# data[].attributes.attachment_link.description
EGUZKI SISTEMAEGUZKI SISTEMA ¿Zer da eguzki sistema? Eguzkiaren inguruan biratzen dira eguzki-sistemako planetak eta gainerako astroak: sateliteak (ilargia), kometak…

# data[].attributes.attachment_link.description
UNIBERTSOAUNIBERTSOA ¿Zer da unibertsoa? Miloika izarrak, galaxiak, planetak eta beraien inguruan dagoena da. Unibertsoan milioka galaxia daude. Galaxiak, izarrez eta bere inguruan dauden astroez osatuta daude. Gure galaxia Esne-bidea…

# data[].attributes.attachment_link.description
5 maila 6 unibertsoa eta eguzki-sistema - Descargar como PDF o ver en línea de forma gratuita

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
AURKEZPENA

HAMAR, BEDERATZI, ZORTZI, ZAZPI, SEI...!

UNIBERTSOA

KONSTELAZIOAk

EKLIPSEAK

06

05

GURESATELITEA

GUREPLANETA

04

03

EGUZKISISTEMA

MUNDUAREN SORRERA

02

01

AURKIBIDEA

"Big Bang teoria"

MUNDUAREN SORRERA

BIG BANG

Big Bang leherketa handia egon zenean...

KOKATZEKO

Izarrak

Izarrak gas bero gorituaz osatutako bola erraldoiak dira, espazioan daudenak, Lurretik oso urrun; haien argia ikus dezakegu zeruan, baina gauez bakarrik, Eguzkia izan ezik. Izan ere, eguzkia izar bat da.

Eguzki - Sistema

Espazioan okupatzen dugun ingurua da. Izar bat (Eguzkia), zortzi planeta, bost planeta nano, 100dik gora satelite eta beste hainbat objektu txikiagoz osatuta dago. Eguzkia sistemaren erdian dago eta gainontzeko objektu guztiak haren grabitatearen eraginpean daude, haren inguruan orbitatzen (jiraka).

Galaxiak

Galaxiak milioika eta milioika izarrez, gasez eta hautsez beteriko multzoak dira, espazioan daudenak eta erdigune baten inguruan biratzen dutenak. Galaxiak konta ezin ahalekoak dira eta ikaragarri handiak.

Gehiago jakiteko

EGUZKI SISTEMA

Artizarra

Eguzkitik hurbilen daudenak

BARNE PLANETAK

Marte

Lurra

SOLIDOAK dira: Barne-planetek harrizko azala eta mantua dituzte, eta metalezko nukleoa.

Merkurio

ASTEROIDE GERRIKOA

Asteroide bat planeta bat baino txikiagoa den harrizko edo metalezko gorputz bat da, Eguzkiaren inguruan orbitatzen duena. Gaur egun, 15.000 asteroide inguru ezagutzen ditugu, baina seguraski askoz gehiago daude. Asteroideak tamaina desberdinetakoak izan daitezke; txikienek metro batzuetako diametroa daukate, eta handienek 300 km baino gehiagokoa. Era guztietako formak dituzte: batzuk ia biribilak dira, eta beste batzuek, berriz, forma irregularra dute .Oro har, planetak sortu zirenetik soberan geratu ziren materialak dira; baina espazioan dauden beste gorputz batzuek elkar jo eta apurtzen direnean ere sortzen dira. Eguzki-sistemako asteroide gehienek Marte eta Jupiterren artean orbitatzen dute, ASTEROIDE-GERRIKO izeneko gune honetan. Lurreko atmosferan, asteroide txiki asko sartzen dira egunero. Ia denak erretzen dira lurrera erori aurretik (meteoroak). Erre ahala, arrasto bat uzten dute zeruan, Lurretik ikus daitekeena. Beste asteroide batzuk, berriz, lurrazaleraino iristen dira, eta orduan meteorito deitzen zaie.

Saturno

Eguzkitik urrutien daudenak

KANPO- PLANETAK

Neptuno

Urano

GASEZKOAK dira: gasez osatuta daude, barne-planetak baino askoz handiagoak dira eta masa handiagoa dute. Horregatik, "gasezko erraldoiak" esaten zaie

Jupiter

LURRA

GURE PLANETA

Galileo Galilei astronomo italiarrak, teleskopioa erabiliz, Kopernikoren teoriak egiaztatu zituen.

Koperniko zientzialari poloniarrak, XVI. mendean, Lurra Eguzkiaren inguruan zebilela adierazi zuen.

XVI. mendean

Eguzkia Lurraren inguruan dabil ala Lurra Eguzkiaren inguruan?

Orain dela urte asko gizakiek pentsatzen zuten Eguzkia eta beste planetak Lurraren inguruan jiraka zebiltzala.

+ Info

+ Info

+ Info

Ptolomeo greziarrak, Eguzkia eta beste planetak Lurraren inguruan zebiltzala uste zuen

XVI. mendean

k.o. II. mendean

Urtea eta urtaroak

TRASLAZIO-HIGIDURA

LURRAREN MUGIMENDUAK

ERROTAZIO-HIGIDURA

Eguna eta gaua

ILARGIA

GURE satelitea

ILARGIAREN FASEAK

ILARGIA

KARAOKEA!!!

ILARGIA

EKLIPSEAK

ilargi eklipsea

EGUZKI EKLIPSEA

EKLIPSEAK

KONSTELAZIOAK

laster arte!

GORBEIA ESKOLA LH 2

ESKERRIK ASKO!

# data[].attributes.attachment_link.description
AURKEZPENA HAMAR, BEDERATZI, ZORTZI, ZAZPI, SEI...! UNIBERTSOA KONSTELAZIOAk EKLIPSEAK 06 05 GURESATELITEA GUREPLANETA 04 03 EGUZKISISTEMA MUNDUAREN SORRERA 02 01 AURKIBIDEA "Big Bang teoria" MUNDUAREN SORRERA BIG BANG Big Bang leherketa handia egon zenean... KOKATZEKO Izarrak Izarrak gas bero gorituaz osatutako bola erraldoiak dira, espazioan daudenak, Lurretik oso urrun; haien argia ikus dezakegu zeruan, baina gauez bakarrik, Eguzkia izan ezik.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Unibertsoa existitzen diren gauza eta izaki guztien multzoa da. Modu zientifikoan esanda, espazioan dagoen materia (, , , hautsa, etab.) guztiaren multzoa da.
Unibertsoa nola sortu zen azaltzeko teoria asko egon dira historian zehar, eta duela oso gutxira arte gizakiak ez du ondo ulertu nolakoa den edo zer den zehazki unibertsoa. Denbora luzean, unibertsoa , , eta beste zenbait bakarrik osatzen zutela uste zen. Adibidez, gure Lurra unibertsoaren erdigunea zela pentsatzen zen, duela 3.000 urteko greziarrek bezala (teoria horri geozentrismoa deitzen zaio); edo Lurra laua zela.

Gizakiaren zientziak unibertsoari buruz zekiena ez zen gehiegi aurreratu Erdi Aroaren bukaera arte. Pizkunde edo errenazimentu garaiaren hasieratik (XV. mendetik aurrera, alegia), ordea, zientzialari batzuek erabat hankazgoratu zuten ordura arte nagusi izandako teoria geozentrista: Nikolas Koperniko matematikari eta astronomo poloniarrak, adibidez, Lurra eta beste planetak eguzkiaren inguruan mugitzen zirela planteatu zuen, eguzkia zela, beraz, Unibertsoaren erdigunea; teoria horri " heliozentrismoa" deitzen zaio (Helios baita aspaldiko greziarrentzat eguzkiaren jainkoa).

Geroago, Kepler, eta Newton zientzialariek planeten mugimenduaren oinarriak aurkitu zituzten, eguzkiaren inguruan jiratzen diren planeten mugimenduak aztertuz. Haien ikerketei esker, planetek eguzkiaren inguruan ibilbide ia biribila egiten dutela ikusi zuten; ibilbide ia zirkular horri "" deitzen zaio. Horregatik esaten da planetek eguzkiaren inguruan orbitatzen dutela. Dena den, unibertsoari buruz zuten irudia Eguzki-sistemara mugatuta zegoen, hau da, eguzkiak eta haren inguruan biran dauden astroek (, , eta ) osaturiko multzora.

Unibertsoaren sorreraz gaur egun dagoen teoriarik onartuena edo Eztanda Handiaren teoria da. Teoria honen arabera, unibertsoko materia guztia puntu bakar batean bilduta zegoen, baina duela 15 mila milioi (15.000.000.000) urte inguru, eztanda egin zuen eta materia hori unibertsoan zehar zabaldu eta sakabanatu zen. Geroago, materia horretatik , izarrak eta planeta-sistemak sortu ziren.

Teoria honek dioenez, gaur egun unibertsoa oraindik zabaltzen ari da, eta, geroari begira, bi uste edo hipotesi daude: unibertsoak hedatzen jarraituko duela; eta unibertsoan dauden astro edo gorputz guztiek duten erakartze-indarraren ondorioz, horiek berriro ere puntu batean bilduko direla.

Unibertsoa, beraz, handia da, oso-oso handia! Gaur egun, oraindik zientziak ez daki ziur Unibertsoa mugatua ala mugagabea den. Gaur egun uste da beha daitekeen unibertsoak 15 mila milioi argi-urteko zabalera duela, eta 100 mila milioi baino gehiago daudela bertan.

# data[].attributes.attachment_link.description
Unibertsoa existitzen diren gauza eta izaki guztien multzoa da. Modu zientifikoan esanda, espazioan dagoen materia (, , , hautsa, etab.) guztiaren multzoa da. Unibertsoa nola sortu zen azaltzeko teoria asko egon dira historian zehar, eta duela oso gutxira arte gizakiak ez du ondo ulertu nolakoa den edo zer den zehazki unibertsoa.

# data[].attributes.attachment_link.description
Gizakia betidanik ahalegindu da bere ingurunea ulertzen: unibertsoak nahiz haren sorrerak jakin-min handia piztu du antzinako zibilizazioetatik hasi eta gaurdaino; jakintsuenek beraiek ere, ziur asko, zailtasun handiak izan dituzte betidanik unibertsoaren egitura eta hango gertaerak azaltzeko.

# data[].attributes.attachment_link.title
Lapbook del sistema solar | Estructura y decoración

# data[].attributes.attachment_link.title
Infografia hitos historicos de exploraciones espaciales ilustrativo negro

# data[].attributes.attachment_link.description
Check out this Infographic designed by ZALOA AGUIRRE.