# data[].attributes.body
Czemu szkoła nie spełnia wymagań prawa w zakresie RODO

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jak rozmawiać z dziećmi o wojnie

Rolą rodziców i opiekunów jest tłumaczenie dzieciom otaczającej je rzeczywistości. Dotyczy to także wydarzeń trudnych, bolesnych i tragicznych. W idealnym świecie nikt nie musi wyjaśniać dziecku, czym jest wojna. Jednak nasz świat nie jest idealny.

W związku z informacjami o wojnie dzieci odczuwają to samo, co dorośli: bezradność, smutek, szok, strach, złość, rozpacz, współczucie, zagubienie i inne emocje, które mogą towarzyszyć tej sytuacji. Jednak o ile dorośli zdążyli w ciągu życia wypracować strategie radzenia sobie z lękiem i kryzysowymi wydarzeniami, o tyle dzieci potrzebują ich wsparcia, żeby zrozumieć i oswoić swoje myśli i uczucia oraz nauczyć się sztuki radzenia sobie z nimi.

Obecna sytuacja wymaga od rodziców, nauczycieli i innych osób sprawujących opiekę nad dziećmi podejmowania rozmów na bardzo trudne tematy, rozmów adekwatnych do wieku dzieci i ich wiedzy. Działania wojenne będą skupiać uwagę dzieci i młodzieży, tak jak każdego z nas. Niejasne, niesprawdzone informacje z mediów mogą prowadzić do niepewności i dezinformacji, a w konsekwencji - do nasilania się strachu o siebie i bliskie osoby. Dlatego jest niezwykle ważne, aby nie unikać tematu wojny, znaleźć przestrzeń do rozmowy o tym, co się dzieje w Ukrainie, o tym, co to dla nas oznacza i do jakich konsekwencji może prowadzić.

Jak zatem opisać dziecku czy nastolatkowi rzeczywistość, która nie mieści się w paradygmacie bezpiecznego świata? W jaki sposób przekazywać informacje o wojnie toczącej się za granicą tak, by jednocześnie chronić wrażliwość i zdrowie psychiczne dziecka?
Już 3 marca o godz. 17:00 odbęcie się webinarium: Atak na Ukrainę. Jak wspierać uczniów, budować relacje w klasach wielokulturowych oraz zapobiegać dyskryminacji. Zapraszamy!
Dopasowanie komunikatu do wieku dziecka

Najważniejszą zasadą jest mówienie dzieciom prawdy. Również o tym, że w Ukrainie wybuchła wojna. Oczywiście język, którym komunikujemy się z dzieckiem, rozmawiając o wojnie, powinien być dostosowany do jego wieku oraz do możliwości rozumienia otaczającego świata, a przede wszystkim - odnosić się do faktów, na które jest ono emocjonalnie i poznawczo gotowe.

Dzieciom uczęszczającym do żłobka oraz w wieku wczesnoprzedszkolnym nie ma potrzeby o wojnie zbyt wiele mówić. Niewiele zrozumieją z takiej rozmowy, więc nie warto ich niepokoić.

W przypadku starszych dzieci warto dawkować informacje i przekazywać tylko te sprawdzone, których jesteśmy pewni na 100 procent. Im dziecko jest starsze, tym odpowiedzi rodziców i opiekunów mogą być bardziej szczegółowe. Jeśli rodzice mają wątpliwość, czy dziecko jest odpowiednio dojrzałe do rozmowy, to warto wybadać, co już wie na ten temat, jakie obrazy kojarzą mu się ze słowem „wojna", jak sobie ją wyobraża, i na tej podstawie przekazywać informacje.

Uczniowie ze starszych klas szkoły podstawowej i ze szkół ponadpodstawowych orientują się już z lekcji historii, czym są wojny. Trzeba też uwzględnić fakt, że za sprawą dostępu do portali internetowych i social mediów uzyskują często wiadomości nierzetelne i wprowadzające niepotrzebną panikę. Podczas rozmowy z nastolatkiem warto sprawdzić, jakimi informacjami już dysponuje, i zapewnić, że jeśli będzie potrzebował wsparcia i rozmowy, to zawsze może się do rodzica zwrócić.

Niezależnie od wieku dziecka należy skupiać się na tym, co dzieje się tu i teraz, nie katastrofizować i nie wybiegać za daleko w przyszłość. Z kolei, jeżeli istnieje obawa, że dane informacje są za trudne dla dziecka, można na jego pytania odpowiedzieć na bardziej ogólnym poziomie.

Wskazówki dla nauczycieli i wychowawców

Specjaliści są zgodni. Jako nauczyciel czy wychowawca jesteś przede wszystkim człowiekiem - masz prawo do swoich emocji i masz prawo najpierw zadbać o uspokojenie siebie, zanim zaczniesz rozmowę o wojnie z dziećmi i młodzieżą.

Nie zaczynaj rozmowy, kiedy przeżywasz silne emocje. Tylko zwiększysz poziom niepokoju swoich podopiecznych.

Jeśli to możliwe, zadbajcie w szkole o filtrowanie treści w serwisach YouTube i na stronach informacyjnych. Dzieci mogą dotrzeć do nieprzeznaczonych dla nich treści nie tylko w domach, lecz także na komputerach szkolnych.

Warto zorganizować lekcje na temat tego, co się aktualnie dzieje, aby uczniowie otrzymali wiedzę ze sprawdzonego źródła, podaną w formie dostosowanej do wieku oraz od osób, które znają. Wiedza zmniejsza lęk i poczucie zagrożenia, jeśli jest podana w odpowiedni sposób.

Dajcie dzieciom i młodzieży okazję do opowiedzenia o swoich emocjach. Pozwólcie im je wyrazić, nie oceniajcie, aktywnie słuchajcie i wspierajcie.

Nawet nauczyciel może ulec zniekształceniom poznawczym, takim jak katastrofizacja, zwłaszcza, gdy towarzyszy mu lęk. Bądź czujny na jej przejawy u siebie i uczniów.

Uczniowie z młodszych klas powinni rozpatrywać sprawy związane z wojną w kategoriach dobra i zła. Przekaż im, że wojna jest złem. Naucz, że nie powinno się kojarzyć wojny z bohaterstwem, z miłością do ojczyzny, ze wspaniałą przygodą. Możesz także sięgnąć po filmy, w których pojawiają się motywy dobra walczącego ze złem, i po przykłady z literatury: wiersze, powieści.

Podczas rozmów z uczniami korzystaj z tekstów literackich i filmowych dotyczących wojny jako pretekstu do dyskusji o obecnej sytuacji.

Wojna to nie tylko lęk. To także poczucie bezradności. Pomóż uczniom radzić sobie z bezradnością. Choć mało możemy zrobić, by powstrzymać wojnę, to jednak wciąż pozostają obszary, na które mamy wpływ, i w tych obszarach możemy podejmować działanie. Działanie mobilizuje, skupia myśli na rozwiązaniu, a nie na problemie i obniża poziom lęku. Zastanówcie się, w jakie działania możecie zaangażować uczniów, lub opowiedzcie im, co robią inni. Warto jest w ten właśnie sposób pokazywać, że nawet w tak dramatycznej sytuacji nie musimy być tylko biernymi obserwatorami napływających informacji. W lokalnej skali możemy również wyjść z inicjatywą i mieć wpływ na bieg wydarzeń przez podjęcie pomocy w takim zakresie, w jakim to jest możliwe.

Zastanówcie się i przedyskutujcie formy wsparcia dla narodu ukraińskiego, choćby symboliczne. Uczniowie mogą przypiąć wstążeczki w kolorach flagi ukraińskiej, samorząd uczniowski może zainicjować zbiórkę datków czy akcję pisania listów z poparciem do ukraińskiego prezydenta.

Porozmawiaj z uczniami o uchodźcach, którzy uciekają przed wojną. Poszukajcie wspólnie sprawdzonych zbiórek pieniężnych i akcji pomocowych. Dzieci, podobnie jak dorośli, czują się bezpieczniej i pewniej, gdy wiedzą, że mogą realnie pomóc. To czas, by pokazać uczniom, jak ważna jest empatia.

Jeśli szkoła, w której uczysz, ma kontakty i związki ze szkołami ukraińskimi, możesz zainicjować napisanie listów z wyrazami wsparcia dla młodzieży i nauczycieli z Ukrainy.

W szkołach, do których uczęszczają dzieci z Ukrainy, należy otoczyć je i ich rodziny szczególną opieką i wsparciem psychologicznym.

Uczniów z Ukrainy warto także zaangażować do wypracowywania pomysłów na odpowiednie wsparcie narodu i społeczeństwa ukraińskiego, a także ich samych. Będą najlepszymi specjalistami w tych sprawach.

W przypadku dzieci z Rosji należy być w tym okresie szczególnie czujnym na wszelkie formy stygmatyzacji i prześladowania. Unikaj utrwalania stereotypów dotyczących Rosjan, takich jak stwierdzenia, że wszyscy Rosjanie są źli, okrutni, bezmyślni. Wśród nich także są ludzie, którzy nie chcieli wojny i są jej ofiarami.

W czasie rozmów i dyskusji ze starszymi uczniami, z nastolatkami może pojawić się tematyka trudnych i bolesnych relacji polsko-ukraińskich podczas II wojny światowej. Nie unikaj i nie lekceważ tego tematu. Porozmawiaj z nimi o tym, czym jest odpowiedzialność zbiorowa. Podkreśl, że nie zbudujemy porozumienia i pokoju, jeśli będziemy się licytować na to, czyje cierpienie było większe.

Napaść na Ukrainę to także agresja i wojna w internecie. Wyjaśnij uczniom obecność nieprawdziwych informacji w sieci. Naucz ich odróżniać rzetelne źródła informacji od tych niesprawdzonych, siejących dezinformację i podsycających niepotrzebne emocje. Ostrzeż ich przed fałszywymi profilami obecnymi w mediach społecznościowych. Uczul młodych ludzi na przekazy propagandowe i fake newsy.

Wskazówki dla rodziców

Masz prawo i obowiązek w pierwszej kolejności zadbać o swój spokój. Postaraj się uspokoić i ochłonąć na tyle, na ile będzie to możliwe. Twoje zdenerwowanie i napięcie nic tu nie pomogą, a mogą jedynie pogorszyć sytuację. Kiedy już wiesz, że jesteś w stanie spokojnie i racjonalnie porozmawiać z dzieckiem na temat wojny, zastanów się, jakie informacje są najważniejsze i które z nich należy przekazać dziecku.

Rozmawiaj z dzieckiem osobiście, zanim uzyska informacje o wojnie z nierzetelnych źródeł lub zanim porozmawia z nim za ciebie ktoś inny. Nawet jeśli będziesz się mocno pilnować, aby nie poruszyć tematu wojny przy dziecku lub z dzieckiem, nie powstrzymasz wszystkich dookoła: babci, sąsiada, opiekunki w przedszkolu. Dziecko, by czuć się bezpiecznie, potrzebuje wiedzy o tym, co dzieje się w jego otoczeniu. Jeśli trudne informacje są przekazywane przez bliskie osoby, którym dziecko ufa, to wiele wyjaśniają i tłumaczą otaczający świat. To bardzo ważne, aby dziecko dowiadywało się w pierwszej kolejności od rodziców i opiekunów w bezpiecznej relacji o wydarzeniach wokół niego.

Jeśli to rodzice przekażą dziecku trudną wiadomość, mogą zadbać o jego emocje i zaopiekować się nimi. Nie łudź się, że możesz ochronić dzieci przed trudną wiedzą. Twoje dziecko może się z nią zetknąć wszędzie: w szkole, w autobusie, od rówieśników, w mediach społecznościowych. Nie masz na to wpływu. Dlatego rozmawiaj z nim i nie unikaj trudnego tematu. Pytaj o emocje.

Wiadomość o wybuchu wojny u naszych wschodnich sąsiadów budzi u dziecka niepokój i uruchamia lawinę lęków. Dzieci będą w tej sytuacji doświadczać mnóstwa różnych uczuć. To niezwykle istotne, by się nimi zaopiekować i zaakceptować każdą emocję, która się pojawi. Zaprzeczanie i udawanie, że nic się nie dzieje, może dziecko przepełniać jeszcze większą obawą, kiedy świat wokół mówi o zagrożeniu, a dorośli kłamią, że wszystko jest w porządku.

Otwarcie rozmawiaj z dzieckiem o swoich uczuciach, sposobach ich rozumienia, a także strategiach radzenia sobie z nimi. Pokaż mu, że wyrażanie uczuć przynosi ulgę i że emocje nie muszą dezorganizować codzienności. Nawet kiedy przeżywamy trudne emocje i rozmawiamy o nich, to nadal możemy chodzić do pracy, uczyć się i wykonywać inne obowiązki. Jesteś dla dziecka wzorem, jak opiekować się swoimi lękiem, złością, bezradnością i smutkiem. Wojna jest przerażająca dla wszystkich i budzi strach również wśród dorosłych. Nie udawaj przed dzieckiem, że nie odczuwasz emocji.

Daj dziecku czas na zastanowienie się i przemyślenie informacji. Akceptuj momenty milczenia, cierpliwie i bez oceniania towarzysz dziecku we wspólnym zastanawianiu się, wspólnych refleksjach, wątpliwościach i emocjach.

Kiedy poruszasz trudne tematy, używaj zrozumiałego języka, dopasowanego do wieku dziecka i jego potrzeb. Odpowiadaj na pytania, nawet jeśli dotyczą wciąż tej samej sprawy lub się powtarzają. Czasem trzeba o jakimś aspekcie trudnej sytuacji porozmawiać wiele razy. Dzieci potrzebują wielokrotnie odnosić się do nurtujących je kwestii, zanim poczują się pewne usłyszanych odpowiedzi i uporządkują je w głowach. Buduj w rozmowie bezpieczną atmosferę, by nowe informacje mogły być ponownie poruszone.

Gdy podejmujesz z dziećmi i nastolatkami rozmowę o wojnie, zastosuj techniki aktywnego słuchania. Skup się wyłącznie na tym, co dziecko ma do powiedzenia, na jego słowach i emocjach. Zignorujcie wszystkie rozpraszacze, które mogłyby odwrócić waszą uwagę. Wyłączcie telewizor, telefony i radio. Ta rozmowa ma być w tym momencie najważniejsza.

Akceptuj dziecięcy lub nastoletni, pełen slangowych wyrażeń sposób formułowania pytań. Nie wyśmiewaj i nie podważaj, nawet jeśli wydają się dziecinne, zabawne, naiwne czy odbiegające od tematu. Dziecko myśli i przeżywa świat po swojemu.

Dziecko potrzebuje powiązania nowych, zwłaszcza trudnych i złożonych, informacji z tym, co już zna i rozumie. Kiedy tłumaczysz mu aktualne wydarzenia, zależnie od wieku posłuż się odniesieniem do bajek, wiedzy wyniesionej ze szkoły z lekcji historii, z gier komputerowych, zabaw czy filmów.

Niektóre dzieci, zwłaszcza te, które mają styczność z grami komputerowymi, mogą traktować wojnę jako coś, co rozgrywa się w wirtualnym świecie. Jednak wojna dzieje się naprawdę. Naucz dziecko odróżniać rzeczywistość od fikcji, aby oddzielało realne wydarzenia od fantazji i wyobrażeń mogących potęgować trudne przeżycia i nasilać napięcie lub wręcz przeciwnie - prowadzić do dehumanizacji i traktowania ofiar wojny jak postaci z gier.

Wyjaśniaj tyle, ile uważasz za konieczne. Dzieci nie muszą i nawet nie powinny wiedzieć wszystkiego, co wiedzą dorośli. Nie muszą znać drastycznych szczegółów i politycznych niuansów. Natomiast potrzebują rzetelnych informacji dostosowanych do ich poziomu rozumienia, które pozwolą im pomyśleć o tym, co słyszą w radiu, telewizji czy mediach społecznościowych, w bezpieczny, niebudzący lęku sposób.

Należy ograniczyć dostęp do różnych treści, które są pokazywane w mediach, tak żeby dziecko nie było ciągle stymulowane przez nowe, drastyczne informacje. W rozmowie z dzieckiem oprzyj się na aktualnych informacjach z pewnych źródeł tak, żeby były przekazywane w obiektywny sposób i dotyczyły tylko tego, czego jesteśmy pewni. Bez teorii spiskowych i niepopartych niczym przewidywań.

Całkowita blokada informacyjna w domu jest błędem. Dziecko i tak będzie wyłapywać informacje z rozmów dorosłych. Zmiana zasad funkcjonujących w domu będzie stanowić dla dziecka stres. Dzieci chodzące do przedszkola czy szkoły tym bardziej obejdą blokadę mediów i dotrą do informacji.

Zadbaj o to, aby rozmowy o własnych obawach dotyczących wydarzeń w Ukrainie z innymi dorosłymi członkami rodziny i znajomymi prowadzić bez obecności najmłodszych. Nie oglądajcie z dziećmi bieżących transmisji w mediach.

Uważaj na katastrofizację. Łatwo teraz popaść w ten błąd poznawczy. Gdy przeżywamy lęk, mamy tendencję do zniekształcania myślenia i przewidywania dodatkowych nieszczęść. Dotyczy to zarówno dzieci, jak i dorosłych. Dlatego skupcie się na tym, co tu i teraz, bez wybiegania w przyszłość.

Zachowajcie dotychczasowy rytm dnia ze stałymi rytuałami i sposobami spędzania czasu. Nie rezygnujcie z dotychczasowych aktywności, które przynoszą radość i są regularnymi elementami życia codziennego. Stałość sprawia, że wzrasta poczucie bezpieczeństwa.

Zaplanuj z dzieckiem wspólne aktywności, które pomogą wzmacniać poczucie wpływu na otoczenie przez podejmowanie różnych działań. Działanie pozwala zachować poczucie sprawczości. Przedyskutuj z dzieckiem działania, które możecie podjąć, by pomóc ofiarom wojny. Maluchy mogą choćby narysować plakat, który potem wyślecie do ambasady Ukrainy, lub narysować ukraińską flagę i wywiesić ją w oknie na znak solidarności. Porozmawiajcie z ukraińską sąsiadką. Starsze dzieci mogą wesprzeć datkiem jedną z organizacji działających na rzecz praw człowieka czy pomagających uciekinierom z Ukrainy.

Wzmacniaj u dziecka poczucie solidarności z innymi osobami, które podejmują starania na rzecz pokoju lub są ofiarami działań wojennych. Ucz je empatii i bądź wzorem dobrych postaw. Otwarcie wyrażaj swój sprzeciw wobec zachowań agresywnych.

Przygotuj dziecko do mierzenia się z tematem wojny w różnych miejscach i środowiskach. Dzieci myślą o wojnie. Dzieci rozmawiają z kolegami i koleżankami o wojnie. Pokaż dziecku, w jaki sposób warto rozmawiać, tak by prezentować swoje poglądy, szanować zdanie innych i nie przyjmować niesprawdzonych informacji. W ten sposób wzmacniasz jego umiejętność radzenia sobie i krytycznego myślenia.

Kiedy czujesz, że emocjonalna pojemność dziecka jest na wyczerpaniu, staraj się odwrócić jego uwagę od aktualnych wydarzeń. Wybierzcie się na spacer, zagrajcie w planszówkę, obejrzyjcie wspólnie film, aby wasza uwaga nie była poświęcona wyłącznie wojnie.

Zaangażuj do rozmów z dzieckiem pozostałych członków rodziny. Otwarcie, lecz spokojnie rozmawiajcie i wymieniajcie się czytelnymi dla dzieci informacjami w ich obecności. Zwiększycie w ten sposób ich gotowość do swobodnego zadawania pytań i dzielenia się doświadczanymi emocjami.

Emocje, zwłaszcza te związane z lękiem i napięciem, są bardzo mocno osadzone w ciele. Oprócz rozmów i przekazywania informacji, które pozwalają zaopiekować się sferą poznawczą, warto położyć nacisk na kontakt cielesny, zapewniać fizyczną bliskość i dostępność bezpiecznego dorosłego. Warto przytulać, głaskać dziecko, kiedy tego potrzebuje. Bliskość fizyczna jest najlepszym sposobem na rozładowanie stresu i zwiększenie poczucia bezpieczeństwa.

To dobry moment na ćwiczenia oddechowe i relaksacyjne, ćwiczenia z uważności, by dziecko skoncentrowało się tylko na tym, co się dzieje tu i teraz, na masaże zmniejszające napięcie, bajki relaksacyjne, wizualizacje pozwalające się przenieść w wyobraźni w bezpieczne miejsce.

Wyjaśnij dziecku rolę nieprawdziwych informacji w internecie, tak zwanych fake newsów. Ostrzegaj przed fałszywymi profilami osób w mediach społecznościowych. Ważne, by dziecko (w tym nastoletnie) korzystające z internetu wiedziało, że to, co widzi w mediach, niekoniecznie jest zgodne z prawdą. Naucz je rozpoznawać rzetelne źródła informacji i zachęcaj do czerpania z nich wiedzy o świecie.

Przykłady komunikatów dla dzieci i nastolatków

Komunikaty do maluchów:

Pewnie słyszałeś, co się dzieje na świecie. Rosja zaatakowała Ukrainę. To poważna sprawa. Inne kraje łączą się w grupy i będą pomagać najlepiej, jak mogą. Nasz kraj też pomaga.

Jeden kraj zaatakował drugi kraj, bo chce zabrać jego kawałek. Inne kraje, w tym Polska, nie zgadzają się na to i na tym polega ta wojna.

Jesteśmy w sojuszu wojskowym z największymi armiami świata. W tym sojuszu kraje umówiły się, że nie wolno zaatakować żadnego z nich, bo wtedy odpowie cały sojusz. To sprawia, że nie jesteśmy sami i jesteśmy bardziej bezpieczni.

Komunikaty odpowiednie dla dzieci w każdym wieku:

W Ukrainie rozpoczęła się wojna. To znaczy, że prezydent Rosji podjął decyzję o ataku na Ukrainę. Ludzie z Ukrainy walczą i jest to niebezpieczne. Martwimy się o nich.

Ludzie rozmawiają o wojnie w Ukrainie, martwią się o ludzi, którzy tam mieszkają, smucą się i złoszczą, bo wojna jest zła.

Chcemy pomóc Ukrainie i w związku z tym odbywają się teraz zbiórki pieniędzy, odzieży czy innych potrzebnych rzeczy dla ludzi z tych terenów. Możemy się włączyć w pomaganie.

Chcę, żebyś wiedział, że chcę, byś o tym ze mną rozmawiał i pytał mnie, o wszystko, o co potrzebujesz zapytać.

Boję się, ale już mniej, bo wiem, co zrobimy, żeby być bezpieczni. Mogę ci o tym opowiedzieć.

Widzę, że się boisz. Kiedy słyszymy o wojnie, czujemy strach, bo nasz umysł odczytuje te słowa jako zagrożenie i wysyła nam o tym sygnał. To zrozumiałe. Też tak mam.

Martwisz się o babcię swojej przyjaciółki, mieszkającą tam, gdzie jest wojna. Rozumiem to. Jestem przy tobie.

Widzę twój niepokój i strach. Wiem, że to skutek czegoś trudnego.

Widzę, że jesteś przestraszony. Może porozmawiamy o tym, co cię zaniepokoiło?

Widzę, że w ostatnim czasie jesteś często zamyślony. Mam wrażenie, że coś cię męczy.

Czego nie robić?

Nie unikajmy, nie bagatelizujmy tego tematu. Nie chowajmy głowy w piasek. Nie udawajmy, że nic się nie dzieje. Dzieci są uważnymi obserwatorami, słyszą rozmowy dorosłych, więc trzeba je przez to przeprowadzić i wspierać. Dzieci i nastolatki oglądają telewizję i mają dostęp do informacji z internetu. Ukrywanie przed nimi prawdy może doprowadzić jedynie do spadku zaufania do dorosłych i zwiększenia poziomu niepokoju. Dziecko poczuje, że rozmowa jest zbyt przerażająca, i zacznie się bać jeszcze silniej, a po wszelkie informacje zacznie sięgać do kolegów i mediów społecznościowych.

Nie okłamujmy dziecka, gdy zapyta, czy trwa wojna. Lepiej, jeśli usłyszy tę informację od życzliwych, wspierających dorosłych, podaną w formie dostosowanej do jego wrażliwości, niż zostanie nią zaatakowane w przypadkowy, brutalny sposób w mediach społecznościowych, telewizji lub otrzyma ją od podobnie przerażonych jak ono samo rówieśników.

Nie epatujmy drastycznymi, brutalnymi informacjami. Dzieci powinny dowiedzieć się, że toczy się wojna, ale nie muszą stykać się z jej najbardziej wstrząsającymi, krwawymi szczegółami.

Nie należy dzieci zastraszać ani podsycać i tak już silnego stresu. Odpowiadając na dziecięce pytania, nie wybiegajmy naprzód, nie snujmy czarnych scenariuszy. Po podaniu podstawowych informacji po prostu uważnie słuchajmy dziecka. Będzie pytało o to, co jest w stanie przyswoić i udźwignąć.

Unikajmy przy dzieciach komunikatów nasilających lęk. Na przykład: „Zaczną od Ukrainy, a potem przyjdą do Polski", „To dopiero początek. Wybuchnie trzecia wojna światowa". Nie wiemy, jak rozwinie się sytuacja. Dla dzieci i tak to, co jest, to bardzo dużo. Nie dokładajmy dodatkowych strachów.

Postarajmy się nie oglądać i nie słuchać przy dzieciach relacji z wojennych wydarzeń, nie pokazujmy im dramatycznych zdjęć. Nie włączajmy telewizyjnych kanałów informacyjnych przy dziecku. W aucie ustawmy radio nadające wyłącznie muzykę. Dziecko nie musi wiedzieć, ile osób dziś zostało rannych i ile zginęło. Dziecięca wyobraźnia czerpie ze zgromadzonych danych i obrazów. Dla dziecka słowo „wojna" nie musi oznaczać płonących lub zburzonych domów, zmasakrowanych i zakrwawionych ciał. Te drastyczne obrazy nie muszą do dzieci (zwłaszcza najmłodszych) trafić, dzięki czemu nie zapiszą się w ich głowach.

Rodzice i opiekunowie mogą uznać, że powinni przekazać swoim dzieciom wszystkie fakty i informować je na bieżąco o sytuacji na wojnie. Nie ma takiej konieczności, gdyż przez nadmiar obciążających informacji dzieci mogą poczuć się przytłoczone i przebodźcowane.

To, co się dzieje z dorosłymi, wpływa na dzieci. Spróbujcie przy dzieciach zachować spokój. Nie chodzi o to, by udawać, że nic się nie dzieje. Zachować spokój to znaczy rozmawiać bez wpadania w panikę, która prowadzi do potęgowania napięcia i w efekcie - do nieracjonalnych zachowań.

Podsumowanie

Każdy potrzebuje poczucia bezpieczeństwa. Dziecko, nastolatek, rodzic, nauczyciel.

To podstawowa potrzeba każdego człowieka, umiejscawiana na samym dole piramidy potrzeb zaraz po potrzebach fizjologicznych. Informacje o wojnie mogą ją znacząco naruszyć. Dlatego tak istotne jest, by szczególnie teraz zatroszczyć się o poczucie bezpieczeństwa. Dorośli mogą wspierać dzieci w tym obszarze, opiekując się zarówno sferą poznawczą, poprzez rozmowy i dostarczanie informacji w sposób uwzględniający wiek, wrażliwość i możliwość rozumienia młodych ludzi, jak i sferą emocjonalną, przez udzielanie im wsparcia, dawanie akceptacji dla ich przeżyć i emocji, a także zapewnianie bliskości i życzliwej obecności.

Już 3 marca o godz. 17:00 odbęcie się webinarium: Atak na Ukrainę. Jak wspierać uczniów, budować relacje w klasach wielokulturowych oraz zapobiegać dyskryminacji. Zapraszamy!
Elżbieta Grabarczyk - psycholog z ponaddwudziestoletnim doświadczeniem w pracy terapeutycznej i szkoleniowej, certyfikowana specjalistka psychoterapii uzależnień i mediatorka. Przez wiele lat prowadziła warsztaty profilaktyczne z obszaru profilaktyki uzależnień, radzenia sobie ze stresem oraz budowania satysfakcjonujących relacji dla młodzieży szkolnej, a także szkolenia i wykłady dla nauczycieli z zakresu metod aktywizujących, doskonalenia umiejętności interpersonalnych, rozwiązywania konfliktów oraz mechanizmów procesu grupowego w pracy z klasą. Była również psychologiem szkolnym. Obecnie prowadzi własny gabinet psychologiczny i współpracuje z ośrodkiem terapii uzależnień dla osób dorosłych.
Pobierz grafiki z informacjami dla nauczycieli, rodziców i opiekunów:

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak rozmawiać z dziećmi o wojnie | NOWA ERA

# data[].attributes.attachment_link.description
Jak rozmawiać z dziećmi o wojnie Rolą rodziców i opiekunów jest tłumaczenie dzieciom otaczającej je rzeczywistości. Dotyczy to także wydarzeń trudnych, bolesnych i tragicznych. W idealnym świecie nikt nie musi wyjaśniać dziecku, czym jest wojna. Jednak nasz świat nie jest idealny.

# data[].attributes.body
Zapraszam do zapoznania się z propozycjami psycholożki Pauliny Jareckiej

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Każdy z nas czasami odczuwa lęk. Jest on elementem naszego życia. Nie lubimy go czuć, nie przepadamy za nim, ponieważ jest nieprzyjemny.
Wiedza o lęku to pierwszy krok do zdrowego radzenia sobie z nim oraz czerpania z niego cennej wiedzy.
Zapraszam was do artykułu z lękiem w roli głównej.

# data[].attributes.attachment_link.description
Dziecięca psychologia to blog o psychologii dziecka i psychoterapii .Głównym założeniem bloga jest propagowanie i przekazanie rzetelnej wiedzy w przystępny sposób. Większość treści publikowanych na blogu jest oparta o artykuły i książki z zakresu psychologii i psychoterapii lub (w mniejszości) o własne obserwacje z codziennych spotkań z dziećmi i rodzicami.

# data[].attributes.headline
Relacja z Konferencji Bezpieczeństwo Dzieci i Młodzieży w internecie

# data[].attributes.subject
Relacja z Konferencji Bezpieczeństwo Dzieci i Młodzieży w internecie

# data[].attributes.body
Zapraszam do obejrzenia relacji z wykładów specjalistów zajmujących się bezpieczeństwem w cyberprzestrzeni

# data[].attributes.attachment_link.title
15. Międzynarodowa Konferencja „Bezpieczeństwo dzieci i młodzieży w internecie” - dzień 2

# data[].attributes.headline
20 rzeczy do zrobienia jesienią wspólnie z dzieckiem

# data[].attributes.subject
20 rzeczy do zrobienia jesienią wspólnie z dzieckiem

# data[].attributes.headline
15. Międzynarodowa Konferencja Bezpieczeństwo Dzieci i Młodzieży w internecie

# data[].attributes.subject
15. Międzynarodowa Konferencja Bezpieczeństwo Dzieci i Młodzieży w internecie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
17. Międzynarodowa Konferencja „Bezpieczeństwo dzieci i młodzieży w internecie " jest największym w Polsce cyklicznym wydarzeniem dotyczącym bezpieczeństwa dzieci online. Skierowana jest do przedstawicieli instytucji edukacyjnych, organizacji pozarządowych, administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości oraz branży internetowej.

Udział w konferencji jest bezpłatny. Wystąpienia podczas dwóch pierwszych dni będą dostępne w języku polskim, angielskim, ukraińskim oraz polskim języku migowym. Organizatorami konferencji są: Polskie Centrum Programu Safer Internet (PCPSI), które tworzą NASK Państwowy Instytut Badawczy oraz Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę. Wydarzenie jest współfinansowane ze środków Unii Europejskiej. Głównym Partnerem konferencji jest Fundacja Orange , a Partner em - Librus .

Focus Hotel Premium Warszawa zaprasza do rezerwacji pokojów ze zniżką dla uczestników Konferencji. Zarezerwuj nocleg!

kontakt@saferinternet.pl

# data[].attributes.attachment_link.title
17. Międzynarodowa Konferencja Bezpieczeństwo dzieci i młodzieży w internecie 26-29 września 2023

# data[].attributes.attachment_link.description
17. Międzynarodowa Konferencja ''Bezpieczeństwo dzieci i młodzieży w internecie'' jest największym w Polsce wydarzeniem dotyczącym kwestii zagrożeń i bezpieczeństwa online. Skierowana jest do przedstawicieli sektora edukacyjnego, naukowców, ekspertów, organizacji pozarządowych, administracji publicznej oraz branży internetowej.

# data[].attributes.body
Kolorowe skarpetki to symbol solidarności z osobami z Zespołem Downa. Światowy Dzień Zespołu Downa obchodzony jest w pierwszy dzień wiosny. Jego celem jest podniesienie świadomości na temat życia i potrzeb osób z zespołem Downa.

# data[].attributes.headline
Jak przygotować dziecko na pierwsze kolonie?

# data[].attributes.subject
Jak przygotować dziecko na pierwsze kolonie?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Decyzja zapadła...moje dziecko jedzie na pierwsze kolonie...i co teraz? Otóż zacznie się najfajniejszy okres przygotowań do wakacji! Trzeba zadbać o pozytywne nastawienie do wyjazdu oraz zebrać wszystkie niezbędne rzeczy. Podpowiadamy na co szczególnie zwrócić uwagę, aby pierwszy samodzielny wyjazd okazał się niezapomnianą przygodą!

Moja pierwsza kolonia

Rozmowa rodziców z dzieckiem o kolonii zawsze powinna być pozytywnie ukierunkowana. Mówmy i opowiadajmy o wszystkich pozytywnych stronach takiego wyjazdu. Nastawmy dziecko na dobre przeżycia, nowe znajomości i mnóstwo zabawy. Oczywiście dzieci same wiedzą, że w jakimś stopniu będą tęskniły, ale unikajmy i nie poruszajmy tematu tęsknoty pod tym kątem, że rodzice sami zaczynają mówić, jak bardzo będą tęsknili za dzieckiem, patrząc np. na pusty pokoik w domu. Takie sygnały niepotrzebnie wzbudzą w dziecku poczucie strachu. Tęsknota jest normalnym i pozytywnym zjawiskiem, ale rozczulanie się w niczym dziecku nie pomoże. Przed wyjazdem i nawet w jego trakcie staramy się dziecko podbudować i utwierdzić w przekonaniu, że pobyt na kolonii jest rewelacyjnym czasem i trzeba z takich chwil korzystać. Czasami bywa tak, że to rodzina tęskni bardziej... Nasze kolonie są dobrze zorganizowane. Chcemy maksymalnie wypełnić uczestnikom każdy dzień, aby nie mieli czasu na tęsknotę. Radzimy również, aby nie pakować na wyjazd rodzinnych zdjęć, a nawet zdjęć pupili. Niech w waszych domach rozbrzmiewa doping w postaci „ Dasz radę!" oraz „ Jesteś dzielny i odważny! ".

Przykładowy dzień na kolonii

Warto opowiedzieć dziecku, jak wyglądają kolonie. Poruszyć temat porannych pobudek, wspólnego mieszkania z rówieśnikami, czy posiłków. Zachęcamy rodziców, aby zapoznali się z zakładką „Pytania od Rodziców", w której znajdą przykładowy plan dnia kolonisty. Pomocny będzie również nasz podcast „Wakacje są super!". Można np. posłuchać wychowawcy, który opowiada o swojej pracy i kolonijnym życiu. Zdobyta przez rodzica wiedza i przekazane dziecku w opowieściach informacje, pozwolą oswoić mu się z nową sytuacją już przed wyjazdem. Porozmawiajcie również z dzieckiem, że jego przyszły wychowawca to nie taki szkolny nauczyciel. Powiedźcie dziecku, że mówienie o wszystkich dobrych i przede wszystkim złych rzeczach, to nie skarżenie. Wyjazd ma być przyjemnością, a czasami między dziećmi zdarzają się konflikty. Mówcie przyszłemu koloniście, że ze wszystkim może zwrócić się do wychowawcy, którego na naszych koloniach będzie nazywał - Ciocią/Wujkiem.

Co spakować do walizki?

Zawsze przed wyjazdem rodzice otrzymują od nas informacje i listę rzeczy, które należy spakować dziecku. Wspólne zakupy i wietrzenie domowej szafy są bardzo ważnym rytuałem przed wyjazdem. Dziecko powinno uczestniczyć w szykowaniu i przede wszystkim pakowaniu rzeczy na kolonie. Po przyjeździe uczestnicy są świadomi, co i gdzie mają w bagażu. Wiedzą, jak wyglądają ich ubrania, czy przybory toaletowe. Dzięki temu czują się pewniej. Oczywiście Kadra pomaga dzieciom rozpakować i spakować walizki, ale ich czynny udział kształtuje samodzielność. Znajomość zabranej na kolonie garderoby ułatwia dziecku kompletowanie stroju na każdy dzień. Wychowawca w zależności od warunków pogodowych pilnuje swoich kolonistów, aby odpowiednio się ubrali, ale kolonijny wyjazd daje dziecku możliwość decydowania o wyborze ubrania. Na co dzień w domu często tę czynność wykonują rodzice. Na wyjazd wybierzcie również ubrania, które ewentualnie mogą się zniszczyć, poplamić itp. Dziecko w razie czego nie będzie przeżywało straty oraz nie będzie myśleć o tym, że mama „się zdenerwuje". Możecie zrobić listę spakowanych rzeczy, którą dziecko będzie mogło wykorzystać wspólnie z wychowawcą podczas pakowania rzeczy na kolonii

Zobacz jak bawiliśmy się na koloniach!

Umiem sam...

Podpowiadamy, co można przed wyjazdem poćwiczyć z dzieckiem. Nasi wychowawcy dbają o kolonistów, jak o swoje własne dzieci. Pomagają dosłownie we wszystkim, ale starają się również uczyć samodzielności. Jako rodzice doskonale wiecie, jaka radość i uśmiech płynie z samodzielnie wykonanej czynności:

warto poćwiczyć i przetestować guziki oraz suwaki w garderobie dziecka

sprawdźcie zawiązywanie i zakładanie obuwia, szczególnie nowego, kupionego na wyjazd

zróbcie sobie w domu próbne wieczory odnośnie dbania o higienę. Zobacz, jak dziecko sobie radzi z otwieraniem żelu pod prysznic, mydleniem się, spłukiwaniem, nakładaniem pasty do zębów, czy wycieraniem ręcznikiem.

zwróć uwagę, czy Twoje dziecko potrafi spakować np. swój mały plecak, na zasadzie poukładania w nim rzeczy, a nie wrzucenia i mówienia, że nic się nie mieści

zrób w domu na weekendowe śniadanie szwedzki stół i zobacz jak Twoja pociecha komponuje sobie posiłek, robi kanapkę

domowy konkurs czystości również przygotuje dziecko, aby utrzymywało w porządku swoje osobiste rzeczy oraz otwarcie porozmawiaj o utrzymywaniu po sobie czystości w toalecie, aby przyszli współlokatorzy nie mieli niemiłych niespodzianek

możecie zorganizować nocowanie dziecka u rodziny /znajomych, czy nawet dłuższy weekendowy pobyt, bez dzwonienia i co ważne poćwiczyć rozstania, po prostu przywyknąć do pożegnań

wybierzcie się wspólnie na małe zakupy/ do cukierni tak, aby dziecko miało w swoim plecaku portfel i pieniążki, pozwól mu wybrać i zapłacić. Zobacz jak pilnuje gotówki, jak i gdzie ją chowa

Posłuchaj o koloniach!!!

Jak rodzić powinien przygotować się na wyjazd dziecka?

Spokój, zaufanie i duma z samodzielnie wyjeżdżającego dziecka. To tak na początek. Drogi Rodzicu również wzbudź w sobie pozytywne myślenie i nie zakładaj żadnych czarnych scenariuszy wielkiej tęsknoty dziecka za domem, czy tego, ze sobie nie poradzi albo nie znajdzie przyjaciół. Nasza Kadra doskonale wie, jak ma pracować. W końcu 25 lat doświadczenia robi swoje. Rodzicu poznaj nas i zaufaj. Polecamy uważnie śledzić nasz Facebook i Instagram oraz jeszcze raz podkreślimy posłuchaj naszego podcastu „Wakacje są super". To wszystko powstało dla Was, abyście byli spokojniejsi powierzając nam swoje dzieci pod opiekę. Masz jeszcze jakieś pytania i wątpliwości przed wyjazdem? Zadzwoń i z nami porozmawiaj. Otwarcie i bez skrępowania. Wychodzimy z założenia, że nie ma zbędnych pytań odnośnie samodzielnych wyjazdów dzieci. Zapoznaj się również z opiniami innych rodziców. Kiedy Twoje dziecko będzie się świetnie z nami bawiło, Ty również wykorzystaj ten czas, ale tylko dla siebie. Takie samodzielne wakacje dzieci, to kolejny krok w rozwoju całej rodziny.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak przygotować dziecko na pierwsze kolonie? - Dziecięce Podróże

# data[].attributes.attachment_link.description
Decyzja zapadła...moje dziecko jedzie na pierwsze kolonie ...i co teraz? Otóż zacznie się najfajniejszy okres przygotowań do wakacji! Trzeba zadbać o pozytywne nastawienie do wyjazdu oraz zebrać wszystkie niezbędne rzeczy. Podpowiadamy na co szczególnie zwrócić uwagę, aby pierwszy samodzielny wyjazd okazał się niezapomnianą przygodą! Rozmowa rodziców z dzieckiem o kolonii zawsze powinna być pozytywnie ukierunkowana.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zanurkuj z pluskiem po zwycięstwo wszędzie tam, gdzie porwie Cię fala przygody, dzięki zupełnie nowej, bardzo trwałej i wodoodpornej wersji ulubionej gry rodzinnej!

Dobble Plaża to 30 kart, na których znajdziecie po 6 symboli związanych z morzem i plażą. Na 2 dowolnych kartach zawsze znajduje się dokładnie 1 wspólny symbol. Niezależnie od tego, czy grasz nad jeziorem, na basenie czy w wannie, Twoim celem jest jak najszybciej odnaleźć wspólny symbol i wygrać!

Na czym to polega?

Spójrz na pierwszą kartę, którą trzymasz w ręku oraz na tę, która znajduje się na środku. Znajdź na nich wspólny symbol, nazwij go i szybko pozbądź się swojej karty. Teraz następna! Tylko nie zwątp, dwie karty zawsze łączą się dokładnie jednym symbolem!

W Dobble można grać na wiele sposobów, a 5 z nich jest opisanych w instrukcji jako mini-gry. Aby utrudnić zabawę symbole na kartach bywają odwrócone i miewają różne rozmiary. Same karty są okrągłe i kolorowe, a każda z nich ma unikalny zestaw symboli związanych z wakacjami i plażą.

Dlaczego pokochasz tę grę?

Żadna inna gra nie rozrusza towarzystwa tak jak Dobble. Żadna nie jest tak prosta i nie daje tyle zabawy w ciągu tych kilku minut! Rozgrywka jest bardzo szybka, emocjonująca, a przy stole dużo się dzieje, gdy każdy próbuje wyprzedzić innych uczestników w wyścigu do zwycięstwa.

Poza tym:

Tylko Dobble tłumaczy się w minutę!

Gra ukryta jest w praktycznym woreczku, która z powodzeniem wytrzyma transport gdzie tylko zapragniemy.

Okrągłe, solidne karty są bardzo wygodne podczas zabawy, nawet dla niewielkich dziecięcych rączek. Dodatkowo zostały wykonane z wytrzymałego, wodoodpornego materiału.

# data[].attributes.attachment_link.description
Zanurkuj z pluskiem po zwycięstwo wszędzie tam, gdzie porwie Cię fala przygody, dzięki zupełnie nowej, bardzo trwałej i wodoodpornej wersji ulubionej gry rodzinnej! Dobble Plaża to 30 kart, na których znajdziecie po 6 symboli związanych z morzem i plażą. Na 2 dowolnych kartach zawsze znajduje się dokładnie 1 wspólny symbol.

# data[].attributes.headline
Będziemy mieli drugie dziecko. Magia serca i miłości

# data[].attributes.subject
Będziemy mieli drugie dziecko. Magia serca i miłości

# data[].attributes.body
Dla dzieci, które czekają z rodzicami na rodzeństwo

# data[].attributes.headline
Jak przetrwać burzę? Jak pomóc dziecku, gdy jego rodzina przechodzi kryzys?

# data[].attributes.subject
Jak przetrwać burzę? Jak pomóc dziecku, gdy jego rodzina przechodzi kryzys?

# data[].attributes.headline
do obejrzenia i przeczytania wspólnie z dzieckiem

# data[].attributes.subject
do obejrzenia i przeczytania wspólnie z dzieckiem

# data[].attributes.body
w związku ze zbliżającymi się wakacjami, czyli czasem swobody i beztroski oraz pozostawania dzieci w domu, ze względu na pracę zawodową rodziców - nigdy dosyć przypominania o zasadach bezpieczeństwa. W zakładce kilka pomocy dla Państwa do wspólnego obejrzenia lub przeczytania i rozmowy z dzieckiem

# data[].attributes.body
książka o zaufaniu, ostrożności, szacunku, poczuciu własnej wartości

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jak nauczyć dziecko szacunku i zaufania do siebie? Co zrobic, żeby mówiło o sprawach, które je niepokoją? Aby zwiększyć bezpieczeństwo dziecka, trzeba nauczyć je rozróżniania dobrych i złych zachowań. Ta książka pomoże też przełamać tabu milczenia.
Rozmawianie z dziećmi na trudne tematy sprawia nam trudności. Szczególnie wtedy, gdy mamy mówić o zagrożeniach. Obawiamy się, że sama rozmowa może krzywdzić. A jednak, dla bezpieczeństwa dziecka, rozmawiać trzeba...
"Powiedz komuś!" to książka, która podnosi poczucie wartości dziecka i uczy je najważniejszego - szacunku dla siebie i innych. Jednocześnie przekazuje niezbędną wiedzę.

Porównywarka z zawsze aktualnymi cenami
W naszej porównywarce znajdziesz książki, audiobooki i e-booki, ze wszystkich najpopularniejszych księgarni internetowych i stacjonarnych, zawsze w najlepszej cenie. Wszystkie pozycje zawierają aktualne ceny sprzedaży. Nasze księgarnie partnerskie oferują wygodne formy dostawy takie jak: dostawę do paczkomatu, przesyłkę kurierską lub odebranie przesyłki w wybranym punkcie odbioru. Darmowa dostawa jest możliwa po przekroczeniu odpowiedniej kwoty za zamówienie lub dla stałych klientów i beneficjentów usług premium zgodnie z regulaminem wybranej księgarni.
Za zamówienie u naszych partnerów zapłacisz w najwygodniejszej dla Ciebie formie:
* online
* przelewem
* kartą płatniczą
* Blikiem
* podczas odbioru
W zależności od wybranej księgarni możliwa jest także wysyłka za granicę. Ceny widoczne na liście uwzględniają rabaty i promocje dotyczące danego tytułu, dzięki czemu zawsze możesz szybko porównać najkorzystniejszą ofertę.

Poczekaj, szukamy dla Ciebie najlepszych ofert

Oceny

Średnia ocen

7,3 / 10

47 ocen

Twoja ocena

0 / 10

Książka na półkach

Mogą Cię również zainteresować

# data[].attributes.attachment_link.description
Jak nauczyć dziecko szacunku i zaufania do siebie? Co zrobic, żeby mówiło o sprawach, które je niepokoją? Aby zwiększyć bezpieczeństwo dziecka, trzeba nauczyć je rozróżniania dobrych i złych zachowań. Ta książka pomoże też przełamać tabu milczenia. Rozmawianie z dziećmi na trudne tematy sprawia nam trudności. Szczególnie wtedy, gdy mamy mówić o zagrożeniach.

# data[].attributes.body
Seria bezpieczne dziecko

# data[].attributes.body
porady Policji

# data[].attributes.attachment_link.title
Polska Policja - Bądź bezpieczny z Szymonem

# data[].attributes.attachment_link.title
Bezpieczeństwo dzieci – 10 porad policjanta | CRL Uczy Rodziców #1

# data[].attributes.attachment_link.title
Wakacje nad morzem - zasady bezpieczeństwa

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Witaj! Jesteś na oficjalnej stronie Pytaki® - NieZwykła Gra Rodzinna. Zjedź na dół aby dowiedzieć się więcej. Pytaki® możesz kupić tu na stronie lub w jednym z wielu sklepów i księgarni w całej Polsce.

Kup grę Pytaki

# data[].attributes.attachment_link.description
Witaj! Jesteś na oficjalnej stronie Pytaki® - NieZwykła Gra Rodzinna. Zjedź na dół aby dowiedzieć się więcej. Pytaki® możesz kupić tu na stronie lub w jednym z wielu sklepów i księgarni w całej Polsce. Kup grę Pytaki

# data[].attributes.body
nie tylko w ferie, ale także w czasie wiosennych deszczowych dni. Propozycje warsztatów dla dzieci

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przerwa świąteczna to zazwyczaj powód do radości dla wszystkich uczniów i szansa, by wreszcie odpocząć od szkoły i mieć czas na realizowanie swoich pasji. Niestety wszyscy wiemy, że w tym roku ferie zimowe będą zupełnie inne niż dotychczas - obostrzenia związane z pandemią koronawiusa sprawiają, że dla wielu dzieci będzie to pierwsza tego typu przerwa, którą spędzą przede wszystkim we własnym domu. Co zrobić, żeby najmłodsi domownicy nie snuli się z kąta w kąt, a czas upłynął im na ciekawych i kreatywnych zajęciach?

W ramach programu „Przecinek i Kropka" przygotowaliśmy dla was warsztaty online #wiemikropka To dla dzieci idealna okazja na rozwijanie swoich zainteresowań i odkrywanie intrygujących informacji o świecie. Ich celem jest przede wszystkim poszerzanie horyzontów oraz pokazanie tematów i aktywności, z którymi maluchy wcześniej nie miały do czynienia. A to wszystko w przyjaznej, rozrywkowej atmosferze, która sprzyja kreatywności i samodzielnemu poszukiwaniu dodatkowej wiedzy.

#wiemikropka - gdzie i kiedy?

Cykl #wiemikropka to w pełni bezpłatny projekt, z którego mogą skorzystać wszyscy uczniowie - kolejne warsztaty będą publikowane w formie wideo przez cały okres trwania ferii i każdy będzie mógł wziąć w nich udział.

Nasze warsztaty online można śledzić w dwóch miejscach:

Program warsztatów i prelegenci

Wykłady w programie „Przecinek i Kropka" od początku cieszą się dużą popularnością - już teraz materiały zostały odtworzone przez ponad 6 milionów widzów! Pokazuje to, że w obliczu konieczności zostawania w domu masa uczniów szuka nowych zajęć i ujścia dla swojej ciekawości.

Do prowadzenia naszych warsztatów zaprosiliśmy najlepszych edukatorów, specjalistów i pasjonatów różnych dziedzin. Cykl #wiemikropka rozpoczął Przemek Staroń - ambasador „Przecinka i kropki", nauczyciel roku 2018 i Finalista Global Teacher Prize 2020 - warsztatami na temat wartości przyjaźni. Wśród prelegentów znaleźli się również m.in. Darek Aksamit i Ela Pogoda ze Stowarzyszenia Rzecznicy Nauki, aktor dubbingowy Andrzej Zadura, Marta Florkiewicz-Borkowska (Nauczycielka Roku 2017), tutorka Maria Libiszewska oraz członkowie fundacji Deaf Respect.

Dużym plusem #wiemikropka jest szeroki wachlarz tematów poruszanych przez naszych specjalistów. Dzieciaki będą mogły m.in. nauczyć się efektywnej organizacji czasu, poznać tajniki dubbingu i samodzielnego tworzenia audiobooków, odkryć ciekawostki ze świata fizyki i chemii, a nawet samodzielnie przygotować przepyszną panna cottę wraz ze zwyciężczynią 5. edycji MasterChef Junior. Każdy młody uczestnik znajdzie tu coś dla siebie. To będą naprawdę #EmpickieFerie!

# data[].attributes.attachment_link.title
Warsztaty dla dzieci #wiemikropka. Idealny pomysł na udane ferie w domu!

# data[].attributes.attachment_link.description
Ferie rozpoczęły się na dobre, a uczniowie zmęczeni szkołą szukają nowych sposobów na spędzanie wolnego czasu w czterech ścianach. Z pomocą przychodzi cykl warsztatów #wiemikropka stworzony specjalnie z myślą o dzieciach. Ciekawe tematy, doświadczeni edukatorzy i atmosfera sprzyjająca kreatywnym zajęciom - a wszystko to bez wychodzenia z domu!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Najczęściej kupowane razem

Twoja wiadomość została wysłana. Dziękujemy.

Administratorem podanych przez Ciebie danych osobowych jest Empik S.A. z siedzibą w Warszawie. Twoje dane będą przetwarzane w celu obsługi Twojej wiadomości z formularza kontaktowego, a także w celach statystycznych i analitycznych administratora. Więcej informacji na temat przetwarzania danych osobowych znajduje się w naszej Polityce prywatności.

# data[].attributes.attachment_link.description
Najczęściej kupowane razem Twoja wiadomość została wysłana. Dziękujemy. Administratorem podanych przez Ciebie danych osobowych jest Empik S.A. z siedzibą w Warszawie. Twoje dane będą przetwarzane w celu obsługi Twojej wiadomości z formularza kontaktowego, a także w celach statystycznych i analitycznych administratora. Więcej informacji na temat przetwarzania danych osobowych znajduje się w naszej Polityce prywatności.

# data[].attributes.body
Temat numeru: Moja sieć

# data[].attributes.attachment_link.description
Drogie Przyjaciółki i Przyjaciele Fundacji, z ogromnym smutkiem informujemy, że dziś odeszła od nas Elżbieta Opiła, nasza prezeska. Elżbietę dramatycznie szybko zabrała choroba. Odeszła w gronie najbliższych osób, otoczona morzem miłości i wsparcia. Do końca niezłomna, na posterunku, blisko pracowniczek, pracowników i codziennych wyzwań Fundacji.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dynamiczna gra rodzinna, w której dzieci i rodzice rywalizują odpowiadając na wiele interesujących i zabawnych pytań. Wygrywa drużyna, która odpowie na więcej pytań. W grze znajdziecie pytania o dwóch poziomach trudności, specjalnie przygotowane dla dzieci i dla rodziców.

Zabawka przeznaczona dla dzieci od 8 roku życia.

Nazwa: NetMedia, gra rodzinna Dzieci kontra rodzice
Producent: NetMedia
Przedział wiekowy: 8-11 lat, 12-14 lat
Wiek: 8+
Płeć: chłopiec / dziewczynka
Data premiery: 2014-03-03
Waga w opak [g]: 200
Indeks: 14538315
Nr katalogowy: 64238602894GR

# data[].attributes.attachment_link.title
Netmedia Dzieci Kontra Rodzice - Gra dla dziecka - Ceny i opinie - Ceneo.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Dynamiczna gra rodzinna, w której dzieci i rodzice rywalizują odpowiadając na wiele interesujących i zabawnych pytań. Wygrywa drużyna, która odpowie na więcej pytań. W grze znajdziecie pytania o dwóch poziomach trudności, specjalnie przygotowane dla dzieci i dla rodziców. Zabawka przeznaczona dla dzieci od 8 roku życia.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dodaj do listy

Dodaj ten produkt do jednej z utworzonych przez Ciebie list i zachowaj go na później.

Twoja wiadomość została wysłana. Dziękujemy.

Administratorem podanych przez Ciebie danych osobowych jest Empik S.A. z siedzibą w Warszawie. Twoje dane będą przetwarzane w celu obsługi Twojej wiadomości z formularza kontaktowego, a także w celach statystycznych i analitycznych administratora. Więcej informacji na temat przetwarzania danych osobowych znajduje się w naszej Polityce prywatności.

# data[].attributes.attachment_link.description
Dodaj do listy Dodaj ten produkt do jednej z utworzonych przez Ciebie list i zachowaj go na później. Twoja wiadomość została wysłana. Dziękujemy. Administratorem podanych przez Ciebie danych osobowych jest Empik S.A. z siedzibą w Warszawie. Twoje dane będą przetwarzane w celu obsługi Twojej wiadomości z formularza kontaktowego, a także w celach statystycznych i analitycznych administratora.

# data[].attributes.body
nie tylko 2 kwietnia

# data[].attributes.attachment_link.description
2 kwietnia przypada Światowy Dzień Świadomości Autyzmu.Osoby w spektrum autyzmu należą do grup najbardziej narażonych na dyskryminację, przemoc i wykluczenie. Autyzm jest całościowym zaburzeniem rozwoju dziecka o podłożu neurologicznym, który dotyczy tysięcy dzieci w całej Polsce. Osoby z autyzmem mają problemy z mówieniem, postrzeganiem świata, rozumieniem relacji społecznych.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W ostatnich latach nierzadko słyszy się, że jedyną prawidłową metodą wychowania dziecka, by było szczęśliwe i przekonane o swojej własnej wartości, jest wychowanie bezstresowe. Niestety, wielu rodziców bardzo mylnie rozumie to pojęcie i zamiast wychowywać swoje dziecko, starają się być dla niego niczym najlepsi kumple, którzy niczego mu nie zabraniają, nigdy go nie karcą i pozwalają, żeby mały człowiek samodzielnie podejmował każdą decyzję. Takie podejście w dłuższej perspektywie ma jednak bardzo negatywny wpływ nie tylko na samo dziecko, ale również na całą rodzinę. Maluch, któremu na wszystko się pozwala i który nie wie, czym jest kara za złe zachowanie, wyrasta na roszczeniowego egoistę, który w zderzeniu z realnym światem po prostu sobie nie radzi, jako że do tej pory dostawał wszystko niemalże na tacy. Jesper Juul, duński specjalista w zakresie wychowania, przekonuje, że ciągłe mówienie dziecku TAK wyrządza dziecku większą krzywdę niż mądre powiedzenie NIE. W swojej książce „Nie - z miłości" opisał, na czym polega sztuka odmawiania pełnego miłości, troski i szacunku - nie tylko względem dziecka, ale również innych ludzi.

W swojej bestsellerowej publikacji Jesper Juul wyjaśnia perspektywę i sposób myślenia młodego człowieka, który różni się przecież od spojrzenia dorosłego. Młody człowiek, w przeciwieństwie do wielu dorosłych, bez wahania pokazuje, gdzie przebiegają jego granice, na co się nie zgadza i czego chce. Pedagog zapewnia jednocześnie, że pozwalanie dziecku na wszystko nie jest wyznacznikiem dobrego rodzicielstwa. Przeciwnie, w „Nie - z miłości" Jesper Juul zaznacza, że powiedzenie dziecku NIE wcale nie czyni nas złymi rodzicami. Dziecko, aby wyrosło na rozsądnego, asertywnego, pełnego wiary i szacunku do samego siebie człowieka, potrzebuje odpowiedniego wzorca - tym wzorcem powinni być dla niego jego rodzice, prezentujący właśnie takie cechy. Rodzic, który potrafi przeciwstawić się nieuzasadnionym oczekiwaniom dziecka, który umie zabronić tego, co uważa za niepotrzebne lub szkodliwe dla swojego potomka, który potrafi wyrazić swoje zdanie i konsekwentnie się go trzymać - stanie się idealnym wzorem do naśladowania dla swojej pociechy. Odmawianie dziecku nie oznacza powiem stawiania mu granic, ale wyznaczania granic swojej własnej przestrzeni i nienaginania ich za każdym razem, gdy tylko dziecko sobie tego zażyczy.

„Nie - z miłości" Jespera Juula uczy rodziców, jak asertywnie odmawiać dziecku - ale nie tylko jemu, ponieważ zaproponowane metody można wykorzystać również w interakcji z innymi ludźmi, w tym np. z partnerem - ale także przekonuje, że równocześnie należy nauczyć się akceptować sprzeciw ze strony dziecka. Autor zwraca też uwagę na różnicę pomiędzy chwilową chęcią a realną potrzebą dziecka - tłumaczy, że największym błędem, jaki mogą popełnić rodzice, jest dawanie dziecku zbyt dużo tego, czego tak naprawdę nie potrzebuje, ponieważ nie da się rozpieścić dziecka tym, co jest mu niezbędne. Aby pomóc rodzicom wprowadzić w życie prezentowane przez siebie metody, Juul ilustruje swoje rozważania praktycznymi przykładami, dzięki którym bez trudu można zastosować jego rady w swojej rodzinie i wyeliminować popełniane dotychczas błędy.

„Nie - z miłości" to niewielka rozmiarem, ale inspirująca, otwierająca oczy i skłaniająca do przemyśleń książka Jespera Juula, terapeuty rodzinnego i pedagoga, autora licznych bestsellerowych poradników dla rodziców, jak np. „Twoje kompetentne dziecko" oraz „Zamiast wychowania". W swojej pracy zawodowej propaguje on idee tzw. rodzicielstwa bliskości i podkreśla znaczenie wzajemnego szacunku między rodzicem i dzieckiem, współdziałania i mądrego przewodnictwa.

# data[].attributes.attachment_link.title
Księgarnia Internetowa merlin.pl - Książki, Muzyka, Zabawki, Filmy

# data[].attributes.attachment_link.description
W ostatnich latach nierzadko słyszy się, że jedyną prawidłową metodą wychowania dziecka, by było szczęśliwe i przekonane o swojej własnej wartości, jest wychowanie bezstresowe. Niestety, wielu rodziców bardzo mylnie rozumie to pojęcie i zamiast wychowywać swoje dziecko, starają się być dla niego niczym najlepsi kumple, którzy niczego mu nie zabraniają, nigdy go nie karcą i pozwalają, żeby mały człowiek samodzielnie podejmował każdą decyzję.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Najczęściej kupowane razem

Twoja wiadomość została wysłana. Dziękujemy.

Administratorem podanych przez Ciebie danych osobowych jest Empik S.A. z siedzibą w Warszawie. Twoje dane będą przetwarzane w celu obsługi Twojej wiadomości z formularza kontaktowego, a także w celach statystycznych i analitycznych administratora. Więcej informacji na temat przetwarzania danych osobowych znajduje się w naszej Polityce prywatności.

# data[].attributes.attachment_link.description
Najczęściej kupowane razem Twoja wiadomość została wysłana. Dziękujemy. Administratorem podanych przez Ciebie danych osobowych jest Empik S.A. z siedzibą w Warszawie. Twoje dane będą przetwarzane w celu obsługi Twojej wiadomości z formularza kontaktowego, a także w celach statystycznych i analitycznych administratora. Więcej informacji na temat przetwarzania danych osobowych znajduje się w naszej Polityce prywatności.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wszystkie formaty i wydania:
Okładka miękka

Wszystkie formaty i wydania (1): Cena:

Twoja wiadomość została wysłana. Dziękujemy.

Administratorem podanych przez Ciebie danych osobowych jest Empik S.A. z siedzibą w Warszawie. Twoje dane będą przetwarzane w celu obsługi Twojej wiadomości z formularza kontaktowego, a także w celach statystycznych i analitycznych administratora. Więcej informacji na temat przetwarzania danych osobowych znajduje się w naszej Polityce prywatności.

# data[].attributes.attachment_link.title
Burza w mózgu nastolatka. Potencjał okresu dorastania

# data[].attributes.attachment_link.description
Wszystkie formaty i wydania: Okładka miękka Wszystkie formaty i wydania (1): Cena: Twoja wiadomość została wysłana. Dziękujemy. Administratorem podanych przez Ciebie danych osobowych jest Empik S.A. z siedzibą w Warszawie. Twoje dane będą przetwarzane w celu obsługi Twojej wiadomości z formularza kontaktowego, a także w celach statystycznych i analitycznych administratora.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Pomóż córce wyrosnąć na mądrą, dobrą i silną kobietę
Steve Biddulph, autor bestsellerowego Wychowywania chłopców, zwraca się tym razem do rodziców dziewczynek, dla których współczesny świat nie jest przyjaznym miejscem. Wskazując zagrożenia - medialna presja na idealny wygląd i szczupłą sylwetkę, obsesja na punkcie własnego ciała, zaburzenia odżywiania, przemoc rówieśnicza, skłonność do depresji - podsuwa zarazem skuteczne rozwiązania tych problemów. Pokazuje, jak pomóc dziewczynce pomyślnie ukończyć pięć etapów rozwoju, tak aby:
- zyskała poczucie bezpieczeństwa i pewność siebie,
- zbudowała silną tożsamość,
- potrafiła nawiązywać i utrzymywać dobre relacje z ludźmi,
- w przyszłości umiała stworzyć szczęśliwy związek.
Czerpiąc z najnowszych badań oraz swego bogatego doświadczenia psychologa, przystępnie i z poczuciem humoru podaje wskazówki, które pozwolą rodzicom córek doprowadzić je do celu - wartościowego życia.

„Porady Steve'a są łatwe do zastosowania, a co ważniejsze - działają".
BBC Family Life Magazine
„Jeśli szukasz autorytetu, który odmieni twój sposób myślenia poprzez wskazanie naukowych dowodów i humanistyczne podejście, oto go znalazłeś, jest nim Steve Biddulph".
„Times"

Steve Biddulph to światowej sławy psycholog, terapeuta rodzinny i autor bestsellerowych książek na temat rodzicielstwa. REBIS wydał jego Wychowywanie chłopców, Sekrety szczęśliwego dzieciństwa, Jeszcze więcej sekretów szczęśliwego dzieciństwa, Męskość. Nowe spojrzenie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Księgarnia Internetowa merlin.pl - Książki, Muzyka, Zabawki, Filmy

# data[].attributes.attachment_link.description
Pomóż córce wyrosnąć na mądrą, dobrą i silną kobietę Steve Biddulph, autor bestsellerowego Wychowywania chłopców, zwraca się tym razem do rodziców dziewczynek, dla których współczesny świat nie jest przyjaznym miejscem. Wskazując zagrożenia - medialna presja na idealny wygląd i szczupłą sylwetkę, obsesja na punkcie własnego ciała, zaburzenia odżywiania, przemoc rówieśnicza, skłonność do depresji - podsuwa zarazem skuteczne rozwiązania tych problemów.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Najczęściej kupowane razem

Twoja wiadomość została wysłana. Dziękujemy.

Administratorem podanych przez Ciebie danych osobowych jest Empik S.A. z siedzibą w Warszawie. Twoje dane będą przetwarzane w celu obsługi Twojej wiadomości z formularza kontaktowego, a także w celach statystycznych i analitycznych administratora. Więcej informacji na temat przetwarzania danych osobowych znajduje się w naszej Polityce prywatności.

# data[].attributes.attachment_link.description
Najczęściej kupowane razem Twoja wiadomość została wysłana. Dziękujemy. Administratorem podanych przez Ciebie danych osobowych jest Empik S.A. z siedzibą w Warszawie. Twoje dane będą przetwarzane w celu obsługi Twojej wiadomości z formularza kontaktowego, a także w celach statystycznych i analitycznych administratora. Więcej informacji na temat przetwarzania danych osobowych znajduje się w naszej Polityce prywatności.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Najczęściej kupowane razem

Twoja wiadomość została wysłana. Dziękujemy.

Administratorem podanych przez Ciebie danych osobowych jest Empik S.A. z siedzibą w Warszawie. Twoje dane będą przetwarzane w celu obsługi Twojej wiadomości z formularza kontaktowego, a także w celach statystycznych i analitycznych administratora. Więcej informacji na temat przetwarzania danych osobowych znajduje się w naszej Polityce prywatności.

# data[].attributes.attachment_link.description
Najczęściej kupowane razem Twoja wiadomość została wysłana. Dziękujemy. Administratorem podanych przez Ciebie danych osobowych jest Empik S.A. z siedzibą w Warszawie. Twoje dane będą przetwarzane w celu obsługi Twojej wiadomości z formularza kontaktowego, a także w celach statystycznych i analitycznych administratora. Więcej informacji na temat przetwarzania danych osobowych znajduje się w naszej Polityce prywatności.

# data[].attributes.body
poniżej kilka pomocy ułatwiających rozmowy o dojrzewaniu

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Twoja wiadomość została wysłana. Dziękujemy.

Administratorem podanych przez Ciebie danych osobowych jest Empik S.A. z siedzibą w Warszawie. Twoje dane będą przetwarzane w celu obsługi Twojej wiadomości z formularza kontaktowego, a także w celach statystycznych i analitycznych administratora. Więcej informacji na temat przetwarzania danych osobowych znajduje się w naszej Polityce prywatności.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ciało - śmiało! Przewodnik po dojrzewaniu

# data[].attributes.attachment_link.description
Twoja wiadomość została wysłana. Dziękujemy. Administratorem podanych przez Ciebie danych osobowych jest Empik S.A. z siedzibą w Warszawie. Twoje dane będą przetwarzane w celu obsługi Twojej wiadomości z formularza kontaktowego, a także w celach statystycznych i analitycznych administratora. Więcej informacji na temat przetwarzania danych osobowych znajduje się w naszej Polityce prywatności.

# data[].attributes.body
na stronie m.in. informacje ogólne dotyczące zjawiska, poradnik dla rodziców, informacje o placówkach pomocowych

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Forum Przeciw Depresji | Kampania Społeczna

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kiedy dziecko zaczyna dojrzewać i wkraczać w dorosłość - zmienia się. To naturalny etap. Jest on trudny zarówno dla dziecka, jak i rodzica, który często naprawdę nie wie co o tych zmianach sądzić i jak na nie reagować. Często pojawia się wtedy pytanie czy obserwowane zmiany są wynikiem buntu młodzieńczego wpisującego się w naturalny proces rozwoju czy świadczą o poważniejszym problemie jakim jest choroba - depresja.

Pierwsze skojarzenie jeśli mówimy o depresji to smutek, obniżony nastrój. Nawet w języku potocznym używamy tego słowa dla określenia przygnębienia, złego samopoczucia. U nastolatków chorujących na depresję objawy, które wysuwają się na plan pierwszy mogą różnić się od tych, które najczęściej występują u osób dorosłych. Często najbardziej widoczne jest rozdrażnienie, drażliwość. Młody człowiek łatwo wpada w złość lub rozpacz, czasem przejawia wrogość wobec otoczenia zniechęcając do bliższego kontaktu.

Depresja w rozumieniu medycznym jest chorobą i należy ją odróżnić od przejściowego przygnębienia, obniżonego nastroju czy krótkotrwałej reakcji na trudną sytuację.

Depresja jest coraz częściej pojawiającym się problemem zdrowotnym, który może występować w bardzo różnych okresach życia człowieka. Szacuje się, że w Polsce nawet 20% młodzieży cierpi z powodu zaburzeń depresyjnych, a niektóre dane wskazują, że objawy depresyjne można stwierdzić nawet u co trzeciego nastolatka.

Wybierz poniżej interesujący przystanek tematyczny
i dowiedz się o nastoletniej depresji jeszcze więcej!

# data[].attributes.attachment_link.title
Nastoletnia Depresja | Forum Przeciw Depresji

# data[].attributes.attachment_link.description
Kiedy dziecko zaczyna dojrzewać i wkraczać w dorosłość - zmienia się. To naturalny etap. Jest on trudny zarówno dla dziecka, jak i rodzica, który często naprawdę nie wie co o tych zmianach sądzić i jak na nie reagować.

# data[].attributes.body
Zapraszamy do zapoznania się z kampanią "Chroń dziecko w sieci"

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Szkodliwe treści

Szkodliwe treści to materiały, które mogą mieć negatywny wpływ na rozwój i psychikę dzieci i młodzieży. Dzieci mogą na nie trafiać celowo lub przypadkowo, np. poprzez mylne wyniki wyszukiwania, spam czy reklamę.

Do szkodliwych treści zazwyczaj zalicza się:

treści pornograficzne, w tym materiały prezentujące relacje seksualne z wykorzystaniem przemocy oraz nietypowe i dewiacyjne zachowania seksualne;

treści prezentujące przemoc i okrucieństwo, np. w filmach bądź brutalnych grach komputerowych;

treści promujące zachowania autodestrukcyjne - samookaleczenia lub samobójstwa, bądź zachowania szkodliwe dla zdrowia, np. wyniszczające diety (tzw. ruch pro-ana), zażywanie narkotyków lub dopalaczy;

treści dyskryminacyjne, nawołujące do wrogości lub nienawiści wobec różnych grup społecznych, narodowościowych, religijnych lub osób.

Szkodliwe treści

Szkodliwe treści to materiały, które mogą mieć negatywny wpływ na rozwój i psychikę dzieci i młodzieży. Dzieci mogą na nie trafiać celowo lub przypadkowo, np. poprzez mylne wyniki wyszukiwania, spam czy reklamę.

Do szkodliwych treści zazwyczaj zalicza się:

treści pornograficzne, w tym materiały prezentujące relacje seksualne z wykorzystaniem przemocy oraz nietypowe i dewiacyjne zachowania seksualne;

treści prezentujące przemoc i okrucieństwo, np. w filmach bądź brutalnych grach komputerowych;

treści promujące zachowania autodestrukcyjne - samookaleczenia lub samobójstwa, bądź zachowania szkodliwe dla zdrowia, np. wyniszczające diety (tzw. ruch pro-ana), zażywanie narkotyków lub dopalaczy;

treści dyskryminacyjne, nawołujące do wrogości lub nienawiści wobec różnych grup społecznych, narodowościowych, religijnych lub osób.

USTAL Z DZIECKIEM ZASADY KORZYSTANIA Z INTERNETU

Skoro zgadzamy się na to, by dziecko miało dostęp do Internetu, musimy ustalić z nim zasady, które zapewnią mu bezpieczeństwo. To konieczne, by chronić je przed kontaktem z nieodpowiednimi treściami. Zasady muszą być dostosowane do wieku dziecka. Ważne, żeby nie poprzestać na jednorazowej rozmowie. Do tematu zasad użytkowania Internetu i bezpieczeństwa w nim należy wracać, jeśli tylko pojawi się ku temu okazja w codziennej rozmowie. Warto zachęcać dziecko do zadawania pytań, rozwiewać jego wątpliwości, tłumaczyć, dlaczego decydujemy się na pewne ograniczenia. Ważne, żeby dziecko miało świadomość, że dbamy o jego bezpieczeństwo. Dążmy do tego, by było przekonane o tym, że zawsze może zwrócić się do nas w sytuacjach dla siebie trudnych lub gdy będzie miało poczucie zagrożenia. Warto zadbać o to, by dziecko korzystające z Internetu przestrzegało następujących zasad:

Najmłodsze dzieci powinny korzystać jedynie z pozytywnych i bezpiecznych treści (strony, aplikacje, gry) wskazanych przez rodziców. Z czasem warto brać pod uwagę propozycje nowych treści spośród wskazywanych przez dzieci, każdorazowo je weryfikując. Po wprowadzeniu takiej zasady warto porozmawiać z dzieckiem na temat nieodpowiednich treści online - w sposób adekwatny do jego wieku należy je poinformować, że w sieci można trafić na materiały prezentujące seks, przemoc, wulgaryzmy. Trzeba zaznaczyć, że nie są to treści przeznaczone dla dzieci i że oczekujemy, iż dziecko nas poinformuje w razie kontaktu z nimi.

Czas korzystania z sieci powinien być ograniczony. Zaleca się, by dzieci w wieku wczesnoszkolnym nie korzystały z urządzeń ekranowych dłużej niż dwie godziny dziennie. Dobrym pomysłem jest ustalenie dnia lub dni, np. weekendu, bez Internetu.

Dzieciom w wieku przedszkolnym należy towarzyszyć podczas korzystania z sieci. Jeśli dzieci są starsze, warto jako rodzic możliwość wglądu w ekran komputera czy urządzenia mobilnego, z którego korzystają. Przy okazji warto zainteresować się aktywnościami dziecka online i nawiązać na ten temat rozmowę.

Najmłodsze dzieci nie powinny samodzielnie korzystać z wyszukiwarek, portali społecznościowych i innych serwisów dających nieograniczony dostęp do treści (zdjęć, filmów, tekstów). Stopniowe wprowadzanie takich możliwości powinno odbywać się pod kontrolą rodziców i z uwzględnieniem ograniczeń wiekowych narzucanych przez serwisy. Warto takie sytuacje wykorzystać do edukacji dziecka w zakresie skutecznego i bezpiecznego poszukiwania treści, poszerzając jego wiedzę na temat nieodpowiednich treści. Dobrze, gdy podczas swobodnych rozmów z dzieckiem wprowadzimy pojęcie ograniczonego zaufania do treści online.

Najmłodsze dzieci nie powinny samodzielnie korzystać z komunikatorów czy portali społecznościowych. Ewentualne kontakty online powinny być ograniczone do znajomych osób i odbywać się pod kontrolą rodziców. Zakaz ów należy poprzedzić rozmową na temat zagrożeń związanych z kontaktami z nieznajomymi.

Dzieci nie powinny publikować samodzielnie w sieci treści, szczególnie prywatnych informacji, filmów, zdjęć. Taki zakaz powinien być połączony ze zwróceniem dziecku uwagi na zagrożenia związane z publikacją wizerunku i prywatnych informacji.

Należy umówić się z dzieckiem, ze za każdym razem kiedy trafi na nieodpowiednie treści lub cokolwiek innego je w sieci zaniepokoi, natychmiast nas o tym poinformuje. Kiedy dziecko zgłasza kontakt z nieodpowiednimi treściami, warto rozpoznać, co się wydarzyło, pochwalić je za poinformowanie o takim zdarzeniu. Jeżeli dziecko jest zaniepokojone, trzeba wytłumaczyć mu sytuację, zastanowić się, jak zmniejszyć prawdopodobieństwo podobnych okoliczności w przyszłości.

UDOSTĘPNIAJ DZIECKU JEDYNIE POZYTYWNE I BEZPIECZNE TREŚCI

Kontakt z nieodpowiednimi treściami, jak pornografia, przemoc czy wulgarne materiały, może mieć szkodliwy wpływ na dziecko, podczas gdy odpowiednio dobrane treści i aktywności online mogą pozytywnie wpłynąć na jego rozwój społeczny, emocjonalny, moralny i poznawczy. Dlatego dobór stron internetowych, aplikacji czy gier staje się niezwykle ważnym zadaniem dla rodziców.

Warto przy tym zwrócić uwagę na kilka podstawowych kwestii:

* Zasoby internetowe udostępniane dzieciom muszą być wolne od szkodliwych treści, czyli przemocy, wulgaryzmów, erotyki. Należy się również upewnić, czy nie dają one dostępu do takich treści np. poprzez linki czy bannery.
* Należy udostępniać dzieciom treści z wiarygodnego źródła, stworzone z myślą o młodym odbiorcy.
* Estetyka, sposób prezentowania informacji, nawigacja po serwisie, grze czy aplikacji powinny być przyjazne i zrozumiałe dla dziecka.
* Udostępniane dzieciom treści powinny łączyć zabawę z edukacją i rozwojem - angażować je w aktywności plastyczne, muzyczne, rozwijać wyobraźnię, poszerzać wiedzę.
* Należy zwrócić uwagę, czy serwis zapewnia ochronę prywatności użytkownika - kluczowe jest zadbanie o bezpieczeństwo danych i wizerunku dziecka.

W poszukiwaniu pozytywnych treści warto skorzystać z popularnych wyszukiwarek (np. Google) - wpisanie odpowiedniego hasła np. „aplikacje dla dzieci", „strony dla dzieci" lub nazwy konkretnej gry czy aplikacji pozwoli zapoznać się z informacjami od dystrybutorów oraz opiniami innych internautów. Jeśli wpiszemy nazwę gry, serwisu czy aplikacji w serwisie YouTube, z dużym prawdopodobieństwem trafimy na film prezentujący ich działanie.
Dla rodziców chcących świadomie kupować gry dla dzieci pomocny jest system klasyfikacji gier PEGI. W jego ramach na pudełkach gier zamieszczane są etykiety wskazujące na minimalny dopuszczalny wiek, po osiągnięciu którego można korzystać z gry, jak również ostrzegające przed pojawiającymi się w niej niebezpiecznymi treściami. Informacje o ocenie danej gry w systemie PEGI znaleźć można również w Internecie na stronie www.pegi.info

Szukając aplikacji dziecięcych, warto skorzystać też z katalogu BeStApp prowadzonego przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę. Jest on dostępny jako aplikacja (dla systemu Android) oraz na stronie - www.fdds.pl/bestapp. Fundacja prowadzi także katalog dziecięcych stron internetowych BeSt dostępny pod adresem www.fdds.pl/best

ROZMAWIAJ Z DZIECKIEM O JEGO DOŚWIADCZENIACH W SIECI

Dobry kontakt z dzieckiem, czas na rozmowę i zainteresowanie jego doświadczeniami są niezwykle ważne do rozwoju dziecka. Zapewniają mu poczucie bezpieczeństwa. Jeżeli w świecie dziecka pojawiają się urządzenia elektroniczne i Internet, to ważne, żeby również one były tematem rozmów z nim. Dzięki temu będziemy na bieżąco z doświadczeniami dziecka, poznamy jego preferencje, zobaczymy efekty jego aktywności online, damy mu szansę na pochwalenie się osiągnieciami (ważne, żeby je zauważać i doceniać). Rozmowa o doświadczeniach online będzie pomocna w zauważeniu niepokojących zdarzeń - również tych związanych z kontaktem z niebezpiecznymi treściami.

Jeżeli dowiemy się, że dziecko miało kontakt z pornografią czy scenami przemocy, nie wpadajmy w panikę. Ważne, żeby nie oceniać ani nie obwiniać dziecka za takie zdarzenia. Wyniki badań pokazują, że zdecydowana większość dzieci nie podzieliłaby się z rodzicami niepokojącymi zdarzeniami w sieci właśnie dlatego, że boją się oceny i konsekwencji (np. pozbawienia dostępu do Internetu). Ważne jest więc, żeby spokojnie ustalić okoliczności zdarzenia. Jeżeli kontakt z nieodpowiednimi treściami wprowadził dziecko w zakłopotanie, należy wytłumaczyć mu sytuację, w której się znalazło. Ważne, żeby nie pozostawiać pytań dziecka bez odpowiedzi. W przypadku scen filmowych czy fragmentów gier, które przestraszyły dziecko, należy wytłumaczyć mu, że to fikcja, że nikomu nie stała się krzywda. W przypadku kontaktu z erotyką i pornografią na miarę wieku dziecka należy wytłumaczyć mu koncept seksu i przekazać, że materiały, które widziało, przeznaczone są dla dorosłych. Następnie należy się zastanowić, jak unikać podobnych sytuacji - zainstalować oprogramowanie filtrujące, wyeliminować szkodliwe gry, poinstruować dziecko, jakich aktywności w sieci unikać itd. Jeżeli dziecko opowiada o kontakcie ze szkodliwymi treściami poza domem - w szkole, domu rówieśników, należy porozmawiać o tej sytuacji z wychowawcą czy rodzicami kolegów dziecka. Należy tez być wyczulonym na sytuacje, w których ktoś prezentuje dziecku takie treści. Pomocni w interwencji mogą być konsultanci bezpłatnej linii 800 100 100.

SKONFIGURUJ USTAWIENIA BEZPIECZEŃSTWA W URZĄDZENIU

Udostępniając dziecku urządzenie z dostępem do Internetu, należy odpowiednio skonfigurować ich system operacyjny. Jest to dosyć proste i powoduje znaczne ograniczenie dostępu do szkodliwych treści.
W przypadku tabletów i smartfonów z systemem Android warto odpowiednio skonfigurować Google Play, przeglądarkę oraz aplikację serwisu YouTube. W nowszych wersjach systemu istnieje także możliwość stworzenia profilu ograniczonego, który będzie stanowił bezpieczną przestrzeń dla dziecka.

Właściciele urządzeń mobilnych z systemem iOS (iPad, iPhone) mogą ograniczyć dziecku dostęp do wybranych treści, korzystając z funkcji „Ograniczenia", która znajduje się w ustawieniach ogólnych. Określimy tam m.in. ograniczenie wiekowe dotyczące wyświetlanych filmów oraz używanych programów.

Jeżeli dziecko korzysta z Internetu na komputerze wyposażonym w system Windows 7, możemy aktywować moduł Ochrony Rodzicielskiej, który umożliwia kontrolowanie czasu korzystania z komputera oraz ograniczenie dostępu do wskazanych gier i aplikacji. Moduł znajdziemy w panelu sterownia.

ZAINSTALUJ PROGRAM DO KONTROLI RODZICIELSKIEJ

W celu poprawy bezpieczeństwa dzieci korzystających z Internetu warto zainstalować na urządzeniach, z których korzystają, oprogramowanie do kontroli rodzicielskiej. Programy tego typu dają możliwość filtrowania treści, kontrolowania czasu i aktywności dziecka online itp. Aplikacje tego typu na tablety i smartfony dostępne są w sklepach online właściwych dla danego systemu operacyjnego. Użytkownicy komputerów pobiorą takie programy z sieci lub kupią je w sklepie.
Część programów i aplikacji kontroli rodzicielskiej udostępnianych jest gratis, za inne trzeba zapłacić. Zdarzają się również propozycje darmowych programów z płatnymi dodatkowymi funkcjonalnościami. Duża grupa programów działa na zasadzie abonamentu. Zazwyczaj w okresie próbnym można przetestować możliwości programu. Warto zwrócić uwagę, czy wybrany przez nas pakiet do kontroli rodzicielskiej umożliwia zabezpieczenie kilku urządzeń jednocześnie.

KATALOG BEZPIECZNYCH STRON I PRZEGLĄDARKA BEST

Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę udostępnia dla rodziców narzędzia ułatwiające zapewnienie dzieciom bezpieczeństwa w internecie. Prowadzimy katalog bezpiecznych stron dla dzieci BeSt, a także katalog bezpiecznych aplikacji mobilnych BeStApp. Strony i aplikacje w tych katalogach zostały sprawdzone pod kątem braku szkodliwych treści i dostosowania do potrzeb i możliwości dzieci. Stworzyliśmy także bezpłatną przeglądarkę internetową dla dzieci BeSt (na komputery z systemem Windows oraz urządzenia mobilne z systemem Android), która pozwala przeglądać jedynie strony z katalogu oraz zatwierdzone przez rodzica. Wyposażona jest także w podstawowe funkcje kontroli rodzicielskiej (blokada wyjścia z programu, monitoring przeglądanych stron).
* Katalog bezpiecznych stron BeSt
* Przeglądarka internetowa BeSt
* Katalog bezpiecznych aplikacji mobilnych BeStApp

APLIKACJA CHROŃ DZIECI W SIECI ORANGE

Główny Partner Polskiego Centrum Programu Safer Internet - Fundacja Orange poleca poniższe rozwiązanie:

Klienci sieci Orange mogą skorzystać z aplikacji Chroń Dzieci w Sieci, która daje kilka możliwości ochrony przed szkodliwymi treściami, m.in. kontrolę zainstalowanych aplikacji oraz tryb bezpiecznego wyszukiwania: safe search. Aplikacja umożliwia także kontrolę czasu spędzanego w internecie i aplikacjach. Chroń Dzieci w Sieci jest usługą z płatnym abonamentem.

Więcej informacji na temat tego rozwiązania można znaleźć na stronie:

BEZPIECZNY STARTER ORANGE

Główny Partner Polskiego Centrum Programu Safer Internet - Fundacja Orange poleca poniższe rozwiązanie:

Bezpieczny Starter Orange może pomóc w zapewnieniu dziecku bezpieczeństwa podczas korzystania z telefonu komórkowego. Jest to starter w ofercie na kartę wyposażony w dodatkowe funkcje: blokadę treści dla dorosłych w Internecie (np. treści erotycznych, treści brutalnych) oraz blokadę połączeń i SMS-ów z numerami specjalnymi o podwyższonej opłacie. Starter umożliwia stały kontakt z rodzicem - darmowe połączenia z wybranym numerem nawet przy braku środków na koncie.
Więcej informacji na temat tego rozwiązania można znaleźć na stronie Orange.
Pozostali operatorzy także udostępniają rozwiązania zwiększające bezpieczeństwo dzieci. Poniżej linki do ich opisu:
* T-mobile - Dzieci w sieci
* Play - Ochrona internetu
* Plus - Ochrona internetu

800 100 100 - TELEFON DLA RODZICÓW I NAUCZYCIELI W SPRAWACH BEZPIECZEŃSTWA DZIECI

Rodzice, którzy nie wiedzą, jak rozmawiać z dziećmi na temat bezpieczeństwa w sieci, lub ci, których dziecko miało kontakt ze szkodliwymi treściami i nie wiedzą jak na tę sytuację zareagować, mogą skorzystać z bezpłatnej linii 800 100 100 prowadzonej przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę.

DYŻURNET.PL - ZGŁASZANIE NIELEGALNYCH TREŚCI ONLINE

Dyżurnet.pl to punkt kontaktowy, tzw. hotline, do którego można anonimowo zgłaszać przypadki występowania w internecie treści zabronionych prawem takich, jak materiały przedstawiające seksualne wykorzystanie dzieci, pedofilia, treści o charakterze rasistowskim i ksenofobicznym.
Projekt realizowany jest przez NASK.
Więcej informacji:

SIECIAKI.PL - EDUKACJA DLA MŁODYCH INTERNAUTÓW

Sieciaki.pl to projekt edukacyjny na temat bezpiecznego korzystania z Internetu, adresowany do dzieci w wieku 9-11 lat, który porusza m.in. kwestie nieodpowiednich treści.
Dzieci mogą korzystać z serwisu oraz zamieszczonego w nim kursu e-learningowego „Misja: Bezpieczny Internet" samodzielnie lub w towarzystwie rodziców. Poszczególne elementy serwisu mogą być również podstawą zajęć szkolnych.

BEZPIECZNIE TU I TAM - KURS INTERNETOWY DLA RODZICÓW

Fundacja Orange stworzyła dla rodziców bezpłatny kurs internetowy, w którym można znaleźć wiele ważnych porad o tym, jak chronić swoje dzieci w internecie, na co zwrócić uwagę i jak unikać zagrożeń związanych z korzystaniem z nowych technologii przez najmłodszych. Kurs dostępny pod adresem https://fundacja.orange.pl/kurs/

KONTAKT

Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę
ul. Mazowiecka 12/25
00-048 Warszawa

TEL. / FAKS:

+48 22 616 02 68
+48 22 616 03 14

Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa
ul. Kolska 12
01-045 Warszawa

TEL. / FAKS:

+48 22 380 82 00
+48 22 380 82 01

# data[].attributes.attachment_link.description
Szkodliwe treści Szkodliwe treści to materiały, które mogą mieć negatywny wpływ na rozwój i psychikę dzieci i młodzieży. Dzieci mogą na nie trafiać celowo lub przypadkowo, np. poprzez mylne wyniki wyszukiwania, spam czy reklamę. Do szkodliwych treści zazwyczaj zalicza się: treści pornograficzne, w tym materiały prezentujące relacje seksualne z wykorzystaniem przemocy oraz nietypowe i dewiacyjne zachowania seksualne; treści prezentujące przemoc i okrucieństwo, np.

# data[].attributes.body
W temacie kolumny obok - poradnik dla dzieci i ich rodziców, jak poruszać się bezpiecznie w Internecie

# data[].attributes.body
Kosmos dla dziewczynek - i nie tylko.
Dwumiesięcznik dla dziewczynek w wieku od 6 do 12 lat tworzony przez Fundację Kosmos. Motto Fundacji brzmi "Wspieramy dziewczynki dziś, by jutro  zmieniały świat".
Każdy numer poświęcony jednemu konkretnemu tematowi ujętemu z wielu perspektyw. Stałe elementy to m.in. komiks, gra, historie o małych bohaterkach, zagadki, opowiadanie i wiele innych ciekawych tematów.