# data[].attributes.body
Opdracht in groepjes

Lees de voorbeelden over formatief handelen

1. Wat is er goed en minder goed aan elk voorbeeld?

2. Welk voorbeeld vinden jullie het beste en waarom?

3. Formuleer samen criteria voor een goed proces van formatief handelen.

# data[].attributes.body
De docent wil dat studenten effectiever oefenen om werkplaatsvaardigheden beter onder de knie te krijgen. Hij vermoedt dat veel studenten inefficiënte methoden gebruiken en zichzelf overschatten. De docent vraagt de studenten op Padlet twee vragen te beantwoorden:

1. Wat is volgens jou de beste manier om een werkplaatsvaardigheid te oefenen?

2. Hoe oefen jij nu meestal vaardigheden, en welke ervaringen heb je hiermee?

Na het beantwoorden van de vragen bespreken de studenten in groepjes hun oefenmethoden en delen hun ervaringen. Ze schrijven een korte samenvatting en hun gezamenlijke ‘beste’ oefenmethode op Padlet.

De docent leest de bijdragen en merkt op dat veel studenten technieken zoals snelle herhaling zonder reflectie gebruiken. Hij besluit de hele groep instructie te geven over effectieve oefenstrategieën, zoals gericht oefenen en aandacht besteden aan moeilijkere stappen.

Aan het einde van de les vraagt de docent de studenten om de belangrijkste oefenstrategie die ze geleerd hebben op te nemen in een persoonlijk praktijkplan.

# data[].attributes.body
De docent geeft een uitgebreide instructie over het aflezen van een schuifmaat, waarbij hij gebruikmaakt van een PowerPoint-presentatie en een instructiefilmpje. Aan het einde van de les wil de docent weten of de studenten begrijpen hoe ze een schuifmaat moeten aflezen. Hij neemt een exit-ticket af waarop de studenten kunnen aangeven wat ze hebben geleerd over het gebruik van de schuifmaat en of ze nog vragen hebben.

De volgende les bekijkt de docent de ingevulde exit-tickets. De antwoorden van de studenten zijn divers; sommige studenten geven aan dat ze de uitleg begrijpen, terwijl anderen aangeven nog vragen te hebben. Op basis van de verzamelde reacties besluit de docent om de uitleg over het aflezen van de schuifmaat in de volgende les nogmaals te herhalen.

# data[].attributes.body
Studenten werken aan een praktijkvaardigheid en ontvangen een bijbehorende rubric. In deze rubric zijn de verschillende niveaus en criteria beschreven waaraan een goede uitvoering van de vaardigheid moet voldoen. De studenten beoordelen zichzelf met behulp van de rubric en formuleren een leervraag over wat zij willen verbeteren in hun werkplaatsvaardigheid.

Vervolgens gaan de studenten naar hun stageplek of werkplek en vragen feedback aan een ervaren collega of praktijkbegeleider over hun leervraag. Deze feedback verwerken ze en voegen ze toe aan hun portfolio, waarbij ze kort beschrijven wat ze geleerd hebben en hoe ze hun vaardigheid willen verbeteren.

Uiteindelijk wordt deze feedback meegenomen in het eindoordeel over het functioneren van de student, waarbij zowel de rubric als de praktijkervaring van de student een rol spelen.

# data[].attributes.body
Studenten moeten informatie over materialen en prijzen voor een voorstudie die voorafgaand aan een examenopdracht, op een juiste manier in een Exel bestand zetten. De docent zet een gedeeld Excel-document op waar alle studenten tegelijk in kunnen werken. Vooraf bedenkt hij welke valkuilen zich kunnen voordoen bij het invullen van dit bestand, zoals fouten bij formules of het vergeten van eenheden, en hij stelt een vraag die studenten helpt om meteen gericht te werken: "Noteer in het exel bestand welke materialen je voor jouw voorstudie nodig hebt, waar ze te koop zijn en wat de prijzen zijn"

Tijdens de les vullen studenten live het Excel-bestand in met gegevens over materialen en prijzen. Dit bestand wordt op een groot scherm geprojecteerd, zodat de docent direct kan volgen hoe studenten het invullen. Binnen enkele seconden heeft hij zicht op het werk van iedereen en kan hij snel veelvoorkomende fouten of patronen in de aanpak opmerken.

Wanneer hij ziet dat meerdere studenten eenzelfde fout maken, bijvoorbeeld in de eenheden of prijzen, bespreekt hij klassikaal wat opvalt en bespreekt met de studenten hoe ze tot deze aanpak zijn gekomen.

De docent kiest om de meest gemaakte fouten te bespreken en extra instructie te geven. Deze instructie helpt hen om specifieke fouten te herstellen, die ze vervolgens direct kunnen aanpassen terwijl de hele klas meekijkt.

Tot slot vraagt hij studenten om nog een keer een vergelijkbare invulling te doen om te zien of de eerdere fouten nu vermeden worden. De docent blikt vooruit op het volgende deel van de opdracht voor een voorstudie

# data[].attributes.body
Peter Bogers, Paulina Teterissa, Tjalling Mulder

V1.

De docent negeert de inbreng van de studenten.

V2

De exit tickets geven geen inzicht in het niveau van de vaardigheid met de schuifmaat van de studenten.

V3

Geeft geen inzicht in het leerproces op het gebied van de vakvaardigheid.

V4 is het beste voorbeeld. Docent intervenieert in het leerproces en stuurt op de punten waar problemen zich voordoen en op herhaling ter verbetereing.

# data[].attributes.body
Voorbeeld 4

# data[].attributes.body
Voorbeeld 1

Wat vinden wij goed:

Stap 1: de oriëntatie fase wordt uitgevoerd

Denken, delen en uitwisselen

Waar zien wij ruimte voor verbetering:

Door weer instructie te geven negeer je de inbreng van de studenten.

Voorbeeld 2

Wat vinden wij goed:

Maakt gebruik van een powerpoint, instructie video en verzamelt (Stap 5) of de lesboeken zijn behaald bij de docent.

Waar zien wij ruimte voor verbetering:

De exit tickets eerder bekijken, zodat je dit kan meenemen in je lesvoorbereiding en daarbij kan kiezen voor een andere instructie methode.

Voorbeeld 3

Wat vinden wij goed:

Dankzij de rubriek, kan de student zelf inzien waar die staat. (Stukje verantwoordelijkheid nemen en zelfregulatie bevorderen).

Waar zien wij ruimte voor verbetering:

Ze hebben uit eindelijk geen handeling hoeven doen waarop je kan zien dat ze hun feedback hebben begrepen en hier mee aan de slag zijn gegaan

In deze casus werken de studenten naar een een eindoordeel, er wordt niet gekeken naar proces.

# data[].attributes.body
Voorbeeld 1 is keurig opgebouwd en afgesloten, alle stappen behandeld.

Voorbeeld 2, geen voorkennis geactiveerd, na instructie geen check. Stap 4 is pas in de volgende les. Volgorde van de stappen klopt niet.

Voorbeeld 3: goed voorbeeld

# data[].attributes.body
Voorbeeld 1

Goed dat er aandacht voor het proces is, vanuit de student gezien.

Gebruik van Padlet geeft snel overzicht op de antwoorden van de studenten.

Wat we missen: het uiteindelijke doel waarvoor zij oefenen met werkplaatsvaardigheden.

De vraagstelling bij vraag 2 is erg breed. Wij zouden liever focussen op 1 handeling of 1 middel. En specifieker maken.

# data[].attributes.body
Voorbeeld 1

Wat is er minder goed:

De handeling is niet praktisch, eerst doen dan evalueren.

Voorkennis wordt niet gemeten, het lijkt een aanname.

Uit de vragen kan komen dat hij moet differentiëren, dat doet hij niet.

Wat is er goed:

De vragen zijn duidelijk, krachtig.

Ervaring in groepjes.

# data[].attributes.headline
Een proces van formatief handelen is goed als...

# data[].attributes.subject
Een proces van formatief handelen is goed als...

# data[].attributes.body
Als ik als docent inzicht krijg in het leerproces van mijn studenten.

# data[].attributes.body
Voorbeeld 2

Wat is minder goed:

geen voorkennis gepeild.

Eind van de les wordt het resultaat pas opgehaald en pas de volgende les is er een vervolg.

Herhaling is goed maar teveel klassikaal, niet individueel.

Te weinig feedback, de exit-tickets worden niet behandeld.

Wat is goed:

Herhaling

# data[].attributes.body
Voorbeeld 3

Wat is er goed:

Rubric als instrument is goed

Wat is er minder goed:

een Rubric zorgt er wel voor dat er naar een resultaat wordt gekeken.

Het zegt niks over het leerproces, wel over het eindresultaat

# data[].attributes.body
Voorbeeld 1

- Vraagt om beste prestatie, dit is niet in de leerzone

- Vraagt om ervaringen maar doet er inhoudelijk weinig mee

+ Vraagt aan het einde van de les om het geleerde te herhalen

Voorbeeld 2

- Instructie middels powerpoint sluit niet aan bij de belevingswereld van de studenten

- Interpreteren, communiceren en beslissen vindt pas plaats na de les, in plaats van tijdens.

- De vervolgactie is niet gebaseerd op de verzamelde informatie: toespitsen en aanpassen in plaats van herhalen

+ Test dmv exit tickets is een goed middel om te testen maar kan ook tussentijds ticket ingezet worden

Voorbeeld 3

+ Formulering van de leervraag vindt duidelijk plaats

- Doordat de student zelf kijkt naar zijn leerproces krijgt hij eigenaarschap

- Vrij grote tijdspanne en onzekere factoren zoals stagebegeleider en vermogen tot zelfreflectie

Voorbeeld 4

- Instructie waarbij de opbrengst direct getoetst wordt, de werkinstructie is niet formatief omdat er niet gekeken wordt naar het proces

- Geen veilige leeromgeving voor de studenten doordat iedereen direct kan meekijken

+ Goed dat er vooruitgeblikt wordt op de volgende opdracht

# data[].attributes.body
Voorbeeld 1:

Hierbij lijkt het alsof de Docent de eigen methode wil doordrukken. En de student niet de ruimte geeft om zelf te leren

Voorbeeld 2:

De Docent gaat voorbij aan de vragen van de studenten en maakt geen differentierende onderscheiding.

Voorbeeld 3:

Goed voorbeeld. Het aandeel van de docent mist hier alleen.

Voorbeeld 4: ideale wereld

# data[].attributes.body
Voorbeeld 1 want de docent doet nog een extra check aan het einde van de les.

# data[].attributes.body
Voorbeeld 4.

De docent heeft van te voren nagedacht over mogelijke uitkomsten. Wanneer deze plaatsvinden reageert de docent hierop. Als controle stelt de docent controlerende vragn

# data[].attributes.body
Voorbeeld 4

Wat is er goed:

Het is mooi dat het ingezet wordt (dat het blended is).

Om het nog een keer te herhalen zodat de docent ziet dat ze het begrepen hebben.

Wat is er minder goed:

Dat het live is en dat studenten wellicht gewoon overnemen wat er staat.

Hij gaat al weer vooruitblikken zonder terug te kijken.

# data[].attributes.body
Voorbeeld 4 lijkt het beste:

Staat het dichtst bij het leren en niet van meten of resultaat.

# data[].attributes.body
Frans, Dennes, Ejanne, Gianni

Voorbeeld 1

Wat goed is dat de docent iets opmerkt wat er niet goed is, dat hij dit reflecteert met de studenten en daar meteen actie op onderneemt.

Wat er niet goed aan is, is dat de docent een vraag stelt aan de studenten. Er komen meerdere antwoorden, waarvan hij er slechts één uitkiest. Hij verbetert wat er eventueel niet goed is, maar daarmee wordt het niet individueel en differentieert hij eigenlijk niet. Dat is het minpunt hieraan.

Voorbeeld 2

Een goed punt is dat het heel specifiek is en dat er precies wordt aangegeven hoe de schuifmaat moet worden afgelezen. Dit is zeer concreet.

Vanuit de exit ticket blijkt dat sommige studenten de stof wel hebben begrepen en anderen niet. Wanneer je dit nu opnieuw gaat behandelen, vervelen de studenten zich die het al wel begrijpen. Voor degenen die het niet hebben begrepen en je legt het op dezelfde manier uit, bestaat de kans dat ze het nog steeds niet zullen begrijpen. Het zou daarom beter zijn om een andere aanpak te hanteren.

Voorbeeld 3

Wat hier goed aan is, is dat de student zelf een leervraag moet formuleren. Wat hier ook goed aan is, is dat de student deze leervraag moet beantwoorden. Daarnaast moet de praktijkbegeleider of een collega de leervraag ook beoordelen. Dat zijn de positieve aspecten hiervan.

Dit alles wordt meegenomen in het portfolio. De assessoren bekijken het portfolio en zien de antwoorden, de reflectie op de leervraag van de student en de reflectie van de praktijkbegeleider. Dit wordt meegenomen in het eindoordeel bij de portfoliobespreking, waarbij ze als begeleiding een rubriek hanteren.

# data[].attributes.body
@voorbeeld 1:

Goed: hij focust op het leerproces

Minder: hij trekt in het algemene en zendt teveel in plaats van het gesprek aangaan.

@voorbeeld 2:

Goed: middels edit ticket kan elke student aangeven of deze het begrepen heeft of niet

Minder: ook weer zenden, geen door vragen over waar het spaak loopt. Hij meet niet betrouwbaar of hun eigen oordeel klopt

@voorbeeld 3:

Goed: zelf beoordelen, theoretisch goed verhaal

Minder: veel schijven en stappen, moeilijk te waarborgen. We missen een stukje coaching

@voorbeeld 4:

Goed:

Minder:

# data[].attributes.body
Wanneer je zicht hebt op het leerproces en eventueel kan bijsturen, naar de behoefte van de student.

idee

Voorkennis toetsen

opdracht geven

evalueren/ feedback geven

instructiemoment (mogelijk differentieel)

herhalen met een andere casus

# data[].attributes.body
V1: Aantal goede punten zelfreflectie, peer learning, en gerichte instructie. Een verbeterpunt zou zijn om concrete vraagstelling te gebruiken, directe feedback te geven tijdens groepsbespreking en de checkvraag eind van de les.

V2: Goed gebruik van multimediale ondersteuning, formatieve evaluatie via exit-tickets. Verbeterpunten direct actie ondernemen in dezelfde les, dus tijd tussen feedback en instructie kort te houden, actieve praktijkoefeningen toevoegen om te meten.

V3: Goed combineert zelfreflectie, praktijkgerichte feedback van meedere aspecten en portfolio’s dit ondersteund in het leerproces. Verbeterpunten meer begeleiding te bieden bij reflectie en feedbackvragen. Check op invullen van rubric.

# data[].attributes.body
Je moet het startpunt en het eindpunt bepalen. En je moet de vrijheid durven nemen om in het proces van begin naar eindpunt te differentiëren, sturen en coachen. De student te laten vallen en begeleiden bij het opstaan.

# data[].attributes.body
Leren (leerproces) zichtbaar maken, bv. d.v.m. ICT toepassingen zodat je het als docent kunt volgen.

Studenten stimuleren om fouten te maken (als docent zelf ook fouten maken en deze gebruiken bij het lesgeven)

Didactisch coachen, open houding, niet ver-/of beoordelend.

Studenten ontwikkelen vaardigheden zodat ze zelf de regie in hun leerproces hebben zodat van veel begeleiding naar zelfsturend kunnen overgaan. (autonomie) (afbouwen van ondersteuning)

# data[].attributes.body
Voorbeeld 4

Activeert voorkennis en geeft feedforward.

# data[].attributes.body
Jennyfer en Astrid

VB1:

vraag 2 is een goede vraag, vraag 1 een minder/niet goede vraag. goede aanvulling op vraag 2 zou kunnen zijn: vragen wat er goed gaat en wat gaat er minder goed aan eigen oefenen.

slecht; docent geeft de gehele groep opnieuw een instructie zonder te kijken of er differentiatie nodig is.

Ook de afsluiter/resultaat vinden wij niet goed. er moet direct een meest goede worden gekozen en opgenomen.

VB2

ook hier geen differentiatie en de gehele groep krijgt opnieuw de instructie, zonder de vragen te behandelen.

Je krijgt geen inzicht over de vaardigheden.

VB3

# data[].attributes.body
1: de wil is er, maar docent heeft niet gekeken naar eventuele feedback

2: het slechtste voorbeeld wat ertussen staat - vooraleerst geen uitgebreide instructie geven, maar het kort houden. Herhalen in de volgende les is ook een no-go: feedback is niet meegenomen.

3: feedback van de studenten meegenomen in het eindoordeel? Het gaat toch om het leerproces?

4: ziet er gedegen uit: de 5 stappen worden op de letter gevolgd

# data[].attributes.body
Jennyfer en Astrid

VB3

opdracht lijkt erg groot en sterk afhankelijk van de aanpak en begeleiding vanuit de praktijkbegeleider. Wordt het leerdoel van de student ook voorzien van feedback?

VB4

Beste voorbeeld

# data[].attributes.body
Jennyfer en Astrid

vb 4

# data[].attributes.body
Jennyfer en Astrid

duidelijk moet zijn wat het doel is

kwaliteitsbesef bij de student

goede voorbereiding van de docent

student moet altijd een actieve leerrol hebben.

docent moet de voorwaardelijke kennis in kaart brengen en meenemen in het proces

(moet aan de 5 stappen voldoen zoals eerder genoemd)

# data[].attributes.body
Materiaalstaten van leerjaar 2 'Project Stoel' gebruiken om in P2 leerjaar 1 studenten na te laten denken over de criteria, waaraan een bewerkingsstaat moet voldoen.