# data[].attributes.body
Lees de tekst en beantwoord de vragen:

1: wat vroeg Willibrord aan de Frankische koning?

2: Wat zou er gebeurd zijn als Willibrord niet naar Nederland kwam?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Franken en Friezen
In 690 komt de Engelse Willibrord aan in de Lage Landen. Deze monnik en missionaris uit Northumbrië is met twaalf gezellen de Noordzee overgestoken om het christendom te verspreiden in het land van de Friezen. Zijn eigen land is al eerder gekerstend. Het Friese gebied beslaat de kuststrook van de Westerschelde tot aan de Weser. De Friezen houden vast aan hun oude gebruiken en geloven in goden als Wodan en Donar.

Van zijn voorgangers weet Willibrord dat het bekeren van de Friezen geen eenvoudige zaak is. Daarom vraagt hij om steun bij het Frankische hof. Het Friese gebied grenst aan het Frankische Rijk, dat onder koning Clovis twee eeuwen daarvoor al het christelijke geloof heeft aangenomen. De Friese elite beschouwt de missionarissen als handlangers van de Franken, met wie de Friezen regelmatig in botsing komen.

De strijd tussen Franken en Friezen kent een wisselende geschiedenis van bondgenootschappen en conflicten. Er is geen sprake van een harde grens tussen Fries en Frankisch gebied: na elk gevecht schuiven óf de Friezen een stukje naar het zuiden óf de Franken naar het noorden. Zo valt Utrecht onder wisselend gezag. Rond 630 - tijdens een periode van Frankische successen - laat de Frankische koning Dagobert het eerste kerkje van Utrecht bouwen op het huidige Domplein. Kort daarop wordt het onder Fries gezag weer verwoest.

Kerstening
Op aandringen van de Frankische vorsten benoemt de paus Willibrord tot 'aartsbisschop van de Friezen'. De Franken kunnen zo via de aartsbisschop invloed uitoefenen op het bestuur van de Friese gebieden. In 696 vestigt Willibrord zich in Utrecht en herbouwt de verwoeste kerk. Ook geeft hij opdracht tot het bouwen van een nieuwe kerk en sticht hij een klooster.

Vanuit Utrecht trekken de missionarissen vervolgens het land van de Friezen in. Deels met succes: tegen het einde van Willibrords leven - hij sterft in 739 - zijn veel mensen in de kuststreek tot het christendom bekeerd. Maar in de rest van het Friese gebied stuiten de missionarissen op verzet. Bekend is het verhaal van de dood van Bonifatius, die op zendingsmissie rond 754 bij Dokkum wordt vermoord. Pas aan het einde van de achtste eeuw komt er door de wapens van de Franken een einde aan de strijd. De kerstening van Europa breidt zich daarna langzamerhand verder uit naar het noordoosten. Het is een lang proces. Vanaf 1100 is Scandinavië gekerstend. In 1387 laat Litouwen, het laatste 'heidens' land van Europa, zich bekeren tot het christendom.

Doopbelofte
Elke bekeerling moet een doopbelofte uitspreken. Uit de tijd van Willibrord is zo'n doopbelofte bewaard gebleven, in het Nederlands van 1400 jaar geleden. In het document staat met welke Germaanse gewoonten en gebruiken de bekeerlingen moeten breken. De belofte luidt:

Ec forsacho diabolae, end allum diobolgeldae, end ec forsacho allum dioboles wercum and wordum, Thunaer ende Woden ende Saxnote ende allum them unholdum the hira genotas, sint. Ec gelobo in Got alamehtigan fadaer. Ec gelobo in Crist gotes suno. Ec gelobo in Halogan Gast.

Ik zweer de duivel af, en alle duivelsoffers, en ik verzaak alle werken en woorden van de duivel, Donar, Wodan, Saxnot en de afgoden die hun gezellen zijn. Ik geloof in God de almachtige Vader, in Christus Gods Zoon en in de Heilige Geest.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
‘wij en onze opvolgers zullen iedereen recht doen’ : het…

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
'de boodschapper van god' pag. 21-24 in: van tijd tot tijd: nederlandse…

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
willibrord en bonifatius : waren ze ooit in nederland?

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
van hunebed tot bonifatius : vroege sporen van religie in…

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
de tijd van monniken en ridders : 500-1000

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
750 jaar dom en rondom : vier publiekslezingen door…

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
nederland van prehistorie tot beeldenstorm

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
joris van eijnatten en fred van lieburg nederlandse religiegeschiedenis

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
elisabeth peters-van tol willibrord : een eigentijdse vertelling van…

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
is dan niets meer heilig? (pagina 24 t/m33) in: over…

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
m.p. boidin: bonifatiusof de schone schijn van dokkum

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
kasteel in zicht! : op avontuur in kastelen van nederland en vlaanderen (9+)

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
de eerste steen van de domtoren in utrecht wordt gelegd

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
schoolplaat willibrord de apostel der friezen

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
digitale visualisatie van de heilig kruiskapel en st. salvatorkerk

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
schooltv beeldbankclip bonifatius bij dokkum vermoord

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
afb. sint-maarten vernielt afgodsbeelden. stenen bijl met zilveren vatting

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
afb. willibrord komt aan in nederland. aurifries

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
mogelijk van de hand van jacob van malborch

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
utrecht altijd: bisschop bernold en het
utrechtse kerkenkruis

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
over het sint willibrordus-monument in utrecht

# data[].attributes.attachment_link.description
De Friezen die rond 700 in het kustgebied wonen, worden door christenen gezien als heidenen. Dit volk laat zich niet bekeren, totdat de Engelse monnik Willibrord arriveert. Hij weet veel Friezen voor...

# data[].attributes.body
Luister het fragment:

Wat probeerde Willibrord om de Friezen tot één god te bekeren?

# data[].attributes.attachment_link.description
Willibrord is een Engelse missionaris, die de Noordzee oversteekt om de Friezen in het kustgebied van Nederland te bekeren tot het christendom.

# data[].attributes.body
Ga naar de link van deze vensterplaat en beantwoord de volgende vragen:

1: beschrijf wat je allemaal ziet op deze vensterplaat.

2: Waarom zou Willibrord's missie om mensen tot het christendom te bekeren successen en uitdaging hebben gehad?

# data[].attributes.attachment_link.description
Ontdek hier de Canon van Nederland in één minuut.

# data[].attributes.body
Zoom in op de plaat.

Klik op het mannetje links van het jaar 500, in de tweede rij (zoals hier op het plaatje staat)

Klik dan op "quiz"

Kijk eerst het filmpje en doe dan de quiz

Vraag: Wat is jouw score van de 100?

# data[].attributes.headline
Klaar? Maak je eigen informatieve poster over Willibrord

# data[].attributes.subject
Klaar? Maak je eigen informatieve poster over Willibrord

# data[].attributes.body
Gebruik de informatie van de les van vandaag, of de filmpjes of mijn les van vorige week

Via elementen kan je allemaal vormpjes, achtergronden, foto's toevoegen

Tekst kan je toevoegen door op "tekst" en dan "tekstvak toevoegen" te drukken

# data[].attributes.attachment_link.description
Login to access and create your next design.

# data[].attributes.headline
Klaar met de informatieposter? Dan kan je hier in de canon van Nederland kijken wat er nog meer in de tijd van Willibrord was

# data[].attributes.subject
Klaar met de informatieposter? Dan kan je hier in de canon van Nederland kijken wat er nog meer in de tijd van Willibrord was

# data[].attributes.attachment_link.description
Canonvannederland.nl is bedoeld voor alle geïnteresseerden in de Nederlandse cultuur en geschiedenis, en in het bijzonder voor leerlingen en docenten in bovenbouw basisonderwijs en onderbouw voortgezet onderwijs.