# data[].attributes.headline
Сүйек қосылыстары туралы ілім- Артрология

# data[].attributes.subject
Сүйек қосылыстары туралы ілім- Артрология

# data[].attributes.body
Жоспар:

1.Сүйек қосылыстарының классификациясы

2.Буындар биомеханикасы,буындар классификациясы

3.Тұлға сүйек қосылыстары

4.Аяқ,қол сүйек қосылыстары

# data[].attributes.headline
Жұмыс мақсаты:

# data[].attributes.subject
Жұмыс мақсаты:

# data[].attributes.body
Сүйектің байланыстары-артрология туралы ғылым.Сүектің байланысу механизмдерімен танысып,адам денесіндегі сүйек типтері мен олардың бір-бірімен байланысын түсіндіру.

# data[].attributes.body
Сүйек қосылыстары тірек-кимыл аппаратының бір бөлігі болып табылады, олар сүйектерді өзара қосып, байланыстырып тұрады.

# data[].attributes.headline
Cүйек қосылыстарының классификациясы

# data[].attributes.subject
Cүйек қосылыстарының классификациясы

# data[].attributes.body
Фиброзды косылыстар, articulationes fibrosae, сүйектердің әр түрлі дәнекер тін арқылы қосылуымен сипатталады. Бұл қосылыстарға синдесмоздар, жіктер және кағу жатады

# data[].attributes.headline
Сүйек қосылыстарының классификациясы

# data[].attributes.subject
Сүйек қосылыстарының классификациясы

# data[].attributes.body
Сүйек қосылыстарының негізгі екі: үзіліссіз (үздіксіз) және үзілісті (үздікті) түрлерін ажыратады. Сүйек косылыстарының үшінші түрі - жартылай буындар (симфиз) деп аталады.

# data[].attributes.custom_properties.NjnaAVQY
Үзіліссіз косылыстар жағдайында сүйектер бір-бірімен дәнекер ұлпалары арқылы байланысады. Омыртқалылар эволюциясында жэне адам эмбриогенезінде 
алдымен үзіліссіз, одан кейін үзілісті қосылыстар пайда болады.

# data[].attributes.headline
Сүйек қосылыстарының классификациясы

# data[].attributes.subject
Сүйек қосылыстарының классификациясы

# data[].attributes.body
Синхондроздар, synchondroses немесе шеміршектік косылыстар (articulationes cartilaginae) деп сүйектердің шеміршектік тін арқылы косылуы аталады.Бұл қосылыстар беріктігі және серпімділігімен сипатталады. Құрылымы бойынша гиалинді (кабырғалык шеміршектер) және талшықты (омырткааралық дисктер) шеміршектерді ажыратады. Сақталу уақытына байланысты тұрақты (омыртқааралык дисктер, бассүйектің жыртық тесігінің шеміршегі) және уақытша синхондроздар деп бөлінеді.

# data[].attributes.headline
Сүйек қосылыстарының классификациясы

# data[].attributes.subject
Сүйек қосылыстарының классификациясы

# data[].attributes.body
Буындар немесе синовиалық қосылыстар, articulationes synoviales, сүйектердің үзіліссіз қосылыстары болып табылады. Буын үш құрылымдык бөліктен: шеміршекпен жабылған буындық беттерден, буын капшығынан және буын қуысынан түзіледі.

# data[].attributes.headline
Буындар биомехаикасы

# data[].attributes.subject
Буындар биомехаикасы

# data[].attributes.body
Адам буындарындағы қимылдар әртүрлі болып келеді. Осы түрлі қозғалыстар буындар биомеханикасы бойынша негізгі үш: фронталды, сагитталды жэне вертикалды біліктерді айнала жүреді.

# data[].attributes.custom_properties.NjnaAVQY
Буындардағы козғалыс буындық беттердің пішіндеріне карай: цилиндртәрізді, ертоқымтәрізді, шартәрізді т.с.с болып бөлінеді

# data[].attributes.headline
Тұлға сүйектерінің қосылыстары

# data[].attributes.subject
Тұлға сүйектерінің қосылыстары

# data[].attributes.body
II мойын омыртқасынан V бел омыртқасына дейін олардың денелері шеміршектік омыртқааралық дисктер, disci intervertebrales, жэне омыртқааралық симфиздер, symphysis intervertebrales, арқылы байланысқан.

# data[].attributes.headline
Омыртқа бағанасының бассүйекпен қосылысы

# data[].attributes.subject
Омыртқа бағанасының бассүйекпен қосылысы

# data[].attributes.body
Бұл жерде бір-бірімен тығыз байланысты үш: ауыз омыртка - шүйде, ауыз омыртқа-біліктік ортаңғы жэне ауыз омыртка-біліктік латералды буындар орналасқан.Ауыз омыртка-шүйде буыны, art. atlantooccipitalis жұп, айдаршықты, екі білікті жэне үйлесімді буын. Буынды шүйде сүйектің айдаршықтары мен ауыз омыртқаның жоғарғы буындық беттері түзеді.Ауыз омыртқа-біліктік ортаңғы буын, art. atlantoaxialis mediana, ауыз омыртқаның алдыңғы доғасының артындағы тістік шұңқыр мен біліктік омыртқа тісінің алдыңғы буындык бетінің арасында жэне тістің артқы буындық беті мен көлденең байламның буындык бетінің аралығында орналасқан.Ауыз омыртка-біліктік латералды буын, art. atlantoaxialis lateralis жұп, ортаңғы буынмен бірге (үш буын) үйлесімді буындар болып табылады.

# data[].attributes.headline
Қабырғалардың омыртқа бағанасымен қосылыстары

# data[].attributes.subject
Қабырғалардың омыртқа бағанасымен қосылыстары

# data[].attributes.body
Қабырғалар омыртқалармен қабырға-омыртқалык буындар, articulationes costovertebrales, арқылы қосылады. Бұл буындарға екі буын жатады: қабырға басының буыны және қабырға-көлденендік буын.

# data[].attributes.headline
Бассүйектің қосылыстары

# data[].attributes.subject
Бассүйектің қосылыстары

# data[].attributes.body
Бассүйек сүйектері өзара жіктер, синхондроздар, синостоздар жэне шьщшыт буыны аркылы буындасады. Ьассүйектің жіктері, suturae сгапіі, фиброзды косылыстарға жатады. Бассүйек күмбезінің сүйектері жіктер арқылы косылады. Маңдай жэне шеке сүйектерінің арасындағы тісті жік - тәжді жік, sutura coronalis екі шеке сүйегінің арасындағы сагитталды жік, sutura sagittalis шеке жэне шүйде сүйектерінің арасында тісті жік - ламбдатэрізді жік, sutura lamhdoidea, деп аталады. Самай және шеке сүйектерін қабыршақты жік, sutura squamosa байланыстырып жатады. Бет сүйектері бір-бірімен тегіс жіктер, sutura plana аркылы косылады. Жіктердің атауы бір-бірімен байланысатын екі сүйектің аттарымен белгіленеді, мысалы, sutura frontonasalis, sutura sphenonasalis және т.с.с.

# data[].attributes.headline
Қол сүйектерінің қосылыстары.

# data[].attributes.subject
Қол сүйектерінің қосылыстары.

# data[].attributes.body
Қол сүйектерінің арасындағы қосылыстардың түрлері қолдың

алуан түрлі қызмет атқаруына мүмкіндік береді. Мысалы, қолдың

және аяқтың ұқсас буындарын (иык және ұршық буындары, кәрі

жілік-білезік және сирақ-асық буындары) салыстырсақ қол

буындарындағы қимыл аяқ буындарына қарағанда ауқымды және

әртүрлі болады. Қол сүйектерінің косылыстары: иык белдеуінің және

қолдың еркін бөлігінің буындары болып екіге бөлінеді.

# data[].attributes.headline
Иық белдеулерінің буындары

# data[].attributes.subject
Иық белдеулерінің буындары

# data[].attributes.body
Иық белдеуінің буындары екі негізгі компоненттен тұрады: төс-бұғана және акромион-бұғана буындары.

1. Төс-бұғана буыны (articulatio sternoclavicularis): Төстің бүғана тілігі мен бүғананың төстік шеті арқылы түзілген. Бұл буын ішіндегі буын дискі (discus articularis) буын қуысының бөліктерін бөліп тұрады. Көп білікті буын ретінде қызмет етеді және қозғалыстарды сагитталды, вертикалды және фронталды біліктер айналасында орындайды.

2. Акромион-бұғана буыны (articulatio acromioclavicularis): Бүғананың акромиондық шеті мен акромионның буындық беттері арасында орналасқан. Бұл жалпақ пішінді буын, көп білікті, бірақ қозғалыс көлемі шектеулі. Буындарды ұстап тұратын бірнеше байламдар бар, соның ішінде акромион-бұғана және құстұмсық-бұғана байламдары (lig. acromioclaviculare, lig. coracoclaviculare).

Иық белдеуіндегі басқа құрылымдарға жауырынның көлденең байламдары және құстұмсық-акромиондық байлам жатады.

# data[].attributes.body
Иық буыны (articulatio humeri) тоқпан жіліктің басы мен жауырынның буындық ойысы арқылы түзілген. Бұл пішіні бойынша шар тәрізді және көпбілікті.

Иық буынының ерекшеліктері:

1. Буындық ойыстың жиегінде буындық ернеу (labrum glenoidale) орналасып, буын беттерінің сәйкестігін арттырады.

2. Құстұмсық-тоқпан жілік байламы (lig. coracoacromiale) буынды үстінен бекітіп тұрады.

3. Иықтың екі басты бұлшықетінің сіңірі (tendo m. bicipitis brachii) буын арқылы өтіп, синовиалды қынаппен жабылған.

Иық буынының қозғалыстары:

1. Фронталды білік: бүгу және жазу.

2. Сагитталды білік: әкелу және әкету (горизонталды деңгейден жоғары көтерілуге құстұмсық-тоқпан жілік байламы кедергі жасайды).

3. Вертикалды білік: ішке және сыртқа айналу.

4. Шеңберлік қозғалыстар.

# data[].attributes.headline
Шынтақ буыны

# data[].attributes.subject
Шынтақ буыны

# data[].attributes.body
Шынтақ буыны (articulatio cubiti) — үш сүйектен тұратын күрделі буын: тоқпан жілік, шынтақ жілік және кәрі жілік. Бұл буын үш түрлі буынның қосындысы болып табылады және бір қапшықпен қоршалған.

1. Тоқпан-шынтақ жілік буыны (articulatio humeroulnaris): Тоқпан жілік пен шынтақ жілік аралығында орналасып, бүгу және жазу қимылдарын орындайды.

2. Тоқпан-кәрі жілік буыны (articulatio humeroradialis): Тоқпан жіліктің шығыршығы мен кәрі жіліктің буындық шұңқырынан түзілген, шар тәрізді және көпбілікті буын.

3. Проксималды кәрі-шынтақ жілік буыны (articulatio radioulnaris proximalis): Бұл буын пронация және супинация қимылдарын орындауға жауапты.

Буынның негізгі қозғалыстары:

• Фронталды білік: бүгу және жазу.

• Вертикалды білік: пронация және супинация.

# data[].attributes.headline
Білек сүйектері

# data[].attributes.subject
Білек сүйектері

# data[].attributes.body
Білек сүйектерінің қосылысы кәрі жілік пен шынтақ жіліктің арасындағы байланысқа негізделген және мыналардан тұрады:

1. Проксималды кәрі-шынтақ жілік буыны (articulatio radioulnaris proximalis): Бұл буын кәрі жілік пен шынтақ жілік арасындағы пронация және супинация қимылдарын қамтамасыз етеді.

2. Дисталды кәрі-шынтақ жілік буыны (articulatio radioulnaris distalis): Бұл буын да пронация және супинацияға жауап беріп, білек сүйектерінің үйлесімді қозғалысына қатысады.

3. Аралық мембрана (membrana interossea antebrachii): Кәрі және шынтақ жіліктерін біріктіріп, олардың тұрақтылығын сақтайды және қозғалыстарды шектейді.

Бұл қосылыстар білек сүйектерінің үйлесімді қозғалысы мен тұрақтылығын қамтамасыз етеді.

# data[].attributes.headline
Аяқ сүйектерінің қосылыстары

# data[].attributes.subject
Аяқ сүйектерінің қосылыстары

# data[].attributes.body
Жамбас сүйектері сегізкөзбен жэне өзара үзілісті, үзіліссіз жэне

симфиз арқылы косылады. Аяқ белдеуінің буындары тіректік Қызметіне байланысты аз қозғалмалы болып табылады.

# data[].attributes.headline
Тұтас жамбас

# data[].attributes.subject
Тұтас жамбас

# data[].attributes.body
Жамбас сүйектері, сегізкөз, қүйымшақ жэне байламдар

жамбасты, pelvis қүрайды. Жамбас тұлғаны аякпен байланыстырып

тұрады. Жамбасты - үлкен жэне кіші жамбас деп екі бөлікке бөледі.

Оларды шекаральщ сызық, linea terminalis бөліп түрады. Ыпеа

terminalis-ті түзетін анатомиялык құрылымдар: мүйіс, мықын

сүйектерінің доғатэрізді сызығы, касаға сүйектерінің кыры жэне

қасаға сүйегінің жоғарғы жиегі.

# data[].attributes.headline
Аяктың еркім бөлігінің косылыстары

# data[].attributes.subject
Аяктың еркім бөлігінің косылыстары

# data[].attributes.body
Үршык буыны, articulatio coxae жамбас сүйектің үршықтык

ойысы мен ортан жілік басынан түзілген. Үршык ойысының жиегінде

- ұршықтық ернеу, labrum acetabulare, орналаскан, оның ұршык

ойысы тілігінің үстінен өтетін бөлігі - ұршық ойысыныц көлденең

-байламы, lig. transversum acetabuli деп аталады. Олар буынның

конгруэнттілігін арттырады.

# data[].attributes.body
Сүйек қосылыстары тірек-қимыл аппаратының негізгі аппараттары болып табылады.Адам денесіндегі сүйектер бір-бірімен буын,шеміршек,дәнекер ұлпалары арқылы байланысады.Олардың әрқайсысы атқаратын қызметіне,құрылымына байланысты әр түрлі типке бөлінеді.Адам организміндегі сүйектер бір-бірімен өзара үзіліссіз,үзілісті байланыстармен байланысады.

# data[].attributes.headline
Қолданылған әдебиеттер:

# data[].attributes.subject
Қолданылған әдебиеттер:

# data[].attributes.body
Адам анатомиясы Т.С.Косманбетов,

А.М.Искиндирова,Б.Ш.Шакенов,Л.А.Искакова,А.Б.Аубакиров

Приложения: Easy anatomy 3D