# data[].attributes.body
โอ้อาวาสราชบุรณะพระวิหาร แค่นี้นานนับทิวาจะมาเห็น เหลือรำลึกนึกน่าน้ำตากระเด็น เพราะขุนเข็ญ คนพาลมารานทาง จะยกหยิบธิบดีเป็นที่ตั้ง ก็ใช้ถังแทนสัดเห็นขัดขวาง จึ่งอำลาอาวาสนิราศสร้าง มาอ้างว้างวิญญาน์ในสาคร

คำศัพท์

อาวาส หมายถึง วัด

บุรณะพระวิหาร หมายถึง ชื่อวัด

ทิวา หมายถึง วัน

สัด หมายถึง ชื่อมาตราการชั่ง

วิญญาณ หมายถึง รู้แจ้งอารมณ์

ขุกเข็ญ หมายถึง ยากลำบาก

ธิบดี หมายถึงหัวหน้า

ร้อยแก้ว

อีกทั้งวัดราชบุรณะพระวิหารนี้คงอีกนานกว่าจะได้มาเห็น นึกแล้วเศร้าใจยิ่งนักทั้งนี้เป็นเพราะมีคนพาลมารังแกใส่ร้ายคิดจะให้ผู้ใหญ่คอยช่วยเหลือท่านก็ไม่มีความยุติธรรม จึงต้องอำลาวัดไปจนต้องมาอ้างว้างอยู่กลางสายน้ำ

# data[].attributes.body
ถึงหน้าวังรู้สึกใจจะขาด คิดถึงพระมหากษัตริย์ โอ้ผ่านผู้ยิ่งใหญ่ มีพระคุณในแต่ก่อน เมื่อก่อนเฝ้าวังทุกเช้า เย็นตายเหมือนหัวขาด ด้วยไม่มีญาติพี่น้อง แค้นมากๆ ทั้งโรคต่างๆและภัยพิบัติ ไม่เห็นที่พึ่งพาเลย

คำศัพท์

บาทบพิตรอดิศร =พระมหากษัตริย์

ผ่านเกล้า =ผู้ยิ่งใหญ่

เจ้าประคุณ =ผู้มีพระคุณ

แต่ปางก่อน =ในอดีต

นิพพาน =ตาย

แสนเข็ญ = มาก

วิบัติ = ภัยพิบัติ

# data[].attributes.body
สุนทรภู่เคยรับใช้พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยและสุนทรภู่ไปส่งร.2ที่ท่าเรือจนสุดทาง เปรียบเทียบเหมือนกับกลิ่นน้ำหอมเมื่อกลิ่นน้ำหอมดับก็เท่ากับบุญวาสนาของสุนทรภู่มีเท่านี้

คำศัพท์

พจนารถ แปลว่า เนื้อความของคำพูด

หัทยา แปลว่า ผู้เป็นดวงใจ

สุคนธ์ กลิ่นหอม

นาสา แปลว่า จมูก

# data[].attributes.body
จึงได้บวชเพื่ออุทิศส่วนกุศลให้แก่รัชกาลที่2ประพฤติตน

อยู่ในศีลธรรมตลอดเวลา เพื่อเป็นสิ่งทดแทนคุณพระองค์

แม้เกิดชาติใดใดขอให้เป็นข้ารับใช้พระองค์ตลอดไป เมื่อ

ถึงหน้าแพก็เห็นเรือพระที่นั่ง คิดถึงเมื่อก่อนก็เศร้าจนน้ำตา

ไหล เคยหมอบกราบรัชกาลที่2กับพระจมื่นไวย แล้วก็ลง

ไปในเรือบัลลังก์ทอง

คำศัพท์

สร้างพรต=ข้อกำหนดการปฏิบัติทางศาสนา

สมถะ=ทำใจให้สบาย

มุลิกา=ข้าทูลละอองธุลีพระบาท

จมื่นไวย=มหาดเล็กระดับหัวหมื่น

# data[].attributes.body
ดูในวังยังเห็นหอเถ้ากระดูก ตั้งสติแผ่บุญกุศล ทั้งปิ่นเกล้าจบที่โลกแบบทั่วไป ให้พ้นจากภัยอย่างมีสุขจนผ่านเมืองใหญ่ได้ ถึงวัดประโคนปัก ไม่เห็นลือว่าเสาแข็ง เป็นที่สำคัญในแผ่นดิน ชื่อเสียงไม่สิ้นมีที่สิ้นสุด

คำศัพท์

อัฐิ=เถ้ากระดูก

กุศล=บุญ

พิภพ=โลก

สำราญ=สุขสบาย

บุรินทร์=เมืองใหญ่

หิน=แข็งแกร่ง

ลือ=โด่งดัง

# data[].attributes.body
เดือน11เมื่อออกจาการจำพรรษาและได้รับกระฐินยินดีและไหว้จากลากันแล้วจึงลงเรือด้วยความอาลัย พอออกจากวัดก็ได้ดูโอวาสว่าเมื่อสิ้นเดือน10 สามฤดูจะไม่มีภัยและเมื่อให้โอวาสเสร็จจึงมาจำวัดเมื่อ ใกล้ดวงอาทิตย์ตก

คำศัพท์

พระวสา คือ การจำพรรษาริเดือนช่วงฤดูฝน

ภิญโญ คือ ยิ่ง/ยิ่งขึ้นไป

โมทนา คือ พลอยยินดี

ชุลี คือ ประนมมือไหว้

ตรุษสารท คือ เทศกาลทำบุญสิ้นเดือนสิบ

พรรษา คือ ช่วงเวลาการจำพรรษา

# data[].attributes.body
ถึงโรงเหล้าก็มีควันออกมาจากเตากลั่นมากมาย มีเครื่องตักน้ำผูกไว้ปลายเสา สุนทรภู่เคยดื่มน้ำเหล้าจนเมาเหมือนคนบ้า

ทำบุญบวชกรวดน้ำขอสำเร็จ

พระสรรเพชญโพธิญาณประมาณหมาย

ถึงสุราพารอดไม่วอดวาย

ไม่ใกล้กรายแกล้งเมินก็เกินไป

จึงได้บวชเพื่อจะได้พ้นจากอบายมุข ขอให้ได้ตรัสรู้ดังพระพุทธเจ้า แต่เหล้าเคยทำให้รอดชีวิตดังนั้นจะเมินไปก็เกินไป

คำศัพท์

คันโพง=เครื่องตักน้ำ

เหมือนหนึ่งบ้าเป็นน่าอาย=บ้าจนน่าอาย

พระสรรเพชญโพธิญาณ=พระปัญญา

สุรา=เหล้า

# data[].attributes.headline
กลุ่ม7 ขอเดชาพระพุทคุณได้ช่วยให้เกิดชาติหน้ามีอายุยืนนานหมื่นปี เหมือนดั่งศิลาอยู่คู่ฟ้าแผ่นดินและขอให้เป็นจริงดังใจปรารถนา

# data[].attributes.subject
กลุ่ม7 ขอเดชาพระพุทคุณได้ช่วยให้เกิดชาติหน้ามีอายุยืนนานหมื่นปี เหมือนดั่งศิลาอยู่คู่ฟ้าแผ่นดินและขอให้เป็นจริงดังใจปรารถนา

# data[].attributes.body
แม้นม้วยตาย,= สิ้นสุด, วายวอด

เดชา= อำนาจ ไฟร้อน

สิ่งของขาวเหลืองเครื่องสำเภา= ภาชนะพวกเครื่องทองเหลือง เครื่องโลหะขาว เช่น พาน ขัน จอก ซึ่งบรรจุสำเภามาจากต่างประเทศ

ตอง=ชื่อหนึ่งของปลาสลาด

วาสนา=บุญบารมี, กุศลผลบุญที่ทำให้ได้รับลาภยศ