# data[].attributes.body
stolica województwa: Gorzów Wielkopolski

powierzchnia: 13 987,93 km²

liczba ludności: 1 010 177

liczba powiatów: 12

liczba gmin miejskich: 9

liczba gmin miejsko-wiejskich: 34

liczba gmin wiejskich: 39

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 116.

# data[].attributes.body
stolica województwa: Katowice

powierzchnia: 12 333,09 km²

liczba ludności: 4 517 635

liczba powiatów: 17

liczba gmin miejskich: 49

liczba gmin miejsko-wiejskich: 22

liczba gmin wiejskich: 96

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 89.

# data[].attributes.body
Znacie Zawiszę Czarnego? Był to najsłynniejszy średniowieczny rycerz. Mieści się tu jego Izba Pamięci.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 80.

# data[].attributes.body
Tutaj w miejscowym kościele został ochrzczony Witold Gombrowicz.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 84.

# data[].attributes.body
stolica województwa: Kielce

powierzchnia: 11 710,5 km²

liczba ludności: 1 233 961

liczba powiatów: 13

liczba gmin miejskich: 5

liczba gmin miejsko-wiejskich: 39

liczba gmin wiejskich: 58

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 34.

# data[].attributes.body
To miasto, które kryje wiele ciekawych miejsc, choć nie jest tak często doceniane jak Kraków czy Warszawa.

Początki miasta nie są dokładnie znane, ponieważ żaden dokument lokacyjny nie przetrwał do czasów współczesnych. Jednym ze źródeł pozwalających określić w czasie istnienie Zielonej Góry, jest dokument wystawiony przez Henryka III Głogowskeigo, datowany na 5 marca 1302 roku

Miasto przez niemal całą swoją historię związane było z Dolnym Śląskiem, a konkretniej księstwem głogowskim. Gród posiadał fortyfikacje i zamek– przedstawiał on jednak nikłą wartość strategiczną i najprawdopodobniej z rozkazu wizytującego te ziemie Jana Luksemburczyka został zburzony.
W Zielonej Górze jest wiele urokliwych miejsc, które można zobaczyć.  Stary Rynek wybudowany został w XVI wieku na kształt prostokąta z umieszczonym w samym środku ratuszem. Zabudowa przez setki lat ulegała licznym uszkodzeniom, dlatego wielokrotnie zostawała przebudowywana. Z starych zabudowań została też Wieża Łazienna z XV w. oraz mury miejskie. W mieście mieści się też Kościół Najświętszego zbawiciela. To trójnawowa budowla sakralna pochodząca z XIX wieku. Wybudowany został z cegły, na kształt dawnych wielkich bazylik. Na szczycie wieży umieszczone zostały cztery dzwony. W kościele regularnie odbywają się piękne i klimatyczne koncerty muzyki organowej.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 127.

# data[].attributes.body
To miejsce lądowania Grupy wywiadowczej „Wisła” Upamiętnia on lądowanie podczas II wojny światowej w styczniu 1945 roku, 5 polskich spadochroniarzy z grupy wywiadowczo-dywersyjnej „Wisła”. Podobna grupa została jeszcze zrzucona w rejonie Ośno Lubuskie-Słońsk. Obie formacje wchodziły w skład Polskiego Samodzielnego Batalionu Szturmowego Wojska Polskiego.

Zadaniem grupy było rozpoznanie umiejscowienia obiektów wojskowych, stanu liczbowego i uzbrojenia wojsk niemieckich. Mieli też prowadzić działalność dywersyjną. Linia odry i Nysy Łużyckiej była ostatnią naturalną zaporą Niemców. Polscy żołnierze odnieśli tu wiele sukcesów i przekazywali bardzo cenne informacje. Mało brakowało a po wkroczeniu na te tereny armii radzieckiej zostali by rozstrzelani. W wyniku tragicznego nieporozumienia, oficer radziecki uznał polskich wywiadowców za dywersantów i kazał ich rozstrzelać, zostali rozpoznani i uratowani w ostatniej chwili.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 126.

# data[].attributes.body
Krzyż pokutny  to pomnik średniowiecznego prawa. Nie wiadomo, kto i za jaką zbrodnię go wykonał. Podobno był krzyże granicznym granicy brandenbursko-saksońskiej.
Niewielu z nas wie, że zwyczaj „zaznaczania” krzyżem miejsc, gdzie zostało przerwane ludzkie życie, wywodzi się ze średniowiecza. Krzyże pokutne były samodzielnie robione i stawiane przez złoczyńcę, który dopuścił się niechlubnego, karalnego czynu. Ponieważ krzyże były ciosane w kamieniu, wiele z nich przetrwało do dziś. Jak podają źródła, w naszym kraju zachowało się ich ponad pięćset. W bliskiej okolicy, poza Raszynem, krzyże pokutne zachowały się również w Lubsku, Jasieniu, Roztokach i Gubinie.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 125.

# data[].attributes.body
Znajdziemy tu ruiny dworu z XVII wieku, zniszczonego po II wojnie światowej. Usytuowany na niewielkim wzniesieniu, dwór wraz z parkiem krajobrazowym oraz zabudowaniami folwarcznymi, które zamykały prostokątne podwórze z trzech stron, tworzył założenie przestrzenne o planie zbliżonym do trapezu. Do zespołu od strony wschodniej i zachodniej prowadziły aleje kasztanowców. Wieś Osiek o planie owalnicy skupiona była wokół tegoż założenia. Z zabudowań folwarku do dziś zachowały się pojedyncze budynki.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 125.

# data[].attributes.body
Wszędzie wokół nas znajdują się jeziora i jeziorka, które zachęcają do odpoczynku nad wodą.
Wszędzie wokół nas są również lasy, które zapewniają atrakcje przez cały rok. W lasach można spotkać mnóstwo gatunków roślin i zwierząt, w tym wilki, które coraz częściej można zobaczyć na własne oczy. Jesienią można zbierać grzyby a latem jagody. Wszak jesteśmy najbardziej zalesionym regionem w kraju. W naszych lasach jest sporo ścieżek edukacyjnych, gdzie można dowiedzieć się wielu ciekawostek o otaczającej nas przyrodzie.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 123.

# data[].attributes.location_name
Kościół Rzymskokatolicki Pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, Wrocławska, Lubsko

# data[].attributes.headline
Kościół Rzymskokatolicki Pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, Wrocławska, Lubsko

# data[].attributes.subject
Kościół Rzymskokatolicki Pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, Wrocławska, Lubsko

# data[].attributes.body
Kościół pw. Najświętszego Serca Jezusowego to świątynia została zbudowana w 1908 roku w formach nawiązujących do architektury gotyku. Częściowo do budowy zostały wykorzystane mury starego kościoła z lat 1757-1761. SW 1997 roku został rozbudowany  stylu nawiązującym do neogotyku.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 122.

# data[].attributes.location_name
Urząd Miejski w Lubsku, plac Wolności, Lubsko

# data[].attributes.headline
Urząd Miejski w Lubsku, plac Wolności, Lubsko

# data[].attributes.subject
Urząd Miejski w Lubsku, plac Wolności, Lubsko

# data[].attributes.body
Pięknym budynkiem jest też ratusz. Budowla renesansowa wzniesiona w latach 1580-1582, przebudowana w XIX i XX wieku. Obecnie jest siedzibą władz.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 123.

# data[].attributes.headline
Kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny, Lubsko, Polska

# data[].attributes.subject
Kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny, Lubsko, Polska

# data[].attributes.body
Kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny jest to najstarszy obiekt sakralny w mieście. Najwcześniejsza wzmianka o świątyni pochodzi z 1315 roku. W dokumencie tym jest jednak mowa o ufundowaniu kościoła w 1289 roku. Z tego wynika, że kościół został ukończony w II połowie XIII stulecia. Według źródeł staroniemieckich, kościół „stał już w roku 1106, gdy miasto otrzymało pierwszy przywilej od Margrabiego Łużyckiego”. W dniu 13 lipca 1496 roku w mieście wybuchł pożar, który zniszczył kościół. Zostały zniszczone: dach i wnętrze. Zachowały się tylko mury. Świątynia była odbudowywana przez 20 lat. W 1589 roku wieża została rozbudowana oraz został zbudowany nowy ołtarz. W 1795 roku aptekarz Sternberg nakazał wybudować nowy chór do ufundowanych przez niego organów.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 123.

# data[].attributes.body
To wieś, w której znajduje się kościół ewangelicki, obecnie rzymskokatolicki filialny pod wezwaniem MB Nieustającej Pomocy, o konstrukcji szachulcowej, wzniesiony w 1687 roku; salowy, z przylegającą od południa kruchtą, od wschodu zamknięty trójbocznie.

Od strony zachodniej góruje, dobudowana na początku XX stulecia, ceglana wieża; przed II wojną światową należał do ewangelików którzy do 1945 roku zamieszkiwali te tereny. Dziś Chocicz należy do parafii NNMP w Górzynie.

Wcześniej Chocicz nosił nazwę Hermswalde i był znacznie większą i bardziej rozwiniętą miejscowością. Niestety zawierucha wojenna, późniejsze przesiedlenia mieszkańców z kresów wschodnich, którzy nie wierzyli, iż zasiedlono tu ich na stałe były powodem zniszczenia różnych budynków. Trudno się jednak dziwić przesiedleńcom, gdyż przywieziono ich na byłe niemieckie ziemie, znienawidzonego wroga, który wyrządził im wiele krzywd. Niszczono piękne i cenne budynki - zabytki tylko dlatego, że były niemieckie.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 122.

# data[].attributes.body
Wieś leżąca w gminie Lubsko powiatu żarskiego o średniowiecznej metryce. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z roku 1346. Właścicielem Górzyna po 1482 był Georg von/vom/ Stein, by po 1490 roku być w posiadaniu rodu von Rothenburg. Jako kolejnych właścicieli wymienia się rodzinę von Kalckreuth. W 1500 roku właścicielem zostaja bracia von Schlichting.

Po 1663 roku właścicielami wsi zostaje rodzina von Gablenz. Za ich posiadania dochodzi do podziału majątku i zubożenie wsi. Od 1777 roku Górzyn stanowi własność barona Dietricha Gottharda von Blomberg. Za jego czasów powstają zabudowania nowego folwarku oraz pałac, obecnie nie istniejący. Od końca XVIII wieku miejscowość dość często zmienia właścicieli. Od barona von Blomberg wieś zakupuje Adam Friedrich von Winanko und Werenstein, który już w 1799 roku odsprzedaje Górzyn królewskiemu szambelanowi Johannowi Karlowi von Hagen. W 1803 roku od von Hagena majątek zakupuje  Gerhard Johann von Alvensleben, a ten w 1806 roku odsprzedaje majątek rodzinie von Görne. W 1809 roku wieś jest w posiadaniu Zerboniego Sposetti. Po 1817 roku właścicielem majątku jest bankier z Berlina Carl Philip Krutsch. Po 1818 roku doszło do parcelacji majątku i zakupu ziemi przez miejscowych chłopów.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 117.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
Boats and boating--Equipment and supplies

# data[].attributes.location_name
Aleja 3 Maja 6, 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski, Polska

# data[].attributes.body
Dawny Zakładowy Dom Kulury

# data[].attributes.location_name
Świętokrzyskie Centrum Rehabilitacji dla dzieci i młodzieży "Złota Rybka", Widoma, Strawczyn

# data[].attributes.location_name
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Strawczynie, Ogrodowa, Strawczyn

# data[].attributes.headline
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Strawczynie

# data[].attributes.subject
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Strawczynie

# data[].attributes.body
Staszów to bardzo urokliwe miasteczko w naszym województwie. Było ono prywatnym miasteczkiem szlacheckim lokowanym w 1525 r. Jego właścicielem był Hieronim Łaski, który wystarał się o prawa miejskie, które Staszów utracił w XIX w.

Miasteczko ma układ renesansowy, z każdego rogu wychodzą prostopadłe do siebie ulice. Kamienice wokół Rynku pochodzą z XVIII w. Pośrodku Rynku stoi ratusz, który jest wizytówką miasta i został wybudowany w XVIII w. przez Aleksandra Czartoryskiego. Budynek był murowany, parterowy na planie prostokąta. Posiadał wieżę zegarową, która była wyższa niż obecna.          Budynek przypomina nam też mini sukiennice krakowskie. Był siedzibą władz miejskich, pełnił funkcje handlowe, gastronomiczne.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 74.

# data[].attributes.location_name
Adama Mickiewicza 32, 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski, Polska

# data[].attributes.location_name
Szkolna 4-26, 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski, Polska

# data[].attributes.location_name
Henryka Sienkiewicza 8, 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski, Polska

# data[].attributes.location_name
plac Świętego Floriana, 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski, Polska

# data[].attributes.headline
plac Świętego Floriana,  Ostrowiec Świętokrzyski

# data[].attributes.subject
plac Świętego Floriana,  Ostrowiec Świętokrzyski

# data[].attributes.location_name
Rynek 23, 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski, Polska

# data[].attributes.location_name
Gutwin, 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski, Polska

# data[].attributes.headline
Symboliczny pomnik Żwirka i Wigury, ulica Denkowska, Ostrowiec Świętokrzyski

# data[].attributes.subject
Symboliczny pomnik Żwirka i Wigury, ulica Denkowska, Ostrowiec Świętokrzyski

# data[].attributes.body
Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 47.

# data[].attributes.location_name
Rynek 15-8, 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski, Polska

# data[].attributes.location_name
Rynek 15-8, 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski, Polska

# data[].attributes.location_name
Jana Głogowskiego 3, 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski, Polska

# data[].attributes.location_name
Ferdynanda Focha 5, 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski, Polska

# data[].attributes.headline
Hospicjum im. Jana Pawła II, Ostrowiec Świętokrzyski

# data[].attributes.subject
Hospicjum im. Jana Pawła II, Ostrowiec Świętokrzyski

# data[].attributes.location_name
Henryka Sienkiewicza 67, 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski, Polska

# data[].attributes.location_name
Kuźnia 75, 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski, Polska

# data[].attributes.body
Prawa miejskie otrzymał w XIV w. Przywilej na założenie miasta na prawie magdeburskim biskup Bodzęta otrzymał od króla Kazimierza Wielkiego.  W XVIII i XIX w. Bodzentyn stał się lokalnym ośrodkiem przemysłowym. Działały tutaj kuźnice, a także fabryka luster i porcelany.

Jednym z najważniejszych wydarzeń w historii zamku był pobyt na nim 19 czerwca 1410 r. Jagiełły przy okazji pielgrzymki na Święty Krzyż w drodze na koncentrację armii przed bitwą pod Grunwaldem. XV i XVI wiek to czas rozkwitu zamku.

W Bodzentynie mieści się też parafia pw. Świętego Stanisława Męczennika, który początkowo miał znaleźć się w katedrze wawelskiej, ale ostatecznie trafił do Bodzentyna.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 63.

# data[].attributes.body
Żywiec położony w rozległej Kotlinie Żywieckiej otoczony jest wyniosłymi szczytami, co powoduje, że zwany jest miastem rozległych panoram górskich. Mało kto wie, że zalicza się do grona miast królewskich, ponieważ od roku 1624-1678 rządzone było przez ród Wazów. Żywiec można również zaliczyć w poczet miast cesarskich, ponieważ przez 106 lat Żywiecczyzną władali Habsburgowie.

Stary Zamek, w którym obecnie mieście się Muzeum Miejskie, to miejsce z bogatą historią.. Budowę obiektu datuję się na I połowę XV wieku, która była obronną fortecą. W II połowie XVI w. zamek przeobraził się w renesansową rezydencję.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 112.

# data[].attributes.body
Położona jest w głębi Beskidu Śląskiego. Najwyższe wzniesienia: Barania Góra (1220 m n.p.m.) i Stożek Wielki (978 m n.p.m.). Ze źródeł na  Baraniej Górze wypływają potoki Czarna i Biała Wisełka, które po połączeniu się i przyjęciu wód potoku Malinka tworzą rzekę Wisłę.

Historia dzisiejszej Wisły sięga przełomu XVI i XVII w., kiedy to pojawili się tu pierwsi osadnicy. Od drugiej połowy XIX w., okolice Wisły odwiedzane są przez coraz większą liczbę podróżników. Za odkrywcę Wisły na szeroką skalę trzeba uznać Bogumiła Hoffa. Ten badacz kultury ludowej odwiedził wieś w 1882 r. i zachwycony jej urokiem zaczął propagować jej walory. W 1885 r. wybudował pierwszą willę wypoczynkową „Warszawa”. Do Wisły zaczęli zjeżdżać letnicy. W lipcu 1896 r. odwiedziła Wisłę Maria Konopnicka, a w czerwcu i lipcu 1900 r. przebywał tu Bolesław Prus, który zamieszkał w drewnianej willi Ochorowicza, nazwanej na pamiątkę tego wydarzenia „Placówką”. Rok później, jesienią 1901 r., bawił tu Władysław Reymont, który pisał fragmenty „Chłopów”.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 111.

# data[].attributes.body
Ustroń to jedno z dwóch uzdrowisk w województwie śląskim. Zdaniem językoznawców nazwa „Ustroń” pochodzi od miejsca zacisznego, ustronnego, leżącego „na stronie”. Natomiast według przekazów legendarnych właśnie tu, nad brzegiem Wisły, jeden z oddziałów tatarskich miał spalić w 1241 roku kilkuset polskich jeńców, skąd poszła nazwa ustrina lub ustrinum, tzn. pogorzelisko z ciał ludzkich (łac. ustor – palący trupy).

Dziś z Ustronia prowadzi wiele szlaków. To bardzo malownicze miasteczko.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 110.

# data[].attributes.body
Szczyrk jest bardzo klimatycznym, niewielkim miasteczkiem Beskidu Śląskiego. Znają go doskonale wszyscy narciarze, którzy nieoficjalnie nazywają go narciarską stolicą Polski. Szczyrk, malowniczo usytuowany w dolinie Żylicy, już w 1924 roku miał schron dla narciarzy, następnie pierwsze schronisko turystyczne. Wszystko zaczęło się od końca pierwszej wojny światowej i zagospodarowanych na nowo poaustriackich koszarów.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 109.

# data[].attributes.body
Lokalna legenda o pochodzeniu nazwy miasteczka, wspomina o rzeczywistym grodzie, który istniał dawniej na terenie Międzyświecia, w górę rzeki Bładnicy. Z czasem zaczęto osiedlać się na obecnym terenie miasta, a stary gród upadł. Miasteczko, które „przeskoczyło” na obecne miejsce nosi więc nazwę Skoczów.

Jak pisał Jan Długosz - Skoczów to „pierwsze miasto nad Wisłą od jej źródeł", a przy tym jedno z najstarszych miast Śląska Cieszyńskiego, leżące od wieków na ważnych szlakach handlowych.

To brama do Beskidu Śląskiego. Miasto może oczarować ładną Starówką, na Rynku, prócz secesyjnych kamienic, stoi późnobarokowy Ratusz z XVIII wieku z obrazem Św. Jana Sarkandra, który w tym mieście otaczany jest szczególnym kultem.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 109.

# data[].attributes.body
Katowice kojarzą się dziś nam ze Spodkiem i górnictwem. Chociaż zabytków przemysłowych jest dużo, to w mieście warto zobaczyć też i inne miejsca.  Trudno dziś dociec od czego pochodzi nazwa Katowic. Według jednej z koncepcji to termin od przezwiskowy związany z którymś pierwszych osadników. Według innej wywodzi się on od kąta, a dawna nazwa Kątowcie przeszła następnie w obecne Katowice. Większość turystów wycieczkę do Katowic rozpoczyna od Śródmieścia. W tej dzielnicy znajdują się jedne ze starszych zabytków miasta.

W Katowicach mieści się także Muzeum Śląskie, które powstało w 1929 r. i działało do II wojny światowej, a potem wznowiło swoją działalność w latach 80. XX w. Muzeum ma bogate zbiory.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 108.

# data[].attributes.body
Według podania miasto założyli w 810 roku trzej bracia: Bolko, Leszko i Cieszko. Po długiej wędrówce bracia spotkali się u źródła, zwanego później „studnią trzech braci”. Tak bardzo ucieszyli się z natrafienia na siebie, że postanowili założyć miasto zwane Cieszynem.

To jedno z najstarszych miast w Polsce. Można znaleźć tu wiele urokliwych miejsc. Mało osób wie, że Wieża Piastowska z banknotu 20 zł znajduje się właśnie w Cieszynie.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 108.

# data[].attributes.body
Jeśli ktoś kazałby Wam wymienić atrakcje Częstochowy, na pewno wskazalibyście klasztor na Jasnej Górze. Jednak Częstochowa to duże powiatowe miasto i choć leży w województwie śląskim, do Śląska nie należy.

Pierwsze wzmianki    o miejscowości zwanej Czanstachowa pojawiły się w roku 1220 w dokumentach biskupa krakowskiego Iwa Odrowąża. Rozwojowi miasta sprzyjało położenie na szlaku handlowym między Wielkopolską i Małopolską. Co ciekawe słynny jasnogórski klasztor znajdował się kiedyś we wsi zwanej Częstochówką poza granicami tak zwanej Starej Częstochowy. Obie części połączyły się dopiero w XIX w.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 107.

# data[].attributes.body
Bielsko-Biała to urocze miasto położone u stóp Beskidów. Podwójna nazwa sugeruje, iż Bielsko-Biała powstała w wyniku połączenia dwóch odrębnych osad, i faktycznie, miasto o tej nazwie funkcjonuje dopiero od 1951 roku. Niemal 36% powierzchni Bielska-Białej stanowią obszary chronione (co daje trzecie miejsce w Polsce po Koszalinie i Kielcach). Dawniej życie kulturowe koncentrowało się na dworu PKP, produkowano tu też „malucha” oraz najlepsze polskie filmy animowane.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 106.

# data[].attributes.body
Będąc w Sosnowcu warto odwiedzić również kompleks wypoczynkowy Stawiki, gdzie można pojeździć na rowerze, rolkach, pospacerować, wykąpać się w jeziorze, spróbować swoich sił w wake zone.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 103.

# data[].attributes.body
Najstarszy, zabytkowy obiekt w Sosnowcu to Zamek Sielecki, który został wybudowany w 1620 roku przez Sebastiana Minora, a po pożarze w 1824r. przebudowano go, po czym zyskał obecny wygląd. Jeszcze wcześniej istniała w tym miejscu fortyfikacja z okresu późnego średniowiecza, co potwierdziły badania archeologiczne.

Obecnie Zamek Sielecki jest siedzibą Sosnowieckiego Centrum Sztuki. Wokół rozciąga się jeden z najstarszych i największych parków miejskich w Sosnowcu.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 103.

# data[].attributes.headline
Muzeum w Sosnowcu,  dawniej Pałac Schönów

# data[].attributes.subject
Muzeum w Sosnowcu,  dawniej Pałac Schönów

# data[].attributes.body
Jednym z piękniejszych jest również zabytkowy pałac należący niegdyś do rodziny Schönów. Neobarokowy budynek powstał z inicjatywy fabrykanta Ernsta Schöna w 1903 roku, ma cztery kondygnacje i baszty w trzech narożnikach. Pałac jest otoczony parkiem, jednym z wielu znajdujących się w mieście. W środku znajduje się obecnie Muzeum w Sosnowcu.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 103.

# data[].attributes.body
Wizytówką miasta jest odrestaurowany Główny Dworzec Kolejowy, wzniesiony w 1859 roku w stylu neoklasycystycznym z niewielkimi przeróbkami.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 102.

# data[].attributes.location_name
Trójkąt Trzech Cesarzy, Szlak Dawnego Pogranicza, Sosnowiec

# data[].attributes.headline
Trójkąt Trzech Cesarzy, Szlak Dawnego Pogranicza, Sosnowiec

# data[].attributes.subject
Trójkąt Trzech Cesarzy, Szlak Dawnego Pogranicza, Sosnowiec

# data[].attributes.body
Ciekawym miejscem jest „Trójkąt Trzech Cesarzy”, znajdujący się niedaleko naszej szkoły. W czasie zaborów było to miejsce styku państw Zaborczych - Prus (Mysłowice), Rosji (Niwka, Modrzejów – obecnie Sosnowiec) i Austrii (Jęzor – obecnie Sosnowiec), które nazywano „Drei Lander Ecke”. W XIX i na początku XX wieku Trójkąt Trzech Cesarzy stał się ogromną atrakcją turystyczną, odwiedzaną co roku przez rzesze podróżujących. Był to teren pogranicza, pomiędzy trzema mocarstwami.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 102.

# data[].attributes.body
Historia Sosnowca sięga czasów piastowskich. Pierwsze
wzmianki o osadzie Zagórze pochodzą z 1228 roku. Historia Sosnowca jako miasta zaczyna się w 1902 roku, osada o tej nazwie istniała jednak znacznie wcześniej. Wiele zaś z jego dzisiejszych dzielnic ma rodowód średniowieczny.

Nazwa miasta Sosnowiec pochodzi od borów sosnowych, porastających te tereny przed 1830 rokiem. W dniu 10 czerwca 1902 roku Sosnowiec otrzymał prawa miejskie.

Obecnie w obrębie Sosnowca znajduje się 20 dzielnic. Nasza szkoła znajduje się w dzielnicy Niwka. W naszym mieście znajdziecie wiele ciekawych miejsc i zabytków. Zaprezentujemy Wam te najbardziej według nas interesujące.

# data[].attributes.body
Sosnowiec to miasto na południu Polski, w województwie śląskim, w Zagłębiu Dąbrowskim. Położone na Wyżynie Śląskiej, stanowiącej część Wyżyny Śląsko-Krakowskiej, nad 3 rzekami: Czarną Przemszą, Białą Przemszą i Brynicą. Znajduje się we wschodniej części Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP). Pierwsze pod względem ilości mieszkańców miasto Zagłębia Dąbrowskiego, trzecie w województwie śląskim (po Katowicach i Częstochowie) i piętnaste w Polsce. Jest jednym z ośrodków centralnych aglomeracji górnośląskiej.

Sosnowiec to wyjątkowe miejsce w Polsce. Znajdziemy tutaj miejsca, obiekty, które się wyróżniają, mają niezwykły klimat. W Sosnowcu nie ma nudy. To piękne miasto które cały czas się rozwija.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 101.

# data[].attributes.body
DOŻYNKI EKUMENICZNE

Zgodnie z tradycją, w ostatnią niedzielę sierpnia w Brennej obchodzone są dożynki. To barwne wydarzenie przepełnione radością i chęcią uczestniczenia w korowodzie dożynkowym. Te chwile na długo pozostają w pamięci przyjezdnych. Impreza trwa cały dzień i noc, a program występów odwołuje się do kultury i tradycji naszego regionu. Barwny korowód wyrusza spod Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Brennej Pinkas do Brennej Centrum, gdzie w amfiteatrze odbywa się część religijna - nabożeństwo ekumeniczne, obrzęd dożynkowy prowadzony przez kapłanów z parafii katolickiej i ewangelickiej w towarzystwie miejscowych zespołów regionalnych, a także część artystyczna - podczas której na scenie prezentują się wszystkie zespoły regionalne z Brennej, a także grupy muzyczne, soliści, tancerze. Zabawa kończy się nad ranem. Obok Nocy Świętojańskiej dożynki są najważniejszym artystycznym wydarzeniem w gminie Brenna. Co świadczy o ich popularności?

Z pewnością ich stałość i długoletnia tradycja. Połączenie sfery sacrum - nabożeństwa i obrzędowości ludowej ze sferą profanum - zabawą festynową i koncertami. Stanowi to złoty środek, przepis na zabawę, która łączy wielopokoleniową społeczność.

# data[].attributes.location_name
Beskidzki Dom Zielin "Przytulia", Wyzwolenia, Brenna

# data[].attributes.headline
Beskidzki Dom Zielin "Przytulia", Wyzwolenia, Brenna

# data[].attributes.subject
Beskidzki Dom Zielin "Przytulia", Wyzwolenia, Brenna

# data[].attributes.body
Bardzo stary krzyż pokutny w Brennej na zboczu góry Łazek. Każdy człowiek w okolicy Brennej i Górek, który zabił kogoś lub popełnił inną zbrodnię wielkiego kalibru w XV, XVI

i XVII wieku musiał wynieść pokutny, zrobiony z kamienia krzyż na daną górę.

# data[].attributes.body
Chata z XVII wieku Bukowy Groń - Błatnia w Brennej.

# data[].attributes.location_name
Kościół Ewangelicko - Augsburski, Długa, Górki Wielkie

# data[].attributes.headline
Kościół Ewangelicko - Augsburski, Długa, Górki Wielkie

# data[].attributes.subject
Kościół Ewangelicko - Augsburski, Długa, Górki Wielkie

# data[].attributes.location_name
Kościół Rzymskokatolicki Pw. Wszystkich Świętych, Pod Zebrzydkę, Górki Wielkie

# data[].attributes.headline
Kościół Rzymskokatolicki Pw. Wszystkich Świętych, Pod Zebrzydkę, Górki Wielkie

# data[].attributes.subject
Kościół Rzymskokatolicki Pw. Wszystkich Świętych, Pod Zebrzydkę, Górki Wielkie

# data[].attributes.location_name
Centrum Kultury i Sztuki "Dwór Kossaków", Stary Dwór, Górki Wielkie

# data[].attributes.headline
Centrum Kultury i Sztuki "Dwór Kossaków", Górki Wielkie

# data[].attributes.subject
Centrum Kultury i Sztuki "Dwór Kossaków", Górki Wielkie

# data[].attributes.body
Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 113.

# data[].attributes.location_name
Zapora w Porąbce, Międzybrodzie Bialskie

# data[].attributes.headline
Zapora w Porąbce, Międzybrodzie Bialskie

# data[].attributes.subject
Zapora w Porąbce, Międzybrodzie Bialskie

# data[].attributes.location_name
Ski resort "Świniorka", Świniorka, Brenna

# data[].attributes.headline
Ski resort "Świniorka", Świniorka, Brenna

# data[].attributes.subject
Ski resort "Świniorka", Świniorka, Brenna

# data[].attributes.body
Wiele tam wodnych na Brennicy,

w których przez lato można pływać.

# data[].attributes.body
Pierwsze wzmianki o Górkach Wielkich i Małych pochodzą z XIV wieku. Brenna powstała trochę później, bo na przełomie XV i XVI wieku, kiedy to książę cieszyński Kazimierz II 30 czerwca 1490 roku potwierdził, iż Wawrzyniec z Pogórza zapisał Brenną swej żonie.                   W XVI wieku do Brennej przybyli Wołosi z Siedmiogrodu i Wołoszczyzny, czyli terenów dzisiejszej Rumunii. Hodowali oni kozy i owce karczując górskie szczyty. Ziemię uprawiano wtedy tylko w Górkach Wielkich oraz w Górkach Małych, ponieważ w Brennej występują górskie, mało żyzne gleby. Od połowy XVII wieku do końca I wojny światowej cały teren dzisiejszej gminy Brenna wchodził w skład majątku Habsburgów (Austriaków). Wtedy ok. 82% mieszkańców Brennej i Górek było katolikami, ok. 17% stanowiło ewangelików (protestantów), a ok. 1% wyznawców judaizmu. Na terenie obecnej gminy Brenna oprócz Polaków mieszkali również Niemcy, Czesi i Żydzi.

Podczas II wojny światowej partyzanci z Brennej, Górek Małych i Górek Wielkich ukrywali się w jaskiniach, np. na Trzech Kopcach. Wiosną 1944 roku z rąk nazistów zginęli Karol Heller, Stanisław Heller (dwaj bracia) i Ludwik Kłósko. W lutym 1945r. czterech mieszkańców Brennej i dwudziestu jeńców włoskich naziści spalili żywcem w stodole. Wykonano jeszcze parę podobnych egzekucji. Wyzwolenie wsi rozpoczęło się 4 kwietnia 1945 roku, a następny etap 30 kwietnia 1945 roku.

Po wojnie gmina szybko się rozwijała. W 1952 roku liczba mieszkańców wynosiła około 5500 – 6000 tys. Dziś liczba ludzi zamieszkujących gminę oscyluje w granicach 11 000 tys.

Gmina Brenna została oficjalnie utworzona w 1972r. Skład: Górki Wielkie, Górki Małe, Brenna.

# data[].attributes.body
Gmina Brenna położona jest w województwie śląskim w powiecie cieszyńskim w górach Beskidu Śląskiego. Przez wszystkie 3 miejscowości wchodzące w skład gminy, czyli Górki Wielkie, Górki Małe i Brenną przepływa rzeka Brennica oraz jej dwa główne dopływy Leśnica i Hołcyna.
Na temat pochodzenia nazwy „Brenna” istnieją dwie teorie.

Z pierwszej hipotezy wynika, iż owa nazwa wywodzi się z celtyckich języków.

Druga teoria mówi o pochodzeniu starosłowiańskim – brьnьnъ, czyli  „błotnisty”- „błoto”. Zapisy historyczne z 1490r.: „wes Brenna”, „wes Bren”.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 90.

# data[].attributes.location_name
Muzeum Henryka Sienkiewicza. Oddział Muzeum Narodowego, al. Lipowa, Oblęgorek

# data[].attributes.body
Oblęgorek to malownicza wieś położona na terenie gminy Strawczyn. Jego nazwa znana jest dzięki Henrykowi Sienkiewiczowi nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie.

Wielu turystów przebywa tu, aby zwiedzić piękny dworek pisarza. Muzeum nie jest jednak jedyną atrakcją tej miejscowości. Do pałacyku wiedzie ponad stuletnia, upiększająca okolice Aleja Lipowa. W pobliżu mieści się Muzeum Kowalstwa  Artystycznego.

W 1900 roku z okazji jubileuszu 25-lecia pracy literackiej Henryk Sienkiewicz otrzymał w darze od narodu pałacyk w Oblęgorku.

W 1901 pisarz po raz pierwszy przybył do Oblęgorka, wraz ze swoim synem przyjechali z potajemną wizytą zobaczyć, jak idą prace remontowe i od razu zachwycił się naszą okolicą: widokiem Baraniej Góry, polami, lasami, wąwozami, strumykami, parkiem i oczywiście pałacykiem.  Do roku 1914 Oblęgorek był dla pisarz miejscem letniego wypoczynku. Po śmierci Sienkiewicza  dobra oblęgorskiego objęła jego rodzina. Od 1958 roku mieści się tam muzeum urządzone na wzór mieszkania. Znajdująca się tam wystawa biograficzno-literacka, prezentuje oryginalne pamiątki po Sienkiewiczu. Są to m.in. listy, albumy, rękopisy.

Wokół muzeum znajduje się park urządzony w stylu angielskim przez wybitnego projektanta ogrodów – Franciszka Szaniora. Zajmuje powierzchnię 2 ha. U podnóża skarpy płynie strumyk „Gacówka”.

Do pałacyku wiedzie czterorzędowa aleja lipowa  zasadzona w 1904 roku  przez Józefa Zapałę oraz Józefa Czarnieckiego.  W obrębie parku rośnie dziewięć pomników przyrody. Należą do nich: dęby, platan, tulipanowce, klony, modrzewie. Od frontu cisy i płacząca brzoza.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 85.

# data[].attributes.body
Wizytówką całej gminy od niedawna jest zbiornik wodny „STRAWCZYN”, zlokalizowany między Strawczynem a Niedźwiedziem,  w otulinie Suchedniowsko-Oblęgorskiego Parku Krajobrazowego.

# data[].attributes.headline
Park Miejski im. Józefa Piłsudskiego, Ostrowiec Świętokrzyski

# data[].attributes.subject
Park Miejski im. Józefa Piłsudskiego, Ostrowiec Świętokrzyski

# data[].attributes.body
Mówiąc o historii naszego miasta należy też wspomnieć o tym, że dawniej zamieszkiwali go Polacy oraz Żydzi. Najstarsza wzmianka o tym, że Żydzi zamieszkiwali w Ostrowcu pochodzi z 1631 r. Wśród nich byli: czapnicy, rzeźnicy, krawcy, miecznicy, złotnicy, szklarze, stolarze, kotlarze i szmuklerzy. Kupcy z Ostrowca handlowali: skórami, kożuchami, futrami, płótnem, żelazem i jego wyrobami, woskiem, miodem, tytoniem i nićmi. Jak wynika z zachowanych akt w latach 30. XVIII w. w Ostrowcu istniała już drewniana synagoga, cmentarz oraz murowania łaźnia. Tak jak w większości polskich miast w czasie II wojny światowej również i w Ostrowcu Świętokrzyskim istniało getto, które zlikwidowano w styczniu 1943 r. Dziś jedyną pamiątką po nich są pozostałości cmentarza na kirkucie oraz pomnik pamięci przy ul. Starokunowskiej.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 47.

# data[].attributes.location_name
osiedle Pułanki 2, 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski, Polska

# data[].attributes.body
Jako ciekawostkę chcielibyśmy też dodać, że przy skrzyżowaniu ulic Jana Pawła II, Iłżeckiej i Waryńskiego mamy pomnik MIG-a 17. Pojawił się on na Osiedlu Pułanki w połowie lat 80. XX w. i był darem Ludowego Wojska Polskiego z okazji 40. Rocznicy PRL-u. W Polsce znajduje się 3 takie samoloty. Nasz wpisał się na dobre w krajobraz miasta i nasi rodzice nie potrafią już wyobrazić sobie bez niego życia. Wiosną otaczają go drzewka kwitnące na różowo. Trudno się dziwić, że jest miejscem spotkań mieszkańców osiedla i zabaw osiedlowych dzieciaków.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 47.

# data[].attributes.location_name
Rynek 35, 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski, Polska

# data[].attributes.body
Miejsce to na ostrowieckim Rynku zostało uznane za miejsce pamięci narodowej. Zbudowany tu pomnik wpisano do ewidencji miejsc pamięci narodowej Wojewódzkiego Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. Egzekucja ta była związana z wydarzeniami z dnia 11 września 1942 roku, kiedy to grupa ludzi, przymocowała ładunek wybuchowy do mostu na Romnowie. W wyniku tej akcji most kolejowy zawalił się i niemożliwy był transport zaopatrzenia i broni na front wschodni. Niemcom to zdarzenie sprawiło duże problemy, przeprowadzili dochodzenie. Polacy próbowali utrzymać Niemców w przeświadczeniu, że nie był to sabotaż, lecz wynik bombardowania. W nocy 16 września 1942 r. aresztowano 30 mieszkańców Ostrowca i okolic. Wśród aresztowanych znalazł się też właściciel browaru, o którym już wspominaliśmy. Egzekucja odbyła się 30 września 1942 r. Zwłoki pomordowanych nie zostały oddane rodzinom. Przewiezione na platformie zagarniętej z browaru Saskich za mur cmentarza przy  ulicy Denkowskiej i pochowano w zbiorowej mogile.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 46.

# data[].attributes.headline
Cmentarz Wojskowy, ul. Denkowska, Ostrowiec Świętokrzyski

# data[].attributes.subject
Cmentarz Wojskowy, ul. Denkowska, Ostrowiec Świętokrzyski

# data[].attributes.body
W naszym mieście znajduje się też cmentarz wojenny przy ul. Denkowskiej. Pochowano tu 133 żołnierzy armii rosyjskiej, 74 austro-węgierskiej i 20 niemieckiej, w tym ekshumowanych z innych cmentarzy. Spoczywa tu także 30 żołnierzy poległych w 1939 roku.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 46.

# data[].attributes.location_name
Polna, 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski, Polska

# data[].attributes.body
Z naszym miastem związana jest także rodzina Saskich, która na początku XX wieku wybudowała w Ostrowcu Św. browar. Głównym akcjonariuszem był urodzony w Radomiu w 1886 r.  Stanisław Leon Saski, syn właściciela radomskiego browaru - Juliusza Saskiego.

Do śmierci ojca Stanisław Saski samodzielnie zarządzał ostrowieckim browarem, a później w wyniku podziału majątku Juliusza Saskiego współwłaścicielami przedsiębiorstwa zostali Julian i Józef Sascy oraz Maria Cybulska.  W czasie II wojny światowej  30 września 1942 r. na ostrowieckim Rynku powiesili 56-letniego Stanisława Saskiego jako jednego z trzydziestu zakładników zatrzymanych po wysadzeniu mostu na Romanowie. Wydarzenie to upamiętnia pomnik na ostrowieckim rynku. Browar został zlikwidowany w latach 70. XX w. Pod koniec stanu wojennego, w 1984 r. rozpoczęto prace mające na celu przekształcenie go na centrum kulturalne. Dziś w pięknie wyremontowanym budynku swoją siedzibę mają instytucje kultury: Miejskie Centrum Kultury, Biuro Wystaw Artystycznych, Informacja Turystyczna oraz biblioteka miejska.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 46.

# data[].attributes.location_name
Kuźnia 52-54, 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski, Polska

# data[].attributes.body
Do Wielopolskich należał też Pałacyk Myśliwski, który znajduje się na Kuźni. Pałacyk ma piękną historię, o której właściciele chętnie opowiadają swoim gościom. Pochodzi z początków XIX wieku, około 1820 r. powstały jego zręby. Najpierw Jerzy Dobrzański wybudował tu niewielki dworek, który był siedzibą zarządu pracujących w pobliżu kuźniarek. Pod koniec XIX wieku Wielopolscy odkupili od niego nieruchomość. Tutaj mieszkała hrabina Wielopolska, znajdował się pałac myśliwski. Tereny dookoła były zasobne we wszelkiego rodzaju zwierzynę. Dlatego myśliwi urządzili tu punkt zbiorczy, wyruszali stąd na polowania. Hrabina Wielopolska była jednak zmuszona sprzedać pałacyk i wróciła w okolice Poznania. Nieruchomość znalazła się w rękach jej zarządcy, Jana Mikusińskiego. Podczas wojny znajdowało się tutaj kasyno oficerskie, po wojnie spadkobiercy właściciela obiekt sprzedali państwu.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 45.

# data[].attributes.location_name
Park Częstocice, Świętokrzyska 37, 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski, Polska

# data[].attributes.body
W naszym mieście mamy też Muzeum Historyczno-Archeologiczne, które mieści się w dawnym Pałacu Wielopolskich w Częstocicach – należących
dziś do Ostrowca Św. Dobra te w 1836 roku od wdowy po poprzednim właścicielu, Jerzym Dobrzańskim, zakupił hr. Henryk Łubieński, wiceprezes Banku Polskiego. Po jego bankructwie w 1845 roku przeszły na własność banku, a następnie Domu Handlowego S.A. Fraenkel w Warszawie.

Pałac zbudowano w Częstocicach, na miejscu starego drewnianego dworu istniejącego do połowy XIX wieku. Rozpoczętą w latach 70. XIX wieku do 1899 roku. Wśród gości odwiedzających Wielopolskich w Częstocicach, znaleźć można wiele wybitnych osobistości - w 1920 roku w pałacu gościli kapitana Charlesa de Gaulle, przebywających w okolicy wraz z francuską misją wojskową. Po śmierci Zygmunta Wielopolskigo pałac sprzedano Zakładom Ostrowieckim.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 45.

# data[].attributes.location_name
Sandomierska 1, 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski, Polska

# data[].attributes.body
Jeszcze na początku XX wieku od Ostrowca wydzielona była osada hutnicza – Klimkiewiczów. W XIX w. Zbudowano tu Zakłady Ostrowieckie oraz całą infrastrukturę potrzebną do jego funkcjonowania. Mamy tu ceglaste kamieniczki, domki w których mieszkali dyrektorzy huty oraz malutki kościół modrzewiowy pw. Serca Jezusowego.

Budowę kościoła na tym osiedlu zainicjował dyrektor Zakładów Ostrowieckich Mieczysław Iwaszkiewicz ok. 1930 r. Początkowo budynek miał być przeznaczony na kaplicę zakładową. Kościół zbudowany został w 1932 r. wg projektu sporządzonego przez Tadeusza Rekwirowicza, technika Zakładów Ostrowieckich. Głównym fundatorem świątyni był Mieczysław Iwaszkiewicz. Świątynia jest w stylu zakopiańskim, drewniana, trójnawowa w formie bazylikowej, z trójbocznie zamkniętym prezbiterium z zadaszonym obejściem.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 44.

# data[].attributes.location_name
Aleja 3 Maja 11-9, 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski, Polska

# data[].attributes.headline
Aleja 3 Maja 11-9, 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski, Polska

# data[].attributes.subject
Aleja 3 Maja 11-9, 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski, Polska

# data[].attributes.body
Do dziś Aleja 3 Maja jest główną ulicą miasta. Porastają ją przepiękne kasztany, które posadzili uczniowie Liceum im. Joachima Chreptowicza. Przy tej ulicy mieści się również budynek Banku Preffera, w którym swoją siedzibę ma policja, Hotel Akademia zbudowany w latach 80. XX wieku, budynek dawnego Zakładowego Domu Kultury, dom Lipy, a także kamieniczki mieszkalne. Do Alei przylega także fragment Parku Miejskiego im. Józefa Piłsudskiego, więc ta część miasta zawsze tętniła życiem. (Oczywiście przy tej ulicy mieści się jeszcze McDonald, ale nie jest on obiektem zabytkowym ;)

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 43.

# data[].attributes.location_name
Aleja 3 Maja 12-25, 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski, Polska

# data[].attributes.headline
Poczta przy Alei 3 Maja , Ostrowiec Świętokrzyski

# data[].attributes.subject
Poczta przy Alei 3 Maja , Ostrowiec Świętokrzyski

# data[].attributes.body
Jednak najbardziej znanym gmachem poczty jest ten przy Alei 3 Maja. Przywódca okolicznej Polskiej Partii Socjalistycznej – Ignacy Boerner – późniejszy minister poczty i telegrafu, który w okresie rewolucji 1905 roku wraz ze swoją partią przejął na okres dwóch tygodni władzę w Ostrowcu Świętokrzyskim proklamując tu powstanie Republiki Ostrowieckiej, był inicjatorem budowy w mieście budynku Poczty Polskiej. W tym samym czasie także zaprojektowanej także samą ulicę, która łączyła Ostrowiec z Klimkiewiczowem i była ona bardzo reprezentacyjna.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 43.

# data[].attributes.location_name
Szeroka 5-3, 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski, Polska

# data[].attributes.headline
Dawny zajazd pocztowy ul. Szeroka, Ostrowiec Świętokrzyski

# data[].attributes.subject
Dawny zajazd pocztowy ul. Szeroka, Ostrowiec Świętokrzyski

# data[].attributes.body
W naszym mieście Na uwagę zasługuje też dawny zajazd pocztowy z przełomu XVIII i XIX wieku. Jest to budynek parterowy, murowany, z przejazdową sienią. Co ważne, jest to pierwszy murowany budynek w Ostrowcu Świętokrzyskim. Jego historia sięga czasów króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, który na terenie Polski rozbudował  i reorganizował istniejącą dotychczas sieć pocztowa. Powstały nowe traktaty, wzdłuż których wybudowano nowe zajazdy i domy stacji pocztowych.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 42.

# data[].attributes.body
Jednym z najbardziej znanych zabytków jest Kolegiata św. Michała Archanioła. Kościół początkowo wyglądał zupełnie inaczej i nie przypomina dzisiejszej bryły.

Podczas potopu szwedzkiego został zniszczony przez wojska księcia Siedmiogrodu Jerzego Rakoczego, który przebywał na zamku w Ćmielowie. Po potopie kościół został odbudowany i zmienił patrona na Św. Michała Archanioła. Obok kościoła znajdowała się dzwonnica i cmentarz, a cały teren był ogrodzony.

Kościół został przebudowany sto lat później, jednak nie wybudowano do końca dwóch wież. Liczba mieszkańców Ostrowca rosła, toteż kościół trzeba było przebudować. W roku 1904 ówczesny proboszcz się do inż. architekta Stefana Szyllera z Warszawy z propozycją zrobienia projektu rozbudowy istniejącego kościoła. Kościół udało się przebudować dopiero po I wojnie światowej.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 42.

# data[].attributes.location_name
Aleja Solidarności 4, 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski, Polska

# data[].attributes.body
Pierwszy zakład, który dał początek Hucie Ostrowiec, powstał w latach 1837–1839 na prawym brzegu rzeki Kamiennej w osadzie zwanej na cześć budowniczego Antoniego Klimkiewicza – Klimkiewiczowem. Kolejnym właścicielem huty został Zygmunt Wielopolski. Wydzielił on zakład ze swoich dóbr. Był założycielem Spółki Akcyjnej Wielkich Pieców i Zakładów Ostrowieckich. Na przełomie XIX i XX w. był to drugi co do wielkości zakład tego typu w Królestwie Polskim.

W czasie I wojny światowej Zakłady Ostrowieckie zostały w znacznym stopniu zniszczone. W okresie międzywojennym hutę rozbudowano. W zakładzie produkowane były wagony kolejowe, rury lane ośrodkowo, części do parowozów, samochodów, czołgów, armat oraz konstrukcje stalowe. Po II wojnie nazwę zakładów zmieniono na Hutę im. Marcelego Nowotki. W latach 70. XX w. wybudowano nowy zakład metalurgiczny na północno-wschodnich obrzeżach miasta. W czasie największego zatrudnienia w hucie pracowało ponad 17 tys. osób

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 40 i str. 44.

# data[].attributes.body
Także historia Samsonowa związana jest z hutnictwem. Kamień węgielny pod nową hutę położył w 1818 roku namiestnik Królestwa Kongresowego, generał Józef Zajączek, a zakład otwarto w 1823 roku - nazwano go wówczas „Huta Józef”. Po pożarze wielkiego pieca w 1866 roku zakład zaprzestał działalności, a zabudowania zaczęły popadać w ruinę. W czasie I wojny światowej wieża wyciągowa została częściowo zniszczona przez obce wojska.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 40.

# data[].attributes.body
Zbudowana w latach 1834-46 fabryka w Nietulisku Dużym była starannie rozplanowanym założeniem urbanistycznym z osiedlem przemysłowym i układem wodnym. Składała się z: walcowni, 2 suszarni, magazynu, szopy, stajni, budynku administracyjnego, wagi oraz 36 domów dla robotników i kadry kierowniczej. Upadek zakładu nastąpił po powodzi w 1903 r., która zniszczyła zalew w Brodach odcinając zasilanie rzeki Kamiennej. Oficjalnie zakład zamknięto w 1905 roku.

Obecnie walcowania żelaza jest cennym zabytkiem techniki.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 39.

# data[].attributes.body
Niedaleko Zagnańska – w Bartkowie rośnie król Puszczy Świętokrzyskiej – dąb Bartek. Znajduje się przy pięknej alei drzew, na wysokiej skarpie nad rzeką Bobrzą, nad którą już w XVII w. przerabiano w kuźnicach rudę na żelazo. Szacuje się, że drzewo ma ok. 1000 lat, więc pamięta odległe wydarzenia.

Dąb owiany jest legendą. Pod dębem wypoczywał Bolesław Krzywousty i Władysław Jagiełło, a Kazimierz Wielki rozsądzał sprawy chłopów. Pod Bartkiem szukał także cienia strudzony polowaniem Władysław Jagiełło. Tu także swój obóz rozbił Jan III Sobieski, który wracał spod Wiednia i podobno schował w dziupli szablę turecką, rusznicę i gąsiorek z miodem.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 76.

# data[].attributes.body
Według legendy nazwa osady pochodzi od imienia jej założyciela, księcia Wiślimira, który wraz ze swoim otoczeniem miał przyjąć chrzest w 880 roku.. W czasach rozbicia dzielnicowego władał nią książę Henryk Sandomierski, który ufundował pierwszą kolegiatę. Prawdopodobnie został w niej również pochowany. Przypomina o tym zachowana w podziemiach obecnego kościoła gipsowa posadzka krypty grobowej, zwana płytą wiślicką, zaliczana do najwspanialszych zabytków sztuki romańskiej w Polsce. Powstała prawdopodobnie w latach 1166–77.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 76.

# data[].attributes.body
Niech podniesie rękę ten, kto nigdy nie słyszał kawału o Wąchocku. Tutejszy sołtys podobno zwija na noc asfalt, domy pozbawione są szyb, bo sołtys buduje szybowiec, a w tutejszym kinie leci… tynk ze ścian. Dowcipy te stały się na tyle sławne, że zainspirowały mieszkańców do tego, aby w Wąchocku zbudować pomnik sołtysa.

Znajduje się tu także klasztor cystersów, który został zbudowany na przełomie XII i XIII wieku. Klasztor dwukrotnie niszczyli Tatarzy. Dużą rolę miejscowi cystersi odgrywali w dziedzinie gospodarczej. Zakonnicy zajmowali się hodowlą, młynarstwem, tkactwem, a także górnictwem i hutnictwem. Dali też początek Staropolskiemu Zagłębiu Hutniczemu.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 75.

# data[].attributes.body
Krzyżtopór to zamek wybudowany przez Krzysztofa Ossolińskiego w XVII w. Siedziba ta miała przyćmić wszystkie siedziby magnackie w Polsce i nie tylko. Zamek miał pełnić funkcję wygodnej rezydencji i zamku obronnego. Wzniesiono go na planie pięcioboku.

W czasie potopu szwedzkiego zamek został złupiony i popadał w ruinę. Jego kolejni właściciele nie remontowali go, a niektórzy traktowali jako atrakcyjną i romantyczną ruinę.

Zamek w czasach swej świetności zapierał dech w piersi i był swego rodzaju kalendarzem. Cztery wieże to cztery pory roku, 12 sal to dwanaście miesięcy, 52 pokoje to liczba tygodni w roku i 365 okien odpowiadającym ilościom dni w roku. Jak wieść niesie sala jadalna miała szklany strop, co sprawiało, iż wydawało się, że jest to wielkie akwarium.

Zamek ma też prywatne źródełko, które zaopatrywało zamek w wodę. Stajnie zamkowe posiadają też doskonałe właściwości akustyczne, a w czasach świetności podobno wisiały tam lustra.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 75.

# data[].attributes.body
Muzeum Wsi Kieleckiej – Park Etnograficzny w Tokarni powołano w 1976 roku. Jeśli chcecie poczuć klimat świętokrzyskiej wsi, to miejsce jest dla Was!

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 74.

# data[].attributes.body
Przy drodze łączącej Ostrowiec Świętokrzyski i Kielce stoi stary wiatrak. Został on zbudowany na miejscu drewnianego, który spłonął, najprawdopodobniej w latach 80. XIX w. Wiatrak działał do lat 50. XX w. i znajduje się w rejestrze zabytków. W ostatnim czasie wiatrak został wyremontowany, a w jego wnętrzu zachowało się nawet oryginale wyposażenie. Wiatrak znajduje się pod opieką Muzeum Wsi Kieleckiej w Tokarni.

Więcej na ten temat znajdziesz w naszym przewodniku, str. 74.