# data[].attributes.body
Helstu einkennum ADHD er oftast skipt gróflega í þrjá flokka: athyglisbrestur, ofvirkni og hvatvísi

# data[].attributes.body
Athyglisbrestur og ofvirkni fellur undir skammstöfunina ADHD, á ensku “Attention Deficit Hyperactivity Disorder”.

# data[].attributes.body
ADHD eða athyglisbrestur með ofvirkni er tegund af taugaþroskaröskun

# data[].attributes.body
Taugaþroskaröskun er truflun í heilastöðvum framheilans. Framheilinn þroskast hægar og gengur hægar fyrir sér en hann ætti að gera. Það er einstaklingsbundið hvaða einkenni hafa áhrif á daglegt líf hjá hverjum og einum.

ADHD tengist taugaþroskaröskun sem veldur því að taugaboð senda ekki rétt taugaboð við viðeigandi aðstæður, sem sagt heilastöðvarnar eru vanvirkar. Taugaboðin sinna mikilvægu hlutverki, að stjórna hegðun.

# data[].attributes.body
ADHD lýsir sér í einbeitingaskorti, ofvirkni, hvatvísi og er algengasta hegðunarröskunin sem getur haft áhrif á daglegt líf, nám og félagslega aðlögun.

# data[].attributes.body
Orsakir ADHD eru að mestu leyti líffræðilegar, þar sem þetta er truflun í starfsemi heilans.

# data[].attributes.body
Þessi truflun orsakast í flestum tilfellum að erfðaþáttum, og útskýra um 75-95% af ADHD einkennum.

# data[].attributes.body
ADHD fylgir einnig öðrum þroskatruflunum og getur komið fram í tengslum við slys, sjúkdóma, áföll eða höfuðáverka sem geta valdið heilaskaða.

# data[].attributes.body
Talið er að umhverfisþættir hafi einhver áhrif, en ekki er sannað að börn sem alast upp við slæmar aðstæður séu líklegri til að greinast með ADHD ef engar líffræðilegar skýringar eiga sér stað.

# data[].attributes.headline
Dæmi um einkenni athyglisbrests geta til dæmis verið

# data[].attributes.subject
Dæmi um einkenni athyglisbrests geta til dæmis verið

# data[].attributes.body
Vera gleymin
Týna oft hlutum
Heyra ekki það sem sagt er í samræðum
Að gera villur vegna fljótfærni
Eiga erfitt með að skipuleggja
Eiga erfitt með að fylgja fyrirmælum
Forðast verkefni sem krefjast miklillar einbeitingar
Eiga erfitt með að klára verkefni

# data[].attributes.body
Fyrsta skrefið til þess að fara með barn í greiningu er að panta tíma hjá sálfræðingi eða geðlækni.

# data[].attributes.body
Flestar greiningar hér á landi fara í gegnum þroska- og hegðunarstöð en tilvísunar er krafist.

# data[].attributes.body
Sálfræðingar geta greint ADHD en ef það er krafist lyfjameðferðar að þá er leitað til sérfræðilæknis eins og geðlæknis, barnalæknis eða barna- og unglingageðlæknis.

# data[].attributes.body
Sérfræðilæknir sér um að taka ákvörðun um lyfjameðferð og hann ávísar lyfjum. Sérfræðilæknirinn sækir um lyfjaskírteini til Sjúkratrygginga Íslands. Heimilislæknir sjúklingsins getur endurnýjað ávísanir á viðkomandi lyfi ef hann lætur bæta sér inn í lyfjaskirteinið.

# data[].attributes.body
Til þess að fá greiningu á ADHD er fyrsta skrefið að panta tíma hjá sálfræðingi eða geðlækni. Flestir sálfræðingar geta greint ADHD en sumir þeirra hafa tengsl við geðlækni.

# data[].attributes.body
Það eru ekki nein líffræðileg próf sett fram við greiningu á ADHD. Sem sagt engar blóðprufur eða slíkt sem meta það hvort einstaklingur sé með ADHD.

# data[].attributes.body
Geðlæknir tekur ákvörðun um lyfjameðferð í samráði við sjúkling.

# data[].attributes.body
Hegðun er lykillin við þessa greiningu. Það er einungis hægt að greina einstaklinga með því að fylgjast með hegðun þeirra.

# data[].attributes.body
Það er til ADHD teymi fyrir fullorðna hér á landi. Það er frekar nýlegt og hefur tekið til starfa á heilsugæslu höfuðborgarsvæðissins. Þetta teymi þjónustar samt allt landið með greiningar og meðferð við ADHD.
Meginverkefni teymisins er að sinna greiningu, endurmati fyrir ADHD greiningar. Það er hægt að fá ráðgjöf, meðferð og fræðslu sem byggir á sérþekkingu starfstétta.

# data[].attributes.body
Sérfræðilæknirinn sækir um lyfjaskirteini til sjúkratrygginga Íslands.
Hemilislæknir getur endurnýjað ávísanir á viðkomandi lyf ef hann lætur bæta sér inn í lyfjaskirteinið.

# data[].attributes.headline
Dæmi um einkenni ofvirkni og hvatvísi gæti til dæmis verið

# data[].attributes.subject
Dæmi um einkenni ofvirkni og hvatvísi gæti til dæmis verið

# data[].attributes.body
Erfitt með að bíða í röð
Eirðarleysi
Að vera mikið á iði með fætur og hendur
Erfitt með að sytja kyrr
Erfitt með að vera hljóður þegar tómstundaiðju er sinnt
Tala óhóflega mikið
Vera alltaf á ferðinni

# data[].attributes.body
Kvíðameðferðarstöðin býður einnig uppá greiningu við ADHD. Það er byrjað á skimun þar sem lagðir eru spurningalistar fyrir. Það er farið í viðtal þar sem það er reynt að fá upplýsingar frá aðstandendum. Eftir viðtalið er metið hvort það sé ástæða til þess að fara í frekari greiningarferli.

# data[].attributes.body
Ef það er farið í fullt greiningarferli er farið yfir sögu einstaklingsins. Það er farið í gegnum geðgreiningarviðtal með helstu geðröskunum og ADHD greiningarviðtal. Það er síðan tekið allar niðurstöðurnar saman og viðkomandi fær skýrslu með sér heim með ítarlegum niðurstöðum

# data[].attributes.body
Ef að fólk hefur áhuga á því að kanna möguleika á lyfjameðferð að þá er mælt með því að panta snemma tíma hjá geðlækni þar sem það getur oft verið löng bið eftir því að komast að.

# data[].attributes.body
Fullorðnir hafa einnig aðgang að því að fara í greiningu í gegnum kvíðameðferðarstöðina

# data[].attributes.body
Það er ekki frítt að fara í ADHD greiningu. ADHD skimun hjá kvíðameðferðarstofunni kostar 30.000 krónur. En ef það er farið síðan í fullt greiningarferli bætast við 110.00 krónur. Ef þörf eru á enskum texta á skýrslunni kostar það 30.000 aukalega.

# data[].attributes.body
Að greina ofvirkni og athyglisbrest hjá fullorðnum getur verið erfitt og oft mjög tímafrekt. Greining ADHD hjá fullorðnum hefur ekki verið lengi til sögu, vegna þess að það var seint farið að greina ADHD hjá fullorðnum.

# data[].attributes.body
Rannsóknir hafa sýnt það að með því að nota ameríska DSMIV greiningarkerfið sé hægt að framkvæma áreiðanlega greiningu á ADHD.

# data[].attributes.body
Samkvæmt því kerfi eru helstu einkennin athyglisbrestur, ofvirkni og hvatvísi. Kerfið skiptir ofvirkni í tvo flokka, sem samanstanda af níu einkennum á athyglisbresti og níu einkennum á ofvirkni og hvatvísi.

# data[].attributes.body
Til að fullyrða þessi greiningarviðmið þarf einstaklingur að hafa sex eða fleiri einkenni, hafa áhrif á daglegt líf í minnsta lagi sex mánuði við tvennskonar aðstæður. Einstaklingur verður að hafa fundið fyrir slíkum einkennum fyrir sjö ára aldur.

# data[].attributes.body
ADHD samtökin. (e.d.). Hvað er ADHD? https://www.adhd.is/is/um-adhd/hvad-er-adhd

Brynjar Emilsson, Emil Einarsson og Sigurlín Hrund Kjartansdóttir. (2009). Greiningar sálfræðinga á fullorðnum með ofvirkni (ADHD). Geðvernd, 38, 19-24. https://www.greiningogmedferd.net/wp-content/uploads/2013/08/Greiningar_adhd_brynjar_2009.pdf

Elín H. Hinriksdóttir og Vilhjálmur Hjálmarsson. (e.d.). Fullorðnir og ADHD. ADHD samtökin. https://www.adhd.is/static/files/baeklingar/PDF/adhd_fullordnir_0820_v5.pdf

Kvíðameðferðastöðin ehf. (e.d.) ADHD greiningar. https://kms.is/adhd-greiningar/

Landspítali Háskólasjúkrahús. (2019, 25. janúar). ADHD, fylgiraskanir og klínískar leiðbeiningar. https://www.landspitali.is/library/Sameiginlegar-skrar/Gagnasafn/Klinisk-svid-og-deildir/Kvenna--og-barnasvid/BUGL/2019/BUGL%20%20r%C3%A1%C3%B0stefna%202019%20-%20Haukur%20P%C3%A1lmason.pdf

Landspítali Háskólasjúkrahús. (e.d.). Athyglisbrestur og ofvirkni. https://www.landspitali.is/sjuklingar-adstandendur/fraedsluefni/athyglisbrestur-og-ofvirkni/

Ægir Már Þórisson. (2004, 4. október). Athyglisbrestur með ofvirkni (ofvirkniröskun). Persona.is. https://persona.is/athyglisbrestur-med-ofvirkni-ofvirkniroskun/