachowania u dzieci i młodzieży zawsze powinno być poprzedzone profesjonalnym procesem diagnostycznym, psychologicznym i psychiatrycznym. Podstawową cechą zaburzeń zachowania jest to, że nie mieszczą się one w przyjętych normach. Pojawia się problem z przyswajaniem i przestrzeganiem norm społecznych i zasad moralnych, co może prowadzić do nieprawidłowego rozwoju osobowości. Zaburzenia zachowania powodują poważne zakłócenia w funkcjonowaniu społecznym , rodzinnym, szkolnym, rówieśniczym.

Do zachowań, które uznaje się za charakterystyczne dla zaburzeń zachowania należą między innymi: agresywność wobec innych osób, stosowanie przemocy fizycznej, tyranizowanie innych, okrucieństwo wobec ludzi i zwierząt, niszczenie przedmiotów, nasilone nieposłuszeństwo, podpalanie, kradzieże, kłamstwa.

Centrum Medyczne Salus Pro Domo w Warszawie oferuje leczenie zaburzeń zachowania dzieci i młodzieży w oparciu o wyniki badań naukowych, które potwierdzają celowość i skuteczność stosowania leczenia kompleksowego, uwzględniającego kontekst intrapsychiczny i rodzinny. Proponujemy zintegrowane leczenie terapeutyczne obejmujące terapię rodzinną i indywidualną.

Leczenie Zaburzeń Emocjonalnych u Dzieci - Warszawa

Zaburzenia emocjonalne rozpoczynające się w dzieciństwie najczęściej mają charakter zaburzeń lękowych. Nasilenie lęku może destabilizować życie i ograniczać funkcjonowanie społeczne, prowadzić do regresu w rozwoju.

Przeczytaj więcej na naszym blogu:

Centrum Medyczne Salus Pro Domo w Warszawie oferuje kompleksowe leczenie psychofarmakologiczne zaburzeń emocjonalnych dzieci. Zgodnie z badaniami dotyczącymi efektywności leczenia proponujemy terapię indywidualną dla dziecka i równolegle sesje rodzinne. Zależnie od potrzeb włączane jest leczenie farmakologiczne.

# data[].attributes.attachment_link.title
Dziecko z zaburzeniami zachowania i emocji - terapia Warszawa | Salus Pro Domo

# data[].attributes.attachment_link.description
Leczenie farmakologiczne i psychoterapeutyczne zaburzeń zachowania i emocji u dzieci i młodzieży zawsze powinno być poprzedzone kompleksową diagnozą. Trafność diagnozy determinuje efektywność leczenia psycho-farmakologicznego. Zaburzenia emocji i zachowania często łączą się tworząc różne konfiguracje diagnostyczne. O rozpoznaniu określonej jednostki decydują zarówno objawy specyficzne, jak i niespecyficzne, które mogą występować również w innych zaburzeniach.

# data[].attributes.headline
 Dzieci źle funkcjonujące w sytuacjach społecznych

# data[].attributes.subject
 Dzieci źle funkcjonujące w sytuacjach społecznych

# data[].attributes.body
Poleca SCWEW Skarżysko-Kamienna

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Od kilku lat obserwuje się nasilające różnice w zakresie kompetencji społecznych starszych przedszkolaków i młodszych uczniów. Bywają sześciolatki o bardzo wysokich kompetencjach społecznych ale i takie, które funkcjonują źle. Spotykamy siedmiolatki niezwykle dojrzałe społecznie ale i takie, które zachowują się jak małe dzieci.

Proces uczenia się w przedszkolu i w szkole , realizowany jest w kontaktach społecznych i można wyróżnić w nim dwa aspekty . Pierwszy charakteryzuje się tym , że dorosły kieruje procesem uczenia się dziecka, a ono, ucząc się skutecznie z tego korzysta. Drugi polega na relacjach zachodzących pomiędzy rówieśnikami podczas których również dzieci intensywnie się uczą.

Te dwa aspekty społecznego uczenia się przeplatają się ze sobą w następujący sposób:
- dorosły podczas wspólnych zabaw i zajęć kieruje procesem uczenia się wszystkich dzieci w grupie i osobno każdego dziecka;
- każde dziecko ma poczucie, że wprawdzie dorosły uczy wszystkie dzieci, to zajmuje się nim w szczególny sposób;
- dzieci ucząc się, przebywają jedno obok drugiego a to pozwala na obserwowanie siebie nawzajem , naśladowanie czynności, wspólne realizowanie zadań i dzielenie się spostrzeżeniami , przeżyciami a także doświadczeniami;
- dorosły ucząc jedno dziecko wyróżnia je w szczególny sposób a inne dzieci także chcą być wyróżnione.

Porozumienie
W społecznym uczeniu się niezwykle ważne jest porozumiewanie się dorosłego z dzieckiem, dziecka z dorosłym i dzieci między sobą. Chodzi tu o umiejętność posługiwania się językiem odpowiednio do sytuacji i możliwości percepcyjnych dziecka do którego się mówi. Dorosły musi brać pod uwagę kompetencje komunikacyjne dziecka a więc: dobór słów, sposób formułowania wypowiedzi (porozumiewanie się werbalne) a także wyraz twarzy, sposoby spoglądania, mimikę i ton głosu, gesty i ruch ciała (porozumiewanie się niewerbalne). Problem w tym, że dorośli nie zdają sobie sprawy z tego, że ponad 80% informacji przekazują w sposób niewerbalny a tylko 20 % poprzez słowa. Jeszcze o jednej rzeczy należy pamiętać: im młodsze dziecko, tym mniej korzysta z przekazu słownego. Dla dzieci ważniejsze jest to, jak się do nich mówi, niż to, co się mówi. Niestety dorośli ucząc dzieci najczęściej komunikują się z nimi werbalnie, czyli poprzez słowa. Wręcz zasypują je słowami i w nieznacznym stopniu dbają o to, czy dziecko rozumie to, o czym mówią. Często opowiadają sposób wykonania czynności zamiast ją pokazać i słowami tłumaczą to, czego ono nie rozumie. Jeżeli dziecko nie może zorientować się w tym, co mu się przekazuje, dorosły uznaje, że jest winne bo nie rozumie tego, co dla niego jest zrozumiałe.
Problem jest jednak bardziej złożony. Dzieci, którym wiedzie się w szkole źle mają kłopoty nie tylko w porozumiewaniu się. Mało korzystają z lekcji, gdyż tylko przez chwilę obdarzają uwagą osobę, która do nich mówi i natychmiast przenoszą uwagę na to, co przypadkowo znalazło się w ich polu widzenia .

Problem ze skupieniem uwagi
Niestety dzieci, które mają kłopoty ze skupieniem uwagi chociaż przez chwilę nie korzystają z przekazu niewerbalnego, gdyż skierowanie uwagi na coś innego skutecznie blokuje zarówno słuchanie jak i rozumienie. Bywa też tak, że dzieci chcą odpowiedzieć na pytanie dorosłego ale wypowiadając dwa, trzy słowa patrzą zamiast na niego to w inną stronę. Często wywołane do odpowiedzi milczą, opuszczają głowę lub niewyraźnie mamroczą i odnosi się wrażenie, że demonstrują nadmierną nieśmiałość lub dziecięcy lęk. Nie pomagają zachęty typu: Popatrz na mnie, Powiedz to jeszcze raz, ale wyraźnie, Podnieś głowę do góry i mów do mnie. Takie dziecięce zachowania obserwuje się na zajęciach w przedszkolu, na lekcjach w szkole ale również w innych sytuacjach np. gdy mają stanąć przed audytorium i powiedzieć wiersz.
Starsze przedszkolaki i mali uczniowie różnią się pod względem kompetencji potrzebnych do porozumiewania się. Są takie, które potrafią obdarzać uwagą dorosłego i dają mu do zrozumienia, że wiedzą o czym mówi a także potrafią zadawać pytania i czekać na odpowiedź. Troszczą się też o to, aby były słuchane i rozumiane. Doskonale wiedzą że przed rozmówcą należy stanąć, popatrzeć na niego i zacząć mówić, gdy on obdarzy je uwagą. Większość dzieci ma z tym spore kłopoty i dlatego w niewielkim stopniu korzysta z niewerbalnego przekazu. Z tego też powodu mnożą się konflikty zarówno w domu, w przedszkolu jak i szkole bo:
- dorosły mówiąc do dziecka zakłada, że ono go usłyszało, zrozumiało polecenie i oczekuje jego wykonania. Gdy to nie następuje denerwuje się i myśli, że dziecko go lekceważy;
- dziecko, które nie potrafiło skupić się na tyle, aby zrozumieć intencje dorosłego, nie wykonuje polecenia a potem buntuje się , gdy dorosły je strofuje.

Niskie kompetencje w porozumiewaniu się są powodem wielu dziecięcych kłopotów.
Na przykład dziecko, prosząc o coś dorosłego staje przed nim, mówi niewyraźnie z głową odwróconą w bok a potem płacze, gdy dorosły nie spełni jego prośby.
Analizując sposoby porozumiewania się dzieci, można zaobserwować fatalne przyzwyczajenia wyniesione, niestety, z domu rodzinnego. Gdy dorośli nie mówią lecz krzyczą, dziecko reaguje tylko na podniesiony głos. Jeżeli dorośli lekceważą dziecko, gdy do nich mówi, ono tak samo zachowuje się w przedszkolu i szkole: nie słucha, co do niego mówią, odchodzi od osoby mówiącej lub demonstruje zniecierpliwienie.
Dzieci o niskich umiejętnościach społecznych więcej czasu spędzają wśród rówieśników ale mało się nimi interesują. Mylą imiona, nie zwracają uwagi na wygląd dzieci, nie interesują się tym, co ich koledzy lubią a czego nie lubią, w co się chętnie bawią.
Patrząc na bawiące się dzieci odnosi się wrażenie, że są razem, a tak naprawdę są obok siebie. Przyczyną jest słabo ukształtowany nawyk obdarzania uwagą rówieśników. Utrudnia to dzieciom zgodne współdziałanie w zabawie i w czasie wykonywania wspólnych działań. Jest to również źródło konfliktów, bo dzieci nie zadają sobie trudu, aby poznać swoje intencje.

Do tego pakietu umiejętności społecznych trzeba jeszcze dodać atrakcyjność społeczną dziecka. To od niej zależy, czy dziecko potrafi zaprezentować siebie w sposób miły dla innych osób. Niestety dzieci o niskiej atrakcyjności społecznej są zwykle przez rówieśników izolowane lub odrzucane. Dlatego należy wspomagać dzieci w kształtowaniu umiejętności obdarzania uwagą oraz sprawniejszego komunikowania się. Każdy z dorosłych doświadczył osobiście, jak ważna jest umiejętność zaskarbienia sobie przychylności innych osób.
Zadaniem przedszkola i szkoły jest takie wspomaganie każdego dziecka aby potrafiło ono realizować swoje potrzeby w zgodzie z innymi i w sposób akceptowany przez dorosłych. Warto zastanowić się nad tym, jakie kompetencje społeczne mieszczą się w możliwościach umysłowych starszych przedszkolaków i małych uczniów?
Otóż dzieci powinny mieć poczucie własnej odrębności i swojego sprawstwa, w tym także odpowiedzialności za to, co robią , mówią i jak się zachowują. Powinny również umieć porozumiewać się z innymi w ważnych sprawach. W czytelny i akceptowany sposób mówić o swoich potrzebach i zamierzeniach oraz słuchać i starać się zrozumieć innych, gdy mówią o swoich problemach. Ważne jest także aby dzieci rozumiały, że przynależność do grupy oznacza przestrzeganie obowiązujących w niej umów społecznych a także zachowywanie się zgodne z przyjętymi zwyczajami (stosowanie form grzecznościowych). Dzieci muszą mieć rozeznanie co do własności: to jest moje, to twoje, a to jest nasze czyli wspólne. Powinny rozumieć dlaczego trzeba pomagać sobie nawzajem, szanować rośliny i dobrze zachowywać się w stosunku do dużych i małych zwierząt. Wszystko to mieści się w możliwościach starszych przedszkolaków i małych uczniów.

Warto pamiętać, że kształtując umiejętności interpersonalne trzeba:
- organizować różnorodne sytuacje w których dzieci będą miały okazję ię odpowiednio zachowywać;
- pokazać wszystkim dzieciom, czego się od nich oczekuje i nazywać to słowami;
- skłaniać dzieci do naśladowania tego, co pokazuje nauczyciel, a gdy to uczynią chwalić;
- respektować ustalone umowy społeczne i konsekwentnie je egzekwować .

Ważne jest także, aby nie dać się ponieść emocjom. Nie wolno korygować zachowań dziecięcych podnosząc głos, upokarzając je. Nadmierne strofowanie wywołuje u dzieci bunt i robienie na złość. Czasami słowne pouczanie jest również nieskuteczne, gdyż dzieci zaniedbane wychowawczo po prostu nie słuchają dorosłych. Nie potrafią się skupić na tym co się do nich mówi albo niewiedzą o co chodzi.

Dziecko kończące przedszkole i rozpoczynające naukę w szkole podstawowej powinno:
- obdarzać uwagą dzieci i dorosłych, aby rozumieć to, co mówią i czego oczekują; grzecznie zwracać się do innych w domu, w przedszkolu, na ulicy;
- przestrzegać reguł obowiązujących w społeczności dziecięcej ( starać się współdziałać w zabawach i sytuacjach zadaniowych) oraz w świecie dorosłych;
- w miarę samodzielnie radzić sobie w sytuacjach życiowych i próbować przewidywać skutki swoich zachowań;
- wiedzieć , że nie należy chwalić się bogactwem i nie należy dokuczać dzieciom, które wychowują się w trudniejszych warunkach, a także, że nie należy wyszydzać i szykanować innych;
- umieć się przedstawić: podać swoje imię, nazwisko i adres zamieszkania: wiedzieć komu można podawać takie informacje.

Jak współpracować z rodzicami w zakresie kształtowania umiejętności społecznych?
Kształtowanie umiejętności społecznych jest podzielone pomiędzy wychowanie rodzinne, przedszkolne i szkolne. Dlatego może mieć miejsce wzajemne znoszenie się wpływów wychowawczych. Koniecznie trzeba zadbać o wspólny front wychowawczy, o jedność oddziaływań i wymagań a także o porozumiewanie się w ważnych sprawach wychowawczych. Niepokojąco niskie umiejętności społeczne dzieci wynikają z nasilającego się kryzysu wychowania, niestety w wielu rodzinach. Na dodatek rodzice tych dzieci nie chcą dostosować się do norm zgodnego współżycia i zamiast rozmawiać o kłopotach wychowawczych podnoszą głos, grożą nauczycielowi, straszą go i obrażają. Często dzieje się to w obecności dzieci i nie trzeba długo czekać na skutki. Czując wsparcie rodziców dzieci zachowują się jeszcze gorzej. Potrafią mówić podobnie jak rodzice: Niech pani uważa, bo mój tatuś panią załatwi... Najgorsze jest to, że dwoje takich dzieci w grupie (klasie) swoją agresją zaraża pozostałe dzieci. Na dodatek obrażany nauczyciel traci autorytet, bo dzieci postrzegają go jako osobę słabą, którą można lekceważyć, której nie trzeba słuchać, gdy to jest niewygodne.

Dlatego w dobie poważnego kryzysu wychowania rodzinnego należy jasno określić normy społeczne obowiązujące zarówno w przedszkolu, w szkole jak i w domu, a więc co wolno a czego nie wolno i stanowczo egzekwować ich przestrzeganie. Trzeba również wyjaśnić czego od dziecka się oczekuje, jakie zachowania nie będą tolerowane i jakie normy społeczne dziecko i jego rodzice muszą respektować.

Dlatego warto dzieciom w przedszkolu, szkole i w domu:
- stwarzać sytuacje do zabaw i działań zespołowych . Dziecko będzie w nich pełniło różne role i zajmowało różne pozycje. To przyczyni się do doskonalenia umiejętności interpersonalnych, komunikowania się ,współpracy, a także nabywania umiejętności w rozwiązywaniu konfliktów. Dzięki temu nauczy się podejmowania skutecznych zachowań umożliwiających zaspakajanie własnych potrzeb psychicznych oraz rozumienia potrzeb innych;
- organizować zawody sportowe i gry zespołowe w których dziecko nauczy się podporządkowywania ustalonym regułom i zasadom;
- zachęcać do wykonywania czynności samoobsługowych, gdyż zadania przez dziecko wykonywane staną się źródłem radości z osiągniętego celu i wzmocnią je w poczuciu własnej wartości.

Zamiast zakończenia kilka zdań na temat: Dlaczego dorośli powinni dbać o wysokie umiejętności społeczne dzieci?
Dziecko dobrze przygotowane do szkoły potrafi współdziałać i współpracować w zespole. Dzięki tym umiejętnościom wzbogaca wiedzę o sobie i przekonuje się o konsekwencjach swoich działań. Ma to ogromny wpływ na kształtowanie się obrazu własnej osoby. Możliwość prezentowania swojego stanowiska i zapoznanie się z opiniami innych pozwala dziecku rozeznać się w tym, że każdy ma prawo mieć inne zdanie na ten sam temat i należy szanować poglądy każdego człowieka.

Kontakty z rówieśnikami mają charakter emocjonalny: Bawię się z nim bo go lubię. Jest moim kolegom bo się rozumiemy. Starsze przedszkolaki i mali uczniowie w kontaktach z dorosłymi przejawiają potrzebę niezależności. Nie wymagają od dorosłych już tylko opieki ale chcą uczestniczyć w zajęciach i rozmowach dorosłych. Lubią też podejmować wspólne działania w których dorosły będzie się podporządkowywał gdy ono będzie pełniło rolę dorosłego.

W trakcie takich zabaw dziecko uczy się panowania nad własnymi emocjami, przyswaja sobie normy społeczne , orientuje się i rozumie, co według dorosłych jest dobre, a co złe. Trzeba uzmysłowić dzieciom zasady i normy postępowania umożliwiające spełnianie ról społecznych.
Ewa Zielińska - wieloletnia nauczycielka wychowania przedszkolnego. Współautorka programów edukacyjnych, publikacji dla nauczycieli, pakietów pomocy i zabawek edukacyjnych dla dzieci oraz artykułów dla rodziców.
Polecamy również Jak wychowywać uparte dziecko oraz Moje dziecko w przedszkolu

# data[].attributes.attachment_link.title
Dzieci źle funkcjonujące w sytuacjach społecznych

# data[].attributes.attachment_link.description
Od kilku lat obserwuje się nasilające różnice w zakresie kompetencji społecznych starszych przedszkolaków i młodszych uczniów. Bywają sześciolatki o bardzo wysokich kompetencjach społecznych ale i takie, które funkcjonują źle. Spotykamy siedmiolatki niezwykle dojrzałe społecznie ale i takie, które zachowują się jak małe dzieci.

# data[].attributes.headline
Aleksandra Karasowska, Uczeń z zaburzeniami zachowania

# data[].attributes.subject
Aleksandra Karasowska, Uczeń z zaburzeniami zachowania

# data[].attributes.body
Poleca SCWEW Skarżysko - Kamienna

# data[].attributes.headline
 Zaburzenia zachowania u dzieci i młodzieży 

# data[].attributes.subject
 Zaburzenia zachowania u dzieci i młodzieży 

# data[].attributes.body
Poleca SCWEW Skarżysko - Kamienna

# data[].attributes.body
Opracowane w ramach SCWEW Sosnowiec

# data[].attributes.body
Opracowane w ramach  SCWEW Sosnowiec

# data[].attributes.headline
Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne u dzieci i młodzieży

# data[].attributes.subject
Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne u dzieci i młodzieży

# data[].attributes.body
Zespół SCWEW Kalisz poleca!

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Biuro ds. Zapobiegania Zachowaniom Samobójczym

# data[].attributes.attachment_link.title
Webinar 9. Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne u dzieci i młodzieży

# data[].attributes.headline
Materiały do zajęć TUS, zajęć rozwijających kompetencje emocjonalno-społeczne.

# data[].attributes.subject
Materiały do zajęć TUS, zajęć rozwijających kompetencje emocjonalno-społeczne.

# data[].attributes.body
Zespół SCWEW Kalisz poleca!

# data[].attributes.body
Zespół SCWEW Kalisz poleca!

# data[].attributes.body
Zespół SCWEW Kalisz poleca!

# data[].attributes.headline
Materiały do pracy z dziećmi wysoko wrażliwymi.

# data[].attributes.subject
Materiały do pracy z dziećmi wysoko wrażliwymi.

# data[].attributes.body
Zespół SCWEW Wrocław poleca.

# data[].attributes.attachment_link.title
Materiały do pracy z dziećmi – E-motion Potential of Highlysensitivity

# data[].attributes.attachment_link.description
Szósty moduł (Materiały do pracy z dzieckiem) stanowi zbiór metod, pomocy do pracy z dziećmi wysoko wrażliwymi. Znajdą tu Państwo propozycję scenariuszy i ćwiczeń do wykorzystania w warunkach domowych i w szkole. Przykładowe scenariusze mogą stanowić inspirację do tworzenia własnych pomocy i narzędz…

# data[].attributes.body
Zespół SCWEW Wrocław poleca

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
kartki na złe okoliczności

kartki na złe okoliczności

Twój przyjaciel zachorował? Co powiedzieć? Poszukaj w bazie naszych słów i grafik - znajdź takie, które będą pasować do Waszej relacji. Pobierz za darmo, prześlij przyjacielowi.

Ta baza to efekt projektu fundacji ludzie i medycyna: "Kartki na złe okoliczności".

Autorzy kartek - osoby chorujące i zdrowe, graficy, copywriterzy, gimnazjaliści, lekarze, fotografowie i wszyscy inni - udostępniają swoje dzieła na licencji Creative Commons.

o projekcie

"Kartki na złe okoliczności" to projekt fundacji ludzie i medycyna. Od 2018 roku szukamy słów i obrazów, które mogą być wykorzystane w sytuacji, gdy bliskiemu, przyjacielowi zdarzyło się zachorować. Efektem jest ta baza. Zapraszamy, by rozwijać ją razem z nami.

W projekcie odbyły się: warsztaty kreatywne w kawiarni Wrzenie Świata w 2018, warsztaty z ćwiczeniami improwizaji teatralnej dla pacjentów na konferencji Patient Empowerment 2018, 24-godzinny maraton pisania tekstów na Facebooku w 2018, spotkanie z uczestnikami konferencji Komunikacja w Medycynie 2018. Słowa i grafiki przysyłają nam osoby, które ten projekt poruszył lub twórczo zainspirował. Malarka Małgorzata Widomska poprowadziła zajęcia z trzema klasami gimnazjum w Batorym w 2019.

Co przed nami? Chcemy drukować kartki i umieszczać je w szpitalach. Chcemy też organizować więcej warsztatów kreatywnych - sama praca nad poszukiwaniem nowych słów do opisania doświadczenia choroby jest dla pacjentów i ich bliskich olbrzymią wartością.

​

Słowa i grafiki udostępnione są na licencji CC BY-NC 4.0. Oznacza to, że można z nich dowolnie korzystać pod warunkiem wskazania autora. Utwory nie mogą być wykorzystywane do użytku komercyjnego. Tekst licencji uproszczony (PL). Tekst licencji pełny (PL).

dołóż coś od siebie

Czekamy na Twoje słowa! Masz takie, które pomagają ci w chorobie lub w kontakcie z chorującą osobą? Przyślij je: aniacharko@gmail.com.

Czekamy na Twoje grafiki! Zainspirował Cię projekt, a może konkretny tekst? Stwórz grafikę w dowolnej technice i przyślij nam plik w formacie A6 (idealnie: także w wersji do druku).

​

Możesz też dorzucić się finansowo do rozwoju projektu. Kartki, wszystkie wydarzenia, strona internetowa są tworzone bez żadnego wsparcia finansowego. Najważniejsze koszty w projekcie to: utrzymanie strony internetowej (ok. 250 zł / rok), odnowienie domeny (ok 100zł / rok). Dodatkowe koszty to: przygotowanie do druku, druk i dystrybucja kartek - te koszty są zależne od nakładu, czyli skali naszego działania.

Numer konta fundacji ludzie i medycyna (z dopiskiem: "kartki"): 85 1140 2004 0000 3702 7923 0838 (mBank).

# data[].attributes.attachment_link.title
kartki na złe okoliczności | słowa i pocztówki dla chorych przyjaciół

# data[].attributes.attachment_link.description
kartki na złe okoliczności kartki na złe okoliczności Twój przyjaciel zachorował? Co powiedzieć? Poszukaj w bazie naszych słów i grafik - znajdź takie, które będą pasować do Waszej relacji. Pobierz za darmo, prześlij przyjacielowi. Ta baza to efekt projektu fundacji ludzie i medycyna: "Kartki na złe okoliczności".

# data[].attributes.headline
Zachowania trudne u dzieci z zaburzeniami rozwoju

# data[].attributes.subject
Zachowania trudne u dzieci z zaburzeniami rozwoju

# data[].attributes.body
Ocena funkcjonalna i metody oddziaływań

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Pedagogika Specjalna - portal dla nauczycieli

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
U dzieci z zaburzeniami rozwoju często obserwujemy „zachowania trudne", które zagrażają bezpieczeństwu osób w nie angażujących się lub osób z otoczenia. Według Emersona (1995) zachowania trudne to „działania anormalne kulturowo, których nasilenie, częstotliwość lub czas trwania powodują niebezpieczeństwo fizyczne dla osoby angażującej się w dane zachowanie lub osób postronnych, a także zachowania, które w znacznym stopniu ograniczają lub nawet uniemożliwiają uczenie się, codzienne funkcjonowanie oraz dostęp do miejsc użyteczności publicznej". Praca nad modyfikacją zachowań trudnych wymaga od terapeuty ciągłej weryfikacji stosowanych metod, poszukiwania różnych rozwiązań.

W ramach zachowań trudnych wyróżniamy: agresję, autoagresję, niszczenie mienia oraz inne zachowania niepożądane np. ucieczki, krzyki, brak podporządkowywania się, nadruchliwość, nieodpowiednie zachowania seksualne. Redukcja lub wyeliminowanie zachowań ma duże znaczenie ze względu na konsekwencje społeczne, edukacyjne oraz biologiczne tych zachowań.

Konsekwencje edukacyjne: zachowania niepożądane przeszkadzają w procesie edukacji, w uczeniu się nowych umiejętności. Konsekwencje społeczne: zachowania trudne wpływają na wykluczenie ze środowiska osób, które prezentują takie zachowanie, budują negatywne interakcje z innymi osobami i mogą powodować umieszczenie osoby w bardziej restrykcyjnym środowisku. Konsekwencje biologiczne: zachowania niepożądane mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia osoby angażującej się w zachowanie lub innych osób.

Pracując z osobą prezentującą zachowanie trudne, należy na początku sporządzić listę zachowań niepożądanych oraz określić stopień trudności każdego z nich. Do modyfikacji wybieramy początkowo tylko jedno zachowanie ze strefy najbliższego rozwoju, tak aby cel interwencji był możliwy do osiągnięcia (np. agresja fizyczna jest ważniejsza niż odrabianie lekcji).

Ważnym elementem przed rozpoczęciem pracy nad zachowaniem trudnym jest przygotowanie oceny funkcjonalnej pacjenta. Ocena funkcjonalna to proces prowadzący do formułowania hipotez o funkcji zachowań trudnych, pozwala zidentyfikować zależność pomiędzy wydarzeniami w środowisku, a występowaniem lub brakiem występowania zachowania.

Wyróżniamy trzy główne metody przeprowadzania oceny funkcjonalnej: pośrednia, bezpośrednia oraz eksperymentalna. Metoda pośrednia polega na zbieraniu informacji dotyczących zachowania trudnego od osób ze środowiska klienta np. rodzice, nauczyciele. Metoda bezpośrednia polega na obserwacji zachowania trudnego w środowisku w sytuacjach, w którym ono zazwyczaj występuje. Obserwatorzy notują, co wystąpiło przed zachowaniem, precyzyjnie opisują zachowanie oraz konsekwencje, które nastąpiły po zachowaniu. Metoda eksperymentalna polega na testowaniu różnych hipotez dotyczących funkcji zachowania, opiera się na pomiarze poziomu zachowania podczas manipulacji bodźcami poprzedzającymi oraz konsekwencjami.

Każde zachowanie trudne ma jakąś funkcję. Wyróżniamy trzy funkcje zachowań niepożądanych:

pozyskanie czegoś np. przedmiotu, uwagi

uniknięcie czegoś np. wykonania zadania, wymagań

stymulacja sensoryczna.

Wybierając metodę pracy z zachowaniem trudnym, opieramy się na ocenie funkcjonalnej, początkowo wybieramy metody jak najmniej restrykcyjne, a najbardziej efektywne. Jednocześnie w miejsce niepożądanego zachowania należy kształtować zachowanie pożądane. Metody bardziej restrykcyjne stosujemy dopiero wtedy, gdy metody mniej restrykcyjne okazały się nieskuteczne. Planując interwencję powinniśmy się skupić na funkcji zachowania, a nie na formie jaką ono przybiera.

R. Foxx wyróżnia trzy poziomy modelów interwencji. Do stosowania metod z pierwszego poziomu nie jest potrzebna zgoda rodziców/opiekunów lub dyrekcji placówki, gdzie osoba uczęszcza. Jednak rodzice powinni zostać poinformowani o ich stosowaniu. Metody z poziomu II i III wymagają zgody zarówno rodzica/opiekuna, jak i dyrekcji placówki.

Do metod z I poziomu zaliczamy:

wzmacnianie różnicujące

nasycanie

systematyczne odwrażliwianie

kontrakty behawioralne

metody opierające się na kontroli bodźców.

Wzmacnianie różnicujące - wzmacnianie zwiększa prawdopodobieństwo, że zachowanie, po którym ono nastąpiło, zostanie powtórzone. Istnieją cztery procedury wzmacniania różnicującego. DRI - polega na wzmacnianiu pozytywnych zachowań fizycznie niekompatybilnych, niemożliwych do wykonania jednocześnie z zachowaniem niepożądanym. DRA - wzmacnianie zachowań alternatywnych, wzmocnienie następuje po wystąpieniu pożądanego zachowania. DRO - wzmacnianie innych zachowań pożądanych, wzmacnianie braku wystąpienia zachowania trudnego w danym okresie czasu. DRL - wzmacnianie niskiego tempa reagowania, czyli osoba jest nagradzana, gdy podczas określonego czasu nie zaangażuje się w zachowanie trudne nie więcej niż podaną liczbę.

Nasycanie - polega na tym, że wzmocnienie, które dotychczas było podtrzymywane przez zachowanie niepożądane, jest dostarczane w nieograniczonej ilości, przed i niezależnie od tego zachowania.

Systematyczne odwrażliwianie - jest stosowane przy pracy nad zmniejszeniem lęku czy zdenerwowania, będących reakcją na konkretny obiekt czy sytuację. Może przybierać dwie formy: systematyczna desensytyzacja oraz desensytyzacja in vivo (na żywo). Metoda systematycznej desensytyzacji polega na stopniowej ekspozycji obiektu (przedmiot, sytuacja), który wywołuje zachowanie niepożądane, aż do momentu, gdy pacjent zacznie go tolerować. Desensytyzacja „in vivo" polega na stopniowym przyzwyczajeniu się do nieprzyjemnych bodźców, występujących bezpośrednio w naturalnych warunkach.

Kontrakty behawioralne - to porozumienie pomiędzy dzieckiem, a nauczycielem (rodzicem), w którym zawarte są informacje dotyczące określonego zachowania się dziecka oraz konsekwencje w przypadku prezentowania lub nieprezentowania go. Zasady zawarte w kontrakcie powinny być jasne, konkretne, krótkie, zawierać wskazówki, jak należy się zachowywać, sformułowane pozytywnie. Kontrakt powinien zawierać informacje, co się stanie, gdy dziecko nie wywiąże się z umowy. Zasady powinny być wprowadzane pojedynczo lub mogą zawierać powiązane ze sobą zachowania. Jeden kontrakt nie powinien zawierać więcej niż 6 zasad. Kontrakt obowiązuje zarówno nauczyciela, jak i ucznia. Celem kontraktu jest doprowadzenie dziecka do sukcesu.

Metody opierające się na kontroli bodźca polegają na zapobieganiu wystąpienia zachowania niepożądanego poprzez zmianę otoczenia lub sytuacji. Wyróżniamy tutaj metody takie jak:

wzbogacenie otoczenia np. zwiększanie ilości stymulacji dostępnej w środowisku

uproszczenie środowiska np. nietłukące naczynia

ograniczenie ilości bodźców dochodzących ze środowiska np. ograniczenie rzeczy na stole

uczynienie otoczenia dziecka bezpiecznym np. usunięcie niebezpiecznych przedmiotów

odwrócenie uwagi polega na przerwaniu lub niedopuszczeniu do wystąpienia zachowania niepożądanego przez nagłe odwrócenie uwagi

zmniejszanie wymagań np. zmniejszanie liczby zadań lub stawianie prostszych zadań.

Do metod z II poziomu należą:

wygaszanie

koszt reakcji

time-out bez wykluczenia

praktyka negatywna bez wspomagania fizycznego.

Wygaszanie, czyli wstrzymanie wzmocnień, polega na zaprzestaniu wzmacniania zachowania, które dotychczas było wzmacnianie. Istnieją trzy procedury wygaszania zależne od tego przez jakie wzmocnienie zachowania jest utrzymywane. Jeśli zachowanie jest podtrzymywane przez wzmocnienie pozytywne, to wygaszanie polega na niedostarczaniu tych wzmocnień po wystąpieniu zachowania. Jeśli zachowanie jest podtrzymywane przez wzmocnienie negatywne, to wygaszanie polega na niedopuszczeniu do ucieczki przed stawianymi wymaganiami, czyli stawianie wymogów i doprowadzenie, aby uczeń wykonał zadanie. Jeśli zachowanie jest podtrzymywane przez wzmocnienia sensoryczne, to wygaszanie polega na zlikwidowaniu lub zminimalizowaniu możliwości odczuwania tych wzmocnień. Podczas stosowania tej procedury, często pojawia się wybuch związany z wygaszaniem, czyli czasowy wzrost częstości i siły zachowania niepożądanego.

Koszt reakcji, czyli utrata wzmocnień, polega na pozbawieniu dziecka wzmocnień w wyniku zaangażowania się w zachowanie niepożądane, np. skrócenie czasu gry na komputerze. Przed wprowadzeniem tej procedury ważne jest określenie w wypadku jakiego zachowania będzie stosowana utrata wzmocnień i ile ich zostanie utraconych.

Time - out bez wykluczenia, czyli odebranie możliwości korzystania ze wzmocnień, polega na chwilowym odebraniu dziecku możliwości korzystania ze wzmocnień znajdujących się w środowisku. Uczeń pozostaje w naturalnym środowisku, może obserwować swoich kolegów otrzymujących wzmocnienia. Czas trwania time - out z góry jest określony, zazwyczaj powinien trwać tyle, ile dziecko ma lat, nie może trwać dłużej niż 15 minut.

Praktyka negatywna bez wspomagania fizycznego polega na samodzielnym powtarzaniu przez pacjenta negatywnych zachowań. Często nie jest efektywna przy osobach z zaburzeniami rozwoju, gdyż osobom tym te zachowania nie przeszkadzają.

Do metod z poziomu III zaliczamy:

time - out z wykluczeniem

hiperkorekcja

unieruchomienie

stosowanie bodźców awersyjnych

praktyka negatywna z wspomaganiem fizycznym.

Time - out z wykluczeniem polega na odebraniu możliwości korzystania ze wzmocnień występujących w danym środowisku, odbywa się poza otoczeniem, w którym przebywa dziecko. Miejsce, gdzie odbywa się time - out powinno być jak najmniej atrakcyjne, a środowisko, które dziecko opuściło powinno zawierać jak najwięcej wzmocnień.

Hiperkorekcja polega na wykonaniu dodatkowej pracy wymagającej pewnego wysiłku, która jest konsekwencją zachowania niepożądanego. Hiperkorekcja składa się z jednego z dwóch elementów: przywrócenia otoczenia do stanu lepszego niż początkujący oraz praktyki pozytywnej (parokrotne ćwiczenie poprawnego zachowania).

Unieruchomienie stosowane jest wyłącznie w terapii poważnych zachowań autoagresywnych oraz zachowań niebezpiecznych: groźne przypadki agresji lub destrukcji. Polega na fizycznym uniemożliwieniu poruszania się pacjenta. Może być manualne, przy użyciu rąk i ciała terapeuty lub mechaniczne, przy użyciu sprzętu specjalistycznego np. kaftan. Czas unieruchomienia powinien być ściśle określony i nie przekraczać 30 minut.

Stosowanie bodźców awersyjnych polega na tym, że wystąpienie zachowania niepożądanego skutkuje pojawieniem się w środowisku określonego bodźca - kary. Niedopuszczalne jest stosowanie bodźców awersyjnych opartych na bodźcach bólowych i krzyku, a także bodźców, które mogą wywołać strach, dyskomfort, spowodować uszkodzenie ciała lub narządów zmysłów.

Praktyka negatywna z wspomaganiem fizycznym polega na przymuszaniu do powtarzania negatywnych zachowań. Często nie jest efektywna przy osobach z zaburzeniami rozwoju, gdyż osobom tym te zachowania nie przeszkadzają.

Pracując nad modyfikacją zachowań niepożądanych przede wszystkim należy wzmacniać zachowania pożądane. Właściwy dobór metod pozwoli na modyfikacje zachowania i poprawi jakość życia osób z zaburzeniami zachowania.

Informacje zawarte w artykule są streszczeniem wiadomości zawartych w publikacji: Suchowierska M., Ostaszewski P., Bąbel P., (2016): Terapia behawioralna dzieci z autyzmem. Teoria, badania i praktyka stosowanej analizy zachowania. Wydawnictwo GWP. Sopot oraz zawierają materiały z zajęć ze studiów Stosowana Analiza Zachowania w pracy z osobami z autyzmem i innymi zaburzeniami rozwoju lub zachowania.

Bibliografia:

1. Schramm R. (2019) Motywacja i wzmacnianie, czyli jak zdobyć przewagę nad autyzmem

2. Suchowierska M., Ostaszewski P., Bąbel P., (2016): Terapia behawioralna dzieci z autyzmem. Teoria, badania i praktyka stosowanej analizy zachowania

Autor: Beata Kozak - Czytelniczka Portalu

# data[].attributes.attachment_link.title
Zachowania trudne u dzieci z zaburzeniami rozwoju - ocena funkcjonalna i metody oddziaływań

# data[].attributes.attachment_link.description
U dzieci z zaburzeniami rozwoju często obserwujemy „zachowania trudne", które zagrażają bezpieczeństwu osób w nie angażujących się lub osób z otoczenia. Według Emersona (1995) zachowania trudne to „działania anormalne kulturowo, których nasilenie, częstotliwość lub czas trwania powodują niebezpieczeństwo fizyczne dla osoby angażującej się w dane zachowanie lub osób postronnych, a także zachowania, które w znacznym stopniu ograniczają lub nawet uniemożliwiają uczenie się, codzienne funkcjonowanie oraz dostęp do miejsc użyteczności publicznej".

# data[].attributes.headline
Wychowanie do odpowiedzialności – wspomaganie rozwoju społecznego i moralnego dziecka

# data[].attributes.subject
Wychowanie do odpowiedzialności – wspomaganie rozwoju społecznego i moralnego dziecka

# data[].attributes.body
Aleksandra Karasowska

# data[].attributes.headline
Uczeń z zaburzeniami zachowania. Budowanie strategii pracy w środowisku szkolnym

# data[].attributes.subject
Uczeń z zaburzeniami zachowania. Budowanie strategii pracy w środowisku szkolnym

# data[].attributes.body
Aleksandra Karasowska

# data[].attributes.headline
 Program terapeutyczny dla dziecka z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD)

# data[].attributes.subject
 Program terapeutyczny dla dziecka z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD)

# data[].attributes.body
Anna Stelmaszewska

# data[].attributes.headline
Balance place - strefa ciszy w każdej szkole

# data[].attributes.subject
Balance place - strefa ciszy w każdej szkole

# data[].attributes.body
Wioletta Matusiak

# data[].attributes.body
Tomasz Srebnicki, Tomasz Wolańczyk

# data[].attributes.body
Jolanta Rafał-Łuniewska

# data[].attributes.headline
Proste rozwiązanie na trudne zachowania 

# data[].attributes.subject
Proste rozwiązanie na trudne zachowania 

# data[].attributes.body
Dzieci podczas TUS

# data[].attributes.attachment_link.title
Proste rozwiązanie na trudne zachowania u dzieci podczas TUS - Studio Psychologiczne

# data[].attributes.attachment_link.description
Jeśli prowadzisz zajęcia metodą TUS, na pewno zdarzyło Ci się to nie raz: dziecko nie chce współpracować, zaczyna rzucać się na podłogę, krzyczy albo zatyka uszy. Co robić w takiej sytuacji? Reagować czy nie? Upominać czy ignorować?

# data[].attributes.headline
7 skutecznych strategii rozwijania umiejętności społecznych u dzieci

# data[].attributes.subject
7 skutecznych strategii rozwijania umiejętności społecznych u dzieci

# data[].attributes.body
Dostęp do ebooka " Joanny Węglarz

# data[].attributes.attachment_link.description
Zwiększamy kompetencje polskich nauczycieli, psychologów i terapeutów. Jako zespół prowadzimy szkolenia, kursy, webinary oraz konferencje.

# data[].attributes.body
Nowa Era

# data[].attributes.attachment_link.title
MOC EMOCJI programy - Terapia i rozwój | NOWA ERA

# data[].attributes.attachment_link.description
Terapia i rozwój. Programy multimedialne eduSensus. Programy dla przedszkoli. Programy dla szkół podstawowych. TIK w edukacji SPE. Specjalne potrzeby edukacyjne. Logopedia, dyskalkulia, dysleksja, spektrum autyzmu.

# data[].attributes.body
Nowa Era

# data[].attributes.attachment_link.title
MOC EMOCJI programy - Terapia i rozwój | NOWA ERA

# data[].attributes.attachment_link.description
Terapia i rozwój. Programy multimedialne eduSensus. Programy dla przedszkoli. Programy dla szkół podstawowych. TIK w edukacji SPE. Specjalne potrzeby edukacyjne. Logopedia, dyskalkulia, dysleksja, spektrum autyzmu.

# data[].attributes.headline
Wykorzystanie TIK w nauczaniu i uczeniu się uczniów ze SPE

# data[].attributes.subject
Wykorzystanie TIK w nauczaniu i uczeniu się uczniów ze SPE

# data[].attributes.body
na przykładzie rządowego programu rozwijania kompetencji uczniów i nauczycieli w zakresie stosowania technologii informacyjno-komunikacyjnych „Cyfrowa szkoła”

# data[].attributes.body
Skrzynki z narzędziami﻿

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
sześciolatek wychowanie dziecko nastolatek rozwój psychologia rozwojowa szkoła

# data[].attributes.attachment_link.title
Niezbędnik Dobrego Nauczyciela - skrzynki z narzędziami

# data[].attributes.attachment_link.description
Poradnik wiedzy o dziecku i nastolatku. Broszury, plakaty naukowe i inne materiały wspomagające wychowywanie i nauczanie dzieci i młodzieży na poszczególnych etapach rozwoju

# data[].attributes.body
Dostęp do bezpłatnych zasobów merytorycznych

# data[].attributes.headline
WOPFU i IPET – praktyczne porady, studium przypadku

# data[].attributes.subject
WOPFU i IPET – praktyczne porady, studium przypadku

# data[].attributes.body
Anna Gawryluk, Białystok

# data[].attributes.attachment_link.title
WOPFU i IPET – praktyczne porady, studium przypadku - Anna Gawryluk

# data[].attributes.headline
Moduł Specjalne Potrzeby Edukacyjne (SPE) 

# data[].attributes.subject
Moduł Specjalne Potrzeby Edukacyjne (SPE) 

# data[].attributes.body
Photon

# data[].attributes.attachment_link.description
SPE: Pakiet Terapeutyczny Moduł Edukacyjny Równe szanse dla wszystkich Specjalne Potrzeby Edukacyjne: Pakiet Terapeutyczny to pierwszy na świecie zestaw wykorzystujący roboty edukacyjne stworzony do pracy z dziećmi ze spektrum autyzmu i zaburzeniami emocjonalnymi oraz społecznymi. Autorkami zestawu są nauczycielki i terapeutki zafascynowane nowoczesnymi technologiami, na co dzień pracujące

# data[].attributes.body
Podział na bloki

# data[].attributes.body
Młodzież

# data[].attributes.body
Dzieci (szkoła podstawowa)

# data[].attributes.body
Przykłady umiejętności prospołecznych

# data[].attributes.body
Przykłady umiejętności prospołecznych

# data[].attributes.body
Wskazówki do warsztatu

# data[].attributes.body
wersja elektroniczna

# data[].attributes.body
Wersja elektroniczna

# data[].attributes.body
Scenariusze kl. I-III

# data[].attributes.body
Konspekt zajęć

# data[].attributes.body
Inspiracje do pracy z działaniem i niedziałaniem

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Złość nie jest gorsza ani lepsza od innych emocji, o ile nie przeradza się w niedobre działanie - agresję lub przemoc. Budzący się i rozlewający po całym ciele gniew to sygnał, że nasze granice właśnie zostały przekroczone. Gdy pójdzie za tym refleksja" „dlaczego to tak silnie na mnie działa?", „gdzie tkwi praprzyczyna", to może się okazać, że złość to także dobra nauczycielka i okazja do rozwoju umiejętności osobistych i społecznych.
ZROZUMIEĆ ZŁOŚĆ
Złość może mieć różne oblicza - od lekkiego podrażnienia, większej lub mniejszej irytacji aż do rozsadzającej od środka wściekłości, nad którą trudno zapanować. To, co jednego zaledwie zirytuje, u kogoś innego obudzić może dzikie zwierzę. Powód niewystarczający dla innych, by podnieść oko znad ciekawej książki, dla kogoś bardziej krewkiego i skłonnego do złości może mieć kolosalne rozmiary. Ale nie ma osoby, która by się nie złościła w ekstremalnych sytuacjach, do których zaliczyć możemy zagrożenie utraty poczucia bezpieczeństwa, długotrwały ból, nękanie, niegodziwe lub niesprawiedliwe potraktowanie, agresja w stosunku do naszych bliskich, lekceważenie naszych wartości czy w końcu nas samych.

Nie mamy wpływu na przykre wydarzenia, które się w życiu każdego z nas zdarzają, ale mamy wpływ na to, jak na nie zareagujemy. Złość to ogromna energia - może być destrukcyjna zarówno dla nas, jak i dla otoczenia. Odpowiednio rozminowana może przynieść spokój, ukojenie i wspomóc osobisty rozwój.
PORTRET PAMIĘCIOWY ZŁOŚNIKA
Niektórzy z nas bardziej niż inni narażeni są na ataki złości. Im mniej stabilni emocjonalnie jesteśmy, tym łatwiej jest nas zdenerwować, wciągnąć w konflikt, zranić. To nie do końca wina samych złośników - w dzieciństwie często ich potrzeby nie były zaspokajane, a oni sami nie dość uważnie i z szacunkiem traktowani. Może nie wolno było im się gniewać, by nie zasmucać rodziców? Może nikt ich nie nauczył, jak radzić sobie z trudnymi emocjami? Może byli zawstydzani i krytykowani? Psychologowie zgodnie przyznają, że z kontrolą złości mają zwłaszcza osoby z niską samooceną, potrzebą zadowalania innych, krytyczne w stosunku do siebie, mające trudności w bliskich relacjach, czujące się często jak ofiara. Złościmy się także wówczas, gdy nie spełniane są nasze oczekiwania.

Techniki radzenia sobie ze złością nie tylko pozwalają kontrolować złość - ale są drogą do lepszego zrozumienia źródeł swoich emocji, a co za tym idzie weryfikacji życiowych potrzeb, oczekiwań i przekonań. Stąd już tylko krok do lepszej emocjonalnej stabilności, a na pewno do nauki dystansu i kontrolowania emocji.
ZŁOŚĆ SIĘ BEZ PRZEMOCY
Złość, jak już wyżej wspomnieliśmy, to potężna siła, ogromna dawka energii, którą możesz spożytkować w działaniu ale formułując gniew w napęd czyli w aktywność fizyczną (np. szybki marsz, bieg, a nawet sprzątnie) lub oddalając złość przy pomocy wyciszających tę anergię zajęć umysłowych. Wszystko po to, by złość nie zamieniła się w agresję (chęć odwetu, zemstę).

Na potrzeby tego treningu podzielmy te techniki na aktywne (fizyczne) i relaksacyjne (angażujące umysł). Gdy ogarnie cię złość, nie kieruj jej przeciw innym ludziom ani przeciw sobie tylko
Działaj:

Wyjdź jeśli możesz na zewnątrz i rusz przed siebie szybkim marszem lub biegiem, aż się uspokoisz. Ruch znakomicie pozwala zużytkować gromadząca się energię, a wysiłek wyzwala endorfiny - one poprawią ci nastrój, a czas, który minie od zdarzenia, pozwoli ci spojrzeć na powód złości z większym dystansem

Podrzyj na strzępy grubą gazetę - możesz też formułować z niej kulki i rzucać nimi o drzwi lub ścianę

Jeśli potrzebujesz się wyżyć użyj poduszek, którymi możesz bez szkody uderzać w duże przedmioty, np. kanapę czy szafę

Tańcz i głośno śpiewaj - jeśli tylko warunki Ci na to pozwalają włącz na cały regulator (lub w słuchawkach) rytmiczną muzykę, np. bębnową, perkusyjną albo symfoniczną i tańcz do niej lub głośno śpiewaj

Odkurz całe mieszkanie lub umyj okna (w złości naprawdę dobrze się sprząta, dochodzi walor użytkowy - posprzątane mieszkanie)

Krzycz, tup nogami, płacz.

Nie działaj (uspokój umysł):

Usiądź wygodnie i oddychaj, najlepiej przez nos. Weź 10 pogłębionych przeponowych oddechów, z wdechem wizualizuj, że pobierasz dobrą energię, z wydechem, że wydalasz tę złą

Obserwuj złość - nic nie rób, „stań obok" i przyglądaj się swojej złości - analizuj, jakie ma natężenie, jak zmienia ci rysy twarzy, gdzie znajduje się napięcie w ciele - po chwili zauważysz, że Twoja energia podąża za uwagą czyli przechodzi na proces obserwacji. Nic nie rób, tylko obserwuj. Czekaj, aż złość się oddali.

Oddal się od złości poprzez wizualizację, zamknij oczy i pomyśl, np.:

a/ lecę samolotem, wznoszę się coraz wyżej i wyżej, a powód mojej złości robi się coraz mniejszy i mniejszy, aż znika z pola widzenia

b/ patyk na wodzie - myśl/zdarzenie, które Cię rozzłościło jest niczym patyk na wodzie, przesuwa się powoli wraz z nurtem rzeki i znika po chwili z pola widzenia

c/ zamknij złość w wieży - oddziel złość od siebie i wyobraź sobie, że jest zamknięta w wieży, a ty całą swą energię musisz przeznaczyć, na znalezienie drogi i dotarcie do tej wieży.

W tych wszystkich wizualizacjach chodzi o to, by czasowo oddalić się od powodu złości i później, już na spokojnie przeanalizować sytuację i rozwiązać sprawę pokojowo. Równie skuteczny może okazać się sposób bohaterki „Przeminęło z wiatrem" - Scarlett O'Hara mówiła sobie zawsze „Pomyślę o tym jutro".

Ustanów w swoim domu wyspę spokoju - Od ciebie zależy, co masz na tej wyspie - ale stwórz ją w myślach choćby teraz, by w dowolnym momencie, w razie potrzeby, przenieść się na nią wirtualnie. To może być wyspa z ciepłym piaskiem, widokiem na morze, miarowym szumem fal, huśtawką na drzewie lub, realnie, twoja własna łazienka z wanną wypełnioną ciepłą pachnącą wodą, w tle relaksująca przynosząca ukojenie muzyka. Po kąpieli zastosuj automasaż pachnącym balsamem. Otul się miękkim kocem. Rób to, co przemawia do Twoich zmysłów i działa na poziomie fizycznym, by rozluźnić ciało, co da spokój także myślom.
„ZRESETUJ DYSK"
I wgraj do umysłu nowy program, lepszą wersję samej siebie. Albowiem wszystkie powyższe metody to sposoby na doraźne radzenie sobie ze złością. Pozwalają uspokoić emocje tu i teraz. Nie rozwiązują jednak problemu pojawiania się złości. Potrzebne jest do tego poznanie źródeł złości i przeformułowanie własnych przekonań. O świecie i o sobie. Mogą Ci w tym pomóc następujące ćwiczenia:

Ćwiczenie: NARYSUJ ZŁOŚĆ - możesz to ćwiczenie rozpocząć w chwili złości albo, jeśli już masz wgląd w swoją złość (np. po ćwiczeniu z obserwacją złości), zrobić je z dystansu, na spokojnie. Weź jak największą kartkę papieru i kolorowe kredki lub mazaki, narysuj swoją złość z energią, kolorami i intensywnością z jaką się ona w Twoim ciele i umyśle pojawia. Gdy to już zrobisz, emocje nieco opadną, to nadaj swojej złości imię. Następnie spojrzyj na nią ze współczuciem i zastanów się, jakie są prawdziwe przyczyny tej złości (np. denerwuję się, gdy ktoś spóźnia się na spotkanie ze mną. Czy denerwuje mnie jego niepunktualność? Coś, na co wpływu nie mam? Czy może kryje się za tym moja interpretacja, że nie jestem dla tej osoby ważna, bo gdyby jej na mnie zależało, przyszłaby punktualnie, postarałaby się. Idźmy dalej - dlaczego tak uważam, że ta osoba powinna bardziej się starać? Bo sama dbam o to, by szanować czas innych. Do zastanowienia się - czy ta sytuacja narusza moje wartości jak np. szacunek do czasu innych osób, czy wynika z poczucia, że nie jestem dla kogoś ważna? Itd.). Następnie zastanów się, czy masz wpływ na powód swojej złości czy nie? (np. jaki mam wpływ na to, czy ktoś się spóźnia? Jeśli mam, to co mogę zrobić? Jeśli nie mam - to po co się denerwować? Mogę się zamiast tego zastanowić, co robić, na wypadek gdyby ktoś miał się spóźnić na spotkanie ze mną, może zadzwonić na pół godziny przed spotkaniem i upewniać się, czy druga strona jest już w drodze i zdąży na czas? Może umówić się w takim miejscu, gdzie czekanie na kogoś przez kwadrans może być przyjemne i pożyteczne dla mnie? Jak mogę sama o siebie zadbać nie oczekując, że ktoś inny wystarczająco o mnie zadba?

Złość wynika często z nierealnych oczekiwań, np. że będziemy dla innych ważni, że w przyjaźni czy miłości nie ma konfliktów, że dzieci są zawsze posłuszne i grzeczne, a rodzice i przyjaciele zawsze powinni mieć dla nas czas i być na nasze zawołanie, gdy ich potrzebujemy. Więcej zrozumienia, łagodności i akceptacji wobec innych, ale także więcej czułości i miłości wobec samej siebie, trenowane dzień po dniu, da nam większy dystans do spraw, zwłaszcza tych, których przebieg od nas nie zależy. Jeśli zależy, a nie podoba nam się, to zmieniajmy.

Ćwiczenie: ZNIKAJĄCA ZŁOŚĆ - to ćwiczenie na rozliczanie się z powodami swojej złości poprzez odbieranie im siły i znaczenia. Idź za instrukcją i nie podglądaj wcześniej dalszego przebiegu ćwiczenia.

Weź papierowe serwetki (lub kawałki białego papieru toaletowego) i mazakami wypisz na każdej serwetce powody swojej złości. Wypisz osobno na każdej serwetce 10 powodów/osób, które szczególnie doprowadzają cię do szału. Masz?

Nalej do miski lub umywalki wodę, wrzuć te serwetki i sprawdź co się stanie.

Po chwili z mokrej masy, z których markerowe powody/osoby rozpłynęły się w wodzie, możesz zrobić mokrą kulkę i albo upuścić z balkonu albo wrzucić do ustępu i pożegnać na dłużej, jeśli nie na zawsze. Za każdym następnym razem w chwili złości z tego czy innego powodu przywołaj to wspomnienie i uznaj, jak bardzo jest to niewarte Twojego czasu i Twojej uwagi.

Możesz też, w innej wersji - jeśli masz dostęp do tablicy i kredy -wypisać te powody na tablicy, a następnie rzucaj w nie mokrą gąbką, dopóki gąbka ich nie zetrze. To także bardzo uwalniające doświadczenie.
ZŁOŚĆ JAKO WSKAZÓWKA DO ROZWOJU
Co Ci daje trening radzenia sobie ze złością? Wgląd w to, co stoi na przeszkodzie do Twojego psychicznego dobrostanu. Bo złość to ważna emocja - informuje nas, że nasze granice (ważne dla nas wartości, poczucie bezpieczeństwa nasze lub naszych bliskich itd.) zostały naruszone lub przekroczone. Nie chodzi o to, by nie odczuwać złości, ale by nie przeradzała się w agresję (lub autoagresję) i przemoc.

Zwykle nie mamy wpływu na okoliczności zewnętrzne, które budzą nasz sprzeciw lub gniew (spóźniony pociąg, przykra uwaga od przełożonego, zawód płynący od bliskiej koleżanki, niesprawiedliwe potraktowanie) ale już na ich interpretację i swoje zachowanie wpływ mamy.

Zrozumienie mechanizmów złości pozwala też inaczej spojrzeć na złość innych - pamiętaj, że najczęściej kryją się za nią zranione uczucia, zawód, strach, poczucie krzywdy, utrata bezpieczeństwa itd. Ta świadomość pozwoli Ci też lepiej sobie radzić z cudzą złością (z czasem nauczyć się w nią nie angażować).

Samokontrola złości pozwala na odczucie własnej sprawczości, a to daję siłę i podnosi samoocenę. Siła i dobra samoocena pozwala nam na realizację życiowych i zawodowych planów, zatem... trenuj poskramianie złości i rozwijaj się. Powodzenia!
Renata Mazurowska
Zaprasza na najbliższe warsztaty rozwojowe WYBIERAM SIEBIE, które odbędą się W Warszawie (szczegóły w zakładce WARSZTATY) w Ośrodku Terapii i Edukacji Psychologicznej OTEP. Nauczysz się, jak zadbać o swój dobrostan psychofizyczny, sprawdzisz swój realny wpływ na własne samopoczucie, poznasz metody, których zastosowanie będzie Cię wspierać w trudnościach, rozpoznasz i docenisz własny potencjał.

# data[].attributes.attachment_link.title
Złość się na zdrowie! Trening radzenia sobie ze złością

# data[].attributes.attachment_link.description
Złość nie jest gorsza ani lepsza od innych emocji, o ile nie przeradza się w niedobre działanie - agresję lub przemoc. Budzący się i rozlewający po całym ciele gniew to sygnał, że nasze granice właśnie zostały przekroczone. Gdy pójdzie za tym refleksja" „dlaczego to tak silnie na mnie działa?", „gdzie tkwi praprzyczyna", to może się...

# data[].attributes.body
wersja elektroniczna

# data[].attributes.headline
Arkusz Obserwacji Komunikatów Pozytywnych i Negatywnych

# data[].attributes.subject
Arkusz Obserwacji Komunikatów Pozytywnych i Negatywnych

# data[].attributes.body
wersja elektroniczna

# data[].attributes.body
E. Morawska, J. Morawski

# data[].attributes.body
Stop agresji w naszej szkole

# data[].attributes.body
TZA

# data[].attributes.body
TZA (przykład)

# data[].attributes.body
E. J. Morawska, J. Z. Morawski

# data[].attributes.headline
Środowiskowe uwarunkowania agresywnych zachowań  młodzieży 

# data[].attributes.subject
Środowiskowe uwarunkowania agresywnych zachowań  młodzieży 

# data[].attributes.body
Katarzyna Borzucka‑Sitkiewicz

# data[].attributes.body
Krótko i przystępnie o treningu

# data[].attributes.body
E. Morawska, J. Morawski

# data[].attributes.body
książka

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Liczba stron 508 + płyta CD.

Trening Zastępowania Agresji ART® zawiera trzy powiązane ze sobą składowe:

Trening umiejętności społecznych - uczący, co robić, aby osiągać sukcesy społeczne;

Trening kontroli złości - uczący, czego nie robić w stanie pobudzenia emocjonalnego, dostarczający technik identyfikowania sygnałów złości i reagowania we właściwy sposób;

Wnioskowanie moralne - uczące rozważania różnych punktów widzenia oraz podejmowania odpowiedzialnych i dojrzałych decyzji.

To trzecie wydanie wyjaśnia teorię, na której oparte są interwencje ART, dostarcza praktycznych sugestii dotyczących skutecznego wdrażania tej metody, oraz oferuje szczegółowy opis sesji, składających się na 10-tygodniowy program treningu. Ponadto zawiera dodatkowe scenariusze sytuacji problemowych do wnioskowania moralnego, listy kontrolne do ewaluacji, a także liczne inne formularze udostępnione do kopiowania. Dołączona płyta CD zawiera w formacie PDF wszystkie materiały, których reprodukowanie do celów niekomercyjnych jest dozwolone. Oznacza to bezpłatną licencję na wykorzystywanie dokumentacji programu przez trenerów w szkołach, placówkach i zakładach budżetowych oraz w stowarzyszeniach i fundacjach, nie pobierających opłat za prowadzenie zajęć z młodzieżą.

Dr Barry Glick jest dyrektorem zarządzającym w firmie doradczej G&G Consultants, LLC, międzynarodowym konsultantem systemów korekcyjnych i penitencjarnych, edukacyjnych i ochrony zdrowia psychicznego - szczególnie tych, które obejmują nieletnich i młodocianych przestępców.

Dr John C. Gibbs jest profesorem psychologii rozwojowej i współpracownikiem Centrum Badań nad Wymiarem Sprawiedliwości na Uniwersytecie Stanowym Ohio.

Zakup łączy się z obowiązkiem uiszczenia dodatkowo kosztów wybranej przesyłki. Wybrany koszt przesyłki obejmuje całość jednorazowego zamówienia.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
trening zastępowania agresji art. podręcznik (wydanie trzecie)

# data[].attributes.attachment_link.title
Trening Zastępowania Agresji ART. Podręcznik (Wydanie trzecie)

# data[].attributes.attachment_link.description
Liczba stron 508 + płyta CD. Trening Zastępowania Agresji ART® zawiera trzy powiązane ze sobą składowe: Trening umiejętności społecznych - uczący, co robić, aby osiągać sukcesy społeczne; Trening kontroli złości - uczący, czego nie robić w stanie pobudzenia emocjonalnego, dostarczający technik identyfikowania sygnałów złości i reagowania we właściwy sposób; Wnioskowanie moralne - uczące rozważania różnych punktów widzenia oraz podejmowania odpowiedzialnych i dojrzałych decyzji.

# data[].attributes.body
TZA

# data[].attributes.body
o kursie i treningach

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Z czego dokładnie składa się Trening Zastępowania Agresji?

Trening Zastępowania Agresji składa się z czterech komponentów.

Pierwszym komponentem jest Trening Kontroli Złości.
Uczy, w jaki sposób radzić sobie z własną złością po to, aby zamiast wyuczonych, impulsywnych reakcji dać sobie czas na uspokojenie i przemyślenie oraz zastosowanie prospołecznego, nieagresywnego sposobu załatwienia sprawy.

Drugim komponentem jest Trening Umiejętności Społecznych. Uczy, co i jak należy robić w sytuacjach interpersonalnych, aby zachowywać się prospołecznie, a więc być ok w stosunku do siebie i innych. Trening Umiejętności Społecznych pozwala na nauczenie się niemal 100 najróżniejszych kompetencji społecznych, alternatywnych do agresji, ukierunkowanych na rozumienie i reagowanie na emocje, budowanie relacji i samoświadomości. Każda umiejętność rozpisana jest na kilka prostych kroków i dostosowana jest do wieku uczestników Treningu.

Trzecim komponentem Treningu Zastępowania Agresji jest Trening Wnioskowania Moralnego. Skoro już wiemy, czego nie robić, oraz co i jak robić, to czas zastanowić się dlaczego robić to, co jest prospołeczne. Trening Wnioskowania Moralnego wspiera uczestników w poszukiwaniu odpowiedzi właśnie na to kluczowe pytanie. Sesje TWM zbudowane są jako dylematy moralne, w czasie których uczestnicy stawiają się w roli osób w trudnych moralnie sytuacjach, starając się podejmować dojrzałe decyzje. Uczestnicy w czasie sesji dylematów moralnych doskonalą też umiejętność dyskusji bez oceniania i uczenia się od siebie nawzajem.

Ostatnią częścią Treningu jest Trening Empatii. Składa się z 10 sesji treningowych skoncentrowanych wokół takich zagadnień, jak okazywanie zainteresowania drugiej osobie, umiejętne słuchanie i zestrajanie swojego poziomu emocjonalnego z drugim człowiekiem. Trening empatii jest niezwykle wszechstronny i może być w elastyczny sposób wplatany pomiędzy sesje pozostałych trzech komponentów Treningu Zastępowania Agresji.

Dzięki czterem komponentom Trening Zastępowania Agresji w bardzo kompletny i szeroki sposób pozwala budować kompetencje społeczne i emocjonalne. Uczy, jak mówić stop, co robić, aby nie zachowywać się agresywnie, wspiera refleksję nad powodami wyboru prospołecznych rozwiązać i pomaga budować dobre, empatyczne relacje z innymi.

# data[].attributes.attachment_link.description
Czym jest Trening Zastępowania Agresji? Trening Zastępowania Agresji TZA -ART (ART - Aggression Replacement Training) to uznana na całym świecie metoda wspierająca rozwój kompetencji społecznych i emocjonalnych. Choć sama nazwa sugeruje, że to agresja jest w centrum zainteresowania metody, to w rzeczywistości trening znajduje olbrzymie zastosowanie w radzeniu sobie z

# data[].attributes.headline
"Jak mówić o tym, co czuję" i inne scenariusze

# data[].attributes.subject
"Jak mówić o tym, co czuję" i inne scenariusze

# data[].attributes.body
Uniwersytet Dzieci

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Uniwersytet Dzieci w Klasie dla nauczycieli

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Metoda Pytań i Doświadczeń

Wypracowana przez Fundację i naukowców, metoda pracy z dziećmi jest oparta na naturalnej ciekawości. Składa się z 5 kluczowych elementów: pomysł, plan, przebieg, wyciąganie wniosków, podsumowanie. Lekcje i zajęcia projektowane w oparciu o metodę uczą stawiania pytań, samodzielnego dochodzenia do wiedzy, rozwijają ciekawość i umożliwiają trening kompetencji społecznych.

Dowiedz się więcej, czym jest nasza metoda

# data[].attributes.attachment_link.description
Uniwersytet Dzieci w Klasie oferuje gotowe, bezpłatne scenariusze lekcji i projekty edukacyjne z różnych dziedzin nauki. Załóż konto i korzystaj z materiałów!

# data[].attributes.headline
Trening umiejętności społecznych - W rodzinie wszyscy mają obowiązki

# data[].attributes.subject
Trening umiejętności społecznych - W rodzinie wszyscy mają obowiązki

# data[].attributes.body
Scenariusz zajęć

# data[].attributes.body
Scenariusz zajęć

# data[].attributes.body
Scenariusz zajęć

# data[].attributes.body
Scenariusz zajęć

# data[].attributes.body
Przewodnik nauczania umiejętności prospołecznych

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Karen Pryor: Najpierw wytresuj kurczaka. Media Rodzina, Poznań 2004, 2011

Karen Pryor: Najpierw wytresuj kurczaka. Media Rodzina, Poznań 2004, 2011

Nowe zasady treningu behawioralnego: pozytywnego wzmacniania (kształtowania) pożądanych zachowań, dzięki którym poradzisz sobie z dzieckiem, współmałżonkiem, samym sobą, a także z kurczakiem, delfinem, koniem, psem i kotem.

"Nie powinno się pozwalać na posiadanie dzieci ludziom, którzy przedtem nie tresowali kurczaków!"

Do kompletu polecamy rewelacyjny kliker i-Click projektu Karen Pryor. Efektywna nauka i świetna zabawa.

Zakup łączy się z obowiązkiem uiszczenia dodatkowo kosztów wybranej przesyłki. Wybrany koszt przesyłki obejmuje całość jednorazowego zamówienia.

Cena: 27,30 zł

zawiera 5% VAT, bez kosztów dostawy

Karen Pryor I-Click kliker

Karen Pryor I-Click kliker

Oryginalny ekskluzywny i-Click™ to innowacyjny kliker, którego wzór i funkcję zaprojektowała Karen Pryor. Obudowa:  plastik (dostępny w różnych kolorach) z żółtym przyciskiem.

Narzędzie niezbędne dla trenerów umiejętności prospołecznych i treningu zastępowania agresji StART dziecka, a także trenerów ART pracujących z osobami niepełnosprawnościami poznawczymi. Wskazany także dla wszystkich trenerów pracujących metodami poznawczo-behawioralnymi, bez względu na kategorie klientów.

Kolory do wyboru: czerwony, zielony, niebieski, fiolet. Przy wyborze prosimy podawać kolory zastępcze w razie braku koloru preferowanego.

Zakup łączy się z obowiązkiem uiszczenia dodatkowo kosztów wybranej przesyłki. Wybrany koszt przesyłki obejmuje całość jednorazowego zamówienia.

Cena: 29,89 zł

zawiera 23% VAT, bez kosztów dostawy