# data[].attributes.attachment_link.title
Klasa 7 - Warunki rozwoju, produkcja roślinna i zwierzęca

# data[].attributes.attachment_link.title
Całe piękno lasu w 4K | Las, drzewa, muzyka, natura, relaks, odpoczynek, wycieczka

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zanieczyszczenie środowiska przyrodniczego w Polsce

Uzupełnij notatkę z dzisiejszej lekcji. Możesz zrobić to w formie przedstawionej na slajdzie lub w innej dowolnej formie. W Twojej notatce muszą znaleźć się informacje o źródłach zanieczyszczeń z różnych form działalności gospodarczej, w jaki sposób zredukować zanieczyszczenia oraz jakie są ich skutki.

Źródła zanieczyszczeń środowiska przyrodniczego w Polsce

PRZEMYSŁ

Która branża przemysłu jest najbardziej szkodliwa dla środowiska?

- energetyczny- hutniczy- chemiczny- górniczy

Czym przemysł zanieczyszcza środowisko?

Najgroźniejsze zanieczyszczenia powietrza powodująDWUTLENEK SIARKI I TLENKI AZOTUIch emisja jest przyczyną kwaśnych opadów

- energetyczny- hutniczy- chemiczny- górniczy

Zjawisko kwaśnych opadów występuje na przykład w Sudetach, na pograniczu Polski, Czech i Niemiec oraz na Wyżynie Śląskiej.w Setach, na pograniczu Polski, Czech i Niemiec oraz na Wyżynie Śląskiej

Czym przemysł zanieczyszcza środowisko?

Czym przemysł zanieczyszcza środowisko?

Ścieki przemysłowe zawierają silnie toksyczne substancje,np. metale ciężkie (ołów, kadm, rtęć) oraz substancje ropopochodne

Czym przemysł zanieczyszcza środowisko?

Hałdy odpadów poprodukcyjnych mogą powodować zanieczyszczenie wód i gleby

Czym przemysł zanieczyszcza środowisko?

Zanieczyszczenia powietrza + mgła = SMOG

Czym przemysł zanieczyszcza środowisko

Działalność przemysłowa jest też źródłem uciążliwego hałasu

Co można zrobić aby zmniejszyć ilość zanieczyszczeń?

Co można zrobić aby zmniejszyć ilość zanieczyszczeń?

Filtry na kominach

- budowanie oczyszczalni ścieków, zwłaszcza ekologicznych, racjonalne gospodarowanie wodą

- likwidacja uciążliwych dla środowiska zakładów

-przyjęcie przez Polskę norm obowiązujących w UE "Pakiet klimatyczny"

- Zmianyw strukturze wykorzystania źródeł energii w naszym kraju (spadek zużycia węgla kamiennego i brunatnego na rzecz energii ze źródeł odnawialnych oraz spalania gazu ziemnego)

Zanieczyszczenia komunalne z miast i wsi

Jakie zanieczyszczenia produkuje Twój dom?

Zanieczyszczenia komunalne z miast i wsi

W Polsce oczyszczalnie ścieków obsługują około 74% ludności kraju (ok. 95% w miastach i ok. 42% na wsi), podczas gdy w Europie Zachodniej - średnio ponad 80% ludności

W ostatnich latach w Polsce obserwuje się polepszenie warunków ściekowych, ponieważ:- buduje się wiele nowoczesnych oczyszczalni ścieków oraz sieci kanalizacyjnej- wykorzystuje się w oczyszczalniach technologie redukujące związki azotu i fosforu

Zanieczyszczenia komunalne z miast i wsi

Zanieczyszczone są także rzeki. Większość ich wód jest zaliczana do III i IV klasy jakości Około 5% wód w polskich rzekach kwalifikuje się do najniższej, V klasy, czyli wód silnie zanieczyszczonych

Rolnictwo

Jakie zanieczyszczenia pochodzą z rolnictwa?

Czym rolnictwo zanieczyszcza środowisko?

Następstwem hodowli zwierząt jest gromadzenie dużej ilości odpadów zwierzęcych (np. odchodów).Zbyt intensywne nawożenie gleby obornikiem, zwłaszcza w niewłaściwych terminach, może doprowadzić do rozwoju chorobotwórczych bakterii, groźnych dla ludzi i zwierząt

Czym rolnictwo zanieczyszcza środowisko?

Na skutek rozwoju rolnictwa do wód powierzchniowych i podziemnych przedostają się duże ilości nawozów sztucznych i środków ochrony roślin - pestycydów

Czym rolnictwo zanieczyszcza środowisko?

Pestycydy są wypłukiwane przez wody opadowe i trafiają one do rzek i jezior Prowadzi to do eutroﬁzacji wód, czyli ich nadmiernego użyźnienia

Co można zrobić aby zmniejszyć ilość zanieczyszczeń z rolnictwa ?

Transport

W jaki sposób transport zanieczyszcza środowisko naturalne?

W jaki sposób transport zanieczyszcza środowisko?

Spaliny samochodowe zawierają wiele szkodliwych substancji,np. tlenek siarki, tlenki azotu czy węglowodory

W jaki sposób transport zanieczyszcza środowisko?

Statki z kolei zanieczyszczają wody mórz i oceanów substancjami ropopochodnymi

W jaki sposób transport zanieczyszcza środowisko?

Środki transportu są źródełm nadmiernego hałasu.Aby chronić osiedla mieszkaniowe przed nadmiernym hałasem, odgradza się je ekranami akustycznymi od dróg o dużym natężeniu ruchu

Jakie są skutki zanieczyszczenia środowiska?

Na obszarach o dużym zanieczyszczeniu środowiska średnia długość trwania życia jest krótsza niż w innych regionach

Jakie są skutki zanieczyszczenia środowiska?

Skutki smogu:- Zawarte w smogu czynniki alergizujące mogą wywołać astmę oraz jej napady, a także powodować zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli orazniewydolność oddechową lub paraliż układu krwionośnego,- Smog powoduje także zmniejszenie masy urodzeniowej płodu, zwiększa zachorowalność na nowotwory jak i zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia astmy u dzieci.

Skutki kwaśnych deszczy- Uszkodzenie liści i igieł drzew a także niszczenie runa leśnego. Obumieranie określonych odcinków bądź całych roślin- Nadmierne parowanie wody z roślin . Zakłócenia w procesie fotosyntezy- Zakwaszenie wód gruntowych i zbiorników wodnych. Następuje proces wymywania glinu z gleby, który dostaje się do organizmów ryb, powodując ich zatrucie- Niszczenie betonowych budowli i pomników- Odpadanie części elementów, pękanie. Korozja. Niszczenie instalacji wodociągowych- Kwaśne deszcze zakwaszają również glebę i wodę pitną, co powoduje wzrost w niej różnych metali ciężkich.- Kwaśne deszcze przyczyniają się do nagromadzenia w glebie azotanów i siarczanów, w wyniku, czego korzenie roślin mają zmniejszoną możliwość pobierania wapnia, magnezu i potasu. Przez to korzenie zamierają, a roślina ginie

Jakie są skutki zanieczyszczenia środowiska?

Skutki dziury ozonowej:- Konsekwencją zmniejszenia powłoki ozonowej jest zwiększenie natężenia promieniowania ultrafioletowego, które jest zabójcze dla organizmów żywych : może spowodować wzrost zachorowań na raka skóry (czerniak) i choroby oczu.- Nadmiar promieniowania UV przyczynia się także do osłabienia odporności organizmów, a w konsekwencji zwiększenia ryzyka zarażenia chorobami wirusowymi i pasożytniczymi.- Wzrost promieniowania UV niekorzystnie wpływa także na rośliny. Może prowadzić do uszkodzeń wielu gatunków roślin żywieniowych, co z kolei może wpłynąć na zmniejszenie produkcji i pogorszenie jakości żywności

Skutki efektu cieplarnianego- topnienie lodowców,- podniesienie poziomu mórz o około 0,5 m- zalanie terenów nadmorskich , np. Holandii, Missisipi czy Bangladeszu- przesunięcie stref klimatycznych o 150-500 km ku biegunom do końca XXI wieku- zaburzenie równowagi w ekosystemach i ginięcie wielu gatunków o małych zdolnościach adaptacyjnych- zmiany klimatyczne zwiększą częstotliwość występowania ekstremalnych zjawisk pogodowych i katastrof klimatycznych jak fale upałów, powodzie, huragany, które w bezpośredni sposób zagrażają zdrowiu i życiu.- wyższe temperatury mogą poprawić warunki dla rolnictwa w środkowej i północnej części Europy oraz Kanadzie,wysuszenie obecnie żyznych terenów, np. w Azji Południowo-Wschodniej czy w USA- choroby tropikalne, takie jak malaria, mogą rozprzestrzeniać się na północ i południe

Zastanów się czy coś się zmieniło?

Dbajmy o środowisko bo coś takiego może nastąpić

wyk. Izabella Kleinszmidt

# data[].attributes.attachment_link.title
Zanieczyszczenie środowiska przyrodniczego w Polsce by Aneta sdsdcdsdc on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Zanieczyszczenie środowiska przyrodniczego w Polsce Uzupełnij notatkę z dzisiejszej lekcji. Możesz zrobić to w formie przedstawionej na slajdzie lub w innej dowolnej formie. W Twojej notatce muszą znaleźć się informacje o źródłach zanieczyszczeń z różnych form działalności gospodarczej, w jaki sposób zredukować zanieczyszczenia oraz jakie są ich skutki.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nie każdy kraj, tak jak Polska, ma dostęp do morza.

Nadmorskie położenie Polski pozytywnie wpływa

Rozwija się handel międzynarodowy, produkcja statków, rybołówstwo i turystyka.

Ważną rolę w gospodarce morskiej odgrywają porty.

Jakie jest znaczenie portów morskich?
W portach rozładowuje się i wyładowuje towary, które są przewożone droga morską
Największe porty morskie znajdują się w

W portach znajdują się nowoczesne terminale kontenerowe, a także urządzenia do przeładunku różnego rodzaju towarów.

Jakie towary przeładowuje się

Wymień polskie porty morskie, w których wielkość przeładunku przekroczyła w 2018 roku 4 mln t.

W polskich portach morskich przeładowuje się towary masowe ciekłe ( ropa naftowa, skroplony gaz ziemny) i suche ( np. węgiel kamienny, rudy żelaza, koks)

W polskich portach morskich przeładowuje się również towary drobnicowe

(np. sprzęt elektroniczny).

Największy port - Gdańsk - specjalizuje się w przeładunku ropy naftowej.

W strukturze przeładunku w Gdyni największą rolę odgrywają towary drobnicowe.

W polskich portach morskich odbywa się również ruch pasażerski.

Najwięcej podróżujących obsługują porty w Świnoujściu i Gdyni.

Produkcja statków

Zakłady przemysłowe, w których produkuje się statki

Przemysł stoczniowy w Polsce rozwija się bardzo dynamicznie.

Prywatne, małe i średnie stocznie potrafią konkurować na światowym rynku.

- budową specjalistycznych statków (np. promów z napędem gazowym);

-projektowaniem i tworzeniem nowoczesnego wyposażenia statków;

-przeprowadzaniem remontów statków

i urządzeń funkcjonujących na morzach

( np. platform wiertniczych);

Polskie stocznie zajmują się przede wszystkim:

Ważną rolę odgrywają stocznie jachtowe

Budowane jachty odznaczają się wysoką jakością.

Mają ciekawe wzornictwo i konkurencyjne ceny.

Większość produkowanych jachtów sprzedawanych jest za granicę,

m.in. do Stanów Zjednoczonych, Norwegii czy Niemiec.

W 2018 roku polscy rybacy wyłowili 200 tys.t ryb i innych organizmów morskich.

Połowami trudnią się spółdzielnie rybackie, małe przedsiębiorstwa

Z łowisk Morza Bałtyckiego pochodzi 76% połowów, pozostałe z łowisk północnego Atlantyckiego.

Perspektywy rozwoju:

Zwiększenie możliwości budowy lądowej infrastruktury komunikacyjnej, która pozwala na obsługę przedsiębiorstw z Czech, Słowacji, Ukrainy, Białorusi, Rosji, krajów skandynawskich.

Uruchomienie stałych morskich połączeń z krajami azjatyckimi.

Prywatyzacja i dostęp do środków unijnych.

Głębokowodny terminal kontenerowy w Gdańsku.

Możliwości rozwoju portów w Szczecinie i Świnoujściu ze względu na połączenie z europejską siecią dróg rzecznych (przez Odrę).

Terminal gazowy

# data[].attributes.attachment_link.description
Nie każdy kraj, tak jak Polska, ma dostęp do morza. Nadmorskie położenie Polski pozytywnie wpływa Rozwija się handel międzynarodowy, produkcja statków, rybołówstwo i turystyka. Ważną rolę w gospodarce morskiej odgrywają porty. Jakie jest znaczenie portów morskich?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
OPRACOWAŁA : DOROTA DANKOWSKA

POLSKIE GÓRY

W Europie za tereny górskie uważa się tereny położone powyżej 500 m n.p.m.Na mapie zaznaczone są kolorem brązowym wraz z jego odcieniami. Im ciemniejszy kolor, tym wyższa góra

Co to są góry i jakim kolorem zaznaczone są na mapie?

Góry powstają w dwojaki sposób: wskutek działalności wulkanicznej albo wskutek fałdowania skorupy ziemskiej.

Jak powstają góry?

W Polsce występują trzy łańcuchy górskie: Karpaty, Sudety i Góry Świętokrzyskie

Jakie łańcuchy górskie występują w Polsce?

Są jednym z najstarszych łańcuchów górskich w Europie. Kilkukrotnie ulegały wypiętrzaniu, niszczeniu i zalewaniu przez morza.Najwyższym szczytem jest Łysica (614 m n.p.m.) w paśmie Łysogór.

Góry Świętokrzyskie

Świętokrzyski Park Narodowy

Sudety - łańcuch górski na obszarze południowo-zachodniej Polski i północnych Czech. Najwyższy szczyt Śnieżka - 1603 m n.p.m.

SUDETY

Sudety dzielą się na: najwyższe Sudety Zachodnie - najwyższy szczyt Śnieżka 1603 m n.p.m. w Karkonoszach, Sudety Środkowe - najwyższy szczyt Wielka Desztna w Górach Orlickich, a po polskiej stronie Orlica 1084 m n.p.m. również w Górach Orlickich, Sudety Wschodnie - najwyższy szczyt Pradziad 1492 m n.p.m. w Jesionikach, a po polskiej stronie Śnieżnik 1426 m n.p.m. w Masywie Śnieżnika.

SUDETY

Najbardziej znane:GÓRY STOŁOWEGÓRY SOWIEGÓRY ORLICKIEGÓRY OPAWSKIEKARKONOSZEGÓRY IZERSKIE

SUDETY -PASMA GÓRSKIE

W Sudetach utworzono dwa parki narodowe:Karkonoski Park Narodowy, Park Narodowy Gór Stołowych

SUDETY - PARKI NARODOWE

Karpaty - łańcuch górski w środkowej Europie (jeden z największych w tej części świata), ciągnący się łukiem przez terytoria ośmiu krajów: Austrii, Czech, Polski, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Rumunii i Serbii. Najwyższy szczyt Gerlach ma wysokość 2655 m n.p.m.

KARPATY

W Polsce wyróżnia się następujące części Karpat, na podstawie ich budowy geologicznej: Tatry, Pieniny oraz Beskidy, Bieszczady. Najwyższy szczyt po polskiej stronie znajduje się w Tatrach - Rysy 2499m n.p.m

POLSKIE KARPATY

1. Babiogórski 2. Bieszczadzkiha; 3. Gorczański 4. Magurski 5. Pieniński 6. Tatrzański

POLSKIE PARKI NARODOWE W KARPATACH

NAZWY GÓRWISIELEC

WYKREŚLANKAPARKI NARODOWE

GRY - PARKI NARODOWE

PUZZLE-TATRY

GÓRSKIE PARKI NARODOWE

GÓRY

ĆWICZENIA I GRY INTERAKTYWNE

dorotadankowska.pl

DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ!

# data[].attributes.attachment_link.description
OPRACOWAŁA : DOROTA DANKOWSKA POLSKIE GÓRY W Europie za tereny górskie uważa się tereny położone powyżej 500 m n.p.m.Na mapie zaznaczone są kolorem brązowym wraz z jego odcieniami. Im ciemniejszy kolor, tym wyższa góra Co to są góry i jakim kolorem zaznaczone są na mapie?

# data[].attributes.attachment_link.title
Pieniny, Bieszczady, Tatry, Gorce, Karkonosze, Beskidy, Izerskie. Polskie góry z lotu ptaka w 4K

# data[].attributes.attachment_link.title
Tak Wygląda Budowanie Jachtów w Polsce – Fabryki w Polsce

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Warsaw By Night - Warszawa nocą z drona | Poland aerial 4K | POLAND ON AIR by Margas & Łogusz

Enjoy Warsaw from above in our photobook WARSAW ON AIR - available at www.POLANDONAIR.com :)

0:00

4:58

0:00 / 4:58•Watch full video

# data[].attributes.attachment_link.title
Warsaw By Night - Warszawa nocą z drona | Poland aerial 4K | POLAND ON AIR by Margas & Łogusz

# data[].attributes.attachment_link.title
Szczecin i jego Wenecja z lotu ptaka - 4K

# data[].attributes.attachment_link.title
Wrocław z lotu ptaka 4K / Wroclaw from above 4K Poland

# data[].attributes.attachment_link.title
ONE DAY IN TORUŃ (POLAND) | 4K UHD | Time-Lapse-Walk through an amazing UNESCO listed oldtown

# data[].attributes.attachment_link.title
Zamość stare miasto rynek z lotu ptaka | 4K movie drone footage

# data[].attributes.attachment_link.title
🇵🇱 Sandomierz 2020 4K z lotu ptaka. Sandomierz Poland by drone.

# data[].attributes.attachment_link.title
Kraków z lotu ptaka 4k / Cracow from above 4K Poland

# data[].attributes.attachment_link.title
Gdańsk 2020 z lotu ptaka. Gdansk in Poland by drone

# data[].attributes.attachment_link.description
Jaskinia Raj - Chęciny. ... Zobacz najsłynniejszą Jaskinię w Polsce. Poznaj świętokrzyską kuchnię. Wcześniejsza rezerwacja miejsc.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Miscatalina.pl -blog | by Katarzyna Rubinowska

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Muzeum Wsi Kieleckiej w Tokarni to jedna z obowiązkowych atrakcji podczas zwiedzania Świętokrzyskiego. Bez wizyty w tym malowniczym skansenie, z całą pewnością nie możemy powiedzieć, że widzieliśmy wszystko co najlepsze w tym regionie. Do tego to idealne miejsce na spacer w otoczeniu natury, z dala od ludzi albo z minimalną ich ilością 🙂 Do tego można zobaczyć jak piękne były kiedyś nasze wsie, zwłaszcza te kieleckie.

Miejsce z historią
Muzeum Wsi Kieleckiej liczy sobie już ładnych kilkadziesiąt lat, założone zostało w 1976 roku i od tamtego czasu wciąż się rozrasta. Pamiętam jak wyglądało w czasach mojego dzieciństwa i będąc tam teraz, zupełnie nie poznaję tego miejsca, tak bardzo się zmieniło. W ramach muzeum funkcjonuje Park Etnograficzny, który prowadzi również działalność naukową, i może właśnie dlatego mam wrażenie, że wszystko jest tam tak bardzo dopracowane i naprawdę odzwierciedla dawne czasy.

Park Etnograficzny
Został podzielony na sześć sektorów, czyli sektor budownictwa małomiasteczkowego, terenów wyżynnych, dworsko - folwarcznego, świętokrzyskiego, terenów lessowych i terenów nadwiślańskich. Szczegółowe informacje o budynkach które znajdują się w poszczególnych sektorach i opis samych sektorów znajdziecie tutaj. Oczywiście każda chałupa, zagroda czy budynek użyteczności publicznej jest doskonale opisany. Oprócz pięknie odrestaurowanych chat możecie podziwiać ich oryginalne wyposażenie i to nie jakieś tam kilka koszy znalezionych na strychach, ale całe piękne dawne umeblowania domów, mnie wiele z nich zachwyciło.

Holenderskie wiatraki
Żeby zobaczyć piękne wiatraki, wcale nie trzeba jechać do Holandii, wystarczy wybrać się do Tokarni, do Muzeum Wsi Kieleckiej 🙂 Możecie podziwiać tam kilka naprawdę fantastycznie zachowanych wiatraków, które przecież kiedyś były obowiązkowym budynkiem w niemal każdej wsi i to nie tylko tej świętokrzyskiej. Każdy wiatrak jest dokładnie opisany, do tego w niektórych znajdziecie elementy dawnego wyposażenia. Zwiedzanie wiatraków to dla mnie zawsze mega frajda, czuję się w nich jak dziecko i od razu wyobrażam sobie jak to wszystko dawniej wyglądało. Super wrażenie zrobiło też na mnie zagospodarowanie terenu wokół wiatraków, a zwłaszcza zboże które właśnie pięknie się złoci i niedługo będzie koszone, a część już nawet stała w snopkach. Chciałabym zobaczyć tak na żywo jak kiedyś wyglądały żniwa, tak bez kombajnów 🙂

Malwy
Najbardziej zw wszystkich zabudowań urzekły mnie białe chaty z małymi ogródkami w których kwitły malwy. Właśnie te kwiaty kojarzą mi się z polskimi wsiami, oczywiście tymi z czasów mojego dzieciństwa, ponieważ teraz tych najpiękniejszych polskich malw niestety coraz mniej. Taki jest właśnie mój obraz polskiej wsi, z małym białym domkiem, ogródkiem z kolorowymi kwiatami i glinianymi dzbankami na płocie 🙂

Zgodnie z zawodem...
Moją uwagę zwrócił budynek szkoły wiejskiej i jej wyposażenie i nie uwierzycie ale ja pamiętam takie zielone drewniane ławki! Nie uczyłam się już w takich ale pamiętam jak stały w mojej starej szkole 🙂 Jedne z najlepiej wyposażonych budynków to dom lekarza, zielarza i aptekarza. Naprawdę mnie zachwyciły, bardzo chciałabym żeby ktoś mnie tam wpuścił i pozwolił z bliska porobić zdjęcia tych dawnych puzderek, butelek i pojemników.

Będąc w Kielcach lub w okolicy musicie koniecznie wybrać się na zwiedzanie tego najpiękniejszego skansenu jaki dotychczas widziałam 🙂 Nie jest to krótka wycieczka, żeby spokojnie pospacerować i wszystko zobaczyć, potrzebujecie minimum trzy godziny. Będziecie zachwyceni!

# data[].attributes.attachment_link.title
Świętokrzyskie na weeknd - muzeum wsi kieleckiej | Miscatalina.pl -blog

# data[].attributes.attachment_link.description
Muzeum Wsi Kieleckiej w Tokarni to jedna z obowiązkowych atrakcji podczas zwiedzania Świętokrzyskiego. Bez wizyty w tym malowniczym skansenie, z całą pewnością nie możemy powiedzieć, że widzieliśmy wszystko co najlepsze w tym regionie. Do tego to idealne miejsce na spacer w otoczeniu natury, z dala od ludzi albo z minimalną ich ilością 🙂 Do tego można zobaczyć jak piękne były kiedyś nasze wsie, zwłaszcza te kieleckie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jeden rok radości

Jeden rok, tylko jeden rok cieszył zamkiem jego fundator: Krzysztof Ossoliński. Wybudował największą i bez wątpienia najpiękniejszą w owym czasie w Europie (!!!) budowlę, o charakterze ufortyfikowanego pałacu. Chciał przyćmić wszystkie zamki w Polsce, a przy okazji przyćmił wszystko, co do tej pory powstało w Europie.
Palmę pierwszeństwa Krzyżtopór stracił dopiero na rzecz rozbudowanego nieco później Wersalu.
Ossoliński zmarł 1645 roku, w rok po ukończeniu budowy. Cieszył się zatem dziełem swojego życia zaledwie jeden rok.

Tajemnica i symbolika

Niestety o historii zamku powiedzieć można niewiele, ponieważ nie zachowały się na jego temat prawie żadne dokumenty. Sprzyja to oczywiście tworzeniu różnych teorii związanych z samym zamkiem, co w przypadku Krzyżtoporu zupełnie mi nie przeszkadza. Ta wyjątkowo piękna, wręcz porywająca budowla, utrwalona dzisiaj w formie romantycznej ruiny zasługuje na każdą nieprawdopodobną historię, która dodatkowo rozgrzewać będzie głowy turystów.
W niektóre z nich chętnie i bezrefleksyjnie wierzę (a co! wolno mi przecież!), a w inne nie.
W które uwierzysz ty? Zobaczymy.
Jedno jest pewne: czytaj dalej, bo będzie ciekawie!

Pieniądze na Krzyżtopór

Zacznijmy od pieniędzy. Nie trudno wyobrazić sobie, że budowa pałacu-fortecy o takiej skali (nie wspominając już o przepychu wyposażenia) musiała kosztować niewyobrażalne kwoty. Różne źródła podają różne kwoty. Raz jest to 30, a raz 50 milionów złotych co i tak nic nie mówi. Raczej trudno wyobrazić sobie rzeczywistą wartość takiej sumy w XVII wieku. Bardziej obrazowa jest inna wycena. Wystarczy powiedzieć, że koszt budowy Krzyżtoporu był równy mniej więcej 10-cio letniemu dochodowi magnata, należącego do grupy najbogatszych magnatów polskich. Skąd Krzysztof Ossoliński miał tyle pieniędzy?
Część majątku to spadek po ojcu (Zbigniewie Ossolińskim), ale bardzo istotny wkład do majątku Krzysztofa Ossolińskiego wniosły w formie posągu jego trzy żony. Korzystnie przeprowadzone małżeństwa przyniosły mu spory majątek.
Powszechnie jednak uważa się, że interesem życia, na którym Ossoliński zarobił najwięcej pieniędzy był kontrakt, jaki zawarł na dostawy żywności dla wojska polskiego w czasie wojen szwedzkich.
Jak się za chwile okaże, historia szybko zatoczy koło i do wątku szwedzkiego powrócimy jeszcze raz.

Lokalizacja Krzyżtoporu

Pałac i forteca w jednym, z założenia musi być obficie obsadzona ludźmi. Z jednej strony byli to mieszkańcy komfortowej części pałacowej, a z drugiej obsada wojskowa części fortecznej. Do tego żywy inwentarz. Lokalizacja budowli była więc uzależniona od ... oczywiście, że od wody!
Zamek musiał się być zlokalizowany tak, żeby mieć nieustanny dostęp do źródła wody o dużej wydajności. Źródło musiało działać zawsze, niezależnie od pory roku i pogody.
Wybór padł na wzgórze położone nad podmokłą doliną rzeki Koprzywianki. W ten sposób w obrębie murów zamku znalazło się wydajne źródło wody i to ono właśnie zdecydowało o lokalizacji budowli. Znajdziesz je w podziemiach ośmiokątnej wieży, którą zaznaczyłem na planie zamku w dalszej części wpisu (nr 5).

Cuda, cuda Panie!

Krzysztof Ossoliński był świetnie wykształcony. Pobierał nauki w Lublinie, Krakowie, Würzburgu, Grazu, Florencji, Bolonii, Padwie i Paryżu. Interesował się m.in. sztuką, literaturą, symboliką i astrologią. Przez lata podróży i pobierania nauk na uniwersytetach w całej Europie, w sposób naturalny przesiąkł europejską kulturą. Nic więc dziwnego, że planując budowę dzieła swojego życia, jako punkt odniesienia przyjął najpiękniejsze budowle europy i chciał stworzyć coś równie doniosłego.
Niestety nie zachowały się żadne informacje na temat autora projektu zamku. Wiemy jedynie, że budową zamku kierował architekt Wawrzyniec Senes.
Wiele źródeł wskazuje, że głównym autorem projektu mógł być sam Krzysztof Ossoliński wspomagany praktyczną wiedzą Senesa. Ossoliński dysponował bowiem odpowiednim wykształceniem, a zawarta w formie budowli symbolika dobrze koresponduje z ambicjami Ossolińskiego. Z kolei Wawrzyniec Senes ma w dorobku inne budowle, ale ich charakter zupełnie odbiega stylem od tego, co zobaczyć można w Krzyżtoporze. Stąd wniosek, że jako budowniczy i architekt o sporym doświadczeniu mógł stanowić dla Ossolińskiego istotne, praktyczne wsparcie.

Pentagon i pentagram

Patrząc na plan budynku od razu rzuca się w oczy jego regularny kształt. Widać wyraźnie, że Krzyżtopór powstał na planie pentagonu (pięciokąta foremnego). Wielu twierdzi (nie bez podstaw), że kształtem wyjściowym był pentagram.
W XVII wieku pentagram był symbolem jednoznacznie pozytywnym. Znany od neolitu, przez wiele wieków symbolizował doskonałość, kojarzony był z życiem i zdrowiem. Dopiero w XIX wieku (czyli całkiem niedawno) nadano mu negatywne zabarwienie kojarzone z szatanem (ale wyłącznie w formie odwróconej o 180 stopni, dwoma wierzchołkami do góry, gdzie dopatrzono się podobieństwa do głowy kozła).
Na animacji poniżej na satelitarne zdjęcie Krzyżtoporu nałożyłem oba kształty: pentagonu i pentagramu. Samodzielnie zdecyduj, który z nich optycznie pasuje do niego bardziej.

W czasach Krzysztofa Ossolińskiego pentagram nie miał żadnych negatywnych zabarwień. Był uznawany za symbol doskonały. Jego pięć ramion odzwierciedlało pieć zmysłów człowieka (smak, słuch, dotyk, węch i wzrok), pięć żywiołów (ziemię, wodę, wiatr, ogień i światło), oraz pięć światów (fizyczny, eteryczny, astralny, mentalny i duchowy).
Patrząc na sprawę z pozycji XVII wieku, staje się zupełnie prawdopodobne, że Ossoliński, który znał i rozumiał symbolikę doskonale, użył kształtu pentagramu, jako idealnej postawy do budowy zamku doskonałego.
Żeby lepiej zrozumieć harmonię kształtów zrobiłem drobny eksperyment. Połączyłem w jeden obraz pentagram, sylwetkę człowieka z zachowaniem proporcji ciała oraz obrys kształtu zamku Krzyżtopór. Prawda, że ładnie się komponuje?

Miał trwać wiecznie

Symbolika Krzyżtoporu nie zamyka się tylko w jego podstawowym, zewnętrznym kształcie. Również to co wypełniało ten kształt, czyli zabudowania pałacowe projektowane były tak, aby odzwierciedlać upływ czasu, symbolizując trwanie rodu Ossolińskich. Mamy więc cztery narożne baszty na pałacowych zabudowaniach, symbolizujące cztery pory roku. A dalej? Dalej - jak wieść gminna niesie i przewodnicy podczas zwiedzania mówią - w pałacu miało być 12 sal, 52 komnaty i 365 okien ... na podobieństwo 12 miesięcy, 52 tygodni i 365 dni w roku.

Tutaj niestety z żalem muszę dodać, że współczesna badania nie są skłonne potwierdzić tej wersji. Poważny problem stanowi policzenie sal, pokoi i okien tak, by wyszła oczekiwana ich ilość.
Z drugiej strony obecny stan zamku i brak jakichkolwiek architektonicznych planów z czasów jego budowy nie wykluczają, że taki podział był możliwy. Więc?
Patrząc z zachwytem na zamek pomyślałem sobie, że byłoby mi żal, gdyby po przeliczeniu zabrakło mi np. jednego okna. Zapobiegawczo postanowiłem więc nie liczyć i z przyjemnością wierzę, że było ich 365.

Dla chętnych zamieszczam poniżej krótki filmik, na którym każdy szybciutko może samodzielnie policzyć wszystkie okna i sprawdzić czy wszystko jest w porządku 🙂

Dla dociekliwych:
Podczas wchodzenia do zamku warto zwrócić uwagę na ogromny hieroglif z literą "W". Znajdziesz go na budynku wieży z bramą wjazdową (nr 1 na mapie), na lewo od bramy, pod krzyżem. W ornamentyce aramejskiej symbol ten oznacza wieczne trwanie. Prawda, że doskonale wpisuje się w ideę zamku?

Miał zachwycać

Nie ma wątpliwości, że słowo "zachwyt" było wpisane w koncepcję, jaka przyświecała Ossolińskiemu przy budowie Krzyżtoporu. Pałac miał budzić zachwyt, a może nawet zazdrość.
Wchodząc do zamku przez wieżę bramną wkroczysz na główny dziedziniec (nr 2). Przed sobą na wprost zobaczysz budynek pałacowy (nr 4) z eliptycznym dziedzińcem (nr 3), a po lewej i prawej stronie budynki gospodarcze (nr 6). Na dolnych kondygnacjach budynków gospodarczych znajdowały się słynne stajnie, które w czasach świetności miały być wyposażone w marmurowe żłoby i wielkie lustra, rozświetlające wnętrza.

Z eliptycznego dziedzińca części pałacowej do wnętrz prowadzi tunel, wychodzący wprost pod ogromną, dwukondygnacyjną salą balową. Dalej w osi budynku znajduje się ośmiokątna wieża (nr 5). W jej podziemiach wypływa źródło wody, które zdecydowało o lokalizacji pałacu. W wieży (podobno) znajdowała się również sala jadalna ze szklanym stropem, przez który widać było wnętrze akwarium z egzotycznymi rybkami ...
Tutaj mam pewne wątpliwości. Każdy kto miał akwarium, wie co gromadzi się na dnie takiego zbiornika. Rybki - jak każda istota żywa - po przetrawieniu tego co zjadły pozbywają się zbędnych treści z organizmu. Treści te natychmiast opadają na dno. Trudno mi sobie wyobrazić, by ktoś wpadł na pomysł obserwacji rybek od tak mało atrakcyjnej strony ... szczególnie w reprezentacyjnej sali jadalnej. Nie będę jednak głębiej drążył tej sprawy.

Krzyżtopór czy Krzysztopór?

Na początku budowy zamek nosił nazwę Krzysztopór. Nazwa stanowiła połączenie imienia fundatora z nazwą jego herbu rodowego (Krzysztof Ossoliński był herbu Topór). Z czasem w trakcie budowy nazwa została przekształcona na Krzyżtopór. Zmiana nazwy ma związek z wybudowaniem 1631 roku wieży z główną bramą wjazdową, na której umieszczono dwie, ogromnych rozmiarów płaskorzeźby: krzyża i topora. Na bramie widniała też wtedy inskrypcja, po której dzisiaj nie ma już śladu: Krzyż obrona / Krzyż podpora / Dziatki naszego Topora.
Krzysztof Ossoliński był gorliwym katolikiem i w ten sposób wyraził swój osobisty stosunek do zasad wiary.

Jedenaście lat świetności

Zamek miał trwać wiecznie, a trwał zaledwie 11 lat. Niestety. Okoliczności historyczne sprawiły, że ta wyjątkowa pod każdym względem budowla dotrwała do naszych czasów jedynie w formie trwałej ruiny. Ogromnie żal.
Przy okazji wielki pech sprawił, że zamek nie miał szczęścia do właścicieli, albo po prostu szczęścia nie mieli kolejni właściciele, bo:

pierwszy właściciel - Krzysztof Ossoliński - zmarł (w 1645 roku) rok po wybudowaniu zamku na nagły atak febry

drugi właściciel - Krzysztof Baldwin Ossoliński - syn Krzysztofa Ossolińskiego zginął w bitwie pod Zborowem trzy lata później (w 1648 roku)

trzeci właściciel - Jerzy Ossoliński - brat Krzysztofa Ossolińskiego otrzymał zamek na zasadach dziedziczenia i ... zmarł dwa lata później (w roku 1650)

czwarty właściciel - zamek odziedziczyła córka Jerzego Ossolińskiego Urszula, wraz z mężem Samuelem Jerzym Kalinowskim, który ... po dwóch latach (w 1652 roku) poległ w bitwie pod Batohem

... aż strach było dziedziczyć ten zamek ...

Trzy lata później (w 1655 roku, w czasie potopu szwedzkiego) do zamku, bez oddania nawet jednego strzału wkroczyli Szwedzi. Zorganizowali sobie w nim wyjątkowo komfortową kwaterę. Kwatermistrz wojsk szwedzkich Eryk Dahlberg, będąc pod wrażeniem zamku stworzył jego rysunek, który opatrzył wymownym opisem: Najpiękniejsza i dobrze obwarowana twierdza.

Dwa lata później (w roku 1657) Szwedzi opuścili zamek, ograbiwszy go wcześniej starannie ze wszystkich zdobień, wyposażenia i zbiorów bibliotecznych. Zapewne wtedy zniknęły, a potem zaginęły wszystkie plany budowy zamku. Mury zamku pozostały nietknięte.
Historia zatoczyła koło. Zamek, który (jak pamiętamy) w dużej mierze powstał dzięki pieniądzom, zarobionym przez Ossolińskiego na wojnach szwedzkich, został do gołych murów okradziony przez ... Szwedów.
Od tego momentu zaczyna się systematyczny upadek Krzyżtoporu.

Kolejni właściciele

Przez prawie 50 kolejnych lat zamek nie był zamieszkany. Po Kalinowskich przyszli Morsztynowie. Zamek nie był jednak remontowany i powoli popadał w ruinę. Kolejny właściciel Michał Jan Pac przeprowadził remont południowego skrzydła, ale jako uczestnik konfederacji Barskiej skierowanej przeciwko Imperium Rosyjskiemu, po wkroczeniu do polski wojsk rosyjskich zbiegł do Francji. Zamek w 1770 roku został najechany i spalony przez Rosjan.
Potem jeszcze kilkakrotnie przechodził z rąk do rąk, ale nikt nigdy nie podjął już żadnych prac remontowych. Przez ponad 200 lat zamek służył głównie jako wygodny punkt oporu podczas różnych potyczek i walk: w powstaniu styczniowym, w czasie I wojny światowej i oczywiście w czasie II wojny światowej.
W kategoriach cudu należy rozpatrywać fakt, że pomimo tak barwnej historii i całkowitego braku opiek,i do dzisiaj przetrwało około 90% murów zamku.

Mapa zamku

Poniżej zamieszczam mapkę zamku z zaznaczonymi najciekawszymi miejscami, o których wspominałem w całym opisie powyżej. Ułatwi ci ona zaplanowanie wizyty w zamku.

Na mapie zamku:
1. Wieża zegarowa z bramą wjazdową. Po obu stronach bramy wielkie płaskorzeźby krzyża i topora, symboliczny hieroglif z literą "W", oraz data budowy "1631".
2. Dziedziniec główny
3. Eliptyczny dziedziniec pałacowy
4. Główny budynek pałacowy z ogromną, dwukondygnacyjną salą balową
5. Ośmiokątna wieża, w której miała znajdować się sala jadalna ze szklanym sufitem (akwarium). W podziemiach wieży wypływa źródło wody oraz znajduje się zbiornik-cysterna do gromadzenia zapasów wody.
6. Skrzydła z budynkami gospodarczymi.
7. Bastion "Szary mnich"
8. Bastion "Korona"
9. Bastion "Wysoki rondel"
10. Bastion "Oto dla Ciebie"
11. Bastion "Smok"
12. Dziedzińce gospodarcze

Zwiedzanie zamku Krzyżtopór

Zamek można zwiedzać z przewodnikiem lub samodzielnie. Zwiedzanie z przewodnikiem możliwe jest tylko w sezonie wysokim, który trwa w zamku od kwietnia do października. W tym czasie możliwe jest również zwiedzanie nocne (wyłącznie z przewodnikiem), które odbywa się w każdą drugą i ostatnią sobotę miesiąca.
Zwiedzanie z przewodnikiem wymaga wcześniejszej rezerwacji terminu, której należy dokonać na stronie zamku - [klik]

Samodzielnie zamek można zwiedzać przez cały rok i nie jest konieczna rezerwacja.
Samodzielne zwiedzanie ułatwiają cztery oznakowane kolorami i stosownymi tabliczkami trasy zwiedzania:

- trasa zielona - trasa zwiedzania bastionów. Wiedzie dookoła zamku, przez wszystkie pięć bastionów obronnych o historycznych nazwach: "Szary mnich", "Korona", "Wysoki rondel", "Oto dla Ciebie" i "Smok".

- trasa niebieska - w zasadzie jest to trasa oznaczona trzema odcieniami koloru niebieskiego: kolor granatowy i niebieski prowadzi przez oficynę i pałac, a jasny kolor błękitny prowadzi do źródła wody i ogrodów

- trasa żółta - trasa zwiedzania piwnic prowadzi również do źródła wody oraz do cysterny, służącej do gromadzenia wody źródlanej. Wgłąb cysterny można zajrzeć przez zakratowany otwór wlotowy

- trasa czerwona - trasa zwiedzania piwnic dla odważnych. Prowadzi przez nieoświetlone pomieszczenia piwniczne i miejscami bardzo niskie stropy, pod którymi trzeba się będzie przecisnąć. Przyda się latarka i sprawny kręgosłup 🙂

Szczegółowy opis tras zwiedzania wraz z mapkami możesz zobaczyć i pobrać klikając na ten link - [klik]

Ceny biletów:

Zwiedzanie dzienne: 12 PLN/os (normalny), 9 PLN/os (ulgowy)
Wynajem przewodnika: 40 PLN na grupę 10 osobową
Zwiedzanie nocne: 25 PLN/os

Godziny otwarcia:

kwiecień - sierpień: 8:00 - 20:00
wrzesień - październik: 8:00 - 18:00
listopad - luty: 8:00 - 16:00
marzec: 8:00 - 18:00

Przydatne współrzędne GPS

Parking P1 (bezpłatny), współrzędne GPS:
50°42'48.6″N 21°18'34.3″E
50.713493, 21.309533 - kliknij i wyznacz trasę

Parking P2, współrzędne GPS:
50°42'51.2″N 21°18'42.7″E
50.714219, 21.311847 - kliknij i wyznacz trasę

Ważne dla mnie!

Wystaw artykułowi dobrą ocenę (5 gwiazdek mile widziane 😀 )!
Poniżej znajdują się ikony, dzięki którym łatwo możesz udostępnić artykuł, a na górze strony przycisk do polubienia profilu na Facebook-u. ZRÓB TO proszę! Blog żyje z odwiedzin i dzięki temu ma szansę się rozwijać. To nic nie kosztuje, a dla mnie jest bardzo ważne. Z góry dziękuję!

Pozdrawiam

# data[].attributes.attachment_link.title
Zamek Krzyżtopór - Ujazd: zwiedzanie, ciekawostki, fakty

# data[].attributes.attachment_link.description
Jeden rok, tylko jeden rok cieszył zamkiem jego fundator: Krzysztof Ossoliński. Wybudował największą i bez wątpienia najpiękniejszą w owym czasie w Europie (!!!) budowlę, o charakterze ufortyfikowanego pałacu. Chciał przyćmić wszystkie zamki w Polsce, a przy okazji przyćmił wszystko, co do tej pory powstało w Europie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Każdy powód jest dobry, by wyruszyć na górski szlak, a nas dodatkowo mobilizuje do tego chęć zdobycia Korony Gór Polski. To właśnie dzięki naszym ambitnym planom wreszcie udało nam się wybrać w Góry Świętokrzyskie, w których, wstyd się przyznać, byliśmy pierwszy raz. Naszym celem była Łysica, najwyższy szczyt tego pasma górskiego i zarazem najniższy w całej koronie. To nasza trzecia zdobyta korona :-)

Parking Świętej Katarzynie (szlak czerwony)- Brama do Świętokrzyskiego Parku Narodowego (szlak czerwony)- Łysica 612 m n.p.m. (szlak czerwony)- Przełęcz Św. Mikołaja- Łysica- Parking w Świętej Katarzynie

Na szlak wyruszyliśmy z miejscowości Święta Katarzyna, auto zaparkowaliśmy na parkingu przy Klasztorze Bernardynek, parking jest płatny "co łaska", a opłatę wrzuca się do puszki znajdującej się w klasztorze. Łysica, a tym samym biegnący na nią szlak, znajduje się na terenie Świętokrzyskiego Parku Narodowego (to 10 park narodowy, który odwiedziliśmy). Wejście na teren parku jest płatne, a bilet można zakupić w kasie znajdującej się przy okazałej bramie prowadzącej do parku.

Od samego początku wędrowaliśmy zgodnie z oznaczeniami szlaku czerwonego, przez Łysicę przebiega Główny Szlak Świętokrzyski. Podejście z Świętej Katarzyny nie jest długie, zajmuje około 60 minut, ale jest dużo bardziej strome, niż to od strony Kakonina. Niestety idąc w stronę Łysicy nie można liczyć na żadne widoki, gdyż ścieżka prowadzi cały czas przez las. Jest za to kilka punktów przy których warto się zatrzymać i są nimi: Mogiła żołnierzy AK z 1943 roku, która znajduje się praktycznie zaraz za bramą wejściową, Kapliczka Świętego Franciszka oraz mieszczące się przy niej źródełko oraz Kapliczka Świętego Mikołaja na Przełęczy Świętego Mikołaja.

Młodszych turystów z pewnością zainteresują tabliczki ścieżki przyrodniczo - historycznej „Łysica". Jest to jedna z pięciu ścieżek edukacyjnych poprowadzonych przez Świętokrzyski Park Narodowy.

Jednym z charakterystycznych elementów gór Świętokrzyskich są występujące tutaj gołoborza i jedno z nich mieliśmy okazję spotkać tuż przed szczytem Łysicy.

Na szczycie Łysicy ciężko było o samotne zdjęcie, jak się okazało cieszy się on dużą popularnością. Mimo, że ustawione na nim ławki zachęcają do dłuższego postoju, nam przeszkadzał gwar, więc po 10 minutach ruszyliśmy dalej, w stronę Przełęczy Świętego Mikołaja.

Odcinek pomiędzy Łysicą, a Przełęczą Świętego Mikołaja pokonaliśmy w osamotnieniu. Na Przełęczy również mogliśmy liczyć na ciszę, drewniane ławy oraz stoły :-)

Drogę powrotną do Świętej Katarzyny pokonaliśmy idąc tym samym szlakiem, gdybyśmy nie mieli auta, wędrówkę zakończylibyśmy w Kakoninie, od którego dzieliło nas kilkanaście minut marszu.

Na koniec rzuciliśmy jeszcze okiem na klasztor Bernardynek i pożegnaliśmy się z górami Świętokrzyskimi. To był bardzo udany wypad i z pewnością nie ostatni w tej części polskich gór.

* Łysica to najwyższy szczyt gór Świętokrzyskich i zarazem najniższy w projekcie Korona Gór Polski

* na Łysicę można wyruszyć z miejscowości Święta Katarzyna, bądź z Kakonina

* szlak ze Świętej Katarzyny nie jest trudny, ale zdecydowanie bardziej stromy niż ten od strony Kakonina

* przejście całego szlaku zajęło nam około 4 godziny uwzględniając postoje

* Łysicę zdobyliśmy w towarzystkie 7-latki oraz niemowlaka w nosidle

* Łysica znajduje się na terenie Świętokrzyskiego Parku Narodowego

* wejście do parku jest płatne, w 2018 roku ceny kształtowały się następująco: 7 zł bilet normalny, 3,50 zł bilet ulgowy

* auto można zaparkować na parkingu przy Klasztorze Bernardynek, parking płatny "co łaska"

* przez Łysicę przebiega Główny Szlak Świętokrzyski oznaczony kolorem czerwonym, którym można podążyć na Łysą Górę.

* pieczątkę do książeczki Korony Gór Polski można wbić w kasie przy bramie prowadzącej na teren parku

# data[].attributes.attachment_link.title
Góry z dziećmi- Łysica i Świętokrzyski Park Narodowy

# data[].attributes.attachment_link.description
Każdy powód jest dobry, by wyruszyć na górski szlak, a nas dodatkowo mobilizuje do tego chęć zdobycia Korony Gór Polski. To właśnie dzięki naszym ambitnym planom wreszcie udało nam się wybrać w Góry Świętokrzyskie, w których, wstyd się przyznać, byliśmy pierwszy raz. Naszym celem była Łysica, najwyższy szczyt tego pasma górskiego i zarazem najniższy w całej koronie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Krajobrazy z Kaszub: jeziora, lasy, drogi, pola, łąki, wzgórza. Spacery szlakami turystycznymi po Kaszubskim Parku Krajobrazowym. Zdjęcia, mapy opisy ciekawych miejsc i atrakcji na Kaszubach. Lubię przyrodę, lasy, bagna, polany, łąki, jeziora, rzeki... męczy mnie tłum... dlatego byłem "mile rozczarowany", że w wakacje, w weekend na tak atrakcyjnym szlaku nie ma turystów... przez kilka godzin spotkaliśmy tylko jedną rodzinę z dwójką dzieci i dwoje grzybiarzy... a patrząc na kolejki na Giewont spodziewałem się tu większej ilości ludzi... czyżby wszyscy pojechali w góry?

Jeżeli podobają Ci się Kaszuby to zapraszam również do oglądania: Zdjęć z Kaszub, fotografii z lotu ptaka Pojezierza Kaszubskiego oraz Zdjęć z Rzucewa.

# data[].attributes.attachment_link.title
Szwajcaria Kaszubska | Zdjęcia, foto galeria

# data[].attributes.attachment_link.description
Krajobrazy z Kaszub: jeziora, lasy, drogi, pola, łąki, wzgórza. Spacery szlakami turystycznymi po Kaszubskim Parku Krajobrazowym. Zdjęcia, mapy opisy ciekawych miejsc i atrakcji na Kaszubach. Lubię przyrodę, lasy, bagna, polany, łąki, jeziora, rzeki... męczy mnie tłum... dlatego byłem mile rozczarowany, że w wakacje, w weekend na tak atrakcyjnym szlaku nie ma turystów...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kościerzyna to średniej wielkości miasto o bogatej historii, które leży w środkowej części województwa pomorskiego. Miejscowość jest bramą do malowniczego Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego i pretenduje do symbolicznego miana stolicy Kaszub.

Krótki rys historyczny

Najstarsze wzmianki o Kościerzynie odnaleziono w datowanym na 1284 rok dokumencie wystawionym przez księcia Mściwoja II, który przekazał w nim prawo do obszaru nazywanego Ziemią Pirsną swojej krewniaczce, księżnej Gertrudzie, najmłodszej córce Sambora II.

W akcie tym pojawiła się łacińska nazwa Costerina. Była to jedna z 22 miejscowości, które przeszły pod władanie Gertrudy. Księżniczka rządziła otrzymanymi ziemiami przez blisko 30 lat. W 2012 roku jeden z kościerzyńskich pagórków nazwano Wzgórzem Księżniczki Gertrudy.
Zdjęcia: Kościół pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Kościerzynie
Niestety, liczne pożary, epidemie oraz działania wojenne spowodowały, że do naszych czasów nie przetrwało nic ze średniowiecznej tkanki miejskiej. Jedynym śladem po ponad 600-letniej historii Kościerzyny jest układ rynku z końca XIV wieku. Większość obecnej zabudowy starego miasta powstała w XIX i w pierwszej połowie XX wieku.

Pod koniec XIX i na początku XX wieku Kościerzyna była ważnym ośrodkiem rodzącego się ruchu kaszubskiego - Towarzystwa Młodokaszubów. W 1910 roku w mieście otworzono Dom Kaszubski, w którym pracowała redakcja czasopisma "Gryf" (pierwszego kaszubskiego periodyku).

Dumą ziemi kościerskiej jest Aleksander Majkowski, urodzony w Kościerzynie lekarz, pisarz oraz działacz społeczny. Zasłynął on jako twórca najważniejszego utworu literatury kaszubskiej - powieści Życie i przygody Remusa (kasz.: Żëcé i przigòdë Remùsa).

Herb Kościerzyny: niedźwiedź pod dębem

Kościerzyna może pochwalić się dość nietypowym herbem - czarnym niedźwiedziem kroczącym pod dębowym konarem. Szukając wytłumaczenia tej symboliki można natrafić na ciekawą opowiastkę.

Postać zwierzęcia ma jakoby wywodzić się z lokalnej legendy, według której dawno temu złowrogi niedźwiedź był postrachem okolicy i raz po raz atakował tutejszych mieszkańców. Dopiero jeden z bohaterskich młodzieńców pokonał bestię stawając z nią w szranki.

Zwiedzanie Kościerzyny: atrakcje oraz zabytki

Kościerzyna może pochwalić się kilkoma wartymi uwagi atrakcjami, dla których warto tu zawitać. Miasto to może być przystankiem na drodze do lub z Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego.

Rynek: fontanna Remusa oraz średniowieczny układ ulic

Centralnym punktem miasta jest rynek ze średniowiecznym układem ulic, którego plan wytyczono pod koniec XIV wieku.

Szeroki plac otaczają różnorodne kamieniczki z XIX i XX wieku. Na uwagę zasługuje neogotycki ratusz z 1843 roku, w którym obecnie mieści się punkt informacji turystycznej oraz dwa muzea: Muzeum Ziemi Kościerskiej oraz Muzeum Akordeonu. Przed schodami prowadzącymi do budynku zauważymy rzeźbę dziwnej postaci z akordeonem. Jest to jeden ze stolemów, o których więcej napisaliśmy w dalszej części artykułu.

Rynek ozdabia odlany z brązu pomnik w formie ławeczki, który przedstawia Remusa, bohatera wspomnianej wcześniej epopei kaszubskiej pt. Życie i Przygody Remusa.

Muzeum Ziemi Kościerskiej oraz Muzeum Akordeonu

Podczas wizyty w Kościerzynie warto zawitać do Muzeum Ziemi Kościerskiej, którego kolekcja rozciąga się na wszystkich poziomach historycznego ratusza.

Wystawa podzielona jest na sekcje tematyczne. W zabytkowych piwnicach przygotowano informacje o powstawaniu ruchu Młodokaszubów oraz o kształtowaniu się tożsamości kaszubskiej. Duża część wystawy skupia się na osobie doktora Aleksandra Majkowskiego oraz na napisanej przez niego epopei.

Przygotowano nawet makietę z figurowymi posągami, która odwzorowuje jedną ze scen powieści: odwiedziny Remusa u konającego króla jeziora waspana Muchy-Zaborskiego, który przekazuje bohaterowi ryngraf rodowy.

Na pierwszym piętrze wystawiono eksponaty związane z historią miasta, m.in.: obiekty odnalezione podczas prac archeologicznych przy Starym Browarze, makiety średniowiecznej Kościerzyny, starodruk z XVII wieku czy proporce kościerzyńskich rzemieślników.

Drugie piętro zajmuje kolekcja etnograficzna, która skupia się na obiektach codziennego użytku (ceramiki czy dawnych narzędziach pracy) oraz meblach z charakterystycznymi kaszubskim wzornictwem. W pomieszczeniu wychodzącym bezpośrednio w stronę rynku odwzorowano pokój mieszczański.

Oba muzea są oddzielnie biletowane - wejście do każdego kosztuje 7 zł. Możemy też zakupić wejściówkę łączoną za 14 zł, w ramach której wejdziemy też do Muzeum Kolejnictwa. [stan na maj 2020]

Na wizytę w obu placówkach najlepiej zaplanować około 90-120 minut.

Sanktuaria maryjne: kościół farny Świętej Trójcy oraz kaplica sióstr niepokalanek

Na końcu odchodzącej od rynku ulicy Partyzantów wznosi się neobarokowy kościół farny Świętej Trójcy. Świątynia powstała dopiero w latach 1914-17, ale jej wnętrze skrywa zabytki z XVI czy XVIII wieku.

We wnętrzu świątyni znajduje się Sanktuarium Matki Bożej Kościerskiej Królowej Rodzin z obrazem zwanym Madonną Kościerską. Wizerunek Maryi jest kopią obrazu Matki Boskiej Śnieżnej z bazyliki Santa Maria Maggiore w Rzymie. Kościerski obraz powstał w XVII wieku, a w kolejnych stuleciach został udekorowany srebrnymi dodatkami.

Całkiem niedaleko neobarokowego kościoła odnajdziemy kolejne z sanktuarium maryjnych, które mieści się w kaplicy sióstr niepokalanek. W jej wnętrzu znajduje się XV-wieczna gotycka rzeźba nazywana Pietą Kościerską.

Muzeum Kolejnictwa: skansen Parowozownia Kościerzyna

Oprócz monumentalnych lokomotyw zobaczymy też inne zabytki technologi kolejowej, takie jak chociażby: wagoniki kolei wąskotorowej, wagon kolei linowo-terenowej na Gubałówkę czy elementy mechanizmów, które wykorzystywano dawniej przy transporcie kolejowym. Wśród eksponatów są nawet urządzenia niezwiązane z kolejnictwem - np. stacjonarna maszyna parowa z 1906 roku oraz kocioł parowy z 1938 roku.

Niestety, niektóre z lokomotyw rdzewieją i nie są w najlepszym stanie, ale wciąż muzeum może być nie lada gratką dla turystów zainteresowanych tą tematyką. Przy każdej lokomotywie czy obiekcie ustawiono tablice informacyjne.

Muzeum Kolejnictwa oddalone jest kawałek od centrum miasta. Na spokojną wizytę najlepiej zaplanować do 60 minut. Bilet wstępu kosztuje 10 zł.

Stary Browar: odrodzenie kościerskich tradycji piwowarskich

W 2010 roku podjęto się misji przywrócenia lokalnej tradycji piwowarskiej. W miejscu podupadłej fabryki wzniesiono nowoczesny browar, i co warte docenienia - nawiązano do historycznego stylu wcześniejszego budynku. Ceglana architektura kompleksu oraz wystrój wnętrz przypominają o bogatej historii tego miejsca. Dla przykładu - ozdobą restauracji są kadzie.

Przed rozpoczęciem budowy przeprowadzono szereg prac archeologicznych. W ich trakcie natrafiono na ślady po historycznej działalności browaru (odnaleziono blisko 1500 artefaktów, z których część zobaczymy we wspomnianym już Muzeum Ziemi Kościerskiej) oraz na fundamenty zabudowań, z których najstarsze datowane są na XIV wiek. Archeolodzy natrafili również na szeroką na 3 metry studnię, z której czerpano wodę wykorzystywaną do warzenia piwa.

W Starym Browarze napijemy się warzonych w Kościerzynie piw (lub kupimy je na wynos). Do wyboru mamy tradycyjne style (lager, ciemny lager, pils) oraz zdobywające w ostatnich latach popularność piwa pszeniczne oraz w stylu ale (jak india pale ale czy american ipa).

Browar organizuje wycieczki pod nazwą Tajemnice Koscierskiego Browaru. Zwiedzanie trwa około 90 minut i połączone jest z degustacją warzonych w browarze piw oraz lokalnych przysmaków. Minimalna ilośc uczestników wycieczki to 5, przy cenie 25 zł za osobę. [stan na maj 2020, w sprawie wycieczek najlepiej skontaktować się z browarem jeszcze chwile przed przyjazdem]

W Starym Browarze działają restauracja (w której serwowane są dania kaszubskie) oraz pizzeria, ale sami nie mieliśmy okazji z nich skorzystać (trafiliśmy akurat na pandemię), więc nie możemy nic więcej o nich napisać.
Zdjęcia: 1. Stary Browar w Kościerzynie - kadź browarnicza; 2. Stegma Stolemów (jeden ze Stolemów w Kościerzynie).
American Old Cars: kolekcja zabytkowych aut

Nietypową atrakcją Kościerzyny jest muzeum American Old Cars (Starych Amerykańskich Samochodów). W parkingu podziemnym jednego z budynków wystawiono kolekcję historycznych amerykańskich pojazdów z lat 60. i 70. poprzedniego stulecia. Wśród eksponatów zobaczymy pojazdy takich marek jak Buick (m.in. model Roadmaster z 1956 roku czy model Special z 1952 roku), Cadillac, DeSoto czy Ford. Większość samochodów jest w bardzo dobrym stanie, ponieważ właściciel muzeum zajmuje się również ich wypożyczaniem.

Muzeum zajmuje stosunkowo niewielki obszar i zwiedzimy je w około 30 minut. W trakcie zwiedzania w tle lecą amerykańskie przeboje, a przy niektórych eksponatach stworzono makiety nawiązujące do atmosfery początków drugiej połowy XX wieku.

Bilet wstępu do muzeum kosztuje 10 zł. Uwaga! Wejście na teren muzeum jest zautomatyzowane. Przed wejściem znajduje się maszyna, do której wkładamy banknot o nominale 10 zł. [stan na maj 2020]

Stegna Stolemów - kościerska gra miejska

Dla odwiedzających Kościerzynę młodszych turystów przygotowano grę miejską o nazwie Stegna Stolemów (Ścieżka Stolemów). Po pobraniu arkusza z punktu informacji turystycznej możemy ruszyć na poszukiwanie siedmiu posągów, które rozmieszczono w różnych punktach miasta. W trakcie poszukiwań będziemy rozwiązywać proste zagadki i zadania. Przejście całej trasy (zgodnie z informacją na broszurze) powinno nam zająć około 2 godzin.

Mimo że kościerskie rzeźby stolemów są niewielkie, to warto pamiętać, że według legend istoty te były olbrzymami o potężnej sile (ich głowy wystawały ponad kanarami drzew). To właśnie stolemy miały wyrzeźbić cały kaszubski krajobraz - zaczynając od wykopania jezior, a na usypaniu wzgórz kończąc.

Reklama

# data[].attributes.attachment_link.title
Kościerzyna: atrakcje, muzea, gra miejska. Co warto zwiedzić?

# data[].attributes.attachment_link.description
Kościerzyna to średniej wielkości miasto o bogatej historii, które leży w środkowej części województwa pomorskiego. Miejscowość jest bramą do malowniczego Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego i pretenduje do symbolicznego miana stolicy Kaszub. Najstarsze wzmianki o Kościerzynie odnaleziono w datowanym na 1284 rok dokumencie wystawionym przez księcia Mściwoja II, który przekazał w nim prawo do obszaru nazywanego Ziemią Pirsną swojej krewniaczce, księżnej Gertrudzie, najmłodszej córce Sambora II.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
KLAUZULA INFORMACYJNA

Na podstawie art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), publ. Dz. Urz. UE L Nr 119, s. 1 informujemy, iż:

1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Muzeum Zamkowe w Malborku (ul. Starościńska 1, 82-200 Malbork) reprezentowane przez Dyrektora.

2. W sprawach z zakresu ochrony danych osobowych mogą Państwo kontaktować się z Muzeum Zamkowym w Malborku pod adresem e-mail: inspektor@zamek.malbork.pl

3. Dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji umowy cywilnoprawnej.

4. Dane osobowe będą przetwarzane przez okres niezbędny do realizacji ww. celu z uwzględnieniem okresów przechowywania określonych w przepisach odrębnych, w tym przepisów archiwalnych.

5. Podstawą prawną przetwarzania danych jest art. 6 ust. 1 lit. b) ww. rozporządzenia.

6. Odbiorcami Pani/Pana danych będą podmioty, które na podstawie zawartych umów przetwarzają dane osobowe w imieniu Administratora.
Osoba, której dane dotyczą ma prawo do:
- dostępu do treści swoich danych oraz możliwości ich poprawiania, sprostowania, ograniczenia przetwarzania oraz do przenoszenia swoich danych, a także - w przypadkach przewidzianych prawem - prawo do usunięcia danych i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Państwa danych.
- wniesienia skargi do organu nadzorczego w przypadku gdy przetwarzanie danych odbywa się z naruszeniem przepisów powyższego rozporządzenia tj. Prezesa Ochrony Danych Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa

Podanie danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy cywilnoprawnej. Osoba, której dane dotyczą jest zobowiązana do ich podania. Konsekwencją niepodania danych osobowych jest brak możliwości zawarcia umowy. Ponadto informujemy, iż w związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych nie podlega Pan/Pani decyzjom, które się opierają wyłącznie na zautomatyzowanym przetwarzaniu, w tym profilowaniu, o czym stanowi art. 22 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych.

# data[].attributes.attachment_link.description
KLAUZULA INFORMACYJNA Na podstawie art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), publ. Dz. Urz.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zamek w Malborku, położony nad brzegiem rzeki Nogat w Polsce, jest największym zamkiem na świecie.
Jest to najpełniejszy i najbardziej rozbudowany przykład gotyckiego kompleksu zamkowego murowanego w charakterystycznym i niepowtarzalnym stylu zakonu krzyżackiego.

W całym kompleksie jest jest 30 milionów cegieł. 4.5 mln z nich znajduje się w wysokim zamku.

Jest to największa na świecie konstrukcja wykonana z cegieł.

Poza dziedzictwem materialnym zamek w Malborku jest również głęboko zakorzeniony w świadomości społecznej jako ważny i emocjonalny symbol historii Europy Środkowej.

1. Na całym świecie jest wiele zamków, ale żaden z nich nie jest tak duży jak zamek krzyżacki w Malborku.

2. Ta spektakularna twierdza jest świadectwem fenomenu państwa krzyżackiego w Prusach. Państwo zostało założone w XIII wieku przez niemieckie wspólnoty wojskowych mnichów, którzy prowadzili krucjaty przeciwko pogańskim Prusom i Litwinom mieszkającym na południowym wybrzeżu Bałtyku, a także przeciwko chrześcijańskiemu Królestwu Polskiemu.

3. Kaplica na zamku w Malborku została odrestaurowana, ponieważ została zniszczona w czasie wojny.

4. Zamek jest również doskonałym dowodem na ewolucję nowoczesnej filozofii i praktyki w dziedzinie renowacji i konserwacji. Jest to zabytek historyczny sam w sobie, zarówno pod względem społecznym, naukowym i artystycznym.

5. Zamek został zbudowany w XIII w. w Malborku, w Polsce, w miejscu wpisanym na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

6. W początkowym okresie był znany jako twierdza Ordensburg.

7. Zamek został zbudowany przez Krzyżaków.

8. Krzyżacy nazwali go Marienburg na cześć Maryi, Matki Jezusa.

9. Korzystne położenie zamku nad rzeką Nogat umożliwiło łatwy dostęp barkom i statkom handlowym przypływającym z Wisły i Morza Bałtyckiego.

10. Podczas wojny trzydziestoletniej, w 1626 i 1629 r. zamek zajęły wojska szwedzkie.

11. Każdego roku w ostatnim tygodniu lipca odbywa się tam średniowieczny jarmark.

12. Fundament zamku w Malborku wykonane jest z drewna. W rzeczywistości cała konstrukcja stoi na stosach filarów i słupów umieszczonych w piasku. Zrobiono to, aby oprzeć się ciągłemu zwilżaniu piasku przez pobliską rzekę Nogat. Była to ta sama praktyka, którą Rzymianie stosowali przy budowie Wenecji.

13. Klasztor zamkowy jest ucieleśnieniem dramatu późnośredniowiecznego chrześcijaństwa, przeciskającego się między skrajnościami świętości i przemocy.

14. Jest sposób, aby sprawdzić, które cegły są oryginalne, a które z rekonstrukcji. Jeśli spojrzeć na cegły, które są ciemne i nie są idealnie wyprofilowane, oznacza to, że są oryginalne. Przy odrobinie szczęścia można zauważyć pewne nieprawidłowości w cegłach. Jest takie miejsce, w którym podczas wychodzenia można zobaczyć odciski łap psów w cegłach. Setki lat później nadal można zobaczyć znak, który pozostawił pies.

15. Od kwietnia do sierpnia na terenie zamku odbywają się pokazy światła i dźwięku.

16. Co zaskakujące, drewno to jest w doskonałym stanie od setek lat. Dopiero w latach 50-tych XX wieku pojawiły się pierwsze oznaki niszczenia. Drewno było w dobrym stanie przez 670 lat. Oznacza to, że miało 20 razy większą odporność na gnicie niż zwykłe drewno.

17. Na zamku w Malborku do dziś zachowały się rzeźby krzyżackich rycerzy.

18. Wraz z dojściem Adolfa Hitlera do władzy na początku lat 30. naziści wykorzystywali zamek jako miejsce corocznych pielgrzymek zarówno młodzieży hitlerowskiej, jak i Ligi Dziewcząt Niemieckich.

19. W 1945 r., podczas II wojny światowej, ponad połowa zamku została zniszczona.

20. Po poważnych uszkodzeniach w czasie II wojny światowej zamek został ponownie odbudowany, przy użyciu szczegółowej dokumentacji przygotowanej przez wcześniejszych konserwatorów.

21. Teraz nieco zabawny „fakt". Lokalizacja zamku w Malborku uważana jest za idealną dla UFO. Istnieją pogłoski o podziemnej bazie UFO pod zamkiem w Malborku. Jak twierdzą eksperci, zamek znajduje się w idealnym położeniu spełniającym wszystkie wymagania co do prawdopodobnej bazy UFO. Jego położenie w centrum starej cywilizacji, jak również raporty z obserwacji UFO w pobliżu zamku; wszystko to odpowiada i wzmacnia wiarę w możliwą bazę UFO pod zamkiem. Istnieją również słynne obrazy pokazujące latające UFO w pobliżu zamku.

22. Kolejny zabawny „fakt": Istnieją różne historie o diabłach związanych z zamkiem w Malborku. W zamku znajdują się wizerunki średniowiecznych diabłów. W średniowieczu diabły oznaczały jakąś pozaziemską moc lub istoty. Stąd popularne wierzenie o bazie UFO pod zamkiem pasuje do jego związku z diabłami.
Godziny otwarcia latem: 09.00 - 19.00 wewnątrz zamku i do 20.00 na dziedzińcu. Godziny otwarcia zimą: 10.00 - 15.00 wewnątrz zamku i do 16.00 na dziedzińcu. Cena biletów: Normalny 39,50 zł. Po godzinie 17.15 cena wynosi 29,50 zł.

# data[].attributes.attachment_link.title
22 zaskakujących ciekawostek o zamku w Malborku

# data[].attributes.attachment_link.description
Zamek w Malborku, położony nad brzegiem rzeki Nogat w Polsce, jest największym zamkiem na świecie. Jest to najpełniejszy i najbardziej rozbudowany przykład gotyckiego kompleksu zamkowego murowanego w charakterystycznym i niepowtarzalnym stylu zakonu krzyżackiego. W całym kompleksie jest jest 30 milionów cegieł. 4.5 mln z nich znajduje się w wysokim zamku.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kaszuby mają wiele do zaoferowania turystom i podróżnikom. Z doświadczenia wiem, że wiele osób będąc przejazdem, zostawało tu dłużej. O pięknie tej krainy może świadczyć także obecność w okolicy kanadyjskiego Indianina, który zdecydował się uznać Kaszuby za swoją drugą ojczyzną.

Jednym z bardziej znanych miejsc wśród kaszubskich atrakcji jest Wieżyca

Wieżyca to wzniesienie na Pojezierzu Kaszubskim o wysokości 329 metrów nad poziomem morza. I choć liczby te nie są imponujące, czynią one kaszubską górę najwyższym punktem, nie tylko samych Kaszub ale także całej północnej części naszego kraju. Jest to miejsce bardzo interesujące dla turystów oraz odwiedzających Kaszuby. Trudno szukać w okolicy, nawet tej dalszej, atrakcji, takich jak te, które oferuje Wieżyca i leżące wokół niej miejscowości.

Pierwszą niespodzianką jest stok narciarski z profesjonalnym wyciągiem. Można tu uprawiać narciarstwo przez całą zimę, oczywiście o ile warunki pogodowe pozwalają. W sezonie zimowym działają tu szkoły narciarstwa oraz ślizgania się na desce, czyli snowboardingu. Poza tym można pobiegać na nartach czy zwyczajnie zjeżdżać z górki na sankach. Zabawa przednia, zwłaszcza, że starannie przygotowane szlaki zjazdowe mają po kilkaset metrów.

Na Wieżycy przygotowano kilka oddzielnych tras narciarskich, co pozwala bawić się bez zbytniego tłoku i przepychanek. Każdy kto ślizgał się na zatłoczonych zboczach, ten wie o czym mówię. Na górze działa kilka wyciągów linowych, oddzielne dla narciarzy i snowboardzistów. Kilka przeznaczonych jest dla początkujących wielbicieli białego szaleństwa, a jeden przewidziano wyłącznie dla dzieci.

Szwajcaria Kaszubska - Kraina bogata, przyjazna i pełna niezwykłości

Oczywiście sporty zimowe są popularną atrakcją Wieżycy, ale na pewno nie jedyną. Przez okolicę przebiega wiele szlaków turystycznych, które można przemierzać pieszo, na rowerach czy trójkołowcach, a nawet wynajętą, w którymś z pobliskich ośrodków hulajnogą. Co odważniejsi mogą uprawiać tu deskorolkę górską, a wielbiciele czterech kopyt, zwiedzić okolicę na grzbiecie konia. Spacerując u podnóża góry zauważyłem również ludzi zamkniętych w plastikowe, ogromne piłki wypełnione powietrzem, które toczą się po zboczu, serwując zamkniętym w ich wnętrzu ludziom ... no wie wiem, chyba dobrą zabawę? Musi być przecież dobra, skoro ktoś daje się w tym zamknąć i zepchnąć w przepaść. Nie wiem jak ten sport się nazywa, chyba ma jakąś nazwę?

Wieżyca jest częścią słynnej Szwajcarii Kaszubskiej. Kraina ta słynie z uroku i niezwykłych osobliwości. To tutaj szukało natchnienia wielu artystów, malarzy i pisarzy. Poza bujną i zadbaną przyrodą, spotkacie tu fantastycznych ludzi z odmienną kulturą, językiem i tradycjami. Kaszubi są bardzo otwarci i przyjaźni, zwłaszcza gdy okażecie im podobne cechy.

Wśród atrakcji Szwajcarii Kaszubskiej w okolicach Wieżycy czekają na nas łagodne wzgórza, porośnięte starym bukowym lasem, rozległe doliny, tajemnicze wąwozy no i całe mnóstwo rzek i jezior. Te ostatnie pozwalają przemieszczać się przez Kaszuby w kajaku. Kajakowanie jest bardzo popularnym zajęciem w tych stronach i uprawia się je od dawien dawna. Na piechurów natomiast czekają ciekawe szlaki, tak piesze jak i rowerowe. Jednym słowem nie sposób się nudzić.

Kaszubska wieża widokowa na Wieżycy

Wieża, ze szczytu której możemy popatrzeć na otaczające Wieżycę lasy, stoi w pobliżu najwyższego wzniesienia w paśmie Wzgórz Szymbarskich. Wieża nosi imię Jana Pawła II, nie udało mi się odkryć dlaczego wybrano właśnie tego patrona, wydaje się, że nigdy tu nie był, ani przed pontyfikatem, a już na pewno nie po.

Wieża, która dziś wznosi się ponad okoliczne lasy nie jest pierwszą, którą zbudowano na tej górze. Z dostępnych dokumentów wynika, że jest to już któraś z kolei konstrukcja zbudowana na Wieżycy. Najwcześniejsza, o jakiej informacje pojawiły się w starych zapiskach, pochodzi ze średniowiecza. Służyła ona wówczas do obserwacji okolicy i ostrzeganiu okolicznych mieszkańców przed pożarami, wylewami rzek czy napaścią wroga.

Jednak dawne legendy wspominają również o jeszcze starszych i potężniejszych konstrukcjach. W czasach dawnych Słowian, na szczycie najwyższego wzniesienia miał stać ogromny totem przedstawiający Światowida.

Światowid - Bóg dawnych Słowian patrzący we wszystkie strony świata.

Światowid, jako główne bóstwo, któremu oddawali cześć nasi przodkowie, był przedstawiany jako istota o czterech twarzach, spoglądających w cztery, różne strony świata. Atrybutami jego był miecz i róg obfitości, a zwierzęciem wybranym - biały koń. Mówi się, że na coroczne obrzędy ku czci Światowida, na wzgórzach dzisiejszej Szwajcarii Kaszubskiej, zbierały się tysiące Słowian i przez całe tygodnie odprawiali oni dawne, tajemnicze i magiczne rytuały.

Niesamowite widoki ze szczytu góry

Czegokolwiek by nasi przodkowie na tych wzgórzach nie wyprawiali, to na pewno cieszyły ich roztaczające się ze szczytu widoki. My również możemy je podziwiać, o ile wysupłamy 10 złotych i wejdziemy na szczyt wieży widokowej. Do pokonania jest niecałe 200 stopni i trzy platformy.

Z najwyższego poziomu rozciąga się piękne panorama na okoliczne lasy, jeziora i rzeki. Widać także nietypową, kaszubską zabudowę. Samotne gospodarstwa rozsiane są pomiędzy złotymi połaciami zbóż i gęstą zielenią wszechobecnych borów.

Widok jest naprawdę piękny. Lasy ciągną się aż po horyzont, a tafle jezior skrzą się niczym zgubione w trawie diamenty. Wspinałem się na Wieżycę późnym popołudniem i szczerze powiem, bardzo trudno było mi zejść, tak było ładnie.

Jak dostać się na wieżę widokową

Jak dojechać do Wieżycy? Najprościej jest podjechać samochodem pod niemal samą wieżę. Parking tam usytuowany kosztuje 4 złote. Do przejścia zostanie nam niespełna sto metrów wygodną ścieżką, która niestraszna będzie nawet dzieciom czy zniedołężniałym starcom. Do Wieżycy dojedziemy Drogą Krajową nr 20 na Szymbark od strony Kościerzyny i Gdyni.

Droga na Wieżycę.

Osobiście jednak proponuję zostawić auto nico dalej, na jednym z licznych leśnych parkingów i wybrać się na Wieżycę spacerem. W górę wiedzie wiele szlaków, proponuję znaleźć ten oznaczony na czarno i się go trzymać. Marsz przez kilkusetletni bukowy las to czysta przyjemność. Jeżeli chcecie skrócić sobie drogę i zejść ze szlaku, jest to możliwe, gdyż w górę wiodą stare ścieżki, są one jednak mniej wygodne i bywają niebezpieczne.

Wieżyca informacje praktyczne

Wejście na wieżę widokową w Wieżycy możliwe jest od godziny 9 rano do 20 wieczorem. W sezonie zimowym wieżę zamyka się po zapadnięciu zmierzchu.

Ceny wejścia na wieżę to odpowiednio 10 złotych za osobę dorosłą, połowę tej kwoty za dziecko, a malcy do szóstego roku życia wchodzą za darmo.

By zapłacić za parking potrzebujecie chyba 4 złote, ale pewności nie mam gdyż nie korzystałem. Warto jednak o tym pamiętać, by wyprawa nie zakończyła się tylko przez to że zabrakło drobnych w portfelu.

Adres: 83-315 Szymbark

Wieża widokowa na Wieżycy ma wysokość 35 metrów i na szczyt wiedzie ponad 180 stopni.

Wieża nosi imię Jana Pawła II i powstała w roku 1997.

Z wieży rozciąga się widok na Wzgórza Szymbarskie i leżące w ich otoczeniu jeziora i rzeki nazywane Kółkiem Raduńskim.

Wieżyca jest najwyższym wzniesieniem w północnej Polsce. Ma wysokość 329 metrów licząc od poziomu morza.

Podobno w naprawdę sprzyjających warunkach można dostrzec ze szczytu wieży morze, wydaje się to jednak mało prawdopodobne.

Przez szczyt Wieżycy prowadzi znany szlak turystyczny zwany Szlakiem Wzgórz Szymbarskich.

Na stokach Wierzycy znajdują się najdłuższe na Pomorzu stoki narciarskie.

Całe wzniesienie od roku 1962 objęte jest krajobrazowym rezerwatem przyrody.

Na Wieżycy działają przez całą dobę kamery, wysyłając obraz do Internetu.

Kaszubska wieża widokowa Wieżyca ciekawostki

# data[].attributes.attachment_link.title
Wieżyca na Kaszubach - Wieża widokowa, stok narciarski i wiele innych atrakcji

# data[].attributes.attachment_link.description
Kaszuby mają wiele do zaoferowania turystom i podróżnikom. Z doświadczenia wiem, że wiele osób będąc przejazdem, zostawało tu dłużej. O pięknie tej krainy może świadczyć także obecność w okolicy kanadyjskiego Indianina, który zdecydował się uznać Kaszuby za swoją drugą ojczyzną. Wieżyca to wzniesienie na Pojezierzu Kaszubskim o wysokości 329 metrów nad poziomem morza.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Latarnie morskie od zarania dziejów fascynują ludzi, rozbudzając wyobraźnię. Okazałe budowle, doskonale wpisują się w nadmorski krajobraz. Obecnie są popularną atrakcją turystyczną. Większość budowli jest udostępniona dla turystów. Niestety najwyższa z nich, mierząca 61m, znajdująca się w Porcie Północnym nie jest dostępna dla zwiedzających. Wzdłuż polskiego wybrzeża Bałtyku znajduje się ich aż siedemnaście. Lista latarni morskich nad Bałtykiem dostępnych dla odwiedzających:
Gdańsk Nowy Port

Od 2004 dostępna dla turystów. Jedna z najpiękniejszych latarń morskich północnej Europy. Latarnia została zbudowana w 1893. Według legendy jest ona bliźniaczką najpiękniejszej latarni morskiej Ameryki - w Cleveland w stanie Ohio. Była pierwszą latarnią morską nad Bałtykiem używającą światła elektrycznego. Mierzy 27 metrów wysokości. Ceny biletów od 6zł
Hel

Latarnia helska zastąpiła po II Wojnie Światowej swoją poprzedniczkę wybudowana jeszcze na przełomie XVIII i XIX wieku. Latarnia ma 41,5 m wysokości, a jej światło (i taras widokowy) umieszczone na wysokości 39 m widać nawet z odległości 18 Mm (ok. 36 km). Ceny biletów od 4zł
Jarosławiec

Latarnia morska Jarosławiec to świetny punkt widokowy, usytuowana w odległości 400 metrów od brzegu. Na szczycie trzydziestometrowej wierzy znajduje się taras widokowy, do którego prowadzą kamienne schody wewnątrz wieży. Z balkonu, z wysokości 33 metrów, rozciąga się widok na morze i dwa duże przybrzeżne jeziora. W 1993 roku latarnia została wpisana do rejestru zabytków. Ceny biletów od 6zł
Świnoujście

Najwyższa latarnia udostępniona turystom na polskim wybrzeżu. Powstała w 1854 roku, na prawym brzegu Świny. Do XX wieku była to ośmiokątna wieża wysokości prawie 65 metrów, z żółtej cegły. Generalny remont pozostawił po sobie wieżę o przekroju okrągłym, osadzoną na ośmiokątnej podstawie ze spadzistym dachem. II Wojna Światowa, a w jej trakcie naloty alianckie, spowodowały poważne zniszczenia, kolejno naprawiane. Generalny remont na przełomie 1999 i 2000 roku doprowadził do jej obecnego wyglądu i otwarcia jej progów dla turystów. Ceny biletów od 4zł
Niechorze

Latarnia w Niechorzu została zbudowana przez Niemców w XIX wieku, na wysokiej, trzynastometrowej podstawie, osiągając wysokość 45 metrów. Latarnia jest udostępniona dla zwiedzających, jednak by podziwiać rozciągający się wkoło widok na Niechorze, Rewal i okolicę, trzeba pokonać 210 schodów, prowadzących na jej szczyt. Klif, na którym znajduje się latarnia został zabezpieczony przed erozją betonowym pasem. Ceny biletów od 5zł
Kołobrzeg

Latarnia znajduje się tuż przy nadmorskiej plaży, na dawnym forcie, co umożliwiło postawienie wysokiej wieży z czerwonej cegły. Jest udostępniona dla turystów, można ją zwiedzać, a wielkim i zarazem niespotykanym urozmaiceniem wspinaczki na latarnię są metalowe schody. Dodatkową atrakcją jest znajdująca się w pobliżu armata, przypominająca historię wieży, oraz tablice upamiętniające rybaków, którzy zginęli na morzu. Ceny biletów od 6zł
Gąski

Latarnia morska Gąski została zbudowana pod koniec XIX wieku, osiąga wysokość 41,2 metra, położona jest 112 metrów od brzegu morskiego, niedaleko drogi z Ustronia Morskiego do miejscowości Mielno. Latarnia jest udostępniona do zwiedzania. Na szczyt prowadzą kręte, granitowe schody. Ze szczytu rozciąga się malowniczy widok na Morze Bałtyckie, dostrzec można stąd Sarbinowo, Chłopy, Mielno i Unieście. Ceny biletów od 6zł
Darłowo

Latarnia Darłowo jest budowlą najmniej przypominającą klasyczne latarnie. Stojące blisko brzegu w dzielnicy Darłówko budynki są nieustannie narażane na oddziaływanie wody morskiej, przez co w zimie ściany są skute lodem. Ceny biletów od 6zł
Ustka

Niezwykle interesujący architektonicznie obiekt, składający się z ośmiokątnej wieży i niewiele niższego, przylegającego do niej budynku latarników. Uroku dodaje niezliczona ilość gzymsików, daszków oraz kilkanaście okien różnego rozmiaru. Na szczyt wieży prowadzą betonowe i metalowe schodki, z galerii przez szyby można obserwować układ soczewek. 1993 roku latarnia została dopisana do rejestru zabytków. Warto zapytać przewodnika o ducha, który ponoć żyje w latarni. Ceny biletów od 6zł

Czołpino

Latarnia Czołpino jest jedną z nielicznych latarni, która jest oddalona od skupisk ludzkich. Jest położona w odległości 1000 metrów od brzegu, pomiędzy miejscowościami Łeba i Rowy, w samym sercu Słowińskiego Parku Narodowego. Wznosi się na wysokość 25 metrów na wysokiej zalesionej wydmie (55 m n.p.m). Znajduje się na terenie Słowińskiego Parku Narodowego i wymaga od turystów półtorakilometrowego spaceru wśród dziko rosnącego lasu. Ale widok z jej tarasu na przyrodę parku - ruchome wydmy, przybrzeżne jeziora - Łebsko i Gardno oraz mierzeję oddzielającą jezioro Łebsko od morza. Latarnia została wybudowana w latach 1872-75 - z cegły na podstawie kamiennej o średnicy 9 m. Początkowo był spalany olej, dopiero w latach trzydziestych XX w. została podłączona elektryczność. Latarnia została udostępniona do zwiedzania dopiero w latach 90, ponieważ tuż w okolicy była Rakietowa Jednostka Wojskowa i wszystko było tajne. Teraz latarnia to idealne miejsce na podziwianie przyrody w Słowińskim Parku Narodowym. Warto zwiedzając latarnię zobaczyć też w najbliższej okolicy: ruchome wydmy czołpińskie, lasy w parku, piękne plaże w SPN czy zapoznać się jak żyli dawni mieszkańcy tych ziem w Muzeum Wsi Słowińskiej w pobliskich Klukach. Ceny biletów od 2zł

Stilo

Położona w odległości pięciu kilometrów od wsi Stilo zwanej również Osetnik i 10 km na wschód od miasta Łeba, jest bardzo charakterystyczną budowlą o kształcie ściętego ostrosłupa, na szesnastokątnej podstawie. U szczytu latarni znajdują się dwie galerie widokowe i laterna, do której nie ma dostępu. Została zbudowana na początku XX wieku i odznacza się bardzo nowoczesną, jak na tamte czasy, techniką budowy - stalowe elementy połączono śrubami, co jest doskonale widoczne wewnątrz budynku. Latarnia morska Stilo jest pomalowana w trzy charakterystyczne pasy - czarny u dołu, biały pośrodku i czerwony na górze. Obok wieży stoi domek latarników, w którym swe obowiązki wypełnia także kobieta. Ceny biletów od 2zł

Rozewie

To najstarsza tego typu budowla na polskim wybrzeżu, dodatkowo w jej wnętrzu znajduje się małe muzeum, posiadające w swych zbiorach przekrój latarni morskich od starożytności do dzisiaj. Latarnia morska Rozewie znajduje się na Przylądku Rozewie, najdalej na północ wysuniętej części Polski, w gminie Władysławowo, pomiędzy miejscowościami Jastrzębia Góra i Chłapowo. Latarnia była wielokrotnie podwyższana, a obecnie jej konstrukcje stanowi murowana podstawa i metalowa wieża. Warto się tutaj wybrać, by podziwiać piękną panoramę rozciągającą się z laterny i udać się na spacer na pobliską, pokrytą kamykami nadmorską plażę. Ceny biletów od 5zł
Sopot

Latarnia morska w Sopocie początkowo pełniła funkcję wieży widokowej zasłaniającej nieestetyczny komin kotłowni Zakładu Balneologicznego, obecnie stanowi znak nawigacyjny w polskim systemie żeglugi morskiej oraz punkt obserwacyjny, skąd można podziwiać molo i część Sopotu. Ceny biletów od 4zł
Krynica Morska

Obecna latarnia w Krynicy Morskiej jest następczynią zniszczonej pod koniec wojny XIX wiecznej wieży. Powstała w latach pięćdziesiątych, obecnie jest udostępniona do zwiedzania. Znajduje się tu jedna z jedenastu stacji brzegowych na polskim wybrzeżu systemu AIS-PL projektu HELCOM, który umożliwia automatyczne monitorowanie ruchu statków w strefie przybrzeżnej. Antena stacji w Krynicy Morskiej ma wysokość 53 m n.p.m. Ceny biletów od 5zł

# data[].attributes.attachment_link.title
Szlak latarni morskich - Gdzie w Polsce na Weekend

# data[].attributes.attachment_link.description
Latarnie morskie od zarania dziejów fascynują ludzi, rozbudzając wyobraźnię. Okazałe budowle, doskonale wpisują się w nadmorski krajobraz. Obecnie są popularną atrakcją turystyczną. Większość budowli jest udostępniona dla turystów. Niestety najwyższa z nich, mierząca 61m, znajdująca się w Porcie Północnym nie jest dostępna dla zwiedzających. Wzdłuż polskiego wybrzeża Bałtyku znajduje się ich aż siedemnaście.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Bałtycki Krzyż Nadziei - Replikę krzyża postawiono z inicjatywy Katolickiego Stowarzyszenia Kolejarzy Polskich. Miała ona nawiązywać do słów wypowiedzianych Jana Pawła II podczas mszy św. w Szczecinie w 1987 roku:„... jak wiatr wieje od Bałtyku po gór szczyty - do krzyża na Giewoncie."
Niechorze:
Latarnia Morska w Niechorzu - Latarnia morska usytuowana na wysokim klifie powstała w 1866 r., otoczona zadbanym ogrodem. Z latarni rozciąga się jeden z najładniejszych widoków (jeśli chodzi o polskie latarnie) szczególnie w kierunku mierzei Liwiej Łuży i pobliskich wsi.

Park Miniatur Latarni Morskich w Niechorzu - nieopodal piaszczystej plaży u podnóża oryginalnej latarni morskiej powstał Park Miniatur Latarni Morskich. Odwiedzający Park mają możliwość zapoznania się ze wszystkimi latarniami z Polskiego wybrzeża w skali 1:10. Informacje oprowadzających, jak również opisy przeszłości obiektów, zaznajomią zwiedzających z ich walorami historycznymi.
https://park-miniatur-latarni.pl
Muzeum Rybołóstwa Morskiego w Niechorz u - Najważniejszym celem powstałej placówki miało zostać szerzenie wiedzy o miejscowej kulturze rybackiej, tak wśród licznie odwiedzających Gminę Rewal turystów jak i stałych mieszkańców. Samo muzeum jest niewielkie, ale skutecznie pełni swoją funkcję, w ciekawy i urozmaicony sposób prezentując region i tematy związane z rybołówstwem. Jest w stanie zainteresować zwiedzających w różnym wieku.
http://muzeumniechorze.pl
Motylarnia - poznaj kilkadziesiąt gatunków swobodnie latających egzotycznych motyli, To niepowtarzalne przeżycia i kolorowe wspomnienia dla każdego odwiedzającego - małego czy dużego.
http://www.motylarnianadmorzem.pl/ Rewal
Park Wieloryba - Odkryj mnóstwo tajemniczych ciekawostek na temat mieszkańców morskich i oceanicznych głębin. Zabawa i nauka dla dzieci i dorosłych. Park Wieloryba daje niepowtarzalną okazję, aby poznać Bałtyk, jego ukształtowanie, klimat, faunę i florę.
http://www.parkwieloryba.pl
Park Linowy GIBON - to fantastyczne miejsce na aktywne spędzenie wolnego czasu. Dostępnych jest tu aż12 tras z łączną ilością 153 przeszkód. Dodatkowo znajdują się tutaj również dwie trasy szkoleniowe, boiska do gry w bule oraz siłownia na świeżym powietrzu. Wszystkie trasy zróżnicowane są pod względem

# data[].attributes.attachment_link.title
Wakacje Trzęsacz | Poznaj atrakcje w okolicy

# data[].attributes.attachment_link.description
Bałtycki Krzyż Nadziei - Replikę krzyża postawiono z inicjatywy Katolickiego Stowarzyszenia Kolejarzy Polskich. Miała ona nawiązywać do słów wypowiedzianych Jana Pawła II podczas mszy św. w Szczecinie w 1987 roku:„... jak wiatr wieje od Bałtyku po gór szczyty - do krzyża na Giewoncie."

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Hel to jedno z najciekawiej położonych miast w Polsce. Znajduje się na końcu 35-kilometrowej mierzei na samym szczycie Polski. To sprawia, że Hel może być nazywany początkiem lub końcem naszego kraju. Jeśli chcielibyście przenieść się w czasie, poznać historię polskiego rybołówstwa oraz zobaczyć najsłynniejsze polskie foczki to zaplanujcie najbliższą podróż właśnie tu. Przyjeżdżając na Hel atrakcje, które warto zobaczyć, macie na każdym kroku.

Miłośniczka podróży po Polsce i Europie. Uwielbia poznawać miejsca, do których dociera niewielu turystów. Ulubione zakątki naszego kraju to Półwysep Helski, który za każdym razem odkrywa na nowo oraz Dolny Śląsk, który jest pełen tajemnic i uroku. Obowiązkowy punkt każdej jej wyprawy to odkrycie smaków lokalnej kuchni.

# data[].attributes.attachment_link.title
Hel - atrakcje na początku Polski. Foczki i wiele innych

# data[].attributes.attachment_link.description
Hel to jedno z najciekawiej położonych miast w Polsce. Znajduje się na końcu 35-kilometrowej mierzei na samym szczycie Polski. To sprawia, że Hel może być nazywany początkiem lub końcem naszego kraju. Jeśli chcielibyście przenieść się w czasie, poznać historię polskiego rybołówstwa oraz zobaczyć najsłynniejsze polskie foczki to zaplanujcie najbliższą podróż właśnie tu.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Słowiński Park Narodowy jest jednym z najbardziej niezwykłych w Polsce. Tworzą go wydmy stale owiewane wiatrem, zmieniające kształt i zachwycające o każdej porze roku. Ten cud natury można zobaczyć z bliska.

Skarb wpisany na listę UNESCO

Park wpisano na listę UNESCO do sieci Rezerwatów Biosfery. Uznano, że ma międzynarodowe znaczenie przyrodnicze i rzeczywiście - ruchome wydmy, jeziora, bagna, łąki, last i torfowiska są naprawdę unikatowe i robią ogromne wrażenie. Symbolem Słowińskiego Parku Narodowego jest mewa srebrzysta.

Słowiński Park Narodowy ciągle się powiększa

Dzięki objęciu tego terenu ochroną, park powiększył się z 18 ha w latach 80. do ponad 32 ha obecnie. Zajmuje sporą część wybrzeża, w tym Mierzeję Łebską, Nizinę Gardeńsko-Łebską, a także kilka jezior Łebsko, Gardno, Dołgie Wielkie, Dołgie Małe.

Ruchome wydmy

Oczywiście największą atrakcją parku są ruchome wydmy, zmieniające swe położenie od 3,5 do 10 m na rok. Są tam też torfowiska, łąki i lasy. Jednak to wydmy przyciągają najbardziej, bo są unikatowe w skali wybrzeża. Na tym pustynnym terenie i w borach Słowińskiego Parku Narodowego rośnie niemal tysiąc gatunków roślin.

Park to nie tylko wydmy

Turystyka jest w tym rejonie bardzo popularna. Park to nie tylko wydmy. Można także odwiedzić Muzeum Przyrodnicze Słowińskiego Parku Narodowego w Smołdzinie
albo Muzeum Wsi Słowińskiej w Klukach. Tym, którzy za takimi atrakcjami nie przepadają,
polecamy przejść się na Rowokół, świętą górę Kaszubów z wieżą widokową. Krajobraz można podziwiać też z latarni morskiej Czołpino. Miłośników historii zainteresuje pewnie z kolei niemiecki poligon z czasów II wojny światowej (okolice Rąbki).

Zwierzęta w Słowińskim Parku Narodowym

Na terenie parku rozwinęła się bogata fauna. Symbolem SPN jest mewa srebrzysta. Poza nią ptaki reprezentuje 260 gatunków m.in. bataliony, kuliki wielkie, krwawodzioby, ohary, żurawie, orły przednie, puchacze zwyczajne i włochatki zwyczajne.

Są tu też ssaki, m.in. nietoperze: mopek zachodni, borowiec wielki i mroczek posrebrzany. Z wody wynurzają się czasami foka szara i morświn. Większe ssaki lądowe reprezentują bóbr i borsuk, ale są też oczywiście lisy, jelenie, zające i sarny.

Redaktor serwisu PolskaZachwyca.pl, która z pasją odkrywa i opisuje kolejne piękne miejsca w Polsce. Częściej wybiera plecak, hostel i eskapady w nieznane miejsca, niż walizkę, hotel i zorganizowane wycieczki. Wieloletnia dziennikarka prasowa. Jest saunamistrzem i startuje w zawodach saunowych. Odpręża się czytając książki, w wolnych chwilach biega. Uwielbia gry planszowe.

# data[].attributes.attachment_link.description
Słowiński Park Narodowy jest jednym z najbardziej niezwykłych w Polsce. Tworzą go wydmy stale owiewane wiatrem, zmieniające kształt i zachwycające o każdej porze roku. Ten cud natury można zobaczyć z bliska. Skarb wpisany na listę UNESCO Park wpisano na listę UNESCO do sieci Rezerwatów Biosfery. Uznano, że ma międzynarodowe znaczenie przyrodnicze i rzeczywiście - ruchome...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
- Międzygórze jest oddalone od Kłodzka o 33 minuty
- Największą Atrakcją Międzygórza jest Wodospad Wilczki
- Polecamy również zobaczyć Sanktuarium Marii Śnieżnej na Iglicznej
- A dla zaprawionych piechurów czerwony szlak na Śnieżnik

Międzygórze to niewielka wieś położona w województwie dolnośląskim, nieopodal Bystrzycy Kłodzkiej, w Sudetach Wschodnich, u podnóża Śnieżnika. Sami przyznacie, że taka lokalizacja stanowi już wyborną rekomendację. Z Kłodzka dotrzecie tutaj po dwóch kwadransach. Historia miejscowości zaczyna się w XVI wieku, gdy drwale i węglarze założyli tutaj osiedle. Wydobywano tutaj rudę żelaza, a gdy ta przestała być opłacalna, ludzie zajęli się tkactwem oraz leśnictwem. Dopiero w XIX wieku, dzięki dobrodziejce Mariannie Orańskiej, którą możecie ją kojarzyć z Pałacu w Ząbkowicach Śląskich, Międzygórze rozwinęło się w szalenie klimatyczną miejscowość, okraszoną domkami w szwajcarskim stylu.

Międzygórze Mapa Atrakcji

Międzygórze Co Warto Zobaczyć

Trzeba przyznać, że Międzygórze ulokowało się szalenie przytulnie, w głęboko wciętej w zbocza Śnieżnika dolinie dwóch potoków, Wilczki oraz Bogoryi. To, co może Was szczególnie zachwycić, to urocza drewniana zabudowa w stylu tyrolskim. Znajdziecie tutaj perełki z pięknymi rzeźbieniami, krużgankami, balkonikami i balustradami. Miasteczko ma też szczęście do kinematografii, kręcony był tutaj pierwszy odcinek „Czterech Pancernych i psa" oraz choćby serial „Wow".

Do najciekawszych obiektów Międzygórza można zaliczyć drewniano-murowany dom wczasowy "Gigant" przy ul. Sanatoryjnej 5 z roku 1882, "Gigant II" oraz drewniany Kościół św. Józefa Oblubieńca wybudowany w połowie XVIII wieku, z barokowym wystrojem wnętrza. Jest on jednym z czterech zachowanych drewnianych kościołów na ziemi kłodzkiej. Dach pokryty był do roku 2000 łupkiem, co było dość oryginalnym rozwiązaniem. Świątynia początkowo pełniła funkcję kaplicy cmentarnej, później przemianowano ją na kościół parafialny.

Kościół św. Józefa Oblubieńca

1. Wodospad Wilczki

Rezerwat przyrody Wodospad Wilczki znajduje się na terenie Śnieżnickiego Parku Krajobrazowego. Rezerwat został założony w roku 1958 i obejmuje obszar położony bezpośrednio wokół największej atrakcji Międzygórza. Wodospad Wilczki, bo o nim mowa, dawniej nazywany był również Wodogrzmotami Żeromskiego. Nazwa nie przyjęła się, gdyż wieszcz nigdy tutaj nie był, ani nie miał nic wspólnego z okolicą. Powódź tysiąclecia pozbawiła Wodospad Wilczki dodatkowych pięciu metrów. Okazało się bowiem, że powódź wymyła sztuczny próg z początków XIX wieku i dziś wysokość wodospadu to 22 m.

Wodospad Wilczki jest drugim co do wysokości wodospadem po polskiej części Sudetów. Wyższy jest jedynie Wodospad Kamieńczyka w Szklarskiej Porębie. Trzeba przyznać, że woda spadająca z progu szerokiego na 3 metry i zmierzająca w dół, z hukiem, w kierunku kotła eworsyjnego, robi spore wrażenie. Jeśli macie możliwość, przyjedźcie tutaj również zimą, aby ujrzeć wokół kaskady ciekawy lodospad. Wodospad jest też ciekawą atrakcją geoturystyczną, gdyż położony jest na linii trzeciorzędowego uskoku.

Wodospad Wilczki

Co istotne, Wodospad Wilczki możecie podziwiać z kilku platform widokowych, a nad samym wodospadem znajdziecie historyczny mostek z czasów księżnej Marianny Orańskiej. To z jej inicjatywy powyżej wodospadu powstał też niewielki park z fontanną. Sam wodospad stał się celem licznych wycieczek kuracjuszy z Lądka-Zdrój oraz Długopola-Zdroju. Zachwycało ich otoczenie urządzone w stylu romantycznego ogrodu. Dzięki staraniom rodzeństwa Neglerów, w miejscowości powstały schody oraz kładki. Wejście na punkty widokowe oraz na dno wąwozu było wówczas płatne. Na terenie rezerwatu wytyczone są aktualnie dwie dydaktyczne ścieżki przyrodnicze oraz przemyka czerwony szlak turystyczny na Igliczną.

Nad Wodospad Wilczki możecie dojść albo z centrum miejscowości Międzygórze, albo z parkingu ulokowanego tuż przy wjeździe do miejscowości. Wstęp jest bezpłatny.

Wodospad Wilczki w Międzygórzu

2. Zapora wodna w Międzygórzu

Praktycznie przy samym wjeździe do miejscowości, po lewej stronie, znajduje się kolejna atrakcja Międzygórza, czyli zapora wodna z początku XX wieku. Znajduje się ona około 200 metrów od drogi i przemyka przez nią zielony szlak na Marię Śnieżną i do Schroniska Na Iglicznej. Jest ona udostępniona turystycznie. Kamienna zapora ma wysokość nieco ponad 29 metrów, długość około 108 i uwaga, może pomieścić prawie milion metrów sześciennych wzburzonej wodny. Pomimo to, podczas powodzi tysiąclecia z roku 1997, woda i tak przelewała się przez koronę zapory.

3. Sanktuarium Marii Śnieżnej

Sanktuarium Matki Bożej Przyczyny Naszej Radości „Maria Śnieżna" znajduje się w późnobarokowym, górskim kościele z końca XVIII wieku, pod szczytem góry Igliczna w Masywie Śnieżnika. Historia sanktuarium zaczęła się, gdy wójt Wilkanowa, Krzysztof Veit, w roku 1750, przywiózł z pielgrzymki figurkę Marii z Dzieciątkiem. Figurę ustawiono pod konarami rozłożystego drzewa. Kilkanaście lat później okolicę nawiedziła potężna wichura, która siała spustoszenie w okolicy i powaliła to drzewo, jednak figurka nie doznała uszkodzeń.

Lokalna ludność odebrała to jako znak z niebios. Figurkę przeniesiono w nowe, bezpieczniejsze miejsce, w którym wybudowano specjalnie dla niej drewnianą kapliczkę. Na wieść o licznych uzdrowieniach, do kaplicy poczęli ściągać pielgrzymi, dlatego postanowiono wybudować tutaj nowy kościół. Świątynia została zbudowana w roku 1782 w stylu lokalnej, śląskiej odmiany baroku. Można go dostrzec z wielu miejsc na ziemi kłodzkiej oraz chociażby z czerwonego szlaku na Śnieżnik. Figurę ukoronował Jan Paweł II w roku 1983 podczas mszy na wrocławskich Partynicach.

Schronisko pod Śnieżnikiem

4. Czerwony Szlak z Międzygórza na Śnieżnik

Spacer na najwyższy szczyt Masywu Śnieżnikazajmie Wam około 4,5 h. Szlak jest technicznie prosty i bardzo przyjemny. Pod szczytem znajdziecie sympatyczne schronisko, skąd na szczyt Śnieżnika zostaną Wam do przespacerowania trzy kwadranse. Na szczycie znajdowała się kiedyś kamienna wieża widokowa, wysadzona w roku 1973. Aby jeszcze bardziej Was przekonać do spaceru, to nieopodal, już po stronie czeskiej, znajdziecie uroczy posążek słonika. Szalenie polecamy! Szlak na Śnieżnik opisaliśmy tutaj

Śnieżnik

5. Międzygórze Ogród Bajek

Jest to niewielki ogród, który powstał na zboczach Lesieńca w latach 20' XX wieku. Autorem Ogrodu Bajek w Międzygórzu był botanik i leśnik Izydor Kristien, który stworzył skansen z kolekcją drewnianych rzeźb przedstawiających bajkowe postacie i miejsca. Ludzie powiadają, że tworzenie ogrodu rozpoczął w podziękowaniu Duchowi Gór za uratowanie życia. Dzieła były tworzone z kory, patyków, czyli w ramach tak zwanej korzenioplastyki. Znajdziecie tutaj figurki Pinokia, Kota w butach, Gargamela i Klakiera, Włóczykija i oczywiście Ducha Gór. Do Ogrodu Bajek, z Międzygórza, z przystanku autobusowego, do celu prowadzi Szlak Krasnala.

# data[].attributes.attachment_link.title
Międzygórze: Atrakcje, Wodospad Wilczki oraz Śnieżnik - Hasające Zające

# data[].attributes.attachment_link.description
Międzygórze jest oddalone od Kłodzka o 33 minuty- Największą Atrakcją Międzygórza jest Wodospad Wilczki- Polecamy również zobaczyć Sanktuarium Marii Śnieżnej na Iglicznej- A dla zaprawionych piechurów czerwony szlak na Śnieżnik Międzygórze to niewielka wieś położona w województwie dolnośląskim, nieopodal Bystrzycy Kłodzkiej , w Sudetach Wschodnich, u podnóża Śnieżnika.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zamek Książ (Fürstenstein) to główna atrakcja Wałbrzycha oraz jedno z najciekawszych miejsc na Dolnym Śląsku. To nie tylko piękna budowla, tarasy z ogrodami czy park, ale także niesamowita historia pełna tajemnic oraz legend. Zwiedzanie Zamku Książ może zająć nawet cały dzień, gdyż oprócz trzeciego co do wielkości zamku w Polsce w okolicy jest także sporo miejsc wartych zobaczenia. Pierwszy raz zwiedzałem zamek dawno temu w ramach zorganizowanej wycieczki. Tym razem przyjechałem sam, aby przyjrzeć mu się dokładniej. Oto moja propozycja 10 miejsc, które koniecznie musisz zobaczyć, zwiedzając Zamek Książ.

1. Książ Dziedziniec Honorowy

Historia Książa ma już ponad 700 lat. Pierwsza wzmianka podaje, że w miejscu zniszczonej strażnicy w latach 1288-1292 powstała murowana warownia. Jej fundatorem był Bolko I Surowy, wywodzący się z linii Piastów świdnicko-jaworskich. Po Piastach Książ przeszedł w ręce królów czeskich. Był też m.in. zbójeckim gniazdem rycerzy raubritterów, aż w 1509 roku kupił go Konrad von Hoberg z rodu, który w XVIII wieku zmienił pisownię nazwiska na Hochberg. Dla Hochbergów Fürstenstein - jak wcześniej zwano Książ - stał się zamkiem rodowym. Władali oni nim aż do 1941 roku, gdy przeszedł w ręce nazistów.

Zamek Książ był wielokrotnie przebudowywany i rozbudowywany, dlatego można w nim dostrzec różne style architektoniczne. Największe zmiany dokonano w XVIII oraz na początku XX wieku. Podczas pierwszej dużej przebudowy tzw. barokowej, powstała wschodnia fasada oraz imponujące wejście do zamku. Jego częścią był powstały w latach 1722-1732 Dziedziniec Honorowy. Miał on sprawić, aby przyjeżdżający goście widzieli, że oto przybywają do wytwornej rezydencji jednej z siedmiu najbogatszych rodzin ówczesnej Europy. To właśnie w tamtym okresie powstała kamienna, ażurowa balustrada, posągi greckich bóstw oraz alegorii, czy postumenty lwów z herbowymi tarczami. Wciąż wywołują one olbrzymie wrażenie i dają przedsmak tego, co czeka na zwiedzających w środku.

2. Apartamenty Księżnej Daisy i wystawa „Książ od kuchni"

Zamek Książ ma ponad 400 pomieszczeń i po zamku w Malborku oraz Zamku Królewskim na Wawelu jest trzecim pod względem wielkości zamkiem w Polsce. Zwiedza się go z audioguidem (w niektóre dni można także z przewodnikiem) i, pomimo że nie wszystkie pomieszczenia są udostępnione, trwa to ok. 1,5 godziny. Czas ten jednak bardzo szybko mija. Audioguide jest świetny, a mijane sale dają okazję poznać historię tego miejsca oraz osób z nim związanych.

Na przełomie XIX i XX wieku Hochbergowie byli jedną z trzech najbogatszych rodzin w Prusach. Twórcą potęgi był książę Hans Heinrich XI, panujący w latach 1855-1907, a jego następcą Hans Heinrich XV zmarły w 1938 roku. To właśnie za rządów tego ostatniego przeprowadzona została druga przebudowa, a on sam był mężem urodzonej w Walii Marii Teresy Oliwii Hochberg von Pless, bardziej znanej jako Daisy, czyli Stokrotka.

Daisy uchodziła za jedną z najpiękniejszych kobiet tamtej epoki i była ostatnią panią na zamku. Książ lubiła bardziej niż Zamek w Pszczynie, który również należał do Hochbergów. Udało się jej zrobić z Książa miejsce, gdzie spotykały się koronowane głowy oraz wpływowi ludzie. Dziś w Apartamentach Księżnej Daisy można odbyć podróż w czasie i zobaczyć, jak wyglądało życie Hochbergów na początku XX wieku. Znajdziesz w nich stałą wystawę „Książ od kuchni", na którą składa się ponad 200 wyjątkowych zdjęć ukazujących nie tylko zamek, rodzinę książęcą, ale także zwykłych ludzi, którzy dla nich pracowali. Zdjęcia są opisane w trzech językach i pozwalają stanąć oko w oko z przeszłością. Zobaczysz, jak dorastały dzieci, wyglądały wnętrza, zanim zostały splądrowane i zniszczone oraz choć na chwilę poczuć klimat, jaki tutaj panował.

3. Sala Maksymiliana na Zamku Książ

Zwiedzając Zamek Książ, przechodzi się przez wiele pięknie odrestaurowanych sal z zabytkowym wyposażeniem oraz bogato zdobionych. Z tego samego okresu co Dziedziniec Honorowy pochodzi dwukondygnacyjna złota Sala Maksymiliana. Jest ona najlepiej zachowaną barokową salą reprezentacyjną na Śląsku, ale uważa się ją także za jeden z najpiękniejszych pałacowych salonów w Polsce. Reprezentuje ona styl baroku wiedeńskiego, a wśród jej twórców było wielu znanych XVIII-wiecznych artystów.

Na szczególną uwagę zasługują bogato zdobione kominki z czarnego, włoskiego marmuru ozdobione mitologicznymi postaciami, trzy balkoniki służące orkiestrze dworskiej oraz ozdabiający sufit plafon. Jego twórcą był praski malarz Antoni Felix Scheffler, a przedstawia on wizytę Ateny w siedzibie Muz na Helikonie.

4. Tarasy i ogrody Książa

W okresie od kwietnia do września zwiedzanie zamku można zakończyć na przyzamkowych tarasach z ozdobnymi ogrodami. Pierwsze powstały w XVII wieku w miejscu dawnych fortyfikacji. Obecnie tarasy rozmieszczone są na 12 poziomach zajmujących powierzchnię 2 ha. Ogrody utrzymane są w stylu francuskim. Ozdabiają je kwiaty, drzewa, krzewy, posągi oraz fontanny. Są także miejscem, z którego roztaczają się piękne widoki na okolicę, o których w swoich pamiętnikach wspominała księżna Daisy von Pless.

5. Podziemia Zamku Książ

Nie ma chyba na zamku miejsca, które bardziej by pobudzało wyobraźnię niż podziemia. W 1941 roku zamek przejęli naziści. Dwa lata później Książ stał się częścią projektu Riese (z niem. Olbrzym), tego samego, w ramach którego powstały m.in. kompleksy Osówka, Włodarz i Rzeczka. Stworzono w pobliże zamku filię obozu koncentracyjnego Gross-Rosen, którego więźniowie prawie do ostatnich dni wojny pracowali przy budowie. Prawdopodobnie zamek miał zostać przekształcony w jedną z kwater Hitlera. Piszę prawdopodobnie, gdyż do końca nie wiadomo, w jakim celu przebudowywano zamek, ani dlaczego pod zamkiem wydrążono tunele i podziemny schron. Hipotez jest sporo. Być może podziemny kompleks miał służyć jako fabryka sprzętu wojskowego, miejsce badań nad bombą atomową lub miejsce, gdzie planowano, a może i schowano cenne przedmioty. Wiadomo, że przed , to właśnie tu przechowywano część Berlińskiej Biblioteki Państwowej.

Bardzo podoba mi się sposób, w jaki przestawiono historię tego miejsca. Zwiedzanie trwa ok. 40 minut, podczas których pokonuje się ok. 500 m tuneli, znajdujących się 50 m pod zamkiem. Za pomocą oprawy multimedialnej uzupełnionej o komentarze przewodnika poznaje się historię miejsca oraz ludzi tu pracujących. Temperatura powietrza wynosi ok. 6 st. C, ja jednak nie czułem zimna. Może to za sprawą świadomości, że nieodkryta część tajemniczych podziemi prawdopodobnie przekracza 2-krotnie zbadaną część. Niektórzy uważają, że to właśnie tu ukryty został złoty pociąg, a może i bursztynowa komnata. Jak dla mnie Podziemna trasa turystyczna, to obowiązkowy punkt zwiedzania Zamku Książ.

6. Stado Ogierów Książ oraz stajnie

Stado Ogierów Książ to hodowla koni - głównie rasy śląskiej - mieszcząca się w zabytkowych stajniach pochodzących z 1884 roku. Miejsce to szczególnie spodoba się osobom, które kochają konie, gdyż nie tylko można je zobaczyć, ale także dotknąć lub pogłaskać. Oprócz stajni duże wrażenie robi uważana za jedną z najpiękniejszych w Europie kryta ujeżdżalnia. Jej sklepienie wykonano z drewna modrzewiowego, a z ciekawostek dodam, że przy budowie nie użyto ani jednego gwoździa.

7. Punkt widokowy na Zamek Książ

Książ zbudowano bezpośrednio na litej skale na urwistym cyplu o wysokości 395 m n.p.m. Znajduje się na obszarze Książańskiego Parku Krajobrazowego, a otaczającą go kotlinę porasta gęsty las. Można się spotkać z określeniem, że „zamek wygląda, jak statek płynący pośród zieleni". Warto na własne oczy się o tym przekonać i zobaczyć zamek z innej perspektywy.

Wśród kilku punktów widokowych szczególnie polecam platformę widokową umieszczoną na skale Olbrzyma oddalonej od zamku o ok. 700 m. Bardzo łatwo można do niej dojść, a widok na zamek jest rewelacyjny.

8. Mauzoleum Rodziny Hochbergów w Książu

Niedaleko punktu widokowego, tuż obok Bramy Książęcej znajduje się kolejne miejsce warte zwiedzenia - Mauzoleum Hochbergów. Budowla powstała w 1734 roku i początkowo pełniła funkcję belwederu, Pawilonu Letniego z bogatym wystrojem, w którym rodzina książęca spędzała czas wolny. Z tego okresu pochodzą odrestaurowane freski F.A. Schefflera. Przedstawiają one Książ po barokowej przebudowie z czterech stron świata.

W 1883 roku w skale, na której stoi pawilon wydrążono sięgającą 9 m w dół obszerną kryptę i zamieniono w mauzoleum. Pierwszy pochówek odbył się 10 lat później. Była to zmarła po narodzinach bezimienna córka księżnej Daisy. W krypcie pochowano również jej teścia wraz z jego dwoma żonami i zmarłą w 1943 roku księżną. Znajdujące się tutaj cztery sarkofagi są jednak puste. W maju 1945 roku na te ziemie wkroczyła Armia Czerwona. Dawni służący Hochbergów obawiając się, że szczątki zostaną zbezczeszczone wynieść je i ukryli. Gdzie? Nie wiadomo. To jedna z wielu tajemnic związanych z Zamkiem Książ.

9. Ścieżka Hochbergów i szlak wokół zamku

Ścieżka Hochbergów to jedno z większych zaskoczeń podczas zwiedzania Książa i mniej znana atrakcja kompleksu. Proponuję zacząć od zielonego szlaku, który spod zamku podąża w stronę mauzoleum, by przed nim skręcić w prawo w wąską ścieżkę wśród rododendronów. Zaczyna się tutaj rezerwat przyrody „Przełomy pod Książem". Trasa prowadzi urwistymi skarpami, nad przepaściami wzdłuż ścian wąwozu, nad którymi wielokrotnie są zawieszone kładki oraz mostki. Zdecydowanie nie nadaje się ona dla osób z wózkami, w butach na obcasach lub klapkach. Może z tego powodu nie ma tutaj ludzi, za to jest cisza, spokój i wspaniałe widoki.

Dnem wąwozu spokojnie płynie rzeka Pełcznica. Po przejściu mostka, na rozwidleniu szlaków proponuję skręcić w prawo i kontynuować wędrówkę wzdłuż rzeki najpierw żółtym, a następnie czerwonym szlakiem. W taki sposób można zrobić pętlę i wrócić na zamek. Ten odcinek jest łatwiejszy. Dodatkowo daje okazję zobaczyć pozostałości pomnika dzieci Hochbergów, prawdopodobnie najstarszy cis w Sudetach - cis „Bolko" (szacuje się, że ma 400-600 lat) oraz ostatnie miejsce, które uważam, że koniecznie powinieneś zwiedzić.

Propozycja trasy wokół Zamku Książ

10. Ruiny Zamku Stary Książ w Wałbrzychu

Jeszcze do końca XX wieku uważano, że Ruiny Zamku Stary Książ to tylko romantyczne ruiny, które Hochbergowie wybudowali pod koniec XVIII wieku, gdyż taka była moda. W rzeczywistości zbudowane zostały na murach średniowiecznego zamku piastowskiego, w miejscu, w którym już między 2 połową IX-X wieku powstał pierwszy gród. Znajdują się one na lewym wzgórzu nad przełomem Pełcznicy niedaleko miejsca, gdzie zielony szlak łączy się z żółtym. Oznakowanie szlaków mogłoby być lepsze, ale gdy w końcu się je znajdzie, to zapomina się o niewielkich niedogodnościach.

Ruiny to bardzo malownicze i romantyczne miejsce. Pewnie, gdyby były lepiej zagospodarowane i w bliższej odległości od Zamku Książ, to byłyby pełne ludzi, a tak nie jest. Obecnie to jedno z tych miejsc, do których mało kto dociera. Warto jednak podjąć trud i wyruszyć na dwugodzinny spacer. Znajdziesz tu dwa renesansowe portale z rozebranego zamku w Trzebieniu koło Bolesławca, punkt widokowy, pozostałości wieży czy ściany z wrośniętymi w nie drzewami prawie jak w Angkor Wat , a to wszytko w otoczeniu wysokich, szumiących drzew.

PS. Jeśli lubisz takie klimaty, to polecam także Ruiny Zamku Nowy Dwór, które możesz zobaczyć, z dobywając najwyższy szczyt Gór Wałbrzyskich - Borową (opis szlaku znajdziesz - .

Czy warto zwiedzić Zamek Książ?

Przyjeżdżając do Zamku Książ, myślałem, że spędzę w nim maksymalnie cztery godziny i pojadę dalej. Tak się jednak nie stało. Okazało się, że jest tu bardzo dużo ciekawych miejsc przesiąkniętych historią lub pięknem natury. Książ jest jednym z tych miejsc na Dolnym Śląsku, które mogę polecić w ciemno, gdyż każdy znajdzie w nim coś dla siebie. Może za pewien czas znowu do niego wrócę, aby sprawdzić, co się zmieniło, albo posłuchać przerażających historii w czasie nocnego zwiedzania.

Polecam także poznanie innych atrakcji Wałbrzycha - 10 atrakcji, które warto zobaczyć i zwiedzić w Wałbrzychu .

Zwiedzanie Zamku Książ w Wałbrzychu - informacje praktyczne

Mapa miejsc, które warto zobaczyć, zwiedzając Zamek Książ

Godziny otwarcia kas biletowych na Zamku Książ w Wałbrzychu

Uwaga: W sezonie 2021 nie obowiązują standardowe godziny otwarcia. Aktualne godziny możesz sprawdzić na stronie zamku

Standardowe godziny otwarcia kas na Zamku Książ

Sezon wysoki (kwiecień-październik). Poniedziałek-piątek 9:00-17:00, sobota-niedziela 9:00-18:00.

Sezon niski (listopad-marzec). Poniedziałek-piątek 10:00-15:00, sobota-niedziela 10:00-16:00.

Zamek można zwiedzać godzinę po zamknięciu kas.

Zamek jest czynny codziennie poza

Nowy Rok - 01.01.

Pierwszy dzień Świąt Wielkanocnych (święta ruchome)

Dzień Wszystkich Świętych - 1.11.

Pierwszy dzień Świąt Bożego Narodzenia - 25.12.

Zamek Książ ceny biletów (aktualizacja 15.03.2021)

W związku z dużą popularnością Książa sugeruję, aby bilet kupić wcześniej przez Internet. Nie trzeba go drukować, ale wystarczy pokazać na wyświetlaczu. Bilet można kupić

Zamek z zestawem audioguide + Palmiarnia bez przewodnika - 45 zł (N), 35 zł (U),

Zamek z zestawem audioguide + Podziemia z przewodnikiem + Palmiarnia bez przewodnika - 65 zł (N), 55 zł (U),

Zamek z zestawem audioguide + Stado Ogierów bez przewodnika + Palmiarnia bez przewodnika - 45 zł (N), 39 zł (U),

Explore Wałbrzych: Zamek, Palmiarnia, Stara Kopalnia, Muzeum Porcelany - 63 zł (N), 45 zł (U),

All Day Ticket: Zamek, Podziemia, Palmiarnia, Stado Ogierów, Mauzoleum - 75 zł (N), 65 zł (U),

Nocne Zwiedzanie Zamku - 55 zł.

Zwiedzanie dla rodzin z dziećmi - 45 zł (N), 39 zł (U)

Bilety do poszczególnych obiektów

Podziemia - 29 zł (N), 24 zł (U),

Mauzoleum - 9 zł (N), 7 zł (U),

Tarasy + Palmiarnia - 26 zł (N), 20 zł (U),

Palmiarnia - 12 zł (N), 8 zł (U),

Ogrody Światła (czynne od listopada do marca)- 20 zł (N), 15 zł (U).

Jeśli podobał Ci się mój tekst o Zamku Książ, to dołącz do podróży na , i Twitterze, aby zawsze być na bieżąco. Zapraszam również do lektury innych tekstów z Dolnego Śląska oraz na https://podrozebezosci.pl.

Używasz Pinteresta? Mam dla Ciebie zdjęcie do pina z Książa.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zamek Książ - 10 miejsc, które musisz zobaczyć, zwiedzając Zamek Książ w Wałbrzychu

# data[].attributes.attachment_link.description
Zamek Książ (Fürstenstein) to główna atrakcja Wałbrzycha oraz jedno z najciekawszych miejsc na Dolnym Śląsku. To nie tylko piękna budowla, tarasy z ogrodami czy park, ale także niesamowita historia pełna tajemnic oraz legend. Zwiedzanie Zamku Książ może zająć nawet cały dzień, gdyż oprócz trzeciego co do wielkości zamku w Polsce w okolicy jest także sporo miejsc wartych zobaczenia.

# data[].attributes.attachment_link.title
GÓRY STOŁOWE - 10 najpiękniejszych szlaków - Hasające Zające

# data[].attributes.attachment_link.description
Góry Stołowe to prawdziwy górski ewenement. Są fascynujące i unikatowe. A my podpowiadamy gdzie najlepiej wybrać się na spacer. Opisy oraz dużo zdjęć

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wolnym Krokiem - blog podróżniczy po Dolnym Śląsku, Polsce i Europie

# data[].attributes.attachment_link.title
Kościół Pokoju w Świdnicy | Największy Kościół Pokoju | UNESCO

# data[].attributes.attachment_link.description
Kościół Pokoju pw. Trójcy Świętej w Świdnicy to niewątpliwie atrakcja Dolnego Śląska, z której powinniśmy być dumni. Największy obiekt tego typu na Świecie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ewangelicki Kościół Pokoju w Jaworze - zabytek na liście światowego dziedzictwa UNESCO

# data[].attributes.attachment_link.description
Kościół Pokoju w Jaworze jest największą drewnianą budowlą o funkcjach religijnych na świecie. W roku 2001 został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Kościoły Pokoju powstały w II poł. XVII wieku w następstwie pokoju westfalskiego kończącego wojnę trzydziestoletnią (1618-1648).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
- Zamek Czocha jest czynny w sezonie do godziny 20stej
- Na 30 min przed zamknięciem, można wejść tylko na zamkowe dziedzińce
- Na zwiedzanie Zamku Czocha zarezerwujcie sobie nieco ponad 1,5 h

Zamek Czocha, romantycznie górujący nad Zalewem Leśniańskim, powstał jako graniczny zamek obronny. Dziś przyciąga rzeszę turystów. Trudno też powiedzieć, z której perspektywy prezentuje się lepiej. Czy znad tafli jeziora, czy bajkowo z lotu ptaka. Z uwagi na swoją tajemniczo-magiczną poświatę, nazywany jest polskim Hogwartem. Kręcono tu również polską adaptację Wiedźmina. Jeśli spędzacie urlop na Dolnym Śląsku, koniecznie dopiszcie Zamek Czocha do swojej listy. Bo naprawdę warto. Jako dodatkową rekomendację, możemy rzec, że miesięcznik National Geographic Traveler w roku 2012 wybrał Zamek Czocha jako jeden z 7 nowych cudów Polski. Rok wcześniej w tym samym konkursie III miejsce zajęły, przepiękne Kolorowe Jeziorka.

Zamek Czocha Mapa oraz Jak Dojechać

Zamek Czocha jest położony w gminie Leśna, nad Zalewem Leśniańskim, w dolinie rzeki Kwisy, 40 km na zachód od Jeleniej Góry (woj. dolnośląskie). Aby dojechać tutaj ze Szklarskiej Poręby, będziecie potrzebowali 45 minut, z Karpacza godziny, a z Wrocławia prawie dwóch godzin jazdy samochodem. Na miejscu, w bezpośrednim sąsiedztwie zamku, znajdziecie dość spory parking.

Jeżeli podróżujecie komunikacją publiczną, to najrozsądniej będzie dostać się najpierw do Jeleniej Góry, skąd odjeżdżają autobusy do Leśnej. Podróż trwa 1,5h a kursów jest raptem tylko kilka dziennie. Alternatywnie możecie dostać się do Lubania, skąd do przejechania zostanie Wam już raptem 15 km. Na tej mapie odnajdziecie dokładną lokalizację Zamku Czocha. I pamiętajcie, aby dotrzeć na dobrą stronę zalewu, ponieważ miejscowość Czocha jest po jego drugiej, północnej stronie 🙂

Zamek Czocha Zwiedzanie

Zamek Czocha jest dostępny dla turystów przez cały rok, z wyjątkiem zaledwie kilku terminów wyszczególnionych na oficjalnej stronie internetowej. Zwiedzanie warowni odbywa się w towarzystwie przewodnika, choć na samym dziedzińcu nie będzie on Wam towarzyszył. Jedną z największych tutejszych atrakcji jest zwiedzanie pod osłoną nocy. Warto zawczasu dokonać rezerwacji, ponieważ cieszy się ona dość sporą popularnością. Oprócz samego zwiedzania można również skorzystać z degustacji miodów pitnych, odwiedzenia multimedialnej sali tortur oraz wzięcie udziału w licznych festiwalach kulturalnych, które się tu odbywają.

Pamiętajcie, że zamek został rozszabrowany, więc jego wnętrza nie robią tak szalonego wrażenia, jak widok z zewnątrz. Warto mieć tego świadomość, aby nie rozczarować się podczas zwiedzania. Wycieczka po salach odbywa się w sporych grupach. Na dziedziniec można wejść samemu. Zdecydowanie warto się tutaj wybrać, jednak każdemu z Was zostawiamy decyzję, czy zwiedzać zamkowe komnaty.

Historia Zamku Czocha

Piękna warownia powstała w XIII wieku z inicjatywy czeskiego monarchy Wacława I na pograniczu śląsko-łużyckim. Wkrótce warownia wraz z okalającymi ją ziemiami została jako posag włączona do księstwa jaworskiego. Zamek był bezskutecznie oblegany przez husytów i padł dopiero w roku 1427 pod naporem oddziałów Czirnina, przy nieobecności właścicieli. Swoje militarne znaczenie Zamek Czocha ostatecznie utracił po wojnie trzydziestoletniej, a w roku 1793 wielki pożar pogrążył warownię całkowicie.

Parking dla hotelowych gości

Jego losy odmieniły się dopiero w roku 1909, gdy drogą kupna, za 1,5 mln marek, przejął go drezdeński producent wyrobów tytoniowych Ernst Gütschow. Zadanie odbudowy i przywrócenia świetności Zamku Czocha powierzone zostało słynnemu w tamtych czasach berlińskiemu architektowi Bodo Ebhardtowi. Odbudowa odbywała się zgodnie z wizerunkiem budowli zachowanym na rycinie z 1703 roku. Niestety podczas prac budowlanych, zniszczeniu uległo sporo najstarszych fragmentów kompleksu. Jednak trzeba przyznać, że ostatecznie to dzięki tej dwójce osób, zamek stał się jednym z piękniejszych zakątków Dolnego Śląska.

Zamek Czocha Zwiedzanie Komnat

Producent cygar mieszkał tutaj do końca II wojny wraz z, jak głoszą plotki, szkołą szyfrantów Abwehry. Niestety bezpośrednie lata po wojnie nie były budowli łaskawe. Mienie zostało rozszabrowane, mury niszczały. Upadku warowni dopełnili greccy uchodźcy, którzy mieszkali tutaj przez krótki czas. W Sali Rycerskiej trzymane były wtedy zwierzęta gospodarskie. Na szczęście Zamek Czocha został przekształcony w Wojskowy Dom Wczasowy, a od roku 1996 jest już publicznie dostępny jako ośrodek hotelowo-konferencyjny. Usytuowana na wzniesieniu twierdza gościła na ekranach kin i domowych telewizorów, w takich produkcjach jak Sensacje XX wieku Bogusława Wołoszańskiego, polskiej produkcji Wiedźmina, serialu Tajemnica twierdzy szyfrów oraz filmów Gdzie jest Generał, czy też Dolina Szczęścia.

Zamkowa Legenda

Jak każda warownia, tak i Zamek Czocha posiada swoje legendy. Tutaj przeklętą wydaje się być Studnia niewiernych żon. To w niej swój żywot skończyła Ulrika von Nostitz. Dowodem jej zdrady było nieślubne dziecko, które wściekły gospodarz rozkazał zamurować w kominku Sali Marmurowej. Dlatego nie zdziwcie się, gdy na nocnym zwiedzaniu zamku dosięgnie Was odgłos kwilącego niemowlaka. A po zmroku zaś, wąskie zamkowe korytarze przemierza duch Ulriki i tajnym przejściem skrytym w regale z książkami, przebiega przez salę biblioteczną do swego dziecka. Jeśli w środku nocy pochylicie się nad studnią, usłyszycie przeraźliwie wołanie o pomoc. Kiedy nas studnią pochyli się niewierny małżonek, to wkrótce wyłysieje. Będąc na zamku zapytajcie również przewodnika o sypialnię Gütschowów i zapadnię na łóżku prowadzącą prosto do lochów.

Jezioro Leśniańskie i Czocha Zamek

Plac zabaw przy Zamku Czocha - nasza największa atrakcja

Zamek Czocha Atrakcje i Okolice

Warto zapoznać się z listą imprez tematycznych odbywających się na zamku. Do wyboru będą różnorakie inscenizacje, festiwale kultury i kuchni rycerskiej. Jest również pokój zagadek z którego możecie się wydostać dopiero po rozwiązaniu ostatniej z nich. Atrakcja ta jest przewidziana dla grup do 5 osób. Dość sporą popularnością cieszy się festiwal Husycka Zawierucha na Zamku Czocha. Przez trzy dni na murach warowni toczone są wówczas boje i zmagania. Warto tutaj się wówczas pojawić, ponieważ dla chętnych będzie szansa na rzut toporem i strzelanie z łuku. Dodatkowo przewidziane są liczne turnieje i konkurencje. Pamiętajcie, aby również wtedy o spacerze zamkowymi tarasami.

Jezioro Leśniańskie

W sezonie możecie zdecydować się na rejs po Jeziorze Leśniańskim, a już z pewnością warto wybrać się na punkt widokowy na Zaporze Leśniańskiej. Samo Jezioro Leśniańskie jest jeziorem zaporowym na rzece Kwisie, pomiędzy Gryfowem Śląskim a Leśną. Powstało w roku 1905, gdy przegrodzono rzekę zaporą we wsi Czocha, nieco powyżej Leśnej. W uroczystości umieszczenia kamienia węgielnego wziął udział pruski minister rolnictwa Victor von Podbielski oraz nadprezydent Śląska Hermann von Hatzfeld. Na kamieniu węgielnym odnajdziecie sentencję „Dolinom na ochronę, odmętom na przekór, wszystkim na pożytek!". Podstawowym zadaniem zbiornika jest ochrona przeciwpowodziowa oraz produkcja energii elektrycznej. Jezioro Leśniańskie ma powierzchnię około 140 ha i jest wstanie pomieścić 15 mln m³ wody. Z jednej strony jeziora znajdziecie nasz romantyczny Zamek Czocha, a po drugiej stronie Jeziora Leśniańskiego, 2 km w linii prostej, umiejscowiona jest kolejna atrakcja - ruiny Zamku Rajsko, czyli Zamczyska.

Zamek Czocha Noclegi

Zamek Czocha oferuje również możliwość spędzenia nocy w swoich murach. Znajdziecie tutaj 45 pokoi w różnym standardzie (standard, economy, superior), w których noc może jednocześnie spędzić ponad 100 osób. Dodatkowo, na Zamku odnajdziecie 7 zachwycających pokoi tematycznych. Sale te nawiązują do ważnych dla zamku postaci historycznych i literackich. Możecie spędzić noc chociażby w Pokoju Podróżnika, czy Komnacie Książęcej. Z uwagi, że Zamek jest prześlicznie położony, nad Jeziorem Leśniańskim, znajdziecie tutaj liczne campingi, w tym Camping plaża Czocha, położony nieopodal zapory nad Kwisą.

Zamek Czocha Cennik

Zamek Czocha godziny otwarcia:
Wrzesień - Czerwiec: 10:00 - 18:00
Lipiec - Sierpień: 10:00 - 20:00

Na 30 min. przed zamknięciem można wejść już tylko na dziedzińce.

Wejście Standardowe
Bilet normalny - 22 pln
Bilet ulgowy - 16 pln

Zwiedzanie Samych Dziedzińców
Bilet normalny - 8 pln
Bilet ulgowy - 6 pln

Zwiedzanie odbywa się bez przewodnika.

Bilety Rodzinne
2+2 - 100 pln za 4 osoby
2+3 - 120 pln za 5 osoby

Zwiedzanie zamku odbywa się z przewodnikiem + zwiedzanie sali tortur

Bilety Rodzinne EXTRA
2+2 extra - 116 pln za 4 osoby
2+3 extra - 140 pln za 5 osób

Zwiedzanie zamku odbywa się z przewodnikiem. Na trasie jest ponadto sala tortur oraz Gabinet Osobliwości

Zamek Czocha

Pakiety Razem Taniej
Bilet normalny - 36 pln
Bilet ulgowy - 25 pln

Zwiedzanie zamku odbywa się z przewodnikiem. Na trasie znajdziecie dodatkowo salę tortur oraz Gabinet Osobliwości

Nocne Zwiedzanie Zamku Czocha

Terminy Nocnego Zwiedzenia 2020:
20, 21 marca; 03, 12, 17, 30 kwietnia; 1-3 maja 2020 r.
Cennik nocnego zwiedzania: Bilet normalny - 50 pln

Na nocne zwiedzanie na Zamku Czocha możecie liczyć kilkanaście razy do roku. Pamiętajcie, że liczba miejsc jest ograniczona i wymaga wcześniejszej rezerwacji. Nocne zwiedzanie Zamku Czocha trwa niemal trzy godziny, podczas których śmiałkowie odwiedzają wszystkie atrakcje warowni oraz poznają mroczne tajemnice zamku.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zamek Czocha: zwiedzanie, dojazd i cennik biletów - Hasające Zające

# data[].attributes.attachment_link.description
Zamek Czocha jest czynny w sezonie do godziny 20stej- Na 30 min przed zamknięciem, można wejść tylko na zamkowe dziedzińce- Na zwiedzanie Zamku Czocha zarezerwujcie sobie nieco ponad 1,5 h Zamek Czocha, romantycznie górujący nad Zalewem Leśniańskim, powstał jako graniczny zamek obronny. Dziś przyciąga rzeszę turystów.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wszystkich miłośników historii, tajemnic i legend zapraszamy na zwiedzanie Zamku z przewodnikiem.

Tajemniczość miejsca sprawi, że wycieczka będzie niezapomnianą przygodą. Tajne przejścia, stylowe komnaty, niezwykłe ekspozycje...

# data[].attributes.attachment_link.title
Zamek Czocha - Wyjątkowe miejsce na Dolnym Śląsku

# data[].attributes.attachment_link.description
Wszystkich miłośników historii, tajemnic i legend zapraszamy na zwiedzanie Zamku z przewodnikiem. Tajemniczość miejsca sprawi, że wycieczka będzie niezapomnianą przygodą. Tajne przejścia, stylowe komnaty, niezwykłe ekspozycje...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kanał Elbląski jest najdłuższy w Polsce - ma niemal 152 km z odgałęzieniami, a odległość do przepłynięcia między Elblągiem a Ostródą wynosi 82 km. Z jednej strony, od północy, do Jeziora Drużno (Druzno) wpływa rzeka Elbląg, a na południe wypływa już Kanał Elbląski. Nieregularnymi zakosami prowadzi przez kilka pochylni i jezior Powiśla i Mazur. To bardzo ciekawy zabytek techniki, odwiedziłeś go już?

Kanał Elbląski - szlak od jeziora do jeziora

Kanał wytyczono od Jezioro Druzno do Drwęcy i Jeziora Jeziorak. Można dotrzeć też z Elbląga na północ rzeką Elbląg do Zalewu Wiślanego. Kanał łączy się też z Kanałem Jagiellońskim, Nogatem, a przez to Wisłą i Morzem Bałtyckim. Od Jeziora Jeziorak do Miłomłyna prowadzi Kanał Iławski, a Rudą Wodę (Jezioro Duckie) z Jeziorem Barążek - łączy Kanał Bartnicki, inaczej Ducki.

Wytyczony sztucznie Kanał Elbląski prowadzi licznymi śluzami i jeziorami z Elbląga na południe. Są to m.in. Jezioro Sambród, Jezioro Ruda Woda i Jezioro Ilińsk (Jelonek).

Niezwykłe statystyki Kanału Elbląskiego

Na tym długim kanale, prowadzącym przez aż 82 km z Elbląga do Ostródy, jest aż 5 pochylni. Są to odpowiednio Buczyniec, Kąty, Oleśnica, Jelenie i Całuny. Różnica poziomów między najwyższym i najniższym punktem kanału wynosi niemal 100 m! Do regulacji różnicy poziomów oprócz pochylni przyczyniają się śluzy: Miłomłyn, Zielona, Ostróda, Mała Ruś.

Atrakcją na skalę europejską są pochylnie, po których przetacza się statki ustawione na platformach. Te są z kolei kierowane na szyny i transportowane. Napędza je siła wody. Taki mechanizm jest unikalny i naprawdę warto go zobaczyć.

Sam Elbląg jest miastem wartym zobaczenia, a Kanał Elbląski jego prawdziwą atrakcją. To zabytek techniki, a ze względu na swoje kulturowe i przyrodnicze walory, cały jego teren został nazwany Obszarem Chronionym Krajobrazu Kanału Elbląskiego.

Redaktor serwisu PolskaZachwyca.pl, która z pasją odkrywa i opisuje kolejne piękne miejsca w Polsce. Częściej wybiera plecak, hostel i eskapady w nieznane miejsca, niż walizkę, hotel i zorganizowane wycieczki. Wieloletnia dziennikarka prasowa. Jest saunamistrzem i startuje w zawodach saunowych. Odpręża się czytając książki, w wolnych chwilach biega. Uwielbia gry planszowe.

# data[].attributes.attachment_link.description
Kanał Elbląski jest najdłuższy w Polsce - ma niemal 152 km z odgałęzieniami, a odległość do przepłynięcia między Elblągiem a Ostródą wynosi 82 km. Z jednej strony, od północy, do Jeziora Drużno (Druzno) wpływa rzeka Elbląg, a na południe wypływa już Kanał Elbląski. Nieregularnymi zakosami prowadzi przez kilka pochylni i jezior Powiśla i Mazur.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Rozpoczynamy spływ kajakowy szlakiem rzeki Krutyni i płyniemy do stanicy wodnej PTTK w Bieńkach

Spływ szlakiem Krutyni rozpoczynamy na wschodnim brzegu Jeziora Gielądzkiego lub położonej 5 km poniżej (na południe ), na północnym brzegu Jeziora Lampackiego, miejscowości Sorkwity - ze stanicy wodnej.
Z Sorkwit płyniemy przez Jezioro Lampackie (278 ha, 1,8 km dł.) w kierunku jego wschodniego brzegu, dalej poprzez krótki przesmyk zwany Łapinóżką, na jezioro Lampasz (76 ha, 4 km dł.).
Mijając na wschodnim brzegu wieś Jędrychowo, a na zachodnim ośrodki turystyczne w Borowskim Lesie oraz ranczo Zielony Koń, wpływamy w długą, płytką i piękną rzeczkę Sobiepankę. Jest ona na tyle płytka, że przy niższych stanach wody trzeba holować kajak, brodząc korytem, często długimi odcinkami.
Po pokonaniu Sobiepanki wpływamy na jezioro Kujno (30 ha 1,5 km dł.). Na lewym (wschodnim ) brzegu mijamy wieś Grabowo. Z jeziora Kujno do jeziora Dłużec (123 ha, 5 km dł.) przepływamy rzeką Grabówką. Na lewym brzegu jeziora mijamy miejscowość Dłużec.
Szlak Krutyni prowadzi dalej poprzez krótką (0,5 km.) rzekę Chmielówkę na Jezioro Białe (374 ha, 5 km dł.). Na jego prawym brzegu ulokowana jest stanica PTTK w Bieńkach, gdzie możemy zaplanować nocleg w domku campingowym lub namiocie. Do dyspozycji są prysznice, sanitariaty i oczywiście wyżywienie.

Płyniemy w kierunku Stanicy wodnej w Babiętach

Płynąc dalej na południe, przed końcem jeziora, wpływamy w prawo w leśną rzeczkę Dąbrówkę (ok. 1,5 km dł.), którą dopływamy do malowniczego, rynnowego jeziora Gant (78 ha, 2,7 km dł.).
W południowej części jeziora szlak kajakowy prowadzi nas w rzekę zwaną Gancką Strugą, która po połączeniu się z rzeką Tejsówką, zmienia się w rzekę o nazwie Babięcka Struga.
Płynąc dalej, po około 3 km, dopływamy do położonej na prawym brzegu stanicy wodnej w Babiętach. Tu oczywiście możemy przenocować.

Z Babięt przez Zyzdrój do Spychowa

Po następnych 500 m, dopływamy do przenoski kajaków przy młynie wodnym (teraz elektrowni). Kajaki musimy przenieść przez drogę asfaltową.
Poniżej rzeka jest płytka, woda przezroczysta.
Po około 3 km nieprzerwanej uczty przyrodniczej, wpływamy na rynnowe jezioro Zyzdrój Wielki (200 ha i 4,2 km dł.). Płynąc na południe, po lewej stronie mijamy miejscowość Zyzdrój Wielki, a po prawej - Zyzdrojową Wolę.
W środkowej części jeziora omijamy zalesioną wyspę, za którą wpływamy w mniejsze jezioro - Zyzdrój Mały (51 ha dł.), zakończone najdłuższą (80 m) na szlaku przenoską kajaków przy śluzie wodnej. Po przeniesieniu kajaków płyniemy dalej rzeką Zyzdrój, w której końcowym biegu, po lewej stronie, ulokowana jest duża stanica wodna w Spychowie.

Pokonujemy odcinek Spychowo - Zgon

Z rzeki wpływamy na Jezioro Spychowskie (50 ha ) i zataczając szeroki łuk (płycizny), skręcamy w lewo i przepływając pod mostem drogowym, wpływamy w rzekę o nazwie Spychowska Struga (około 4 km dł.).
Mijamy zabudowania wsi Spychowo, ujście krótkiej rzeczki wypływającej z jeziora Kierwik i położone na prawym brzegu zabudowania wsi Koczek, aby nastęnie wpłynąć na jezioro Zdrużno (247 ha).
Po przepłynięciu kilkuset metrów, kierujemy kajak w prawo, w przesmyk między trzcinami i dopływamy do mostu drogowego, za którym zaczyna się wąskie, zalesione i malownicze jezioro Uplik (61 ha, 2,6 km dł).
Z jeziora Uplik przepływamy na Jezioro Mokre (przepływając pod kolejnym mostem drogowym).
Płynąc wzdłuż prawego brzegu, mijamy kilka pól namiotowych i stanicę wodną w Zgonie.

Przed nami Mokre i wreszcie Krutynia !

Jezioro Mokre jest największym (815 ha, 8 km dł. i 51 km gł.) akwenem na całym szlaku Krutyni. Płynąc w prawo, przepływamy przy wspomnianych już polach namiotowych, stanicy wodnej i zabudowaniach wsi Zgon.
Przed wypłynięciem na Jezioro Mokre sprawdzamy pogodę i w razie dużego wiatru, rezygnujemy z płynięcia, gdyż mocno rozkołysane fale mogą być co najmniej nieprzyjemne !
Płynąc na północ, po prawej stronie mijamy rezerwat przyrody Królewska Sosna. W środkowej części jeziora mijamy dwie duże wyspy, a za nimi, po prawej pole namiotowe i po lewej stanicę wodną w Cierzpiętach.
Warto zatrzymać się przy "Dębie nad Mokrem" i obejrzeć także przy okazji olbrzymią, ale uschniętą już niestety, 300 - letnią sosnę w rezerwacie Królewska Sosna. Koniecznie też trzeba sprawdzić przydatność do kąpieli licznych mijanych zatoczek i kąpieliska obok mola, przy polu namiotowym.
Po pokonaniu Mokrego, po krótkiej przenosce, wypływamy na malownicze śródleśne Jezioro Krutyńskie, będące jednocześnie granicą rezerwatu Krutynia. Rezerwat swym zasięgiem obejmuje Jezioro Krutyńskie oraz część wypływającej z niego rzeki Krutyni.
Jej początkowy odcinek (od Jeziora Krutyńskiego do wsi Krutyń), to prawdziwa perełka i premia za trudy na Mokrym. Nie warto się spieszyć! Często odkładamy wiosła, by podziwiać otoczenie. Podziwiając piękno otaczającej nas przyrody, pamiętajmy, by płynąć tak, aby jej nie szkodzić. Płyniemy wypłyconym odcinkiem z krystalicznie czystą wodą, co pozwala nam podziwiać pod kajakiem efekt wielkiego swoistego akwarium. Potęguje to wielki urok tej części Krutyni.
Utrudnieniem (albo swoistą atrakcją) mogą być leżące kłody drzew i pływające tu łodzie przewożące turystów.
Taka niewielka i bezpieczna głębokość, z małymi przerwami, towarzyszyć nam będzie aż do miejscowości Rosocha (ok. 9 km).
Po około 30-40 minutach spływu, mijamy ośrodki i zabudowania wsi Krutyń.

Jesteśmy we wsi Krutyń

KRUTYŃ - możemy zatrzymać się tu przynajmniej na kilka dni. Jest tu co robić. Do dyspozycji mamy stanicę PTTK (pierwsza po lewej), ośrodki, pensjonaty i kwatery.
"Koniarze" mają w zasięgu stadninę w Gałkowie, skąd mogą jeździć wierzchem lub bryczkami nad Jez. Mokre, a dla miłośników przyrody - pobudka o 3.30 i podziwianie wschodu słońca nad owianymi mgiełką, jeziorami z pływającymi wyspami w rezerwacie "Zakręt".
O 3:30 powinni wstawać również wędkarze (ale ich nie trzeba do tego namawiać), a w Krutyni naprawdę jest po co. Pozostali pewnie nie darują sobie rowerowej wycieczki po okolicznych rezerwatach przyrody, a wieczorem - porcji pysznej smażonej sielawy lub naleśników z jagodami, oferowanych w licznych krutyńskich restauracjach.
Można jeszcze zwiedzić Muzeum Przyrodnicze Mazurskiego Parku Krajobrazowego i zajrzeć do bocianiego schroniska, usytuowanych obok siedziby WODNIAKA. By uatrakcyjnić sobie zwiedzanie okolicznych rezerwatów, proponujemy wynajęcie rowerów w naszej wypożyczalni. Możemy przy okazji udzielić podpowiedzi przy wyborze trasy wycieczki.

Przenoska kajaków przy młynie wodnym w Zielonym Lasku - Ukta

Po następnej godzinie dopływamy do przenoski przy starym młynie wodnym w Zielonym Lasku. Tu przerwa w spływie, gdyż niestety musimy wysiąść z kajaka i przenieść go, bądź przewieźć (odpłatnie) na drugą stronę.
Można tu skorzystać z jednego, spośród wielu barów, rozlokowanych po całej trasie, przeznaczonych głównie dla kajakarzy. Są one bardzo przydatne.
Po około godzinie spływu od pokonania przenoski, dopływamy do Rosochy (tu również bar).
Od tego miejsca zaczyna się część łąkowa, ale na pewno nie pustynna. Głębokość rzeki zwiększa się. Drzewa powoli znikają, ustępując trzcinom, by w końcu pozbawić nas ochrony przed palącym słońcem.
Przed Wojnowem może nie trzeba, ale warto skręcić z Krutyni w jej prawy dopływ (Dusiankę) i przedostać się nim na jez. Duś. Wytrwali będą mogli w nagrodę podziwiać "z lądu i wody" Klasztor Sióstr Filiponek - staroobrzędowego odłamu prawosławia.
Zatrzymując się przy nowo wybudowanym moście w Wojnowie (w miejsce starego, drewnianego i.. ładnego), można przespacerować się do znajdującej się opodal małej drewnianej cerkwi.

UWAGA !
W trakcie budowy nowego mostu w Wojnowie, przebudowano dojazd do mostu w sposób eliminujący możliwość zatrzymania się w jego okolicy bez naruszenia przepisów o ruchu drogowym.
Przy moście ulokowano również plażę wiejską, na której obowiązuje zakaz odbierania kajaków.
W związku z tym informujemy, że odbiór kajaków przy moście w Wojnowie nie jest możliwy.
Wszystkich, którzy planują koniec spływu w tym miejscu informujemy, że następne miejsce, gdzie możemy odebrać kajaki bez naruszania przepisów, to Ukta, do której z tego miejsca płynie się około 15- 20 minut.

Kontynuując spływ, przepływamy pod mostem i płyniemy, wspomniane 20 minut, do następnego mostu, czyli do Ukty.
Kilkaset metrów dalej, po prawej stronie, mijamy stanicę wodną w Ukcie.

Zmiana charakteru rzeki - wpływamy w bagienny odcinek do Nowego Mostu

Od tego miejsca trasa spływu przebiegać będzie w granicach rezerwatu Krutynia Dolna im M.Wańkowicza.
Początkowo Krutynia otoczona jest drzewami, tworzącymi okap nad rzeką, a w nurcie spotykamy szereg powywracanych kłód. Zawsze jednak znajdziemy miejsce, w którym można je ominąć bez wychodzenia z kajaka. Później las zmienia się i nie tworzy już okapu, stanowiącego osłonę przed słońcem, a otoczenie staje się coraz bardziej bagienne.
Głębokość Krutyni na tym odcinku to już ok. 7 m , a mimo to roślinność wodna miejscami bardzo utrudnia spływ, tworząc istne dywany. Oganiając się czasem od natrętnych owadów, płyniemy zakolami silnie meandrującej wśród bagien, Krutyni co najmniej 2 godz., by w końcu ujrzeć most drogowy w Nowym Moście.
Poniżej mostu, po prawej stronie mijamy stanicę wodną w Nowym Moście. Można tu zrobić przerwę w spływie i zatrzymać się na posiłek, gdyż następne miejsce z "cywilizacją", to dopiero Iznota.

Płyniemy do Iznoty i dalej do Kamienia

Płyniemy dalej i wpływamy w granice rezerwatu Pierwos. Opuścimy go dopiero wypływając z jeziora Malinówko.
Rzeka jest już o wiele mniej kręta i płynie przez rozległe trzcinowiska aż do Jeziora Gardyńskiego. Tu kończy bieg właściwa rzeka Krutynia.
Trzymając się prawej strony i zataczając szeroki łuk po jeziorze (płycizny), dopływamy do kanałku prowadzącego do jeziora Malinówko.
Następnie kierujemy się w lewo i wpływamy na przypominające rzekę, jezioro Jerzewko, którym dopływamy do miejscowości Iznota. Odtąd płyniemy już Czarną Rzeką, aż do mostu w Iznocie.
Przepływamy pod mostem i po kilkuset metrach docieramy do Zatoki Iznockiej na jeziorze Bełdany (944 ha, 12,4 km dł.).
Trzymając się prawej strony, płyniemy w kierunku stanicy wodnej w Kamieniu.

Przed nami ostatni już etap spływu Krutynią z Kamienia do Rucianego - Nidy

Płynąc dalej, nadal trzymamy się prawej strony i uważając na ruch motorowodny, mijamy Wyspę Mysią i Zatokę Wygryńską, z miejscowością Wygryny. Po około 2 km dopływamy do śluzy wodnej w miejscowości Guzianka.
Śluzujemy się na położone wyżej o około 2 m, jezioro Guzianka Mała (42 ha). Tu trzymając się nadal prawej strony, płyniemy na jezioro Guzianka Wielka (72 ha) i docieramy do portu w Rucianem-Nidzie.

Kończymy spływ Krutynią w Rucianem lub w Stanicy PTTK w Nidzie

Spływ kajakowy zakończyć możemy w porcie lub położonej nad Jeziorem Nidzkim, stanicy wodnej. By do niej dopłynąć, przepływamy pod mostem drogowym na Jezioro Nidzkie i trzymając się tak, jak dotąd - prawej strony, mijamy ośrodki wczasowe i dopływamy do uchodzącej w prawo, rzeki Nidki. Na jej prawym brzegu, tuż przy ujściu, ulokowana jest stanica wodna w Nidzie. Lądujemy, przed mostem drogowym.

# data[].attributes.attachment_link.title
Krutynia- opis szlaku kajakowego, spływy kajakowe - Mazury

# data[].attributes.attachment_link.description
Spływ szlakiem Krutyni rozpoczynamy na wschodnim brzegu Jeziora Gielądzkiego lub położonej 5 km poniżej (na południe ), na północnym brzegu Jeziora Lampackiego, miejscowości Sorkwity - ze stanicy wodnej. Z Sorkwit płyniemy przez Jezioro Lampackie (278 ha, 1,8 km dł.) w kierunku jego wschodniego brzegu, dalej poprzez krótki przesmyk zwany Łapinóżką, na jezioro Lampasz (76 ha, 4 km dł.).

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
Boats and boating--Equipment and supplies

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kanał Augustowski to perełka Podlasia, którą warto odwiedzić nawet jeśli nie planujecie sunąć kajakiem po taflach rzek i jezior. Dzieło polskich inżynierów z XIX wieku jest uznawane za unikatowe na skale europejską. Kanał Augustowski ma 103,4 km długości, z czego znacząca większość, ponad 80% znajduje się na terenie naszego kraju, a pozostała cześć na Białorusi. Kanał Augustowski na swojej długości, dzięki licznym śluzom, pokonuje różnicę poziomów wód o wysokości ponad 54 metrów.

Dziś Kanał Augustowski jest jednym z najpiękniejszych szlaków kajakowych w Polsce, jednakże, jeśli nie przepadacie za taką formą aktywności, to mamy dla Was dobrą informację, ponieważ do większości ciekawych śluz można śmiało podjechać samochodem lub co dużo ciekawsze, wybrać się na rowerowy szlak! Bo co warte podkreślenia, około 50 km kanału biegnie przez szalenie pachnącą Puszczę Augustowską. Z braku czasu zdecydowaliśmy się na opcję samochodową, która pozwoliła nam również odwiedzić okoliczne wsie i zagajniki 🙂

Ps jeśli lubicie opowieści o kanałach to odsyłamy do Rejsu po Trawie Kanałem Elbląskim! Czyste Szaleństwo i Rewelacja!

Historia Kanału Augustowskiego

Dzieło powstało w czasie zaborów, gdy Prusy, podczas wojny handlowej z Rosją, rzucały kłody na handel z ziem polskich, choćby w postaci zaporowych ceł na spływ zboża Wisłą do Gdańska. Dlatego też powstał pomysł ominięcia łukiem pruskich terenów, od wschodu, bezpośrednio do portów litewskich. W ten sposób planowano połączyć dopływy Wisły - Narew i Biebrzę z Niemnem, a ten, poprzez planowany Kanał Widawski - z Bałtykiem. Zadanie nie należało do prostych, a wyzwania tego, pod naciskami, mimo braku doświadczenia w budowie kanałów, podjął się polski inżynier gen. Ignacy Prądzyński. W roku 1824, na zlecenie Cara Aleksandra I ruszyła budowa, która miała za zadanie uregulować różnicę poziomów wód rzek Netty i Czarnej Hańczy. I stąd też zapadła decyzja o budowie 18 śluz, 23 jazów regulujących wodę oraz ponad 40 km przekopów.

Charakterystyczne kamienno-ceglane śluzy do dziś urzekają. Na każdej wybudowanej śluzie została wmurowana kamienna tablica z datą i nazwiskiem kierownika budowy. Wybuch Powstania Listopadowego zatrzymał jednak inwestycję, którą ostatecznie zakończono w roku 1838. Jednakże rozwój kolei, wycofanie się Prus z ceł oraz fakt, że sami Rosjanie przerwali budowę Kanału Widawskiego sprawiło, że Kanał Augustowski nie miał szansy na spełnienie pokładanych w nim ekonomicznych nadziei. Przez pewien czas wykorzystywano go do spływu drewna, a dziś śluzy stanowią fantastyczną bramę do wodnej przygody oraz czarujący Pomnik Historii! Po polskiej stronie znajduje się 14 śluz, jedna pełni status śluzy granicznej, a trzy znajdują po stronie naszych białoruskich sąsiadów.

Kilka Słów Technicznych

Jak już wspomnieliśmy, Kanał Augustowski wymagał specjalnych rozwiązań inżynieryjnych. Dlatego też im większa była różnica poziomów wód pomiędzy zbiornikami, to śluzy okazywały się być dużo bardziej skomplikowane. Co prawda większość śluz Kanału Augustowskiego, bo aż 16, jest jednokomorowa. Jednak śluza Paniewo ma już dwie komory, a najbardziej zaawansowana okazałą się być śluza Niemnowo, gdzie różnica poziomów wód wynosi prawie 10 metrów. Dlatego tutaj zdecydowano pierwotnie na trzy komory, a w latach 2004-06 zmodyfikowano i wzbogacono o dodatkową, czwartą komorę. Przeważnie każdą śluzę budowano około 2 lat. Upadek zasadności ekonomicznej Kanału Augustowskiego miał też i pozytywne aspekty, ponieważ nie widziano sensu w jego modernizacji. Dzięki czemu możemy go podziwiać w niezmienionej krasie. Niestety, część śluz ucierpiało podczas działań wojennych, jednak wciąż połowa z nich posiada oryginalną, XIX-wieczną konstrukcję.

Dziś wodny szlak przecina ponadto 12 jezior. Są to jeziora: Mikaszówek, Mikaszewo, Krzywe, Paniewo, Orle, Gorczyckie, Staw Swoboda, Studzieniczne, Białe oraz Necko. Przy okazji, Kanał Augustowski stanowi część Europejskiego Szlaku Tematycznego Transportu i Komunikacji, a także część Szlaku Batorego. Królewski szlak wodny został wytyczony za panowania króla Stefana Batorego w XVI wieku, z bardzo podobnych pobudek, co Kanał Augustowski. Tutaj Wolne Miasto Gdańsk odmówiło posłuszeństwa królowi i zdecydowano się, że poprzez rzekę Nogat, port w Elblągu będzie oknem na świat dla polskich towarów. W kierunku wschodnim, szlak zaczynał się na Wiśle, prowadził przez Jezioro Zegrzyńskie, Kanał Augustowski, aż do rzeki Niemen. Tak jak i Kanał Augustowski, Szlak Batorego stracił na swojej ekonomicznej opłacalności wraz z rozwojem kolei. Dziś prowadzone są prace, aby odtworzyć i zrewitalizować Szlak Batorego już dla celów typowo rekreacyjno-turystycznych. Czyli z jednej strony połączyć Warszawę z Kanałem Augustowskim, a z drugiej z Zalewem Wiślanym.

Kanał Augustowski Mapa

Jeśli planujecie zwiedzać Kanał Augustowski podobnie jak my, samochodem, to proponujemy zacząć swoją przygodę najpierw w Muzeum Ziemi Augustowskiej w Domku Prądzyńskiego. Znajdziecie tutaj dział poświęcony Historii Kanału Augustowskiego i następnie przenieść się na plaże miejską w Augustowie. Tutejsza promenada jest przyjemnie sielankowa, ładnie utrzymana, dzięki czemu jest idealnym miejscem na drugie śniadanie. Jest widoczna na zdjęciu powyżej. Najciekawsze naszym zdaniem śluzy Kanału Augustowskiego to: Śluza Swoboda, Śluza Paniewo, graniczna Śluza Kurzyniec oraz już po stronie białoruskiej Śluza Niemnowo.

Lista Śluz na Kanale Augustowskim

1. Śluza Dębowo - Jest to pierwsza śluza na Kanele Augustowskim od stronu Biebrzy. Znajduje się na 0,35 km kanału, została zbudowana w latach 1826-1827, jest jednokomorowa, a wrota ma drewniane. Jest to jedyna zabytkowa śluza na południowym odcinku kanału.

2. Śluza Sosnowo - Znajduje się na 13,2 kilometrze kanału. Budowa śluzy wystartowała w roku 1835. Niestety podczas drugiej wojny światowej uległa całkowitemu zniszczeniu, a krótko po wojnie zdecydowano się, aby ją odbudować w nowej formie. Ma metalowe wrota.

3. Śluza Borki - To trzecia śluza, licząc od strony Biebrzy. Podobnie jak Śluza Sosnowo, została całkowicie zniszczona podczas działań wojennych. Dziś odbudowana znajduje się na 19,25 kilometrze kanału.

4. Śluza Białobrzegi - Znajduje się na 26,9 kilometrze kanału. Co ciekawe na początku lat 60-tych minionego stulecia, śluzę rozebrano i wybudowano na nowo 150 metrów dalej, po drugiej stronie drogi Augustów - Białystok. Podobno zdecydowano się na taki krok ze względów militarnych. Odbudowano ją z zastosowaniem oryginalnej sztuki.

Kanał Augustowski Śluza Paniewo

Kanał Augustowski Śluza Paniewo

5. Śluza Augustów - Jest to piąta śluza na Kanale Augustowskim, jeśli liczymy od strony Biebrzy. Znajduje się na terenie Augustowa, tuż przy drodze krajowej numer 8, na 32,5 kilometrze kanału. Została wysadzona przez Niemców podczas wojny. Nowa śluza już z metalowymi wrotami, wykorzystuje mechanizm otwierania wrót za pomocą korb, co wydłużyło czas śluzowania o 7 minut.

6. Śluza Przewięź - Zachowała się w niezmienionym stanie, znajduje się na 43,6 kilometrze kanału, pomiędzy jeziorami Studzienicznym i Białym Augustowskim. Budowana była w latach 1826-1827. Zachowała się w oryginalnym stanie.

7. Śluza Swoboda - Jest siódmą śluzą na Kanale Augustowskim. Ukryta głęboko w leśnej głuszy Puszczy Augustowskiej, prezentuje się nadzwyczaj okazale. Znajduje się na 47,4 kilometrze kanału, była budowana w latach 1826-1827. Naprawdę warto zadać sobie odrobinę trudu, aby zobaczyć ja z bliska. Nad samą śluzą przerzucono betonowy mostek.

8. Śluza Gorczyca - Znajduje się na 57 kilometrze kanału, we wsi o takiej samej nazwie, na Kanale Orlewo. Nad śluzą przebiega most, więc nie ma najmniejszego problemu z jej znalezieniem.

Śluza Gorczyca

Śluza Gorczyca

9. Śluza Paniewo - Jest to jedyna dwukomorowa śluza na Kanale Augustowskim po polskiej stronie. Takie rozwiązanie było podyktowane sporą różnicą wysokości pomiędzy jeziorem Paniewo i jeziorem Krzywym, która wynosi 6,65 metra. Czas śluzowania wynosi około XXX minut! Zlokalizowana jest na 60,9 km kanału. Z uwagi na dwie komory, jest też wyjątkowo długa, ponieważ 88-metrowa, to praktycznie dwukrotność innych śluz. W naszej opinii jest to druga śluza, do której wrócimy w ciemno 🙂

10. Śluza Perkuć - Jest to dziesiąta śluza na Kanale ulokowana na 63. Nieopodal znajduje się Rezerwat przyrody Perkuć.

11. Śluza Mikaszówka - To jedenasta śluzą na trasie. Wybudowano ją dość ekspresowo w roku 1828. Jest to śluza jednokomorowa, łącząca rzekę Mikaszówka z rozlewiskiem Sosnówek. Sama śluza niczym specjalnym się nie wyróżnia, ale warto tutaj podjechać, z uwagi na pobliski zabytkowy kościół Rzymskokatolicki pw. Św. Marii Magdaleny. Znajduje się na 69,1 kilometrze kanału.

12. Śluza Sosnówek - Ulokowana na 70,3 kilometrze trasy, powstała w roku 1828, dwunasta śluza na Kanale Augustowskim.

13. Śluza Tartak - Pierwotnie nie planowano budować tej śluzy. Jednak z uwagi na spiętrzenie okolicznych wód przez sąsiednie śluzy sprawiało, że okoliczne pola były częstokroć zalewane. Znajduje się na 74,4 kilometrze Kanału Augustowskiego.

Kanał Augustowski Śluza Mikaszówka

Nazwa Śluzy Różnica poziomów: Długość: Szerokość: Czas Budowy

14. Śluza Kudrynki - Jest to już czternasta śluza, którą wybudowano na 77,40 kilometrze trasy. Jednokomorowa śluza była nieczynna od zakończenia wojny aż do remontu, który zakończono w roku 2008.

15. Śluza Kurzyniec - Śluza graniczna, której nazwa pochodzi od dawnej wsi Kurzyniec, leżącej po drugiej stronie kanału, zniszczonej podczas wojny. W okresie wakacyjnym można tutaj przekroczyć granicę i choćby dalej popłynąć kajkiem. Nad śluzą znajduje się most zwodzony i całość po remoncie prezentuje się nadzwyczaj dobrze! Jest to 81,75 kilometr kanału.

16. Śluza Wołkuszek - pierwsza z trzech śluz po stronie białoruskiej. Jest to jednokomorowa śluza, którą wybudowano w roku 1829. W roku 2006 ukończono remont śluzy. Jest to już 85 kilometr kanału Augustowskiego.

17. Śluza Dąbrówka - Przedostatnia, siedemnasta śluza. Znajduje się na Białorusi, na 91,5 kilometrze. Odremontowana, dziś funkcjonuje jako obiekt żeglugowy.

18. Śluza Niemnowo - Jest ostatnią śluzą Kanału Augustowskiego. Może i ostatnią, ale za to o największej różnicy poziomów, która wynosi 9,80 metra. Dla porównania, średnia dla wszystkich pozostałych śluz to tylko 2,74 metra. Pierwotnie była trzykomorowa, jednak po remoncie w roku 2006, dodano czwartą komorę. Co ciekawe, pomimo takiej ilości komór, nie jest ona dłuższa od pozostałych śluz. Znajduje się na 101,2 kilometrze Kanału Augustowskiego.

Śluzy Kanału Augustowskiego w Formie Tabeli

Rejsy przez Kanał Augustowski

Oprócz kajaków, można oczywiście udać się w Rejs statkami Żeglugi Augustowskiej. Do wyboru macie kilka tras. Rejsy trasą Studzieniczna kosztują 50 pln i trwają niepełne 3h. Statki suną przez rzekę Netta, Jezioro Necko, Jezioro Białe, Śluzę w Przewięzi i wracają do Portu Augustów przez Jezioro Studzieniczne. Drugą opcją jest Rejs Doliną Rospudy. Jest on nieco krótszy, trwa 1h, kosztuje 35 pln, jednak nie przepływa żadną śluzą. Po więcej informacji odsyłamy na stronę Żeglugi Augustowskiej.

# data[].attributes.attachment_link.title
Kanał Augustowski - Mapa, Śluzy, Historia i Ciekawostki - Hasające Zające

# data[].attributes.attachment_link.description
Kanał Augustowski to perełka Podlasia, którą warto odwiedzić nawet jeśli nie planujecie sunąć kajakiem po taflach rzek i jezior. Dzieło polskich inżynierów z XIX wieku jest uznawane za unikatowe na skale europejską. Kanał Augustowski ma 103,4 km długości, z czego znacząca większość, ponad 80% znajduje się na terenie naszego kraju, a pozostała cześć na Białorusi.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Mało kto zna historię budowy tajnej kwatery Hitlera na terenie dzisiejszej Polski. To niezwykle ciekawy Wilczy Szaniec, skąd Führer miał kierować akcją wojsk Rzeszy na wschodzie. Radiesteci doszukują się w tym miejscu silnej ziemskiej energii. Z kwatery pozostały gruzy, ale i tak warto ją odwiedzić. Ten zabytek to prawdziwa gratka dla historyków.

Wilczy Szaniec - tajna kwatera Hitlera w Polsce

W latach 1941-44 w Wilczym Szańcu (Wolfsschanze) znajdowała się kwatera Hitlera. W lesie gierłoskim na podmokłym terenie na wschód od Gierłoża (niedaleko Kętrzyna) zbudowano kilkadziesiąt drewnianych baraków i żelbetowych, celowo dobrze ukrytych bunkrów. W kolejnych latach kwaterę rozbudowywano. Do budowy ogromnego kompleksu zaangażowano 20 tys. robotników. Podobne Führer miał w całej Europie, a podczas wojny z Polską kwatera znajdowała się też w pociągu.

Nie były to jedyne tajne kwatery w tej okolicy. W Mamerkach nad jeziorem Mamry zbudowano podobnie wielki, dobrze ukryty kompleks bunkrów. Mieszkało tam nawet 1500 osób dowodzących na froncie wschodnim.

Kwatera w Mamerkach. Zamach na Hitlera i Bursztynowa Komnata

Mimo ukrycia się w lesie, nazistom groziło zdemaskowanie i zamachy, dlatego podjęli wiele środków ostrożności. Wilczy Szaniec otoczyli zasiekami z drutu kolczastego i polem minowym, a dookoła znajdowało się kilka kwater pomocniczych. Np. Göring miał swoją w Puszczy Piskiej, Joachim von Ribbentrop w pałacu w Sztynorcie 21 km od Wilczego Szańca, w Pozezdrzu 27 km od Gierłoży została zbudowana kryjówka Himmlera, a placówka Abwehry znajdowała się w Mikołajkach.

Kwatery Himmlera i Göringa na Mazurach. Wiedziałeś o ich istnieniu?

Wilczy Szaniec zajmował 250 ha obszaru w pobliżu linii kolejowej Kętrzyn - Węgorzewo. Naziści łatwo mogli tam dotrzeć koleją, a także samolotem - zaplanowali na tym terenie lądowisko dla samolotów kurierskich. Każdego z wjazdów strzegli wartownicy, a dookoła znajdowały się też stanowiska obrony przeciwlotniczej. Nikt niepowołany nie był w stanie dostać się do środka. Jednocześnie pracowało tam nawet 2200 osób: oficerów, sekretarek, łączników, stenografów i tych odpowiedzialnych za bardziej przyziemne, niezwiązane z działaniami wojennymi czynności, np. gotowanie.

Zamach na życie Hitlera

Łącznie kwatera liczyła około 80 budynków i 100 baraków, był to prawdziwy ośrodek dowodzenia. Miał nawet centralne ogrzewanie, podłączenie do elektrowni (w razie problemów z prądem były też agregaty) i własne ujęcie wody. Niektóre stropy liczyły 8 metrów grubości. Drogi budowniczowie pokryli imitującą leśne poszycie siatką. Całość starali się zamaskować, m.in. sztucznymi drzewami.

20 lipca 1944 roku w Wilczym Szańcu miał miejsce nieudany zamach na życie Hitlera. Płk Claus von Stauffenberg, szef sztabu Armii Rezerwowej, często brał udział w spotkaniach z Führerem. Wcześniej kilkukrotnie próbował pozbawić go życia. Wtedy nie było jednak przy nim Himmlera i Göringa, których zabicie znacznie ułatwiłoby przejęcie władzy w Rzeszy.

Dopiero w Wilczym Szańcu Stauffenberg odważył się przemycić kilogramowy ładunek plastiku z zapalnikiem. Ustawił czas na 30 minut, a teczkę z bombą położył obok Hitlera. W zamachu zginęły cztery osoby, a Führer został jedynie lekko ranny. Zamachowiec został zdemaskowany, ponieważ opuszczał Wilczy Szaniec w pośpiechu.

Kwaterę długo rozbudowano, ale ostatecznie jej nie skończono. Niektóre budynki zostały zniszczone, ale mimo to wrażenie robi ogrom przedsięwzięcia, które przecież mało być jeszcze większe niż widzimy obecnie!

Wiadukty w Stańczykach - to tędy wożono kamienie

Kamienie na budowę Wilczego Szańca wieziono jednym z pięknych wiaduktów w Stańczykach, stojących w Puszczy Romnickiej. Arkadowe wiadukty były elementem trasy do Gierłoży, gdzie powstał Wilczy Szaniec. Kamienie na budowę wożono właśnie mostami w Stańczykach.

Czytaj więcej:

Wiadukty w Stańczykach - kolosalne łuki

Pod Wilczym Szańcem radiesteci dopatrują się linii silnego pola elektromagnetycznego. Na jej przedłużeniu stoi tajemnicza piramida w Rapie

Piramida w Rapie

W piramidzie w Rapie pochowano siedmioro członków rodziny von Fahrenheit. Po latach ciała znaleziono bez głów. Wierzono, że każdy kto wejdzie do piramidy, umrze potem w męczarniach, bo ma ona złe moce. Radiesteci zajmujący się promieniowaniem twierdzą, że piramida stoi na przecięciu trzech potężnych szlaków promieniowania geomagnetycznego, a podobno na jednej z tych linii znajduje się także Wilczy Szaniec.

Czytaj więcej:

Piramida w Rapie - dlaczego powstała?

Wilczy Szaniec - zdjęcia ze środka

Hitler sam wymyślił nazwę kwatery, odnosząc się do pseudonimu Wilk, którego niegdyś używał. Trzeba przyznać, że miał z tego zwierzęcia wiele.

Redaktor serwisu PolskaZachwyca.pl, która z pasją odkrywa i opisuje kolejne piękne miejsca w Polsce. Częściej wybiera plecak, hostel i eskapady w nieznane miejsca, niż walizkę, hotel i zorganizowane wycieczki. Wieloletnia dziennikarka prasowa. Jest saunamistrzem i startuje w zawodach saunowych. Odpręża się czytając książki, w wolnych chwilach biega. Uwielbia gry planszowe.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wilczy Szaniec - kwatera Hitlera w Polsce

# data[].attributes.attachment_link.description
Mało kto zna historię budowy tajnej kwatery Hitlera na terenie dzisiejszej Polski. To niezwykle ciekawy Wilczy Szaniec, skąd Führer miał kierować akcją wojsk Rzeszy na wschodzie. Radiesteci doszukują się w tym miejscu silnej ziemskiej energii. Z kwatery pozostały gruzy, ale i tak warto ją odwiedzić. Ten zabytek to prawdziwa gratka dla historyków.