# data[].attributes.attachment_link.readable_text
O ile większość rozwiązań dotyczących granicy zachodniej zapadło podczas konferencji wersalskiej lub w wyniku późniejszego arbitrażu mocarstw, o tyle granica wschodnia została ukształtowana przede wszystkim w wyniku działań militarnych. Zmagania o jej przebieg były nie tylko sporem o przynależność terytorialną niektórych obszarów, ale były również walką o „być albo nie być" państwa polskiego. II RP stanowiła dla bolszewików zaporę w szerzeniu ogólnoświatowej rewolucji proletariackiej. Gdyby Polska przegrała z Rosją Radziecką, najprawdopodobniej zostałaby przez nią wchłonięta i stałaby się jedną z republik.

O kształcie granicy wschodniej zadecydowały też starcia z Ukraińcami. Dążenia polskie natrafiły na aspiracje ukraińskie zmierzające do utworzenia niezależnego państwa na tych obszarach, do których pretensje zgłaszali również Polacy (przede wszystkim Galicja Wschodnia).

W samej Rzeczpospolitej ukształtowały się dwie wizje przebiegu granicy wschodniej prezentowane przez wpływowych polityków polskich Romana Dmowskiego i Józefa Piłsudskiego.

Dmowski był zwolennikiem koncepcji inkorporacyjnej, zakładającej włączenie w skład Rzeczypospolitej terenów w większości zamieszkanych przez ludność polskojęzyczną lub tych, na których Polacy znajdowali się w mniejszości, ale stanowili swego rodzaju elitę polityczną, gospodarczą i kulturalną. Liczył na to, że uda się doprowadzić do asymilacji osób innej narodowości i tym samym utworzenia państwa jednonarodowego. Na wschodzie do Polski miały być przyłączone takie tereny, jak Litwa, Galicja Wschodnia oraz ziemie po rzekę Berezynę.

Koncepcja federacyjna Józefa Piłsudskiego nawiązywała do idei monarchii jagiellońskiej. Piłsudski chciał powiązać Polskę sojuszem gospodarczym i militarnym z Ukrainą, Białorusią i Litwą. Państwa te oddzielałyby II RP od terytorium Rosji, a sam sojusz stanowiłby przeciwwagę dla dominacji Rosji i Niemiec w tej części Europy.

Próby ustanowienia granicy wschodniej rozpoczęły się jeszcze w trakcie I wojny światowej. Uwarunkowane były dążeniami Ukraińców do utworzenia własnego państwa.

Kiedy w Rosji władzę przejęli bolszewicy, Ukraińcy zdecydowali się na ogłoszenie niepodległości i utworzenie Ukraińskiej Republiki Ludowej (URL). Niemniej wojska ukraińskie nie były w stanie w starciu z bolszewikami utrzymać niezależności państwa. Toteż zwrócono się o pomoc do państw centralnych. Ukraińska delegacja przybyła na radziecko‑niemieckie rozmowy pokojowe w Brześciu. Zanim doszło do podpisania traktatu pokojowego państw centralnych i Rosji, wcześniej Niemcy i Austro‑Węgry podpisały porozumienie z URL. Zgodnie z nim (znalazło to później potwierdzenie w pokoju brzeskim) państwa centralne uznawały istnienie URL. Ponadto Niemcy i Austro‑Węgry odstępowały proklamowanej Ukraińskiej Republice Ludowej Chełmszczyznę z miastem Chełmem i część Podlasia. Natomiast teren Galicji Wschodniej miał stanowić odrębny, autonomiczny obszar należący do monarchii austro‑węgierskiej.

Dla zainteresowanych

Mimo że traktat został podpisany i przez Niemcy, i przez Austro‑Węgry, Cesarstwo Niemieckie wolało widzieć „państwo ukraińskie" jako bardziej zależne od siebie. Toteż z inicjatywy Niemiec Pawło Skoropadski dokonał zamachu stanu i powołał Hetmanat (państwo istniało od kwietnia do grudnia 1918 roku), likwidując tym samym URL. Ponowna proklamacja niezależnego państwa ukraińskiego była efektem kapitulacji państw centralnych. Skoropadski stracił protektora. 14 grudnia 1918 roku Symon Petlura i Wołodymyr Wynnyczenko przeprowadzili przewrót wojskowy. Proklamowano ponownie Ukraińską Republikę Ludową. Podobnie jednak jak dla jej poprzedniczki ogromnym zagrożeniem okazali się bolszewicy.

W sporach z Polakami najważniejszą rolę odgrywała jednak Galicja Wschodnia, która nie weszła w skład URL. Nie było możliwości wyznaczenia na tym obszarze granicy, która uwzględniałaby kwestie etniczne. Region zamieszkiwali Polacy (w miastach oraz w rejonach Lwowa i Tarnopola), Ukraińcy (głównie na wsi), Niemcy, Żydzi, Ormianie. Przez lata Austriacy wykorzystywali spory narodowe w tym rejonie. Kiedy ich wojska zaczęły się wycofywać ze Lwowa, przekazali władzę w mieście oraz magazyny z bronią Ukraińcom. W nocy z 31 października na 1 listopada 1918 roku Ukraińcy proklamowali utworzenie Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej (ZURL), niezależnej od URL, zajmując gmachy publiczne i wojskowe Lwowa.

Decyzja o utworzeniu ZURL miała wpływ na rozpoczęcie starć polsko‑ukraińskich i zainicjowanie wojny o polską granicę wschodnią. Mieszkający we Lwowie Polacy rozpoczęli walkę o odzyskanie miasta z rąk ukraińskich. Do starć przystąpili ochotnicy. Podkreślany jest przede wszystkim udział dzieci i młodzieży, nazwanych Orlętami Lwowskimi. Najmłodszy z poległych uczestników walk miał 9 lat. Ci, którzy zginęli, znaleźli miejsce spoczynku na Cmentarzu Łyczakowskim. Wydzielona na ich pochówek część ma nazwę Cmentarza Obrońców Lwowa potocznie nazywana Cmentarzem Orląt Lwowskich.

Kapsuła czasu

Cmentarz Orląt Lwowskich został zbudowany w okresie dwudziestolecia międzywojennego. Wzniesiono na nim pomnik Chwały. Po obu stronach pomnika umieszczono lwy z tarczami, na których znalazły się napisy: „Zawsze wierny" i „Tobie, Polsko". Pomnik, podobnie jak cmentarz, został zniszczony: częściowo podczas II wojny, ale głównie w latach 70. XX wieku w efekcie zwykłego barbarzyństwa. Odnowiono go dopiero na przełomie XX/XXI wieku. W 2005 roku dokonano jego uroczystego otwarcia (w obecności władz polskich i ukraińskich). Wydarzenie to potraktowano jako symbol pojednania polsko‑ukraińskiego.

Z odsieczą mieszkańcom Lwowa przybyły oddziały polskie dowodzone przez pułkownika Michała Tokarzewskiego‑Karaszewicza Michała Tokarzewskiego‑Karaszewicza . Udało im się opanować miasto, jednak zmagania o Galicję Wschodnią i Wołyń trwały nadal. Wiosną 1919 roku na teren Galicji skierowano Błękitną Armię, która wyparła wojska ukraińskie za rzekę Zbrucz. Zawieszenie broni między walczącymi stronami podpisano we wrześniu 1919 roku.

Ostateczne rozstrzygnięcie, przyznające Polsce sporny teren, było decyzją mocarstw i zapadło w marcu 1923 roku.

# data[].attributes.attachment_link.description
O ile większość rozwiązań dotyczących granicy zachodniej zapadło podczas konferencji wersalskiej lub w wyniku późniejszego arbitrażu mocarstw, o tyle granica wschodnia została ukształtowana przede wszystkim w wyniku działań militarnych. Zmagania o jej przebieg były nie tylko sporem o przynależność terytorialną niektórych obszarów, ale były również walką o „być albo nie być" państwa polskiego.

# data[].attributes.headline
Animacja pokazująca kształtowanie się granic II Rzeczpospolitej

# data[].attributes.subject
Animacja pokazująca kształtowanie się granic II Rzeczpospolitej

# data[].attributes.attachment_link.title
II RP - Droga do niepodległości (Animacja zmiany granic)

# data[].attributes.headline
Zadanie domowe!      Na ocenę! proszę o przesłanie mailem do 24 kwietnia!

# data[].attributes.subject
Zadanie domowe!      Na ocenę! proszę o przesłanie mailem do 24 kwietnia!

# data[].attributes.body
Odpowiedz na pytania. Wszystkie potrzebne informacje znajdziesz w podręczniku.
1. Kiedy i w jaki sposób  Józef Pisudski ocalił Rosję Radziecką?
2. Kto wygrał Bitwę Warszawską, a kto - nad NIemnem?
3.Na czym polegał "bunt" Żeligowskiego?
4. Dlaczego Bitwa Warszawska nazywana jest "cudem nad Wisłą"?

# data[].attributes.body
klasa 7a

https://zoom.us/j/97598226608?pwd=aU51TWxBa1BvVUVsN2RBVDRmdU1DZz09

Meeting ID: 975 9822 6608

Password: 8hsM7i

Wtorek  21 kwietnia  godzina 12!!! Wystarczy  tylko kliknąć na link!

klasa 7b

https://zoom.us/j/98391861339?pwd=QUFLRlFqYVZibUJPMDErU0ZPMzAwdz09

Meeting ID: 983 9186 1339

Password: 0uXSRk

Środa 22  kwietnia  godzina 12!!! Wystarczy  tylko kliknąć na link!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Użytkowniku,

Wygląda na to, że używasz dodatku do swojej przeglądarki, który blokuje reklamy.
Aby móc oglądać materiał prosimy o jego wyłączenie.
Dziękujemy! Redakcja TVP VOD

WYŁĄCZ BLOKADĘ

Odtworzenie biegu wydarzeń, które sprawiły, że armie bolszewickie doszły na odległość 20 kilometrów od Warszawy...

Moja lista Usuń z mojej listy

Odtworzenie biegu wydarzeń, które sprawiły, że armie bolszewickie doszły na odległość 20 kilometrów od Warszawy... ROZWIŃ

Odtworzenie biegu wydarzeń, które sprawiły, że armie bolszewickie doszły na odległość 20 kilometrów od Warszawy w 1920 roku. ZWIŃ

Moja lista Usuń z mojej listy

Moja lista Usuń z mojej listy

# data[].attributes.attachment_link.title
Sensacje XX wieku - Wojna Polsko-Bolszewicka 1920 roku

# data[].attributes.attachment_link.description
Wygląda na to, że używasz dodatku do swojej przeglądarki, który blokuje reklamy. Aby móc oglądać materiał prosimy o jego wyłączenie. Dziękujemy! Redakcja TVP VOD WYŁĄCZ BLOKADĘ Odtworzenie biegu wydarzeń, które sprawiły, że armie bolszewickie doszły na odległość 20 kilometrów od Warszawy...

# data[].attributes.headline
Proszę zapoznać się z tematem na stronie 183 - 189

# data[].attributes.subject
Proszę zapoznać się z tematem na stronie 183 - 189

# data[].attributes.body
proszę zwrócić uwagę na:
1.  daty: II 1919, V 1919,  13-16.08. 1920
2.  przyczyny i okoliczności  wybuchu wojny między Polską a Rosją Radziecką
3. pojęcie cudu nad Wisłą i znaczenie Bitwy Warszawskiej dla państwa polskiego
4. jak przebiegały ostateczne granice II Rzeczpospolitej

# data[].attributes.attachment_link.title
Kształtowanie się granic II Rzeczpospolitej - GWO - Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe

# data[].attributes.body
1. Jeżeli nie macie podręczników proszę do mnie napisać to podam kod do e - podręcznika.
2. Można sobie założyć konto na padlet.com i wtedy będzie mogli dodawać zdjęcia bądź komentarze.
3. Wszystkie zrobione prace (jeżeli coś będzie zadane) można albo przysłać do mnie mailem (agnieszka_kokorzycka@o2.pl) lub dodawać je tutaj.
Prace możecie wykonywać na komputerze lub wstawiać zdjęcia waszych prac.
4 We wtorki (7a), w środy (7b) o godzinie 12.00 będzimy  spotykać się na zoom.us aby omówić ostatni temat. Pamiętajcie,  żeby do tego czasu zapoznać się z tematem, zastanówcie się czy macie jakieś pytania, czy coś jest niejasne.  Jeżeli ktoś z Was nie może wziąć udziału w spotkaniu to nie ma problemu ( nie może oznacza, że nie ma dostępu to internetu!
Uwaga jeżeli chcecie korzystać z zooma na telefonie lub tablecie trzeba ściągnąć aplikację.  No i trzeba się uczesać :)