# data[].attributes.body
Łąka - środowisko życia

# data[].attributes.body
Kim jestem
Here are @Ewa Morzyszek-Banaszczyk https://ewamorzyszek.blogspot.com/2020/08/kim-jestem.html

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
,,Jeśli szanujemy dziecko i podążamy za jego możliwościami, to może ono zrobić więcej, niż od niego oczekujemy, a wszystko co dziecko potrafi - nauczycielowi zrobić nie wolno" Helen Parkhurst Plan daltoński, jako strategia pracy wspierająca relacje i respektująca prawa dziecka w procesie uczenia się.
Ta refleksja towarzyszy mi i inspiruje do nieustannej zmiany w organizacji procesu kształcenia. Odpowiedzią na zaspokojeni ty potrzeb stała się strategia pracy planem daltońskim. Organizacja, która w swoim założeniu ma założenie, że rozwój dziecka dokonuje się poprzez samodzielne doświadczenia dziecka, współpracę z rówieśnikami i nauczycielem, branie odpowiedzialności za własne plany, wysiłki i stopień zaangażowania, który zakłada osobistą i grupową refleksję oraz samokontrolę nad efektami własnego uczenia się.

Helen Parkhurst podkreślarespektowanie prawa do wolności umysłowej i moralnej „w drodze do zdobycia wykształcenia na swój własny sposób" , prawa wyboru i decydowania w jaki sposóbchce osiągać cele edukacyjne oraz kooperację, współpracę jako drogę do uczestniczenia w życiu grupy społecznej wraz z wdrażaniem do odpowiedzialnościi samooceny rezultatów własnego działania i wysiłku.

Konstruktywistyczne i zarazem humanistyczne podejście do uczenia się zmienia podejście do organizacji i przebiegu lekcji, warunków w jakich powinny być prowadzone zajęcia i roli nauczyciela, który nie jestwspółcześnie jedynym źródłem wiedzy. Uczenie się zawsze winno odbywać się w kontekście, któremu uczeń nadaje indywidualne znaczenie i dostrzega sens swojego działania.Na takie warunki zwraca uwagęrównież Celestyn Freinet, który zakłada aktywne uczestnictwo dziecka i nauczyciela w strefie rozwoju, w tym na

współdziałanie nauczyciela z uczniami i uczniów między sobą w obrębie społeczności;

prawidłowe układanie stosunków w klasie, opartych na szacunku dla dziecka, dla jego swobodnej ekspresji i twórczej ciekawości;

bliska współpraca z najbliższym środowiskiem przyrodniczym i społecznym, a także z innymi szkołami;

uzasadnione umotywowanie wysiłków, jakie dziecko podejmuje i stwarzanie mu poczucia bezpieczeństwa;

posługiwanie się nowoczesnymi narzędziami i technikami.

Te wszystkie przesłanki stanowią dla mniefundament organizacji procesu kształcenia, w którym dziecko może samodzielnie sięgać po różne źródła wiedzy w dostępnej dla niego przestrzeni, również poza klasą szkolną. Współdecydować o przebiegu procesu uczenia sięzarówno pod względem doboru jaki i kolejności realizacji zadań, rozwiązywania problemów oraz doboru sposobów działania i grupy. Prawo wyboru zadań, miejsca, czasu, grupy stanowi dla dziecka podstawę do zaangażowania się i rozwijanie wewnętrznej motywacji do wysiłku edukacyjnego. Podejmowanie działań we współpracy zaspakaja potrzeby dialogu rówieśniczego i poczucia bezpieczeństwa. Rola nauczyciela związana jest nie z dostarczaniemwiedzy i kierowaniem myślenia uczniów lecz z zapewnieniem właściwych warunków do podejmowania tego wysiłkuprzez uczniów oraz współuczestnictwo w przygotowaniu wspólnych zasad sprzyjających współpracy i współdziałania oraz komunikacji. Moją rolą jest tworzenie środowiska uczącego się, bogatego w materiały, źródła, narzędzia oraz formułowanie dobrych pytań, problemów, zadań oraz dostosowaniem tych zagadnień do potrzeb i możliwości uczniów.Wspieranie w samodzielnym dochodzeniu do wiedzy i nabywaniu umiejętności, formułowaniu wniosków i stawianiu pytań rozwojowych. Pomoc uczniom w rozpoznaniu swoich sposobów uczenia się i zapewnienie komfortu czasu do realizacji zadań edukacyjnych.
Jak zacząć?Od czego zacząć? Kiedy zacząć wdrażać plan daltoński?
Każdy moment jest dobry, by zacząć realizować strategię planu daltońskiego.

Pierwszym działaniem o jakie warto zadbać, to zapewnienie czasu na poznanie się wzajemne, ustalenie wspólnych zasad sprzyjających uczeniu się i poznanie reguł planu daltońskiego. Te reguły planu daltońskiego osadziłam w prawach dziecka, które stały się podstawą do zrozumienia istoty filarów pracy planem daltońskim: samodzielność, współpraca, odpowiedzialność i refleksja.

Świadomość własnych praw przez dzieci była i jest bardzo pomocna w rozstrzyganiu różnych sytuacji. Mam na uwadze prawo do: szacunku, nauki, prawo do popełniania błędów, wolności słowa (przy jednoczesnym zastosowaniu kryterium kultury języka i formy wypowiedzi) i prawo do własnego zdania, indywidualnego tempa pracy oraz wyboru: zadania, miejsca, sposobu i formy działania samodzielnie lub w zespole).

Na pierwszych lekcjach przyrody rozpostarłam przed dziećmi plan obejmujący obszerne zagadnienia przewidziane na dany rok szkolny, które zwizualizowaliśmy jako drogę osiągania sukcesu własnej kompetencji. Ta droga stanowiła podstawę do pierwszych decyzji i wyborów od czego zaczniemy ale też się przyczyną do rozmów i swobodnej refleksji: co już wiemy aco chcielibyśmy wiedzieć.

Kolejno wdrażałamdzieci doposzczególnych filarów. Jednym z pierwszych doświadczeń do samokontrola i samoocena realizacji podjętych wyzwań i zadań.Uczniowie na tablicy zadań odnotowywali fakty związane z planowaniem działań a w zeszytach również wykonaniem zadań i samooceną. Zrezygnowałam z oceniania jakichkolwiek wypowiedzi uczniów na rzecz otwartego dialogu i wymiany myśli, refleksji, która stanowi źródło do dalszej pracy ale też leży u podstaw wnioskowania.

Kolejnym krokiem było włączenie uczniów do systemu pracy w parach a następnie pracy w zespołach według wspólnie ustalonych zasad.
Zasady pracy w grupie
Wprowadziłam wizualizację form organizacyjnych oraz umowy związane z czasem pracy, który dzielimy na pracę w ciszy i głośne refleksje, frekwencji oraz odpowiedzialności. Wykorzystuję zegar i umowę z uczniami.

Następnym krokiem było wprowadzenie tablicy zadań i planu pracy indywidualnej, w który określam przestrzeń czasową do wykonania zadań obowiązkowych oraz zadań do wyboru przez ucznia. Poznawane zagadnienia nie kończą się na jednej czy dwóch jednostkach lekcyjnych. Do wybranych zagadnień stosuję pracę z całą klasą zarówno dla wprowadzenia i inspiracji jak i dla podsumowania wyników dotychczasowych działań wykonywanych przez uczniów. Plan pracy indywidualnej zaczerpnęłam z technik freinetowskich. Stosuję również technikę fiszek problemowych, poszukujących, fiszek wiedzy. Gromadzę w podręcznej bibliotece zasoby, które stanowią podstawę do poszukiwań informacji. Część zasobów tworzą również uczniowie opracowując w grupach eksperckich Lapbooki tematyczne, atlasy roślin i zwierząt,autokorektywne karty pracy i prezentacje multimedialne. Uczniowie na lekcjach mają swobodny dostęp do smartfonów i komputerów.

Ujęte w planach pracy zadania mają charakter zróżnicowany i interdyscyplinarny pod względem aktywności podejmowanych przez uczniów: obejmują działalność plastyczną, techniczną, informatyczną, polonistyczną, matematyczną oraz specyficzną dla przedmiotu przyroda, taką jak: eksperymenty, obserwacje, doświadczenia, pomiary z wykorzystaniem różnych aplikacji, gry terenowe, wycieczki, wywiady i projekty badawcze. Zadania nawiązują do wymagań stawianych przed uczniem w podstawie programowej kształcenia ogólnego i odnoszą się do zróżnicowanych poziomów. To sprzyja podejmowaniu prze uczniów aktywności zgodnie z indywidualni talentami i możliwościami ale też zwiększa atrakcyjność zajęć.

Każdy dział wieńczy dzieło jakim jest prezentacja efektów pracy uczniów ich wysiłku na drodze uczenia się. To okazja do podsumowań i budowania poczucia własnej wartości. Aby sprostać ramom czasowym określonym poprzez liczbę jednostek lekcyjnych w roku określamy czas w jakim powinniśmy się zmieścić i kiedy planujemy prezentację efektów. Stosuję krąg,który jest formą sprzyjającą bezpośredniej wymianie poglądów, prezentacji, przyjmowania umów, planowania dalszych działań, ewaluacji i świętowania sukcesów. Naprezentację uczniowie zapraszają rodziców, wychowawcę,wybranych nauczycieli oraz kolegów z innych klas.

W organizacji lekcji warto zauważyć dużą wagę przywiązuje do respektowania prawa dziecido rozwoju zainteresowań i wolności od presji, poprzez fakt, że nie wszyscy, nie to samo i niew tym samym czasie wykonują różnorodne działania sprzyjające uczeniu się, w różnych konfiguracjach: samodzielnie, w parze, zespole. Dzieci mają swobodę przemieszczania się po klasie oraz dialogu. Moja rola na lekcji ogranicza się do wspierania inicjatywy dzieci itworzenia środowiska uczącego, w tym dobrej, przyjaznej dzieciom atmosfery, komunikacji i relacji.

W strategii planu daltońskiego stosuję sojusz metod i technik, którymi dysponuję adekwatnie do potrzeb i zainteresowań uczniów. Przyznając dzieciom prawo do samostanowienia we własnej edukacji oddaję im odpowiedzialność za rezultaty uczenia się i jestem przekonana , że w każdym dziecku istnieje potencjał gwarantujący samosterowność, zaś nauczyciel winien zadbaćo budowanie w dziecku poczucia własnej wartości.

PS. Marzec 2018

# data[].attributes.attachment_link.title
Plan daltoński, jako strategia pracy wspierająca relacje i respektująca prawa dziecka w procesie uczenia się.

# data[].attributes.attachment_link.description
Jeśli szanujemy dziecko i podążamy za jego możliwościami, to może ono zrobić więcej, niż od niego oczekujemy, a wszystko co dziecko potrafi - nauczycielowi zrobić nie wolno" Helen Parkhurst Plan daltoński, jako strategia pracy wspierająca relacje i respektująca prawa dziecka w procesie uczenia się.

# data[].attributes.headline
Ameryka w pudełku, czyli podróże po Ameryce Północnej i Południowej-kl.8

# data[].attributes.subject
Ameryka w pudełku, czyli podróże po Ameryce Północnej i Południowej-kl.8

# data[].attributes.body
Projekt

# data[].attributes.attachment_link.title
Projekt_Państwa Ameryki w pudełku_Podróże po krajach Ameryki_Ewa MB

# data[].attributes.attachment_link.title
106. Krajobrazy wysokogórski klimat astrefowy

# data[].attributes.headline
Arktyka i Antarktyda. Klimat okołobiegunowy -subpolarny i polarny.

# data[].attributes.subject
Arktyka i Antarktyda. Klimat okołobiegunowy -subpolarny i polarny.

# data[].attributes.headline
Step. Strefa klimatów umiarkowanych- ciepły, suchy

# data[].attributes.subject
Step. Strefa klimatów umiarkowanych- ciepły, suchy

# data[].attributes.headline
Sawanna. Strefa Równikowa, klimat podrównikowy.

# data[].attributes.subject
Sawanna. Strefa Równikowa, klimat podrównikowy.

# data[].attributes.headline
Wilgotne lasy równikowe. Strefa równikowa. Amazonia.

# data[].attributes.subject
Wilgotne lasy równikowe. Strefa równikowa. Amazonia.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zobacz jak powstało jedno z największych tornad w historii [Człowiek kontra żywioł]

# data[].attributes.body
Tajga

# data[].attributes.body
Step - pampa-preria

# data[].attributes.body
Biom-krajobrazy świata

# data[].attributes.body
Cyklony i tornada Ameryki pÓłnocnej

# data[].attributes.attachment_link.title
8 klasa - Tornada i cyklony tropikalne w Ameryce Północnej

# data[].attributes.body
Ameryka- środowisko przyrodnicze

# data[].attributes.attachment_link.title
8 klasa - Środowisko przyrodnicze Ameryki

# data[].attributes.body
Ekologia https://gozedu.pl/?fbclid=IwAR0Hd8p-XRqQrUm36fBsQpn6BbOi1nRnLEBkVfn2vuPwnwn4w-caWxfyKb0

# data[].attributes.body
Zioła naszych łąk i ogrodów

# data[].attributes.body
Z lasu na łąkę, czyli gdzie?

# data[].attributes.attachment_link.title
Lekcja 67 Z lasu na łąkę_czyli gdzie_Ewa MB

# data[].attributes.body
Zależności pokarmowe organizmów żyjących w lesie

# data[].attributes.attachment_link.title
Lekcja 66_ Łańcuchy pokarmowe w lesie_Ewa MB

# data[].attributes.body
Dlaczego powinniśmy dbać o drzewa i las?

# data[].attributes.attachment_link.title
Lekcja 65 Dlaczego trzeba dbać o drzewa i las_Ewa MB

# data[].attributes.body
Zwierzęta lasu

# data[].attributes.body
Życie na lądzie

# data[].attributes.attachment_link.title
Lekcja 59_ Lapbook życie na lądzie_ Ewa MB

# data[].attributes.body
Temat: Drzewa, jak się odżywiają, dlaczego gubią liście?

# data[].attributes.attachment_link.title
Lekcja 62_Budowa drzewa_jak odżywiają się drzewa_EMB

# data[].attributes.body
Temat: Rośliny podszytu

# data[].attributes.body
Temat: Las i jego warstwowa budowa. Rośliny runa leśnego.

# data[].attributes.attachment_link.title
Lekcja 60_ Las i jego warstwowa budowa_ cz.1EMB

# data[].attributes.body
Tworzymy Lapbook "Życie na lądzie""

# data[].attributes.attachment_link.title
Lekcja 59_ Lapbook życie na lądzie_ Ewa MB

# data[].attributes.body
Jakie są warunki życia na lądzie?

# data[].attributes.attachment_link.title
Lekcja 58_ Jakie są warunki życia na lądzie_EMB

# data[].attributes.body
Jakie są warunki życia na lądzie?

# data[].attributes.attachment_link.title
Lekcja 58_Warunki życia na lądzie_Ewa MB

# data[].attributes.body
Film: Przystosowanie się roślin do życia na lądzie

# data[].attributes.attachment_link.description
E‑podręczniki to bezpłatne i dostępne dla wszystkich materiały edukacyjne.

# data[].attributes.body
Godzina dla Bałtyku-27 marca 2021r.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
GospodarkaMorska.pl - twój portal morski

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Po raz czternasty rusza Godzina dla Ziemi WWF. Tym razem światła mają zgasnąć dla Bałtyku. Środowisko naturalne naszego morza jest w bardzo złym stanie, jego mieszkańcy umierają. Istnieje możliwość, że niedługo Morze Bałtyckie, jakie znamy, będzie można zobaczyć jedynie w muzeum.

Prawo Unii Europejskiej zobowiązało nas do osiągnięcia dobrego stanu środowiska Morza Bałtyckiego do roku 2020. Celu nie osiągnięto, sytuacja się pogarsza, a Polacy nie zdają sobie sprawy, że w niedalekiej przyszłości może dojść do nieodwracalnych zmian.

W związku z tym, ochrona Morza Bałtyckiego stała się tematem polskiej edycji globalnej akcji Godzina dla Ziemi WWF, największej ekologicznej inicjatywy na świecie. Jej celem jest ochrona środowiska Bałtyku i zwiększenie świadomości na temat jego zagrożeń. Na stronie godzinadlaziemi.pl można podpisywać petycję skierowaną w tej sprawie do premiera.

Przez swoje położenie w głębi kontynentu, wymiana wody w Morzu Bałtyckim następuje bardzo wolno. Ponadto intensywne rolnictwo, zanieczyszczenie wód, lata nadmiernych połowów doprowadziły do znaczących zniszczeń środowiska naturalnego. Jednym z największych problemów jest brak zrównoważonego rybołówstwa, sieci widmo (zagubione narzędzia do połowów, które dryfują w morzu) czy nielegalne połowy ryb o negatywnym wpływie na gatunki chronione i zagrożone.

Przygotowana przez WWF petycja do Premiera RP przedstawia problemy, proponuje rekomendacje i gotowe rozwiązania.

- Kondycja Bałtyku jest bardzo słaba. Dlatego apelujemy do polityków o wypełnienie zobowiązań i zapewnienie ratunku dla ekosystemu Morza Bałtyckiego. Nie tylko dla morskiej fauny i flory, ale też dla lokalnych społeczności, w tym rybaków, których morze utrzymuje i dla wszystkich, którzy kochają odwiedzać Bałtyk i na jego wybrzeżu tworzyć nowe wspomnienia - mówi Anna Sosnowska z WWF.

Powstał także spot nagłaśniający akcję, w którym pojawiają się wspomnienia zachodów słońca, skakania po falach, zabaw w piasku - wszystkiego z czym najlepiej kojarzy się Bałtyk. Jednocześnie w tle słychać przebój Ireny Santor „Już nie ma dzikich plaż", a piękne obrazy łączą się ze smutnym scenariuszem przyszłości gdzie Morze Bałtyckie jest jedynie wirtualnym muzeum. W ten sposób Fundacja WWF Polska chce zmobilizować Polki i Polaków do podpisania petycji mającej na celu ocalenie ekosystemu Bałtyku.

Na finał akcji Godzina Dla Ziemi WWF, 27 marca o 20.30 na całym świecie zgasną światła. Jest to symboliczny gest solidarności z przyrodą i planetą. WWF Polska zachęca by w tym roku zgasić światła dla Morza Bałtyckiego. Jednocześnie przez cały marzec trwa akcja na Instagramie, w której każdy może podzielić się zdjęciem znad Bałtyku, oznaczając się #godzinadlabałtyku i @wwfpolska. Ma to być zachęta dla innych do podpisania petycji.

# data[].attributes.attachment_link.title
WWF Polska: Godzina dla Bałtyku. Ocalmy Bałtyk nim zatęsknimy - GospodarkaMorska.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Po raz czternasty rusza Godzina dla Ziemi WWF. Tym razem światła mają zgasnąć dla Bałtyku. Środowisko naturalne naszego morza jest w bardzo złym stanie, jego mieszkańcy umierają. Istnieje możliwość, że niedługo Morze Bałtyckie, jakie znamy, będzie można zobaczyć jedynie w muzeum.

# data[].attributes.body
Życie w Morzu Bałtyckim. Godzina dla Ziemi-Ocalmy Bałtyk

# data[].attributes.attachment_link.title
Lekcja 57_ Życie w Bałtyku -Godzina dla Ziemi _eMB

# data[].attributes.body
Życie w Morzu Bałtyckim

# data[].attributes.attachment_link.title
Lekcja 56_ Tworzymy grę_Zycie w wodzie_Ewa MB

# data[].attributes.body
Tworzymy grę "Życie w wodzie"- powtarzamy widomości , układamy zagadki.

# data[].attributes.attachment_link.title
Lekcja 56_ Tworzymy grę_Zycie w wodzie_Ewa MB

# data[].attributes.body
Jak powstają jeziora?

# data[].attributes.attachment_link.title
Działalność lądolodu i jego wpływ na rzeźbę terenu w Polsce

# data[].attributes.body
Życie w jeziorzecz.2-Zależności pokarmowe

# data[].attributes.body
Życie w jeziorze-zależności pokarmowe

# data[].attributes.attachment_link.title
Lekcja 55_Życie w jeziorze cz2_ zależności pokarmowe_EwaMB

# data[].attributes.body
Życie w jeziorze cz. 1

# data[].attributes.body
Życie w jeziorze. Cz.1

# data[].attributes.attachment_link.title
Lekcja 54_ Życie w jeziorze_cz. 1 strefy jeziora_Ewa MB

# data[].attributes.body
Jakub Cieślik

# data[].attributes.body
Poznajemy rzekę- bieg górny, środkowy i dolny

# data[].attributes.body
Poznajemy rzekę

# data[].attributes.body
Warunki życia w wodzi

# data[].attributes.body
Warunki życia w wodzie

# data[].attributes.body
"Pudełko Przyrodnika"

# data[].attributes.attachment_link.title
Projekt Parki Narodowe_ Pudełko Przyrodnika 2021 ewa

# data[].attributes.body
Dlaczego i jak chronimy przyrodę?

# data[].attributes.attachment_link.title
Lekcja 51 a _Dlaczego i jak chronimy przyrodę_ cz. 2

# data[].attributes.body
Formy ochrony przyrody

# data[].attributes.attachment_link.title
Lekcja 50_Formy ochrony przyrody w Polsce

# data[].attributes.body
Obszary i obiekty chronione. Formy ochrony przyrody

# data[].attributes.body
Projekt Parki narodowe w Polsce

# data[].attributes.attachment_link.title
Projekt Parki Narodowe_ Pudełko Przyrodnika 2021 ewa

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Aw snap! Google Earth isn't supported on your browser. You may need to update your browser or use a different browser. Please see our system requirements for more information. Chrome is a great choice and you can download it here.

Or if you're feeling adventurous, you can try Earth anyway by choosing an option below.

Learn more about Google Earth.

# data[].attributes.attachment_link.description
Aw snap! Google Earth isn't supported on your browser. You may need to update your browser or use a different browser. Please see our system requirements for more information. Chrome is a great choice and you can download it here. Or if you're feeling adventurous, you can try Earth anyway by choosing an option below.

# data[].attributes.body
Film 2

# data[].attributes.body
Mapa łódzkich rzek

# data[].attributes.body
Krajobraz wczoraj i dziś. Poznajemy Łódzkie rzeki i historię Łodzi.

# data[].attributes.attachment_link.title
Lekcja 49 Krajobraz wczoraj i dziś. Łódź

# data[].attributes.body
Łódź wczoraj i dziś. Łódzkie rzeki

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Patrząc na współczesną Łódź trudno nam uwierzyć, że jednym z czynników, dzięki którym ruszył przemysł w tym miejscu były rzeki i ogólna obfitość wody. W obecnej topografii miasta trudno też zauważyć znaczne różnice w wysokości terenu. Pomiędzy najwyższym a najniższym punktem miasta jest ponad 100 metrów różnicy, co także miało znaczenie dla rozwoju miasta.

Co wiesz o łódzkich rzekach.jpg

W średniowieczu zakładanie osad nad rzekami było naturalne. Łódź, uzyskawszy prawa miejskie w 1423 roku, została lokowana na północ od cieku wodnego, który znamy dzisiaj pod nazwą Łódka. Na północ leżała wieś Bałuty, oddzielona od Łodzi rzeką Jamnicą, nazywaną też Solówką lub Suljanką. W XVI wieku nazwano ją Bałutka, chcąc podkreślić jej przynależność do Bałut. Pomiędzy osadami znajdowała się jeszcze rzeczka Ostroga, zwana potem (aż do połowy XIX wieku) Łódką.

Wbrew wielu obiegowym opiniom rzeki w dobrach łódzkich nie nadawały się do spławu. Miały natomiast ogromne znaczenie z innego powodu. Wytwórczość tekstyliów w początkach XIX wieku w znacznym stopniu opierała się na sile przepływającej wody - stosowano napędzane młynami folusze, czyli maszyny służące do zwiększanie gęstości tkaniny poprzez jej ubijanie. Ponadto woda jest składnikiem niezbędnym w produkcji tekstyliów na wielu etapach ich obróbki. Tym samym gdy władze Królestwa Polskiego, będącego od 1815 roku częścią Imperium Rosyjskiego, szukały miejsc odpowiednich do urządzenia przemysłu lekkiego, zwróciły uwagę na Łódź. Chociaż miasto było zaledwie niewielką osadą, zauważono w niej potencjał. W opisie z 1825 roku Stanisław Staszic zauważył, że Łódź „ znajduje się z całą swoją rozległą okolicą pod obszernem i wyniosłem wzgórzem, z którego niezliczone tryszczą źródła... "

To właśnie obfitość cieków wodnych sprawiła, że Łódź została wytypowana do grupy miast, które uzyskały wsparcie państwowe w urządzaniu własnego przemysłu. W latach 1821-1924 wytyczono nowy rynek miejski oraz osadę sukienniczą dla tkaczy. Miasto rozwijało się prężnie, wykorzystując istniejące cieki wodne. W połowie XIX wieku Stara Rzeka, płynąca na południe od starego miasta, zyskała nazwę Łódka i pod taką funkcjonuje do dziś. Rzeka miała duże znaczenie już od średniowiecza, a w różnych okresach mieściło się na niej aż pięć młynów wodnych. W XIX wieku rzekę wykorzystywano w produkcji tekstylnej - wzdłuż rzeki osiedlali się rzemieślnicy, a z czasem rzeka nabrała nowego znaczenia, gdy w jej górnym biegu Karol Anstadt wybudował browar, naprzeciw którego powstał park Helenów, gdzie wykopano rekreacyjne akweny korzystające z wody z Łódki, a na zachód Robert Biedermann wykopał duży zbiornik wodny dla swojej fabryki.

Bardzo istotną rzeką dla Łodzi był również Jasień. Również na nim znajdowało się w różnych okresach pięć młynów, z których duże znaczenie miał Wójtowski Młyn (przy dzisiejszym Parku nad Jasieniem) oraz Młyn Kulam (przy skrzyżowani z dzisiejszą ul. Kilińskiego). Rzeka stanowiła bardzo istotny element nowo wytyczonej osady Łódka. Stała się osią szeregu posiadeł wodno fabrycznych, z których największa rola przypadła przedsiębiorstwu Ludwika Geyera. Na jego posesji system śluz regulował spadek wody, która napędzała dwa koła, poruszające maglem i foluszem. Po południowej stronie wodę puszczano kanałami na pola bielnikowe, gdzie rozciągano płótna do bielenia. Był to najbardziej rozbudowany system produkcji tekstylnej w województwie.

Pozostałe łódzkie rzeki przed długi czas pełniły mniej istotną rolę dla Łodzi, napędzając jedynie kilka młynów. Sytuacja zmieniła się w drugiej połowie XIX wieku, a zwłaszcza pod koniec, gdy nowe fabryki lokowały się wzdłuż rzeki Bałutki. Kariera tego cieku wodnego nie była jednak długa, gdyż znaczenie siły prądu rzecznego znacząco malało.

Z biegiem czasu zakłady rozpoczęły wykopywanie swoich własnych studni, a maszyny parowe, gazowe i elektryczne upowszechniły się jako wydajniejsze od napędzanych energią wody. Ponadto łódzkie rzeki stały się ogromnie zanieczyszczone, co obniżyło ich użyteczność w przemyśle. W niedługim czasie praktycznie wszystkie łódzkie rzeki zamieniły się w ścieki - w obliczu braku kanalizacji w Łodzi aż do okresu międzywojennego, wszystkie ścieki z rynsztoków, fabryk i prywatnych domów trafiały do łódzkich rzek. Płynął z nich niewyobrażalny dziś fetor, a woda pełna bakterii i szkodliwych związków chemicznych była źródłem epidemii groźnych chorób. Tak było aż do dwudziestolecia międzywojennego, a nawet okresu powojennego, gdy kanalizacja objęła szersze obszary miasta.

Obecnie rzeki pochowane są w większości pod powierzchnią miasta, a wielu ludziom trudno jest skojarzyć Łódź z niegdysiejszą obfitością rzek i cieków wodnych. Faktem jednak jest, że właśnie te zapomniane cieki wodne były przyczyną rozwoju miasta i to między innymi dzięki nim Łódź stała się jednym z największych ośrodków przemysłu lekkiego w tej części Europy.

Niezliczone Trzyszczą Źródła - poznaj łódzkie rzeki

Źródło: Muzeum Miasta Łodzi

# data[].attributes.attachment_link.title
Co wiesz o łódzkich rzekach? Ten film powinien zobaczyć każdy łodzianin [INSPIRUJĄCE WIDEO]

# data[].attributes.attachment_link.description
Patrząc na współczesną Łódź trudno nam uwierzyć, że jednym z czynników, dzięki którym ruszył przemysł w tym miejscu były rzeki i ogólna obfitość wody. W obecnej topografii miasta trudno też zauważyć znaczne różnice w wysokości terenu. Pomiędzy najwyższym a najniższym punktem miasta jest ponad 100 metrów różnicy, co także miało znaczenie dla rozwoju miasta.

# data[].attributes.body
Poszukiwacze wiedzy geograficznej-hydrosfera

# data[].attributes.attachment_link.title
Projekt poszukiwacze wiedzy geograficznej-hydrosfera kl. 4

# data[].attributes.attachment_link.title
Lekcja 48 Wody słodkie i słone, kontynenty Ziemi

# data[].attributes.body
Wody słodkie i słone, kontynenty Ziemi

# data[].attributes.attachment_link.title
Lekcja 48_ Wody słodkie i złone, kontynenty Ziemi i Karta pracy lądy i oceany

# data[].attributes.body
Poszukiwacze wiedzy geograficznej-hydrosfera

# data[].attributes.attachment_link.title
Projekt poszukiwacze wiedzy geograficznej-hydrosfera kl. 4

# data[].attributes.body
Wody słodkie  słone - jeziora

# data[].attributes.attachment_link.title
Największe jeziora świata - Państwa Świata

# data[].attributes.attachment_link.description
Nazwa jeziora Powierzchnia (km²) Kraj 1 Morze Kaspijskie 371 800 Azerbejdżan, Rosja, Kazachstan, Turkmenistan, Iran 2 Górne 82 410 Stany Zjednoczone, Kanada 3 Wiktorii 68 800 Tanzania, Uganda, Kenia 4 Huron 59 596 Stany Zjednoczone, Kanada 5 Michigan 57 850 Stany Zjednoczone 6 Tanganika 32 893 Burundi, Demokratyczna Republika ...

# data[].attributes.body
Wody słodkie i słone - rzeki świata

# data[].attributes.attachment_link.title
Najdłuższe rzeki świata - Państwa Świata

# data[].attributes.attachment_link.description
Najdłuższe rzeki jakie można znaleźć na świecie L.p. Rzeka Długość (km) Powierzchnia dorzecza w tys. km² Kończy bieg 1. Amazonka 7040 7200 Ocean Atlantycki 2. Nil 6695 2870 Morze Śródziemne 3. Jangcy 6300 1807 Morze Wschodniochińskie 4. Missisipi-Missouri 6020 3229 ... Czytaj dalej →

# data[].attributes.body
Skala twardości skał i minerałów

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Skala twardości Mohsa − dziesięciostopniowa skala twardości minerałów charakteryzująca odporność na zarysowania materiałów twardszych przez materiały bardziej miękkie. Została stworzona w 1812 roku przez niemieckiego mineraloga Friedricha Mohsa. Twardość poszczególnych minerałów nie jest ułożona proporcjonalnie i liniowo, lecz ma charakter porównawczy. Minerały są ustawione od najbardziej miękkiego do najtwardszego. Każdy minerał może zarysować minerał poprzedzający go na skali (bardziej miękki) i może zostać zarysowany przez następujący w skali po nim (twardszy). Jest to jedynie skala orientacyjna, a klasyfikacja polega na tym, że jeżeli badany minerał będzie w stanie zarysować powierzchnię minerału wzorcowego, będzie zaklasyfikowany z jego twardością. Przykładowo jeżeli minerał badany zarysuje powierzchnię kwarcu, będąc jednocześnie rysowany przez niego, będzie miał taką samą twardość. Jeżeli minerał badany będzie w stanie zarysować np. kwarc, a ten nie będzie w stanie zarysować materiału badanego, to twardość próbki jest uznawana za co najmniej 7,5 (porównanie z topazem mówi, czy nie jest większa).

Twardość minerałów jest własnością kierunkową tzn., że może być odmienna w różnych kierunkach (przykładem takiej anizotropii twardości jest minerał kyanit (zwanym dawniej dysten co znaczy dwie twardości) o wzorze chemicznym Al ₂SiO ₅. Wzdłuż osi krystalograficznej Z wykazuje twardość ok. 3,5 w skali Mohsa, natomiast prostopadle do tej osi twardość zwiększa się do około 7.

Obecnie w warunkach laboratoryjnych twardość absolutną można mierzyć za pomocą sklerometrów, które zapewniają dużo dokładniejsze i bardziej miarodajne wyniki. Jednak skala Mohsa wciąż cieszy się dużą popularnością ze względu na możliwość szybkiego wyznaczenia przybliżonej twardości minerałów (również w warunkach polowych), przy pomocy łatwo dostępnych narzędzi.

Pomiar twardości metodą Mohsa opisują normy PN-EN 101, DIN 18155, BS 6431-13 i ASTM MNL46.

Twardość
(skala Mohsa)

Minerał wzorcowy

Twardość absolutna

Obraz

Test

1

talk (Mg ₃Si ₄O ₁₀(OH) ₂)

1

minerał daje się zarysować z łatwością paznokciem

2

gips (CaSO ₄·2H ₂ O)

2

minerał daje się zarysować paznokciem

3

kalcyt (CaCO ₃)

9

minerał daje się zarysować z łatwością miedzianym drutem

4

fluoryt (CaF ₂)

21

minerał daje się zarysować z łatwością ostrzem noża

5

apatyt (Ca ₅(PO ₄) ₃(OH-,Cl-,F-)

48

minerał daje się zarysować z trudem ostrzem noża

6

ortoklaz (KAlSi ₃O ₈)

72

minerał daje się zarysować stalą narzędziową (np. pilnikiem)

Minerały nie dające się zarysować nożem ani stalą narzędziową

7

kwarc (SiO ₂)

100

rysuje szkło

8

topaz (Al ₂SiO ₄(OH-,F-) ₂)

200

rysuje szkło z łatwością

9

korund (Al ₂O ₃)

400

tnie szkło, daje się zarysować diamentem

10

diament (C)

1600

rysuje korund, daje się zarysować tylko innym diamentem

J. Janeczek, K. Kozłowski, J. Żaba, Zbieramy minerały i skały, Wydawnictwo Geologiczne, Warszawa 1991.

# data[].attributes.attachment_link.description
Skala twardości Mohsa − dziesięciostopniowa skala twardości minerałów charakteryzująca odporność na zarysowania materiałów twardszych przez materiały bardziej miękkie. Została stworzona w 1812 roku przez niemieckiego mineraloga Friedricha Mohsa. Twardość poszczególnych minerałów nie jest ułożona proporcjonalnie i liniowo, lecz ma charakter porównawczy. Minerały są ustawione od najbardziej miękkiego do najtwardszego.

# data[].attributes.body
http://geografia24.pl/

# data[].attributes.body
https://www.geografia24.eu/

# data[].attributes.body
Gegra dla każdego
https://gegra.jimdofree.com/

# data[].attributes.body
Skały i minerały. Jak powstaje gleba?

# data[].attributes.body
Skały i minerały. Jak powstaje gleba?

# data[].attributes.body
Natalia Olbrzymek kl. 4c

# data[].attributes.attachment_link.title
Spacer po moim osiedlu_Natalia Olbrzymek 4c

# data[].attributes.body
Ukształtowanie i formy terenu

# data[].attributes.attachment_link.title
Lekcja 46 Poznajemy ukształtowanie i formy terenu

# data[].attributes.attachment_link.title
Lekcja 46 Poznajemy ukształtowanie i formy terenu

# data[].attributes.body
Co to jest krajobraz?

# data[].attributes.attachment_link.title
Lekcja 45_Krajobraz i elementy krajobrazu kl.4 ewa

# data[].attributes.body
Poznajemy krajobrazy

# data[].attributes.attachment_link.title
Lekcja 45 Co to jest krajobraz i jego rodzaje

# data[].attributes.body
Jakub Cieślik kl. 4c

# data[].attributes.body
Sprawdź się :)

# data[].attributes.body
Orientujemy mapę w terenie, planujemy wycieczkę po Łodzi

# data[].attributes.body
Jak zorientować mapę w terenie?

# data[].attributes.body
Ćwiczenia

# data[].attributes.body
Od szkicu do planu

# data[].attributes.attachment_link.title
Lekcja 39- od szkicu do planu_skala  kl 4

# data[].attributes.body
Skala planu i mapy

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Słowa kluczowe:

Co oznacza słowo "skala"?

Słowo " skala" ma kilka znaczeń, np. często mówi się o skali zjawiska, skali zniszczeń, skali głosu, skali barw (chodzi tu o "wielkość", "rozmiar", "rozpiętość", "zakres"). W odniesieniu do map " skala" zawsze oznacza pomniejszenie.

Zanim jeszcze zacząłeś naukę w szkole, zapewne malowałeś na papierze różne obrazki - psa, kota, drzewo, dom, samochód itp. I już wtedy w swoich rysunkach używałeś skali, ponieważ pomniejszałeś obrazy wyżej wymienionych obiektów, tak aby zmieściły się one na kartce papieru.

Skale map są bardzo dokładnie wyliczone i zapisane w ściśle określony sposób. Z niniejszego rozdziału dowiesz się, co dane zapisy oznaczają, jak z nich korzystać i jak je przeliczać.

Najpierw powinieneś przypomnieć sobie zależności między podstawowymi jednostkami długości.

PODSTAWOWE JEDNOSTKI DŁUGOŚCI oraz zależności między nimi:

1 metr [m] = 100 centymetrów [cm] = 1000 milimetrów [mm] 1 kilometr [km] = 1000 metrów [m]

Znajomość powyższych zależności jest bardzo ważna, ponieważ innymi jednostkami posługujemy się na kartce papieru (centymetry, milimetry), a innymi w terenie (metry, kilometry).

W jaki sposób skala zapisywana jest na mapie?

Są trzy sposoby zapisywania skali mapy:

1. 1 : 500 000 (czytaj "jeden do pięciuset tysięcy")
skala liczbowa - zapisywana też w postaci ułamka zwykłego (patrz obok); składa się z licznika ("1") i mianownika ("500 000"); oznacza wprost, że obraz terenu przedstawiony na mapie jest 500 000 razy mniejszy niż w rzeczywistości, czyli np. jeśli
na mapie odległość między dwoma punktami wynosi 1 cm, to w rzeczywistości wynosi ona 500 000 cm = 5000 m = 5 km.

2. 1 cm - 5 km
skala mianowana - rozumie się ją następująco: 1 cm na mapie odpowiada 5 km w terenie; taki zapis pozwala na szybkie przeliczanie odległości z mapy na odległości rzeczywiste.

3. skala liniowa (nazywana też podziałką) - bardzo ułatwia określanie przybliżonych odległości na mapie.

Co to znaczy, że skala mapy jest duża albo mała?

Skala mapy jest tym większa im mniejszy mianownik skali i na odwrót: skala mapy mniejsza - mianownik większy.

Określenie "duża" lub "mała" skala związane jest też z rozmiarami obiektów na mapie. Jeżeli np. duże miasto oznaczone jest na mapie kropką, to ta mapa ma mniejszą skalę. Jeśli zaś to samo miasto na innej mapie zajmuje pewną powierzchnię, to wówczas mamy do czynienia z mapą w większej skali.

Czy wiesz, że?

Skala może oznaczać nie tylko pomniejszenie, ale także powiększenie.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
wiking portal edukacyjny wydawnictwa wydawnictwo edukacja gimazjum liceum testy nauczyciel nauczyciele cjd_mapa_skala

# data[].attributes.attachment_link.title
Wydawnictwa Edukacyjne WIKING - Portal Edukacyjny - CJD_mapa_skala

# data[].attributes.attachment_link.description
Słowa kluczowe: Co oznacza słowo "skala"? Słowo " skala" ma kilka znaczeń, np. często mówi się o skali zjawiska, skali zniszczeń, skali głosu, skali barw (chodzi tu o "wielkość", "rozmiar", "rozpiętość", "zakres"). W odniesieniu do map " skala" zawsze oznacza pomniejszenie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Słowa kluczowe:

Co to jest szkic?

Szkic to odręczny rysunek pokazujący ogólne rozmieszczenie najważniejszych obiektów na danym obszarze. Często stanowi on podstawę do wykonania bardziej dokładnego rysunku, np. planu.
Do szkicowania zwykle używa się ołówka, ponieważ łatwo można wtedy dokonywać wielu poprawek, a to zawsze jest konieczne.

A tak wygląda szkic naszej klasy.

Mapy i plany obrazują teren, tak jakbyśmy go oglądali z góry. Nie zawsze jednak mamy możliwość obejrzenia danego obszaru z wysokości, toteż przy szkicowaniu bardzo przydaje się wyobraźnia.

Każdy szkic powinien mieć swoją przybliżoną skalę, którą dobiera się na początku rysowania, tak aby później zmieścić się z całym rysunkiem na kartce papieru. Najlepiej jest zmierzyć krokami maksymalne rozmiary szkicowanego obszaru (w tym przypadku długość i szerokość klasy), a następnie dopasować liczbę kroków do ilości kratek na papierze.
Na powyższym szkicu przyjęto, że 1 krok odpowiada 2 kratkom, czyli 1 kratka to pół kroku.

Co to jest plan ?

Słowo "plan" ma kilka znaczeń, np. plan lekcji, plan działania (chodzi tu o rozkład, kolejność zajęć). " Plan" jest to też dokładny i szczegółowy rysunek obrazujący niewielki fragment powierzchni Ziemi.
Jeszcze kilkanaście lat temu plany rysowało się ręcznie, specjalistycznymi przyrządami kreślarskimi. Obecnie wykonuje się je za pomocą graficznych programów komputerowych.

Tak wygląda plan naszej klasy.

Przy jego wykonywaniu korzystano ze zrobionego uprzednio szkicu. Rozmiary wszystkich obiektów i odległości między nimi tym razem zostały już dokładnie pomierzone przy pomocy taśmy mierniczej. Następnie wyniki tych pomiarów przeliczono zgodnie z przyjętą skalą planu.

Na przykład:

1. zmierzony rozmiar blatu ławki uczniowskiej to 120 x 60 cm,

2. skala planu to 1 : 60,

3. zatem rozmiar blatu na planie jest 60 razy mniejszy niż w rzeczywistości,
czyli wynosi 2 x 1 cm.

Bardzo ważną częścią planu jest legenda. Objaśnione w niej są wszystkie znaki, symbole, obiekty występujące na rysunku.

Czy wiesz, że?

Plany używane są w geodezji, budownictwie, komunikacji, architekturze, urbanistyce, zagospodarowaniu przestrzennym i wielu innych dziedzinach życia.

W geodezji przyjmuje się, że planami są rysunki w skalach większych
niż 1 : 10 000, czyli np. 1 : 5000, 1 : 1000, 1 : 500. Natomiast obrazy powierzchni Ziemi w skalach mniejszych niż 1 : 10 000 (np. 1 : 50 000,
1 : 100 000, 1 : 1 000 000, 1 : 40 000 000) to mapy.

Dostępne w księgarniach plany miast często mają skale mniejsze niż 1 : 10 000
(np. 1 : 15 000, 1 : 20 000). Zatem powinny się one nazywać mapami miast; jednak w powszechnym użyciu jest potoczna nazwa "plan miasta", bez względu na jego skalę.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
wiking portal edukacyjny wydawnictwa wydawnictwo edukacja gimazjum liceum testy nauczyciel nauczyciele cjd_mapa_od szkicu do planu

# data[].attributes.attachment_link.title
Wydawnictwa Edukacyjne WIKING - Portal Edukacyjny - CJD_mapa_od szkicu do planu

# data[].attributes.attachment_link.description
Słowa kluczowe: Co to jest szkic? Szkic to odręczny rysunek pokazujący ogólne rozmieszczenie najważniejszych obiektów na danym obszarze. Często stanowi on podstawę do wykonania bardziej dokładnego rysunku, np. planu . Do szkicowania zwykle używa się ołówka, ponieważ łatwo można wtedy dokonywać wielu poprawek, a to zawsze jest konieczne.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Słowa kluczowe:

Najpierw trzeba odpowiedzieć sobie na pytanie:
Co to jest mapa?
A zatem, według definicji, mapa to pomniejszony obraz powierzchni Ziemi (całej lub jej fragmentu) wykonany poprzez matematycznie określone odwzorowanie kartograficzne, przy użyciu znaków umownych.

Definicja brzmi dosyć skomplikowanie, dlatego spróbujemy wydobyć z niej najważniejsze cechy każdej mapy.

Najważniejsze cechy mapy:

Proces powstawania mapy w dużym uproszczeniu można podzielić na trzy etapy.

Etapy powstawania mapy:

1. Koncepcja mapy - określenie rodzaju tworzonej mapy, jej przeznaczenia i ogólnego kształtu oraz zakresu potrzebnych danych.

2. Zbieranie i przetwarzanie danych - dane te mogą być uzyskiwane m.in. ze zdjęć lotniczych i satelitarnych, a także na podstawie pomiarów geodezyjnych w terenie; również inne mapy i plany oraz różnorodne opracowania tematyczne mogą stanowić źródła danych.

3. Opracowanie i publikacja mapy - nadanie mapie ostatecznego kształtu na podstawie zebranych i przetworzonych danych.

Ilustracja powyżej przedstawia etap 2 i 3 procesu tworzenia mapy. Zdjęcia lotnicze są tu bardzo przydatne, ponieważ uzyskany z nich obraz pozwala w łatwy sposób wrysować na mapę, za pomocą znaków umownych, różnorodne obiekty kartograficzne :

powierzchniowe (np. jeziora, zasięgi upraw),

liniowe (np. rzeki, drogi, koleje),

punktowe (np. drzewa, pojedyncze domy).

Zdjęcia lotnicze pokazują rzeczywisty widok powierzchni Ziemi, ze wszystkimi szczegółami. W wielu przypadkach taki obraz jest bardzo skomplikowany i trudny do odczytania, np. gęsto zabudowane obszary miejskie. Toteż, aby obraz powierzchni Ziemi był jasny, przejrzysty i czytelny, na mapach umieszcza się tylko wybrane obiekty, którym nadaje się zgeneralizowany (uproszczony) kształt. Wykorzystuje się do tego różnorodne znaki umowne - ich znaczenie objaśnione jest w legendzie, która znajduje się przy każdej mapie.

Patrząc na powierzchnię Ziemi z góry, nie można określić, które obszary leżą wyżej, a które niżej. Zatem...
W jaki sposób pokazać na mapie góry, wyżyny, niziny?
Dane dotyczące wysokości terenu nad poziomem morza uzyskuje się na podstawie pomiarów geodezyjnych. Mierzone są współrzędne wielu punktów, pomiędzy którymi wyznacza się poziomice - linie na mapie mające jednakową wysokość.

Układ poziomic na mapie daje już ogólny pogląd na pionowe ukształtowanie terenu (rzeźbę terenu). Na przykład duże zagęszczenie poziomic wskazuje na znaczne nachylenie terenu - stromy stok. Natomiast poziomice biegnące w znacznych odległościach od siebie oznaczają mniejsze nachylenie terenu - łagodny stok.

Dla polepszenia czytelności powierzchnie między poziomicami często wypełniane są kolorami. W ten sposób powstaje mapa hipsometryczna.

Duże znaczenie ma tu odpowiedni dobór kolorów, czyli stworzenie właściwej skali barw (Uwaga: w tym przypadku słowo "skala" oznacza "zakres", "rozpiętość" i nie ma nic wspólnego ze skalą mapy).
Zazwyczaj kolory dobiera się tak jak na rysunku obok.

A oto przykłady map hipsometrycznych:
Mapa Polski
Mapa Polski (3d)
Mapa Europy
Mapa Świata

Inne metody przedstawiania rzeźby terenu na mapie zobaczyć można tutaj.

Czy wiesz, że?

Od kilku, kilkunastu lat publikacja mapy nie jest równoznaczna z jej wydrukowaniem. Coraz więcej map publikowanych jest wyłącznie w internecie lub na płytach CD.

Ostatnio intensywnie rozwijają się Systemy Informacji Geograficznej GIS, które umożliwiają automatyczne generowanie dowolnych map na podstawie danych liczbowych zawartych w tabeli (bazie danych).

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
wiking portal edukacyjny wydawnictwa wydawnictwo edukacja gimazjum liceum testy nauczyciel nauczyciele cjd_mapa_jak powstaje

# data[].attributes.attachment_link.title
Wydawnictwa Edukacyjne WIKING - Portal Edukacyjny - CJD_mapa_jak powstaje

# data[].attributes.attachment_link.description
Słowa kluczowe: Najpierw trzeba odpowiedzieć sobie na pytanie: Co to jest mapa? A zatem, według definicji, mapa to pomniejszony obraz powierzchni Ziemi (całej lub jej fragmentu) wykonany poprzez matematycznie określone odwzorowanie kartograficzne, przy użyciu znaków umownych. Definicja brzmi dosyć skomplikowanie, dlatego spróbujemy wydobyć z niej najważniejsze cechy każdej mapy.

# data[].attributes.body
Jak czytamy plany i mapy? Rodzaje map.

# data[].attributes.body
Jak czytamy plany i mapy?

# data[].attributes.body
Od szkicu do planu

# data[].attributes.body
Padlet

# data[].attributes.body
Czym są uzależnienia i jak być asertywnym? Plan pracy.

# data[].attributes.body
Plan pracy

# data[].attributes.body
Jak postępować w sytuacjach niebezpiecznych?

# data[].attributes.body
Plan pracy Jak uniknąć choroby?

# data[].attributes.body
Choroby zakaźne i pasożytnicze

# data[].attributes.body
Powtórzenie- rozwiązujemy ćwiczenia

# data[].attributes.body
Plan pracy - zdrowy styl życia. uczymy się samokontroli.

# data[].attributes.body
Co to jest zdrowy styl życia?