# data[].attributes.headline
อดีตชาติของนางมณโฑเป

# data[].attributes.body
อดีตชาติของนางมณโฑเป็นกบที่อาศัยใกล้อยู่กับอาศรมของ 4 ฤๅษีคือ ตันตา, วชิรา, วิสูต และมหาโรมสิงค์ ซึ่งทุกเช้าจะมีนางโคห้าร้อยตัวมาหยดน้ำนมลงในอ่างให้ฤๅษีดื่มกิน วันหนึ่ง ฤๅษีได้ไปพบกับนางนาคอนงค์กำลังสมสู่กับงูดิน รู้สึกรับไม่ได้ที่วงศ์นาคต้องมาสมสู่กับงูดินต่ำช้า เอาไม้เท้าเคาะที่กลางหลัง นางนาคตกใจและอับอายหนีหายเข้าเมืองบาดาล และหมายฆ่าพระฤๅษีด้วยกลัวความล่วงรู้ถึงท้าวพญานาคราชผู้เป็นบิดา

# data[].attributes.headline
รามเกียรติ์ตอนกำเนิดนางมณโฑ

# data[].attributes.subject
รามเกียรติ์ตอนกำเนิดนางมณโฑ

# data[].attributes.body
ที่ภูเขาหิมพานต์มีฤาษี ๔ องค์ บวชมาได้สามหมื่นปีแล้ว ในเวลาเช้าจะมีโคนมมาที่บรรณศาลา แล้วหยอดนมไว้ในอ่างให้ฤาษีดื่มกินทุกวัน ที่หินซึ่งเป็นที่ฉันอาหาร มีกบตัวเมียอาศัยอยู่ และพระฤาษีจะให้กบเป็นทานทุกวัน วันหนึ่งมีนางนาคขึ้นมาจากบาดาลมาหาชายเป็นสามี บังเอิญพบงูดิน จึงร่วมรักกัน พระฤาษีมาเห็นเข้านางนาคอายแทรกบาดาลหายไป และคิดว่าถ้าเรื่องนี้รู้ถึงหูบิดาจะอับอายได้ จึงขึ้นไปคายพิษไว้ในอ่างนม กบได้แสดงความกตัญญูด้วยการลงไปในอ่างนมและขาดใจตาย พระฤาษีมาพบเข้าจึงชุบกบ แล้วถามความกบเล่าให้ฟัง พระฤาษีเห็นความดีของกบ ชุบนางเป็นมนุษย์ ตั้งชื่อตามสัญชาติเดิมว่า  นางมณโฑ

แล้วพานางไปถวายพระอิศวร พระอิศวรจึงให้เป็นนางกำนัลของพระอุมา ซึ่งพระอุมาได้สอนพระเวทย์ต่าง ๆ ให้แก่นางมากมาย

ทางด้านเมืองบาดาล พระยากาลนาคเห็นว่าท้าวสหมลิวันมาอยู่จะทำให้เดือดร้อนไปทั่ว เพราะเป็นยักษ์พาล จึงควรจะปราบเสียแต่แรกท้าวสหมลิวันจึงไปขอความช่วยเหลือจากท้าวลัสเตียนผู้เป็นหลาน พระยากาลนาครบพ่ายแพ้ท้าวลัสเตียน จึงถวายราชธิดาชื่อ นางอัคคี และท้าวลัสเตียนจะรับไว้ให้เป็นชายาทศกรรฐ์ราชโอรสต่อไป

ยักษ์วิรุฬหกซึ่งอาศัยอยู่นครบาดาล ใต้เขาตรีกูฎ ขึ้นไปเฝ้าพระอิศวรปีละเจ็ดครั้ง วันหนึ่งได้ขึ้นไปเฝ้าพระอิศวร พระอิศวรกำลังบรรทมหลับ วิรุฬหกคิดว่าพระอิศวรอยู่ที่ท่ามกลางอสูรและเทพดา จึงกราบทุกคั่นปันไดที่ขึ้น สรภูตุ๊กแกที่เกาะอยู่บนยอดเขา เห็นเข้าก็ขบขัน วิรุฬหกโกรธถอดสังวาลย์นาคขว้างไปถูกเขาไกรลาส จนถึงกับทรุดเอียง พระอิศวรตกพระทัยตื่น แล้วจึงตรัสหาผู้อาสา ยกเขาไกรลาส เหล่าเทวดาได้ช่วยกันยก แต่ไม่สำเร็จ
พระอิศวรจึงให้ไปตามทศกัณฐ์ มายกเขาไกรลาสจนตั้งตรงได้ ทศกัณฐ์ คิดกำเริบขอประทานพระอุมา พระอิศวรยกให้ ทศกัณฐ์ จึงเข้าไปจะอุ้ม แต่กายของพระอุมาร้อนแรงมาก ทศกัณฐ์ อุ้มไม่ได้ ได้แต่อุ้มพระบาทวางไว้เหนือหัวพาเหาะไป ช่วยกันยก แต่ไม่สำเร็จ พระนารายณ์ทราบเรื่อง จึงแปลงเป็นชายแก่ ไปดักทางที่ทศกรรฐ์จะผ่านไปและบอกว่ายังมีนางมณโฑซึ่งสวยงาม และเหมาะกับทศกัณฐ์ มากกว่า ทศกัณฐ์ เชื่อจึงนำพระอุมาไปคืนพระอิศวร แล้วทูลขอนางมณโฑ พระอิศวรก็ประทานให้ ทศกัณฐ์ จึงอุ้มนางมณโฑเหาะผ่านนครขีดขิน เพื่อกลับไปยังลงกา พระยาพาลีโกรธหาว่าทศกัณฐ์ หมิ่นตน จึงเหาะขึ้นมาจะทำร้ายทศกัณฐ์ เมื่อเห็นนางมณโฑจึงหลงรัก แล้วเข้าสู้รบแย่งชิงจนชนะทศกัณฐ์  ได้นางมา พานางกลับยังนครขีดขิน ได้นางมณโฑเป็นเมียหลวง

# data[].attributes.headline
นางมณโฑเทวีเป็นมเหสี

# data[].attributes.body
นางมณโฑเทวีเป็นมเหสีเอก ของท้าวทศกัณฐ์ มีบุตร ๓ คือ อินทรชิต ยุพราชกรุงลงกา นางสีดา มเหสีของพระราม และทศพิน (ไพนาสุริยวงศ์) กษัตริย์กรุงลงกาองค์ที่ ๕ นอกจากนี้จากการที่นางมณโฑเคยถูกพาลีชิงไปจากทศกัณฐ์ ทำให้นางมีโอรสกับพาลีอีกหนึ่ง คือ องคต

# data[].attributes.headline
นางมณโฑเป็นตัวละครหญ

# data[].attributes.body
นางมณโฑเป็นตัวละครหญิงในเรื่องรามเกียรติ์อีกตัวหนึ่งที่มีบทบาทสำคัญต่อเรื่องมาก บทบาทของนางเปลี่ยนแปลงไปตามสถานการณ์ นางเป็นทั้งข้าผู้รับใช้ เป็นเมีย เป็นแม่ และเป็นพระแม่เมือง ชีวิตของนางคลุกเคล้าทั้งอารมณ์สุข ทุกข์ ปวดร้าว แปรเปลี่ยนไปตลอดเวลา นางมณโฑมีภูมิหลังมาจากชาติกำเนิดเป็นนางกบแล้วเปลี่ยนแปลงพัฒนาสถานภาพเป็นสตรีผู้มีคุณสมบัติที่ดีเลิศ จนกระทั่งเป็นใหญ่เหนือสตรีทั้งหลาย เมื่อนางเป็นอัครมเหสีของทศกัณฑ์เจ้ากรุงลงกา