# data[].attributes.body
https://Youtu.be/Aspcbbidbospxn#AkdiAjjs

# data[].attributes.body
Monique werkt deze elke week bij in het eerste jaar op de HMS

# data[].attributes.attachment_link.title
2023-2024 Begeleidingsplan Sam Kolle nieuwe leerkracht HMS

# data[].attributes.body
08:00 - 08:30 Inloop met thee

08:30 - 12:00 Werkperiode 1

12:00 - 12:30 Gezamenlijk lunch

12:30 - 13:00 Stilte tijd

13:00 - 14:45 Werkperiode 2

# data[].attributes.body
De kinderen krijgen een half uur lang de gelegenheid om in te lopen. Hierbij hebben de kinderen de mogelijkheid om thee te drinken. De kinderen kunnen de dag starten met een goed gesprek over de vorige dag of om de huidige dag te bespreken. Kinderen die hier meer behoefte aan hebben, kunnen vroeger komen, dan kinderen die hier korter de tijd aan willen besteden.

Door het beschikbaar maken van deze geruime inloop en de mogelijkheid om sociaal de dag te beginnen, wordt bewerkstelligt dat kinderen elkaar kunnen helpen wat de (mede)verantwoordelijkheid vergoot en dat kinderen hun verhaal kunnen doen wat vervolgens de zelfregulatie weer vergoot. Kinderen kunnen eventuele emoties kwijt die hen het ontwikkelen tegenstaan en leren om te gaan met deze emoties. Dat geldt tevens voor de ondersteunende partij in zulke gesprekken.

De Winter heeft het over positive vrijheid. Dat is een vrijheid waarin mensen richting geven aan hun behoefte om hun eigen leven te leiden. Dit doen zij zelfstandig en samen met anderen in een gemeenschap of samenleving.

Elke dag verzorgen twee kinderen de thee van die inloop. Daar is een rooster voor. Met dertig kinderen in de klas betekent dit dat iedere leerling eens per drie weken theedienst heeft. Dit vergoot discipline en de medeverantwoordelijkheid voor de groep.

# data[].attributes.body
De eerste werkperiode van de dag is een ruime periode waarin veel gevraagd wordt van de zelfstandigheid, verantwoordelijkheid en gehoorzaamheid.

Allereerst wordt er wat gevraagd van hun vermogen om te plannen en de ontwikkeling daarvan. De kinderen mogen in deze periode zelf kiezen wanneer zij een half uur naar buiten gaan en binnen de tijd van 09:30 tot 10:30 mogen de kinderen zelf een eetmoment indelen. Ieder kind heeft andere behoeftes op deze gebieden en hierin wordt dus ruimte geboden, maar wel binnen de kaders van de afspraken. Vrijheid binnen gebondenheid.

Daarnaast wordt er van de kinderen verwacht dat zij aan het werk zijn in de verschillende hoeken.

Volgens Jolles is kiezen voor kinderen in de schoolleeftijd moeilijk, omdat niet alle gebieden van het brein die hier ondersteuning aan geven volgroeid zijn. Om die ontwikkeling te stimuleren, wordt er veel aandacht besteedt aan het nemen van initiatieven, het ondernemen en het oefenen in plannen en stellen van prioriteiten. Vanuit het Montessorionderwijs en vrijheid is het voor de leerkracht van belang om te helpen bij het maken van die keuzes en hen niet daarin te dwingen.

De kinderen krijgen de vrijheid om één keer op een dag samen aan een werkje te werken. Het is hierbij belangrijk dat zij rekening houden met de omgeving en geen anderen tot last zijn.

Daarnaast mogen de kinderen gebruik maken van de laptop, mits zij deze zinvol gebruiken. Zinvol wil zeggen; Ter ondersteuning aan het leerproces.

Tijdens deze werkperiode vinden er twee facultatieve lesjes plaats. Om 09:00 wordt er een les gegeven omtrent een rekendoel en om 11:00 wordt er een lesje gegeven omtrent een taaldoel. Deze doelen kunnen per dag met elkaar verschillen. Het is zelf aan de kinderen om te bepalen of zij meedoen of niet. Elke vrijdag worden de lesdoelen bekend gemaakt van de week erop. Dit zorgt ervoor dat de kinderen hun werk kunnen plannen en eventueel voorbereidend werk kunnen treffen.

# data[].attributes.body
Om 12 uur begint de gezamenlijke lunch. Dit is een moment om sociaal met elkaar te zijn of juist om rustig te eten. Er zijn twee plekken waar de lunch genuttigd kan worden om de kinderen die in stilte willen lunchen, daar ook de gelegenheid toe te geven.

Er is gekozen voor een gezamenlijk lunchmoment om het gevoel van een groep zijn, te laten ontwikkelen. Tevens bied een gezamenlijk lunchmoment de gelegenheid om de lunch samen voor te bereiden.

Tijdens de lunch wordt gebruik gemaakt van echt servies en eetgerei en gebruiken alle kinderen een dekservet om de tafel zo schoon mogelijk te houden. Door middel van het gebruik van breekbaar materiaal, worden de kinderen verantwoordelijk gemaakt to het voorzichtig gebruiken van de spullen en is de drang naar onbehoorlijk gedrag zo klein als mogelijk.

# data[].attributes.body
In de stilte tijd is het de bedoeling dat iedereen stil is en geen activiteiten doet die geluid met zich meebrengen. Deze periode geeft de gelegenheid tot de volgende activiteiten:

1. Het in stilte werken

2. Het doen van meditatie of Yoga

3. Het doen van een korte middagslaap

4. Luisteren naar muziek

Dit moment is een goede gelegenheid om de dag te breken en de hersenen van de kinderen rust te geven. De prikkelverwerking kan omlaag aangezien er minder prikkels zijn om te verwerken

# data[].attributes.body
Ook in de tweede werkperiode wordt er verwacht van de kinderen dat ze aan het werk zijn. Om 13:00 wordt er een facultatieve les gegeven omtrent het Kosmische onderwerp van die weken. Dit kan een algemene les zijn of een vervolg op een eerder gegeven lesje. De verschillende lesjes worden elke vrijdag voor de nieuwe werkweek bekend gemaakt.

Naast het werken mogen de kinderen deze periode wederom zelf naar buiten. Dit keer een kwartier. Zij mogen deze tot 14:30 zelf indelen. Na 14:30 wordt er verwacht dat de kinderen binnen zijn om samen met de rest de klas klaar te maken voor de volgende ochtend. Iedereen werkt om 14:30 zijn taakje op een rustige manier af om bewust bezig te zijn met hun bezigheid. Dit verzekert een zorgvuldige en volledige uitwerking.

# data[].attributes.body
Er is binnen de rondgang een aantal stappen die de leerkracht telkens doorloopt. Eerst creëer je overzicht voor jezelf en dan begin je aan de snelle ronde. Na deze snelle ronde zorg je dat je weer even te tijd neemt om een overzicht te krijgen van alle kinderen. Daarna kan je beginnen aan de lange ronde op de kruk. Na deze ronde begint alles weer van vooraf aan. Je volgt als het ware een vaste cyclus.

# data[].attributes.body
Probeer altijd op ooghoogte te blijven met de kinderen

Houdt ook tijdens de ronde, de rest van de klas in de gaten. Onderbreek de ronde door naar 'storende' kinderen te lopen in plaats van ze over de klas aan te spreken.

# data[].attributes.body
Deze specifieke volgorde van het doen van rondes was nieuw voor mij. De kinderen wennen er steeds meer aan. Voor mij ligt het punt vooral op het consequent zijn en zo voorspelbaar mogelijk. Het gebeurt voor mij nog te vaak dat ik 'protocol' breek en daardoor minder voorspelbaar ben.

Zoals te lezen in het verslag van Irene, is er bij sommige kinderen nog onduidelijkheid wanneer ze mogen storen en snappen ook het negeren niet als hint om verder te gaan met hun eigen werk.

Desondanks merk ik zelf al veel meer rust in mijn hoofd en dat heeft zijn invloed op de groep. Het is al vele malen rustiger dan in de eerste weken van dit schooljaar en daar ben ik erg blij mee.

Ze hebben materiaal om aan te geven wanneer ze een vraag hebben, maar dit moet nog verder ingewerkt worden. Met aan aantal kinderen heb ik de afspraak dat zij mij wel mogen storen.

# data[].attributes.body
De manier om deze algemene lesjes te geven is voor mij volkomen nieuw en ook de klas is deze methode nog onbekend. Mijn voorganger deed de lesjes niet op deze manier.

Ik vind het wel echt een hele leuke wijze van geven en raak hier enthousiaster van dan de methode die we op school hanteren.

Ik merk dat de kinderen het heel leuk vinden om te schrijven, maar dit kost soms nog veel tijd. Ik experimenteer met het aangeven wat er geschreven moet worden en/of dit vrij te laten aan de kinderen.

Uiteraard is het ook zo dat wanneer deze lesjes vaker voorkomen en de kinderen het vaker doen, dit schrijven veel sneller en efficiënter zal gebeuren.

Ik had wat last van het geluid achter het digibord, maar het leek de kinderen weinig te doen.

Daarnaast ben ik nog aan het experimenteren met het geven van een algemeen lesjes en gelijktijdig de klas goed in de gaten te houden en ook ruimte vrij te maken voor een snelle ronde. Dit kan eventueel goed gecombineerd worden met het laten noteren over overtekenen van informatie.

# data[].attributes.body
Ik ben op bezoek geweest op de 10e Montessorischool de Meidoorn in Amsterdam. Ik heb een dag meegelopen met Claudia die voor een groep 3/4 staat vijf dagen in de week.

Op dit moment hebben zij nog groepen met twee leerjaren, maar willen volgend jaar de overstap maken naar drie leerjaren per groep.

Claudia heeft eerst op een school gewerkt met drie leerjaren per klas en vindt dit fijner. Zij geeft aan dat het pittig is om met veertien derde groepers in de klas te werken. Groep 4 is vaak nog niet geheel in staat om deze derde groepers te ondersteunen. En zij geeft aan dat het als leerkracht moeilijk te managen is, wanneer zo'n grote groep zelfstandig moeten werken terwijl zij dat niet gewend zijn. Zeker niet wanneer een groep 3 geconfronteerd wordt met het werken in werkboekjes.

Op dit moment werken ze op die school nog veel met methodes. Over de jaren heen werkten er steeds meer mensen op deze school zonder Montessorischoling. Nu ze een ommekeer inzetten, zijn veel leerkrachten bezig met de nascholing.

Bij mij op school werken we ook veel met methodes en dat brengt, uitdagingen met zich mee. Je moet vaak meer instructie geven dan je lief is, want soms weinig tijd voor rondes over laat. Door goed na te denken wat er overgeslagen kan worden, houdt je steeds meer tijd over.

Dat brengt ook iets heel moois met zich mee. Het team wordt hechter en kunnen samen nadenken over het onderwijs. Zo wordt dat Montessorionderwijs echt van hun school en kunnen zelf kijken hoe en wanneer ze de idealen van Maria Montessori goed kunnen invoeren.

Er hangt een hele warme sfeer in de school en het gebouw is nieuw. De klassen zijn wel klein, wat weinig ruimte over laat om op kleedjes te werken. Dat is het fijne aan het gebouw van De Haarlemse Montessorischool. De klassen zijn ruim en dat biedt veel mogelijkheden voor de kinderen om samen te werken of een ander plekje te zoeken om aan de slag te gaan.

# data[].attributes.body
Wat is de gedachtegang van Maria Montessori omtrent schrijfonderwijs en hoe kan het schrijfonderwijs op de HMS wordt verbeterd om hier beter aan tegemoet te komen?

# data[].attributes.body
Het belang van schrijfonderwijs

Schuurpapieren letters

Een juiste pengreep

Opbouw van schrijfpapier / hulplijnen

Schrijfonderwijs op de HMS

Punten van aandacht omtrent schrijfonderwijs op de HMS

Verbetering punt 1 met feedback

Verbetering punt 2 met feedback

Verbetering punt 3 met feedback

Kwaliteitskaart schrijfonderwijs groep 3

Verschillende werkvormen

# data[].attributes.headline
Montessori kijkwijzer HMS ingevuld door begeleider Fase 1

# data[].attributes.subject
Montessori kijkwijzer HMS ingevuld door begeleider Fase 1

# data[].attributes.headline
Montessori kijkwijzer HMS ingevuld door begeleider Fase 2

# data[].attributes.subject
Montessori kijkwijzer HMS ingevuld door begeleider Fase 2

# data[].attributes.attachment_link.title
2023-2024 Fase 3 Reflectieverslag Sam Kolle nieuwe leerkracht HMS

# data[].attributes.attachment_link.title
2023-2024 Fase 4 Reflectieverslag Sam Kolle nieuwe leerkracht HMS

# data[].attributes.body
Ik zou graag nog meer efficiëntie willen in mijn rondes en meer ruimte vrijmaken om daartussen te observeren.

Ik ken nog steeds niet al het materiaal en kan dus niet altijd de koppeling maken met de methode. Ik wil die twee graag beter kunnen laten aansluiten

Ik voel me steeds meer op mijn gemak binnen de KOO methode die wij op school hebben. Ik zou het mooi vinden als ik mijn onderwijs in alles op elkaar kan laten aansluiten en daar is het KOO natuurlijk op ingericht.

# data[].attributes.headline
Het belang van schrijfonderwijs volgens Maria Montessori

# data[].attributes.subject
Het belang van schrijfonderwijs volgens Maria Montessori

# data[].attributes.body
Volgens Maria Montessori is de geschreven taal een 'product van de beschaving'. De beheersing daarvan is daardoor een 'kunstmatige verworvenheid', die vooral vanuit de belangstelling en ontwikkeling van het kind moet komen. De leerproces zou daarop ingericht moeten zijn. ^2

Volgens Montessori is het belangrijk dat schrijfonderwijs geïntegreerd wordt aangeboden. Leesonderwijs zou moeten voortvloeien uit het schrijfonderwijs. Dat gebeurt vanaf het begin al met de schuurpapieren letters en bouwt zich later uit wanneer kinderen schrijven zullen moeten gebruiken bij vaardigheden als spelling en stellen, maar uiteraard ook bij rekenen en Kosmisch onderwijs.

# data[].attributes.body
Het gebruik van schuurpapieren letter brengt verschillende processen bij elkaar. De vorm en textuur van schuurpapieren letters tast-, spier-, gezichts- en gehoorzin bij elkaar. De leerling voelt de letter, ziet de letter en verklankt de letter en prent dit beeld hierdoor in het brein van het kind.

De klank en vorm van de letter worden aan elkaar gekoppeld wat het lees- en schrijfonderwijs met elkaar verbind. Hoe 'vroeger' hiermee begonnen wordt, des te eerder zullen deze letter goed zijn ingeprent bij het kind.

Aanbieding van de schuurpapieren letter(s)

Allereerst is het belangrijk dat het kind weer even de ervaring heeft gehad met ruw en glad via het daarvoor bestelde materiaal om de vingers 'gevoelig' te maken.

Er worden door de leerkracht twee letter gekozen die van elkaar verschillen. Verschillen van vorm, maar ook duidelijk verschillen van klank.

a/d verschilt hierbij wel van klank, maar lijken op vorm elk op elkaar.

b/d verschillen in vorm wel van elkaar (als schuurpapieren letter), maar weinig als klank.

Daarom wordt er bijvoorbeeld gekozen voor de lettercombinatie a/p.

De leerkracht trekt de eerste letter een paar keer om, met de goede schrijfrichting en laat het kind dit imiteren. Wanneer het kind de letter goed navoelt, doet de leerkracht dit ook nog een paar keer met verklanking van de letter. Ook dit vraagt zij de leerling na te doen. De leerkracht benoemt woorden die beginnen met de betreffende letter en stimuleert de leerling dit ook te doen.

Wanneer de leerling de eerste aangeboden letter goed heeft doorlopen, start de leerkracht met de andere letter en volgt hetzelfde stappenplan.

# data[].attributes.body
Voor het komen tot schrijven hebben kinderen een juiste pengreep nodig. Op de afbeelding hierboven is te zien wat doorgaans de vier stappen zijn die de kinderen 'moeten' doorlopen.

Door observatie kan de leerkracht zien in welke fase van ontwikkeling de kinderen zitten en aan de hand daarvan bepalen, waar de zone van de naaste ontwikkeling^1 ligt.

Wanneer kinderen nog geen juiste pengreep hebben, moet er niet overgegaan worden op schrijfonderwijs. Het is dan belangrijk op voorbereidende activiteiten te doen om de fijne motoriek te verbeteren.

Een valkuil van veel leerkrachten is dat zij opdrachten gaan geven waar vooral fijne motoriek voor nodig is. Het is juist ook heel belangrijk dat de kinderen activiteiten doen die de grove motoriek aanstippen. Wanneer daarnaast ook expliciet aandacht wordt besteed aan het aanbieden en laten voelen van de juiste pengreep laatste stadium van de ontwikkeling, kan een kind grote sprongen maken. ^3

# data[].attributes.body
Maria Montessori heeft nagedacht over hoe hulplijnen aan te bieden bij de kinderen. Zo begint het schrijfonderwijs bij haar met schrijven zonder lijnen. Kinderen krijgen eerst letters aangeboden en de juiste schrijfwijze. Eerst zonder lijnen, om de focus op de letter te houden.

Daarna biedt de leerkracht de grondlijn aan. Dit is de lijn waar de romp van de letter op rust. Het maakt hierin nog niet uit hoe groot de kinderen schrijven. Je biedt dit alleen aan met rompletters. Zo hoeven de letters nog niet door de grondlijn heen.

Daarna wordt de lijn boven de grondlijn aangeboden, De rompletters dienen hiertussen geschreven te worden. Hier is het dus belangrijk dat de kinderen precies zo groot schrijven als de ruimt en de proporties kloppen. Ter ondersteuning kan de ruimte tussen deze lijnen worden geaccentueerd met een subtiele kleur. Op een krijtbord kan deze door de leerkracht zelf worden aangeboden.

Als laatste worden de bovenste en de onderste lijn aangeboden. Voor de lusletters helemaal tot boven en de stokletters tot halverwege. Uitgelegd kan worden aan de kinderen dat alleen het stokje of alleen de lus zich in die ruimte begeven, de romp blijft altijd tussen de kleinste ruimte.

# data[].attributes.body
Op de HMS wordt gewerkt in de middenbouw met een schrijfmethode ^4 die is gebaseerd op een leesmethode. Dat wordt als erg prettig ervaren door scholen die de betreffende leesmethode ook gebruiken. Op de HMS gebruiken we die niet.

Een schrijfmethode die samenloopt met een leesmethode houdt in dat de letters die worden aangeboden, corresponderen met de letters die stuk voor stuk worden aangeboden door de leesmethode.

Bij de kleuters wordt weinig aandacht geboden aan expliciet schrijfonderwijs. Zij bieden de schuurpapieren letter aan en laten daarmee de schrijfwijze van de letters zien, maar gaan hier niet mee aan de slag specifiek op papier. Wanneer kinderen nog niet gelateraliseerd zijn is dat uiteraard prima.

# data[].attributes.headline
Punten van aandacht omtrent schrijfonderwijs HMS

# data[].attributes.subject
Punten van aandacht omtrent schrijfonderwijs HMS

# data[].attributes.body
Er wordt veel moeite met schrijven ervaren op de HMS. De kinderen schrijven vaak slecht tot onleesbaar, met de uitzonderingen daargelaten. Dat is voor de leerkrachten onprettig, maar ook voor die kinderen die daarna hun werk niet kunnen nalezen.

1. Veel kinderen hebben een pengreep die niet juist is. Dat is in beginsel niet erg, mits hier nog aandacht aan wordt besteed. In de praktijk zien we dat we snel schrijfonderwijs aanbieden (immers beginnen we al gelijk met rekenen en taal), terwijl de kinderen er motorisch nog niet klaar voor zijn.

2. Er wordt weinig tot geen schrijfonderwijs aangeboden in klassikale vorm, noch individuele vorm. De werkboekjes van de schrijfmethode worden wel aangeboden, maar er vindt weinig instructie plaats omtrent de schrijfwijze. De verwachting is dat derde groepers deze wel beheersen, maar in de praktijk zijn er andere ervaringen.

3. De volgorde van schrijfletters die op dit moment wordt aangeboden in de middenbouw is niet logisch aangezien deze niet aansluit bij de zone van de naaste ontwikkeling van de kinderen. Zij moeten daarin te snel moeilijke schrijfletters gebruiken.

# data[].attributes.body
Om punt 1 aan te pakken is er een mate van bewustwording nodig. Zoals de methode van Montessori voorschrijft, is er veel aandacht voor motorische ontwikkeling in de kleuterklas. Deze is echter gebaseerd op een tijd waarin kinderen nog niet werkten met technologie en zichzelf eigenlijk al onderwezen op motorische vooruitgang. Kinderen gingen veel naar buiten, speelden veel en gebruikten hun handen op veelzijdige manier vanuit hunzelf.

Tegenwoordig zitten kinderen steeds meer binnen en is het gebruik van hun handen steeds eenzijdiger geworden.

Er wordt daarin tegenwoordig iets extra's van ons verwacht als leerkracht. De motorische ontwikkeling van kinderen dient nauwlettender in de gaten gehouden te worden, en er zou meer expliciet onderwijs moeten zijn op het verbeteren van de pengreep.

In mei 2024 is dit meegegeven aan de leerkrachten van de onderbouw. Zij zijn er sindsdien extra op gefocust en bieden er lesjes over aan bij de kinderen. De middenbouw ervaart al vooruitgang bij de nieuwe derde groepers. of dit toeval of verbetering is, is daarin nog niet uit te wijzen.

# data[].attributes.body
Kinderen hebben gevoelige perioden en als leerkracht probeer je daar zo goed als mogelijk op in te spelen. Het is daarin wel zaak om onderdelen van het leven daadwerkelijk aan te bieden om ook te ontdekken wanneer kinderen in die zogenaamde periode zitten.

Het is daarom van belang om, klassikaal, in kleine groepjes of individueel lesjes te geven over de letters en kinderen hierbij te prikkelen. enerzijds om de kinderen te ondersteunen in de ontwikkeling die zij misschien al doormaken, als om kinderen te stimuleren hier iets mee te gaan doen.

Het is belangrijk dat dit schrijfonderwijs als nuttig, leuk en leerzaam wordt ervaren. Kinderen hebben het nodig te weten waar iets voor dient en wat zij er mee opschieten. Er moet meer aandacht komen voor expliciete oefening van deze vaardigheid op een interessante manier.

Punt 2 wordt daarin verbeterd met de volgende aandachtspunten

Ø  De leerlingen ontvangen elke lesdag tot aan de herfstvakantie een les schrijfonderwijs op klassikale wijze

Ø  Elke les staat er een nieuwe letter centraal

Ø  Elke klas heeft een ingerichte plek voor schrijfonderwijs. Dat wil zeggen dat er in elke klas een plek te vinden is waar materiaal centraal staat of ligt ter stimulering van het schrijven

Ø  In de schrijfhoek is in ieder geval te vinden;

·        De schuurpapieren letters van de letters die in de afgelopen 5 dagen zijn aangeboden.

·        Wascokrijt

·        Vijf vulpennen/fineliners

·        Extra oefenbladen van de letters die in de afgelopen 5 dagen zijn aangeboden

·        Oefenbladen met verschillende schrijfpatronen

Ø  In de schrijfhoek is eventueel te vinden;

·        Een bord met zand

·        Vingerverf

In de klas (bij voorkeur dicht bij de schrijfhoek) hangt een overzicht van alle schrijfletters.

De kinderen moesten wennen bij de implementatie van de nieuwe kast/hoek. Door de leerkrachten zij er bij de invoering van de kast verschillende lesjes gegeven om de kast interessant te maken.

We ervaren dat kinderen vaker aan de gang gaan met opdrachten waar schrijven aan te pas komt. Vaak voelt het voor de kinderen als een beloning wanneer kinderen iets uit deze kast kiezen. Zo mogen ze een vulpen pakken voor het maken van de eindwerkjes als een muurkrant. Na veelvuldig aanpassen van tekst, mogen ze de officiële tekst met een vulpen schrijven. Je ziet kinderen hierin opbloeien.

Wanneer er een nieuw werkje op de kast ligt, is deze vaak snel weer weg.

# data[].attributes.body
Hieronder verschillende voorbeelden uit de praktijk

# data[].attributes.body
De kinderen worden te vroeg geconfronteerd met te moeilijke schrijfletters die niet bij hun directe zone van de naaste ontwikkeling ligt. Vorig schooljaar werd de volgende volgorde van aanbieden gebruikt: r, d, i, k, a, n, s, b, e, o, m, t, ie, l, u, p, oe, l, ei, w, g, eu, f, au, c, y, v, ui, sch, uu, z, ou, j ch, ng en nk. Hierin worden dus onlogische keuzes in gemaakt. De 'r' en de 'k' zijn moeilijke letters maar worden al in de eerste week aangeboden.

Daarom is er in de kwaliteitskaart opgenomen dat wij op een andere volgorde werken, namelijk: e, i, n, p, l, u, m, a, h, d, j, g, r, v, b, o, w, t, k, s, y/ij, z, f, c, ch, ng, ie, ui, ei, oe, eu, uu, ou, au, nk en sch.

Logische keuzes hierin zijn:

Eerst wordt de 'n' aangeboden en daarna de 'p' en de 'm ' aangezien deze heel erg op elkaar lijken.

Eerst worden de 'n' en de 'l' aangeboden en daarna de 'h' omdat de technieken van de twee eerdere letters gebruikt kunnen worden voor de 'h'

Eerst worden losse letters aangeboden en daarna pas combinaties aangezien combinaties verbindingen nodig hebben. Tevens kan het aanbieden van tweetekenklanken een mooie voorbereiding zijn voor het aan elkaar schrijven.

Ervaren wordt door alle leerkrachten van de middenbouw dat de letters snel worden opgepakt. Door de eerste week de schrijflesjes strak neer te zetten en de kinderen te laten ervaren hoe deze zijn opgebouwd, is de aanpak steeds sneller toegepast. Ook zien we dat letters als de k, b en f makkelijke worden aangenomen, omdat ze de betreffende technieken bij makkelijke letters al hebben mogen toepassen.

# data[].attributes.headline
Samenwerken met kinderen uit de bovenbouw

# data[].attributes.subject
Samenwerken met kinderen uit de bovenbouw

# data[].attributes.body
Om het schrijven interessant te houden zijn er ook andere leuke werkvormen om de kinderen mee te (blijven) prikkelen.

Op een groot krijtbord in de klas

Met water op een krijtbordje

In een platte bak met zand letters en woorden schrijven

Op een kleedje met een ontbijttafeltje schrijven

Andere kinderen laten lezen, wat kinderen hebben geschreven.

Woorden naschrijven van de leerkracht

# data[].attributes.headline
Ruimte voor spel (doorgaand uit onderbouw)

# data[].attributes.subject
Ruimte voor spel (doorgaand uit onderbouw)

# data[].attributes.body
^1 Montessori, M. (2016). De ontdekking van het kind. Amsterdam: Montessori-Pierson Publishing Company Amsterdam.

^2 Nienhuis. (sd). Materiaalboek. Nienhuis.

^3 Motorische Remedial Teaching in beweging. (2017). Cursusmap Kleine motoriek en schrijven. Amsterdam.

^4 Malmberg. (sd). Klinkers. Opgehaald van Malmberg: https://www.malmberg.nl/basisonderwijs/methodes/schrijven/klinkers.htm

# data[].attributes.headline
Schuurpapieren letters en Veilig leren lezen

# data[].attributes.subject
Schuurpapieren letters en Veilig leren lezen

# data[].attributes.body
https://Youtu.be/aocbciOB#%sdocnklanSOak