# data[].attributes.headline
Τι είναι η παιδική κατάθλιψη;

# data[].attributes.subject
Τι είναι η παιδική κατάθλιψη;

# data[].attributes.body
Παρακάτω δίνεται ολοκληρωμένος ορισμός της κατάθλιψης στην παιδική ηλικία και παρουσιάζονται μερικές διαγνώσεις και συμπεριφορές που μας βοηθούν να την ανιχνεύσουμε

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Η κατάθλιψη στα παιδιά είναι μια κατάσταση που δημιουργεί σοβαρά προβλήματα. Επειδή είναι δυνατόν να χρονίσει, απαιτεί μεγάλη προσπάθεια από την πλευρά του παιδιού και των γονέων του για να την αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά. Είναι γνωστό ότι με την κατάθλιψη αυξάνει η επικινδυνότητα για απόπειρα αυτοκτονίας.

Επίσης, η κατάθλιψη στα παιδιά είναι μια κατάσταση που είναι δυνατόν να ξεφύγει τη διάγνωση. Τα παιδιά δεν μπορούν να εκφράσουν τα συναισθήματά τους και αντ' αυτού παρουσιάζουν συνεχώς σωματικά συμπτώματα, ευερεθιστότητα, απομόνωση, κ.α. Ως αποτέλεσμα, το καταθλιπτικό παιδί που υποφέρει πολύ, δεν αντιμετωπίζεται και απορρίπτεται ως ενοχλητικό, τεμπέλικο ή άτακτο. Οι ενήλικες δηλαδή δεν αναγνωρίζουν εύκολα τα συμπτώματα της κατάθλιψης και δεν δίνουν τη δέουσα σημασία στο παιδί. Μερικές φορές, το πρώτο σύμπτωμα για το οποίο οι ενήλικες πρέπει να ενεργήσουν είναι η απόπειρα αυτοκτονίας. Επομένως, έχει μεγάλη σημασία να γίνεται έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία της κατάθλιψης.

Επιδημιολογία
Έχει υπολογιστεί ότι το 2-4% των παιδιών πάσχουν από κατάθλιψη. Το ποσοστό αυτό αυξάνεται με την ηλικία και φτάνει περίπου στο 13% για τα παιδιά των 10 ετών και περίπου στο 20-30% για άτομα στην όψιμη εφηβική και μετεφηβική ηλικία. Επίσης, έχει υπολογιστεί ότι περίπου 1 στα 5 παιδιά και έφηβοι που παραπέμπονται σε παιδοψυχιατρικά τμήματα μπορεί να παρουσιάζουν καταθλιπτικά συμπτώματα.

Διάγνωση
Σύμφωνα με τα έγκυρα συστήματα ταξινόμησης, η διάγνωση της κατάθλιψης έχει ως βασικό κριτήριο την ύπαρξη μιας διαταραχής του συναισθήματος με τη μορφή της δυσφορικής διάθεσης. Παράλληλα με αυτό συνήθως υπάρχει η αίσθηση της απώλειας της ευχαρίστησης από τη ζωή (ανηδονία). Τα διαγνωστικά κριτήρια της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρείας (DSMIV), όταν έχουμε ένα μείζον καταθλιπτικό επεισόδιο, αναφέρουν και τα εξής χαρακτηριστικά:

* Διαταραχή της όρεξης
* Αϋπνία ή υπερυπνία
* Ψυχοκινητική ανησυχία
* Έλλειψη ενδιαφέροντος ή ευχαρίστησης από τις συνήθεις δραστηριότητες
* Συγκέντρωση και επαναλαμβανόμενες ιδέες.

Δεν είναι εύκολο να διαγνωστεί η κατάθλιψη στα παιδιά και στους εφήβους. Είναι απαραίτητο να γίνει συνέντευξη του παιδιού ή του εφήβου χωρίς την παρουσία του γονιού. Τα ίδια τα παιδιά μπορούν να δώσουν καλύτερη περιγραφή για το πώς αισθάνονται. Ο γονείς μπορούν να δώσουν πληροφορίες για διαταραχή στις συμπεριφορές, ενώ πολύ συχνά δεν γνωρίζουν πως αισθάνονται τα παιδιά τους και ακόμα αγνοούν αν τα παιδιά τους παρουσιάζουν ιδέες αυτοκτονίας.

Πληροφορίες από το σχολείο και τους δασκάλους
Χρησιμοποίηση διάφορων ερωτηματολογίων, στα οποία απαντούν τα ίδια τα παιδιά, όπως το CDI (ερωτηματολόγιο παιδικής κατάθλιψης).
Γνωστή ημιδομημένη συνέντευξη είναι το kiddie-sads, το οποίο στηρίζεται στο διαγνωστικό σύστημα DSMIV. Σημαντικό είναι να αναζητείται κατά τη συνέντευξη η ύπαρξη ιδεών αυτοκτονίας και η απώλεια βάρους, τα οποία είναι ενδεικτικά για σοβαρές ψυχοπαθολογικές διαταραχές.

Κλινική εικόνα
Προσχολική ηλικία
Τα βρέφη και τα μικρά παιδιά είναι δύσκολο να εκφράσουν τα συναισθήματά τους. Παρουσιάζουν, όμως, κάποια χαρακτηριστικά συμπτώματα που είναι ενδεικτικά για την κατάθλιψη.Αυτά είναι:
Κλάμα ,άρνηση για λήψη τροφής, διαταραγμένος ύπνος, επιβράδυνση της σωματικής τους ανάπτυξης χωρίς να υπάρχουν οργανικά ευρήματα, απομόνωση και κούνημα εμπρός-πίσω (zocking), υπάρχουν επίσης ενδείξεις ελαφράς νοητικής υστέρησης.

Λανθάνουσα ηλικία
Τα παιδιά μπορούν να εκφράσουν τα συναισθήματά τους. Στην ηλικία αυτή η κατάθλιψη μπορεί να εκφραστεί με τα εξής συμπτώματα:

* Σχολική αποτυχία με δυσκολία στη συγκέντρωση της προσοχής.
* Ευερεθιστότητα, δυσκολία στις κοινωνικές σχέσεις και αδυναμία να αντέξουν ακόμα και μικρές μετακινήσεις.
* Ψυχοσωματικά συμπτώματα είναι επίσης συχνά κοιλιακά άλγη, κεφαλαλγίες, εγκόπριση.

Στην ηλικία αυτή τα παιδιά έχουν τη δυνατότητα να εκφράσουν τα συναισθήματά τους, αλλά όχι ότι έχουν κατάθλιψη. Αναφέρουν ότι αισθάνονται πλήξη, ότι βαριούνται και ότι δεν έχουν ενδιαφέρον να κάνουν πράγματα.
Συνοσηρότητα της κατάθλιψης με άλλες ψυχιατρικές καταστάσεις\
Σε παιδιά με διάγνωση της κατάθλιψης μπορεί να παρουσιάζονται συμπτώματα που ανήκουν σε άλλες διαγνωστικές κατηγορίες.
Διαταραχές της διαγωγής

Αγχώδεις καταστάσεις
Μαθησιακές δυσκολίες
Άρνηση για σχολείο
Υπερκινητικότητα

Αιτιολογία της κατάθλιψης
Η αιτιολογία της κατάθλιψης σε παιδιά και εφήβους φαίνεται να είναι πολυπαραγοντική και συμπεριλαμβάνει γενετικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες.

Στην προσχολική ηλικία τα παιδιά μπορούν να εκφράσουν τα συναισθήματά τους, αλλά όχι την κατάθλιψη.
Τα παιδιά των καταθλιπτικών γονιών έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να παρουσιάσουν κατάθλιψη. Σε παιδιά με συγγενείς πρώτου βαθμού με κατάθλιψη παρατηρείται αύξηση της συχνότητας των καταθλιπτικών διαταραχών. Στις οικογένειες η αυξημένη συχνότητα της κατάθλιψης δεν οφείλεται μόνο σε βιολογικούς, αλλά και σε περιβαλλοντικούς παράγοντες. Η βιολογική υπόθεση υποστηρίζεται επίσης από το γεγονός ότι η κατάθλιψη στους ενήλικες αντιμετωπίζεται επιτυχώς με φαρμακευτική αγωγή. Μέχρι τώρα δεν υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις που να υποδεικνύουν ότι τα φάρμακα είναι αποτελεσματικά στις θεραπείες της κατάθλιψης της παιδικής ηλικίας.

# data[].attributes.attachment_link.title
Κατάθλιψη στην παιδική ηλικία | Ευρωκλινική Παίδων

# data[].attributes.attachment_link.description
Η κατάθλιψη στα παιδιά είναι μια κατάσταση που δημιουργεί σοβαρά προβλήματα. Επειδή είναι δυνατόν να χρονίσει, απαιτεί μεγάλη προσπάθεια από την πλευρά του παιδιού και των γονέων του για να την αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά. Είναι γνωστό ότι με την κατάθλιψη αυξάνει η επικινδυνότητα για απόπειρα αυτοκτονίας.

# data[].attributes.headline
Συμπτώματα παιδικής κατάθλιψης

# data[].attributes.subject
Συμπτώματα παιδικής κατάθλιψης

# data[].attributes.body
Στο παρακάτω άρθρο εμφανίζονται διεξοδικά τα συμπτώματα που μαρτυρούν την κατάθλιψη σε παιδική ηλικία

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Σύμφωνα με τους ειδικούς του Ινστιτούτου Ψυχικής Υγείας των ΗΠΑ, η κατάθλιψη στην παιδική ηλικία διαγιγνώσκεται δύσκολα, ενώ η έλλειψη αντιμετώπισης του προβλήματος είναι πιθανόν να έχει ανεπανόρθωτες συνέπειες για την ενήλικη ζωή.

Στοιχεία ελληνικών μελετών καταδεικνύουν την έκταση του προβλήματος, καθώς ένα στα δέκα ελληνόπουλα πάσχει από ψυχικές διαταραχές και κατάθλιψη.

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα της παιδικής και εφηβικής κατάθλιψης είναι πολλά και διαφέρουν ελαφρώς από εκείνα που παρουσιάζουν οι ενήλικοι:

- Το συναίσθημα της δυστυχίας και της μοναξιάς πρέπει να χτυπήσουν στους γονείς το καμπανάκι ότι το παιδί τους αντιμετωπίζει πρόβλημα.

- Το παιδί γίνεται πιο ευερέθιστο, νευρικό και κακόκεφο.

- Εμφανίζονται αλλαγές στην όρεξη, η οποία συνήθως μειώνεται.

- Διαταραχές ύπνου, όπως αϋπνίες ή υπερβολική ανάγκη για ύπνο, εφιάλτες, υπνοβασία.

- Το παιδί εμφανίζει μειωμένη ενεργητικότητα, μειωμένη διάθεση ενασχόλησης με τους φίλους ή με δραστηριότητες που παλαιότερα του άρεσαν.

- Χαμηλή αυτοεκτίμηση.

- Πτώση των σχολικών επιδόσεων ή ανάγκη για συνεχή επιβεβαίωση από τους γύρω του.

- Σωματικά συμπτώματα, όπως πονοκέφαλοι, διάρροιες, πόνοι στην κοιλιά.

- Ιδιαίτερα σημαντικό και ανησυχητικό είναι όταν το παιδί αρχίζει να μιλάει συχνά για θάνατο ή για αυτοκτονία.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα συμπτώματα πρέπει να έχουν διάρκεια. Δεν σημαίνει ότι αν το παιδί παρουσιάσει κάποιες αλλαγές στη συμπεριφορά του για κάποιες ημέρες πάσχει από κατάθλιψη, ιδιαίτερα αν η αλλαγή στη συμπεριφορά έχει επέλθει ύστερα από ένα σοβαρό και λυπηρό γεγονός, όπως ο θάνατος κάποιου αγαπημένου προσώπου.

Σε κάθε περίπτωση, όταν ο γονιός αντιληφθεί τέτοιες αλλαγές στο παιδί του δεν πρέπει να αδιαφορήσει αλλά να το παρακολουθήσει και, αν βλέπει ότι τα συμπτώματα συνεχίζονται, να απευθυνθεί στον ειδικό.
Διαβάστε επίσης: Η κατάθλιψη στην παιδική ηλικία αλλάζει την μετέπειτα εγκεφαλική λειτουργία

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ψυχικη υγεια

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
παιδικη και εφηβικη καταθλιψη

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
παιδικη καταθλιψη

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
παιδικη καταθλιψη συμπτωματα

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
παιδικη καταθλιψη σημαδια

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
εφηβικη καταθλιψη

# data[].attributes.attachment_link.title
Παιδική κατάθλιψη: Τα σημάδια που πρέπει να σας ενεργοποιήσουν

# data[].attributes.attachment_link.description
Η παιδική κατάθλιψη επηρεάζει ολοένα και μεγαλύτερο αριθμό παιδιών παγκοσμίως.

# data[].attributes.headline
Αίτια και τρόποι αντιμετώπισης κατάθλιψης 

# data[].attributes.subject
Αίτια και τρόποι αντιμετώπισης κατάθλιψης 

# data[].attributes.body
Παρουσιάζονται οι πιθανές αιτίες που προκαλούν την κατάθλιψη στα παιδιά,ενώ παράλληλα προτείνονται μέτρα δραστηριοποιήσης για την αντιμετώπισής της

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Σύμφωνα με στοιχεία πρόσφατης έρευνας του Γερμανικού Ιδρύματος για Παροχή Βοήθειας σε Άτομα με Κατάθλιψη, 3% έως 10% των παιδιών και εφήβων στη Γερμανία πάσχουν από κατάθλιψη.

Όπως εξηγεί ωστόσο ο παιδοψυχίατρος Μίχαελ Κελς στη DW, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι περιπτώσεις παιδικής και νεανικής κατάθλιψης αυξάνονται, απλώς σήμερα αυτά τα περιστατικά καταγράφονται και παρακολουθούνται ιατρικά καλύτερα.

"Υπάρχει επίσης μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση πάνω σε αυτό το θέμα. Αυτό έχει βοηθήσει πολλούς ασθενείς να μιλήσουν ανοιχτά για τα ψυχολογικά τους προβλήματα" σημειώνει ο Γερμανός ειδικός.

Η κατάθλιψη είναι μια ψυχική νόσος που πολλοί συνδέουν αυτόματα με την ενήλικη ζωή. Είναι όμως μια ασθένεια που συναντά κανείς και στα παιδιά και τους εφήβους. Όπως εξηγεί ο Μ. Κελς, οι λόγοι εμφάνισης της κατάθλιψης είναι πολύπλοκοι και διαφέρουν ανά άτομο.

Ειδικά στα παιδιά, τραυματικές εμπειρίες όπως η απώλεια ή ο χωρισμός των γονιών, μια βαριά ασθένεια σε κάποιο μέλος της οικογένειας, ο σχολικός εκφοβισμός, η άσκηση βίας αλλά ακόμη και μια συναισθηματικά φορτισμένη μετακόμιση μπορεί να επιδράσουν αρνητικά στον παιδικό ή εφηβικό ψυχισμό και να οδηγήσουν ακόμη και στην κατάθλιψη. Τα τραύματα που μπορεί να προκληθούν σε μια νεανική ψυχή ενδέχεται να μη μπορούν να ξεπεραστούν εύκολα μέσα στην οικογένεια και το σχολείο, οπότε στις περιπτώσεις αυτές είναι αναγκαία η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία από ειδικούς.

Ένας άλλος παράγοντας που μπορεί να επιτείνει την κατάθλιψη κατά πολλούς είναι η υπερβολική ενασχόληση με το διαδίκτυο και τα νέα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Στο διαδίκτυο επίσης μπορούν να εμφανιστούν περιστατικά εκφοβισμού ή παρενόχλησης παιδιών και εφήβων. Για τον Γερμανό ειδικό όλα αυτά αποτελούν σαφώς παράγοντες που μπορεί να ευνοήσουν την εμφάνιση κατάθλιψης, ωστόσο θα ήταν υπερβολικό να "στοχοποιηθούν" τα νέα μέσα συλλήβδην, μιας και σε πολλές περιπτώσεις βοηθούν τους νέους ακριβώς στο αντίθετο: στην επικοινωνία αλλά και την κοινωνικοποίησή τους.

Πώς μπορεί να θεραπευτεί η παιδική και νεανική κατάθλιψη;

Σημαντικό ρόλο σύμφωνα με τους ειδικούς στην έγκαιρη διάγνωση της παιδικής και εφηβικής κατάθλιψης παίζει το οικογενειακό περιβάλλον. Οι γονείς μπορούν να αντιληφθούν ότι το παιδί τους εμφανίζει τάσεις κατάθλιψης παρατηρώντας αλλαγές στη συμπεριφορά του, τάσεις αντικοινωνικής συμπεριφορές, απουσία χαράς και εμφάνιση λύπης. Συμπτώματα κατάθλιψης εμφανίζονται πιο συχνά στην εφηβεία, με πιο ακραία τα εξής: έντονες τάσεις απομόνωσης, τάσεις αυτοτραυματισμού ή ακόμη αυτοκτονίας.

Ο Μίχαελ Κελς υπογραμμίζει ότι πλέον η παιδοψυχιατρική έχει προχωρήσει πολύ και υπάρχουν πολλοί ειδικοί παιδοψυχίατροι και παιδοψυχοθεραπευτές αλλά και εξειδικευμένες κλινικές που ασχολούνται με την κατάθλιψη στις ευαίσθητες αυτές ηλικίες. "Σε αυτούς πρέπει να απευθυνθεί κανείς για να γίνει διάγνωση και να ακολουθηθεί η ενδεδειγμένη θεραπεία", εξηγεί ο ίδιος τονίζοντας ότι η κατάθλιψη μπορεί να εμφανιστεί με πολλές και διαφορετικές μορφές αλλά και διαβαθμίσεις.

Στις ήπιες μορφές κατάθλιψης συνιστά μια συμβουλευτική παρέμβαση ειδικού και παρακολούθηση του παιδιού ή εφήβου χωρίς φαρμακευτική αγωγή. Ο Μ. Κελς εκτιμά μάλιστα ότι φάρμακα συνιστάται να χορηγούνται μόνο σε περιπτώσεις νέων που εμφανίζουν μεσαίας κλίμακας και βαριά κατάθλιψη, κι αυτό αυστηρά και μόνο κατόπιν ειδικής ψυχιατρικής παρακολούθησης.

Πηγή: DW
Διαβάστε επίσης: Αυτισμός: Πώς συνδέεται με τον αυξημένο κίνδυνο κατάθλιψης Κατάθλιψη: Τα 10 θρεπτικά συστατικά που συμβάλλουν στην αντιμετώπισή της (pics) Η γυμναστική που συνιστούν οι επιστήμονες για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης Κατάθλιψη: Πώς εκδηλώνεται στους άνδρες

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ψυχικη υγεια

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
παιδικη καταθλιψη

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
νεανικη καταθλιψη

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
παιδικη καταθλιψη παραγοντεσ κινδυνου

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
νεανικη καταθλιψη παραγοντεσ κινδυνου

# data[].attributes.attachment_link.title
Παιδική & νεανική κατάθλιψη: Παράγοντες κινδύνου, συμπτώματα, αντιμετώπιση

# data[].attributes.attachment_link.description
Σύμφωνα με στοιχεία πρόσφατης έρευνας του Γερμανικού Ιδρύματος για Παροχή Βοήθειας σε Άτομα με Κατάθλιψη, 3% έως 10% των παιδιών και εφήβων στη Γερμανία πάσχουν από κατάθλιψη. Όπως εξηγεί ωστόσο ο παιδοψυχίατρος Μίχαελ Κελς στη DW, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι περιπτώσεις παιδικής και νεανικής κατάθλιψης αυξάνονται, απλώς σήμερα αυτά τα περιστατικά καταγράφονται και παρακολουθούνται ιατρικά καλύτερα.

# data[].attributes.headline
Στρες και κατάθλιψη

# data[].attributes.subject
Στρες και κατάθλιψη

# data[].attributes.body
Το άρθρο παρουσιάζει το στρες και την κατάθλιψη ως έννοιες αλληλένδετες

# data[].attributes.headline
Σχολικό περιβάλλον και κατάθλιψη

# data[].attributes.subject
Σχολικό περιβάλλον και κατάθλιψη

# data[].attributes.body
Παρουσιάζονται τρόποι αντιμετώπισης,ώστε οι δάσκαλοι να παρέχουν βοήθεια στου μαθητές τους με κατάθλιψη

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Παιδική κατάθλιψη και ο ρόλος του σχολείου

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Μια σοβαρή ασθένεια που μπορεί να παρουσιαστεί σε όλες τις ηλικίες
Μπορεί να επιφέρει μεγάλη αναστάτωση στη ζωή του παιδιού και της οικογένειάς του. Παρ' όλ' αυτά, περνά απαρατήρητη πολλές φορές, ίσως λόγω άγνοιας γονέων και εκπαιδευτικών να ερμηνεύσουν τη συμπεριφορά του παιδιού που υποφέρει
ΕΚΤΟΣ από γενετικούς παράγοντες, αναμφισβήτητα σημαντικό ρόλο διαδραματίζει η ψυχολογική κατάσταση των γονέων και ιδιαίτερα της μητέρας
Είναι πλέον ευρέως αποδεκτό στην επιστημονική κοινότητα ότι η κατάθλιψη είναι μια σοβαρή ασθένεια, η οποία μπορεί να παρουσιαστεί σε όλες τις ηλικίες και σε οποιαδήποτε περίοδο ανάπτυξης του ατόμου. Κατά συνέπεια, η παιδική ηλικία δεν θα μπορούσε, δυστυχώς, ν' αποτελέσει εξαίρεση. Η παιδική κατάθλιψη μπορεί να επιφέρει μεγάλη αναστάτωση στη ζωή του παιδιού και της οικογένειάς του. Παρ' όλ' αυτά, περνά απαρατήρητη πολλές φορές, ίσως λόγω άγνοιας γονέων και εκπαιδευτικών να ερμηνεύσουν τη συμπεριφορά του παιδιού που υποφέρει από κατάθλιψη.
Αιτίες και συμπτώματα
Διάφοροι λόγοι μπορούν να προκαλέσουν κατάθλιψη στα παιδιά. Πέρα από τους γενετικούς παράγοντες, αναμφισβήτητα σημαντικό ρόλο διαδραματίζει η ψυχολογική κατάσταση των γονέων και ιδιαίτερα της μητέρας.
Επιπλέον, στρεσογόνες καταστάσεις όπως βία στην οικογένεια, σεξουαλική παρενόχληση, παραμέληση, απώλεια ενός αγαπητού προσώπου, είναι πιθανές αιτίες για καταθλιπτική συμπεριφορά. Ακόμη, η κατάθλιψη στα παιδιά θα μπορούσε να προκληθεί λόγω σχολικής αποτυχίας, και δυσκολίας στην ομαλή αλληλεπίδραση με τους συμμαθητές.
Έχει παρατηρηθεί, ότι τα κορίτσια που υποφέρουν από κατάθλιψη, τείνουν να σιωπούν, να είναι απογοητευμένα και ν' απομονώνονται, με παντελή έλλειψη για οποιαδήποτε δραστηριότητα. Αντιθέτως, τα αγόρια έχουν την τάση να εκδηλώνουν επιθετική και διασπαστική συμπεριφορά και ν' απαιτούν την προσοχή των γονιών και των δασκάλων τους. Γενικότερα, όμως, τα βασικά συμπτώματα της παιδικής κατάθλιψης είναι η ευερεθιστότητα (έντονα ξεσπάσματα), ο θυμός, η δυσκολία στη συγκέντρωση και στη μνήμη και η αναποφασιστικότητα. Επίσης, οι αρνητικές σκέψεις ("είμαι χαζός, δεν μπορώ να κάνω τίποτα σωστά"), σκέψεις για τον θάνατο και ιδέες αυτοκτονίας.

Επιπρόσθετα, το παιδί αποσύρεται από κοινωνικές δραστηριότητες, νιώθει έντονα αρνητικά συναισθήματα όπως απελπισία, αναξιότητα, χαμηλή αυτοπεποίθηση και συνήθως μειώνονται οι σχολικές του επιδόσεις. Τέλος, μπορεί να παρουσιάσει διατροφικές διαταραχές (υπερφαγία ή έλλειψη όρεξης), διαταραχές ύπνου (έντονη υπνηλία ή αϋπνία), σωματικούς πόνους όπως πονοκέφαλο ή στομαχόπονο, οι οποίοι δεν μπορούν ν' αποδοθούν σε παθολογικά αίτια.
Αντιμετώπιση
Αναμφίβολα, το σχολείο πρέπει ν' αποτελεί έναν από τους παράγοντες οι οποίοι διευκολύνουν την πρόληψη, την αναγνώριση και την αντιμετώπιση της κατάθλιψης στα παιδιά. Σε συνεργασία με τους γονείς, ανεξάρτητους φορείς, σχολικούς ψυχολόγους και εκπαιδευτικούς, το σχολείο έχει τη δυνατότητα να παρέμβει αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση της παιδικής κατάθλιψης. Παρακάτω, παρατίθενται κάποιες τεχνικές προσέγγισης από τον εκπαιδευτικό, σε ένα παιδί το οποίο παρουσιάζει συμπτώματα κατάθλιψης:
· Χωρίς κριτική για τη συμπεριφορά του παιδιού, το ενθαρρύνουμε να εκφράσει τα συναισθήματά του ("έχω παρατηρήσει ότι δείχνεις λυπημένος/η εδώ και μερικές μέρες. Πες μου τι τρέχει").
· Αφήνουμε το παιδί να μιλήσει όσο θέλει χωρίς να το διακόπτουμε. Προσπαθούμε να μπούμε στη θέση του και να κατανοήσουμε τα συναισθήματά του.
· Αποφεύγουμε σχόλια όπως "έχεις ό,τι θες, γιατί είσαι έτσι;". Επίσης αποφεύγουμε να βγάλουμε διάγνωση ή να δώσουμε συμβουλές.
· Υποβάλλουμε ερωτήσεις με τη σειρά και δεχόμαστε ακόμα και τη σιωπή του παιδιού.
· Βοηθάμε το παιδί να κατανοήσει ότι υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι να ερμηνεύσει τα συναισθήματά του.
· Μοιραζόμαστε μαζί του τις εντυπώσεις μας για ένα βιβλίο ή μια ταινία ή ένα παιχνίδι για ν' αρχίσουμε διάλογο.
· Αναπτύσσουμε ένα σχέδιο δράσης: Τι θέλει να κάνει το παιδί; Πότε μπορούμε να ξαναμιλήσουμε; Σε τι μπορούμε να δεσμευτούμε εμείς;
· Επικοινωνία, υπομονή και αποδοχή των συναισθημάτων του παιδιού για την επίτευξη κλίματος εμπιστοσύνης.
· Τα σχόλια ενός παιδιού για την αυτοεικόνα του, τις σκέψεις του για θάνατο ή αυτοκτονία πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη.
· Προσπαθούμε να έχουμε πολύ καλή επικοινωνία και συνεργασία με τους γονείς του παιδιού, έτσι ώστε να έχουμε μια εικόνα για το τι συμβαίνει στο οικογενειακό περιβάλλον του.
· Χρησιμοποιούμε τεχνικές μάθησης οι οποίες θα δώσουν κίνητρο στο παιδί και θα του κεντρίσουν το ενδιαφέρον.
· Ενθαρρύνουμε το παιδί να λαμβάνει μέρος σε καλλιτεχνικές και αθλητικές δραστηριότητες.
· Αποφεύγουμε την κριτική και επαινούμε το παιδί όταν τα καταφέρνει.
Δυστυχώς, στη σημερινή κοινωνία η κατάθλιψη στα παιδιά δεν είναι ένα σπάνιο φαινόμενο. Αντίθετα, οι ρυθμοί της σύγχρονης ζωής μάλλον τείνουν να επιδεινώσουν το φαινόμενο αυτό. Εντούτοις, η παιδική κατάθλιψη μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά και να θεραπευτεί. Για να γίνει αυτό, καθίσταται επιτακτική η ανάγκη συνεργασίας γονέων, σχολείου και άλλων φορέων της πολιτείας (κέντρα ψυχικής υγείας, επίτροπος προστασίας των δικαιωμάτων του παιδιού κ.λπ.).
ΑΝΤΩΝΙΑ ΟΝΟΥΦΡΙΟΥ
Eκπαιδευτικός

# data[].attributes.attachment_link.title
Παιδική κατάθλιψη και ο ρόλος του σχολείου

# data[].attributes.attachment_link.description
Μια σοβαρή ασθένεια που μπορεί να παρουσιαστεί σε όλες τις ηλικίες Μπορεί να επιφέρει μεγάλη αναστάτωση στη ζωή του παιδιού και της οικογένειάς του.

# data[].attributes.headline
Κατάθλιψη και καραντίνα 

# data[].attributes.subject
Κατάθλιψη και καραντίνα 

# data[].attributes.body
Έρευνα απέδειξε ότι στην Ισπανία 1 στα 6 παιδιά εμφάνισε κατάθλιψη κατά την διάρκεια της καραντίνας καθώς και άλλα συμπώματα

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Σχεδόν ένα στα έξι παιδιά στην Ισπανία ένιωθε τακτικά θλίψη στη διάρκεια της καραντίνας λόγω του κορωνοϊού, με εκείνα από τις πιο φτωχές οικογένειες να εμφανίζουν μεγαλύτερα ποσοστά κατάθλιψης.

Η Ισπανία εφάρμοσε ένα από τα αυστηρότερα lockdowns στον κόσμο υποχρεώνοντας επί εβδομάδες τα παιδιά να μην βγαίνουν από τα σπίτια τους προκειμένου να περιορίσει την εξάπλωση της πανδημίας από την οποία έχουν ήδη χάσει τη ζωή τους σχεδόν 28.000 άνθρωποι. Τα ευρήματα της έρευνας έρχονται την ώρα που η κυβέρνηση αποφάσισε να παρατείνει την κατάσταση εκτάκτου ανάγκης.

Παιδιά φτωχότερων οικογενειών δυσκολεύονταν να κοιμηθούν

Η ΜΚΟ οργάνωση Save the Children ανακοίνωσε ότι η έρευνά της που διεξήχθη κατά τη διάρκεια του Απριλίου, έδειξε ότι το ενώ το lockdown για τον κορωνοϊό επέτρεψε σε πολλές οικογένειες να απολαμβάνουν περισσότερο χρόνο μαζί, το 17% των παιδιών βίωνε κατάθλιψη συχνά ή καθημερινά και οι νέες οικονομικές δυσκολίες διεύρυναν τις ανισότητες.

Στις φτωχότερες οικογένειες το 32,3% των παιδιών είχε δυσκολίες να αποκοιμηθεί, ενώ το 30,1% φοβόταν την COVID-19--σχεδόν ένα τρίτο περισσότερα σε σχέση με τα λιγότερο ευάλωτα νοικοκυριά.

Επίσης τα παιδιά των φτωχότερων οικογενειών έκλαιγαν περισσότερο, σύμφωνα με την δημοσκόπηση που βασίστηκε σε περισσότερες από 1.800 συνεντεύξεις με παιδιά και τις οικογένειές τους. Τις επιπτώσεις της καραντίνας και της διακοπής των μαθημάτων για τα παιδιά είχε σημειώσει με δηλώσεις του και ο Σωτήρης Τσιόδρας την Τρίτη, μιλώντας για το ενδεχόμενο επιστροφής των μαθητών του Δημοτικού στα σχολεία της χώρας.

Η Save the Children είπε ότι μια στις τέσσερις ευάλωτες οικογένειες βίωσε είτε απόλυση είτε μείωση του εισοδήματός της, μέσα στην καραντίνα του κορωνοϊού, γεγονός που προκαλούσε ένταση και αβεβαιότητα στα παιδιά. Σε κάποιες περιπτώσεις οικογένειες χρειάστηκε να μοιραστούν τη στέγη με ξένους για να ανταπεξέλθουν στις ανάγκες του ενοικίου.

Διπλό στρες η καραντίνα του κορωνοϊού για πιο ευάλωτες οικογένειες

"Η απομόνωση σε πολύ μικρά διαμερίσματα με ανθρώπους που δεν είναι συγγενείς σου συνιστά έναν κίνδυνο γιατί αυτές οι οικογένειες αντιμετωπίζουν διπλό στρες. Έχουν χάσει τις δουλειές τους επειδή δεν μπορούν να δουλέψουν και είναι απομονωμένοι σε πολύ μικρούς χώρους", δήλωσε στο Reuters ο Αντρές Κόντε, ο επικεφαλής του παραρτήματος Ισπανίας της οργάνωσης.

Η Save the Children κάλεσε τις αρχές να υποστηρίξουν τις φτωχές οικογένειες καλύπτοντας τις βασικές τους ανάγκες. Η Ισπανία είναι μια από τις ευρωπαϊκές χώρες που επλήγησαν περισσότερο από τον κορωνοϊό, με 27.888 νεκρούς από την έναρξης της πανδημίας.

Η ισπανική κυβέρνηση έχει επανειλημμένως δηλώσει ότι δεν θα αφήσει κανέναν αβοήθητο και σχεδιάζει την καταβολή ενός βασικού μηνιαίου χρηματικού βοηθήματος σε περίπου ένα εκατομμύριο από τα φτωχότερα νοικοκυριά, ως απάντηση στην οικονομική κρίση, εξαιτίας της πανδημίας του κορωνοϊού.

# data[].attributes.attachment_link.title
Κορωνοϊός -Ισπανία: 1 στα 6 παιδιά εμφάνισε κατάθλιψη μέσα στην καραντίνα | ΚΟΣΜΟΣ | iefimerida.gr

# data[].attributes.attachment_link.description
Σχεδόν ένα στα έξι παιδιά στην Ισπανία ένιωθε τακτικά θλίψη στη διάρκεια της καραντίνας λόγω του κορωνοϊού, με εκείνα από τις πιο φτωχές οικογένειες να εμφανίζουν μεγαλύτερα ποσοστά κατάθλιψης. | ΚΟΣΜΟΣ | iefimerida.gr | Κορωνοϊός, Ισπανία, καραντίνα, παιδιά, ψυχολογία, κατάθλιψη

# data[].attributes.headline
Κακοποίηση και κατάθλιψη

# data[].attributes.subject
Κακοποίηση και κατάθλιψη

# data[].attributes.body
Εξετάζονται οι έννοιες κατάθλιψη και παιδική κακοποίηση χωριστά και στην συνέχεια διαφαίνεται η σύνδεσή τους

# data[].attributes.headline
Αυτοκτονικές τάσεις

# data[].attributes.subject
Αυτοκτονικές τάσεις

# data[].attributes.body
Καθώς η κατάθλιψη ενδέχεται να οδηγήσει σε αυτοκτονικές προδιαθέσεις,εξετάζονται τα σημάδια που πρέπει να προσέξουμε ώστε να τις αναγνωρίσουμε

# data[].attributes.attachment_link.title
Αυτοκτονικότητα-Προειδοποιητικά σημάδια και παράγοντες κινδύνου

# data[].attributes.attachment_link.description
Προειδοποιητικά σημάδια και παράγοντες κινδύνου. Η πρόβλεψη της αυτοκτονικότητας είναι αναμφίβολα πολύτιμη καθώς δύναται να αποτρέψει πιθανές απόπειρες αυτοκτονίας και τις συνέπειες αυτών, τόσο για τον αποπειραθέντα (θάνατος ή σοβαρή σωματική βλάβη), όσο και για το περιβάλλον του (πένθος, ενοχές, στίγμα).

# data[].attributes.body
Η παρακάτω εικόνα δείχνει μερικά από τα συναισθήματα που νιώθει ένα παιδί με κατάθλιψη

# data[].attributes.headline
Προτάσεις ώστε τα παιδιά να βιώσουν μια ευχάριστη καραντίνα 

# data[].attributes.subject
Προτάσεις ώστε τα παιδιά να βιώσουν μια ευχάριστη καραντίνα 

# data[].attributes.body
Δίνονται προτάσεις ώστε οι γονείς να βοηθήσουν τα παιδιά τους να ανταπεξέλθουν στις αλλαγές λόγω της καραντίνας και να κρατήσουν μια ευχάριστη διάθεση

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Κατά τα τελευταία εικοσιτετράωρα οι κοινωνίες έχουν έρθει αντιμέτωπες με μια πρωτόγνωρη κρίση, που πλήττει καταρχάς την υγεία, αλλά διαχέεται ταχύτατα σε όλατα επίπεδα του κοινωνικού ιστού, στην εκπαίδευση, την εργασία, τον ελεύθερο χρόνο, τις ατομικές ελευθερίες και τις προσωπικές επιλογές. Οι οργανώσεις προάσπισης και προαγωγής της υγείας, με πρώτο τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, έχουν ήδη προβεί στην έκδοση οδηγιών προστασίας της ψυχικής υγείας για τον γενικό πληθυσμό.

Η παιδοψυχίατρος Νάντια Μαγκλάρα και η παιδοψυχίατρος, αναπληρώτρια καθηγήτρια ΕΚΠΑ Ελένη Λαζαράτου μας δίνουν μια σειρά από οδηγίες, ειδικά για τον πληθυσμό των παιδιών και των εφήβων αλλά και το γενικό πληθυσμό για να αντιμετωπίσουμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τις ημέρες της καραντίνας.
Τι κάνουμε; Διαβάστε αναλυτικά λοιπόν...
Προστατεύουμε τα παιδιά και τους εφήβους από την υπερβολική έκθεση σε ειδήσεις, εικόνες και πληροφορίες σχετικά με την πανδημία COVID-19. Συμβουλεύουμε κατάλληλα τους εφήβους μεγαλύτερης ηλικίας σχετικά με μια ελεγχόμενη έκθεση σε ένα ή δύο μέσα, την αξιοπιστία και ασφάλεια των οποίων θα έχουμε προηγουμένως συζητήσει μαζί. Αποφεύγουμε την απευθείας έκθεση στη ροή των ειδήσεων των παιδιών μικρότερης ηλικίας

Ωστόσο, ενημερώνουμε τα παιδιά και τους εφήβους με σύντονο για την ηλικία τους τρόπο σχετικά με τα πραγματικά γεγονότα. Η απόκρυψη της κρίσης και η προσπάθεια διατήρησής της ως "μυστικό" μεταξύ των ενηλίκων μπορεί να έχει σύνθετες επιπλοκές. Τα παιδιά αντιλαμβάνονται από την πρώτη στιγμή τις μεγάλες αλλαγές που επισυμβαίνουν στην καθημερινότητά τους και οι ενήλικες χρειάζεται να ερμηνεύσουν τα γεγονότα, ώστε να μην αφεθεί το έργο της ερμηνείας αποκλειστικά στον χώρο της φαντασίας των παιδιών. Χρειάζεται λοιπόν να εξηγηθούν σε απλή και κατανοητή γλώσσα σύνθετες έννοιες, αλλά κυρίως η αλληλουχία που οδηγεί στην αναγκαιότητα επιβολής μέτρων περιοριστικών της ελευθερίας τους.

Μεριμνούμε για την παροχή κατάλληλων και επαρκών ερεθισμάτων και ιδιαίτερα ενθαρρύνουμε συνεχώς και ενεργητικά το παιχνίδι. Διευκολύνουμε τα παιδιά να αναπτύξουν την δημιουργικότητά τους και να διαχειριστούν τον ελεύθερο χρόνο τους. Είναι σημαντική η αναζήτηση κάποιων δραστηριοτήτων με εκπαιδευτικό χαρακτήρα για τα παιδιά χωρίς όμως να προσπαθούμε να υποκαταστήσουμε το σχολικό πρόγραμμα.

Βοηθούμε τα παιδιά να βρουν αποτελεσματικούς τρόπους να εκφράσουν τα συναισθήματά τους, όπως το άγχος ή τον φόβο. Κάποιες φορές μπορεί το παιχνίδι ή η ζωγραφική να διευκολύνουν την διαδικασία αυτή. Τα παιδιά αισθάνονται ανακουφισμένα, όταν εκφράζουν και μοιράζονται τα συναισθήματά τους σε ένα ασφαλές και προστατευμένο περιβάλλον. Προσφέρουμε στα παιδιά μια προοπτική για το μέλλον, εξηγώντας τους ότι οι επιδημίες έχουν μια αρχή, μια μέση και ένα τέλος.

Επιδιώκουμε τη διαμόρφωση μιας νέας καθημερινής ρουτίνας για τα παιδιά, ιδιαίτερα για όσο διάστημα διαρκεί η αποχή από την οργανωμένη εκπαιδευτική διαδικασία του σχολείου. Για παράδειγμα η διατήρηση μιας σταθερής ώρας πρωινής έγερσης, μεσημεριανού γεύματος, ξεκούρασης, εκπαιδευτικής δραστηριότητας και νυχτερινής κατάκλισης βοηθά τα παιδιά να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες, που διαμορφώνονται.

Εξασφαλίζουμε για τα παιδιά μια ισορροπημένη διατροφή, καλή υγιεινή ύπνου και τουλάχιστον την ελάχιστη απαραίτητη φυσική δραστηριότητα, ανάλογα με την ηλικία τους. Συνιστάται η αποφυγή κατανάλωσης μεγάλων ποσοτήτων ζάχαρης και έτοιμου φαγητού από τα παιδιά, η εξασφάλιση απευθείας έκθεσής τους για κάποια ώρα στον ήλιο και η μέτρια έως έντονη φυσική άσκηση επί 60 λεπτά τρεις φορές την εβδομάδα, σύμφωνα με τις οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.

Προσπαθούμε να διατηρήσουμε το δίκτυο των κοινωνικών σχέσεων του παιδιού μέσω εναλλακτικών τρόπων επικοινωνίας που θα υποκαταστήσουν σε αυτή την φάση την διά ζώσης επαφή, για παράδειγμα μέσω τηλεφώνου, μέσων κοινωνικής δικτύωσης, τηλεδιασκέψεων κ.τ.λ.

Αναζητούμε ευκαιρίες να διηγηθούμε στα παιδιά θετικές και αισιόδοξες εικόνες από την κοινότητα, για παράδειγμα ατόμων που ανάρρωσαν ή βοήθησαν κάποιον που νόσησε. Εμφυσούμε στα παιδιά αισθήματα σεβασμού, ευγνωμοσύνης και εμπιστοσύνης στους επαγγελματίες υγείας, που φροντίζουν τους ασθενείς με COVID-19.

Εξασφαλίζουμε την παραμονή των παιδιών κοντά στην οικογένεια και τους γονείς τους, εφόσον αυτό κρίνεται ασφαλές. Αποφεύγουμε τον αποχωρισμό των παιδιών από τα πρωταρχικά πρόσωπα φροντίδας τους με κάθε τρόπο. Εάν παρόλα αυτά αυτό κριθεί απαραίτητο, εξασφαλίζουμε κατάλληλη παροχή φροντίδας για τα παιδιά, καθώς και τακτική επικοινωνία του παιδιού με του γονείς του, π.χ. τηλεφωνική επικοινωνία του παιδιού με τον γονέα δύο φορές ημερησίως κτλ.

Κατά την διάρκεια στρεσσογόνων περιόδων τα παιδιά συχνά προσκολλώνται εντονότερα στους γονείς και μπορεί να γίνονται περισσότερο απαιτητικά. Εάν τα παιδιά σας έχουν ανησυχίες, συζητώντας μαζί τους θα μετριαστεί το άγχος τους. Τα παιδιά παρατηρούν τις συμπεριφορές και τα συναισθήματα των ενηλίκων, ώστε να εξάγουν συμπεράσματα σχετικά με τρόπους διαχείρισης των δικών τους συναισθημάτων σε κρίσιμες περιόδους.

Σε περίπτωση που παρατηρήσουμε έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις ή δυσκολίες συμπεριφοράς απευθυνόμαστε καταρχάς τηλεφωνικά σε ειδικό ψυχικής υγείας παιδιών και εφήβων και εκθέτουμε τις ανησυχίες μας.

Για τα παιδιά με αναπτυξιακού τύπου δυσκολίες, που παρακολουθούν πρόγραμμα παρέμβασης, συστήνεται η επικοινωνία με τους θεραπευτές του παιδιού, ώστε να αναζητηθούν λύσεις συνέχισης της υποστήριξης τωνδυσκολιών του παιδιού είτε μέσω τηλεδιασκέψεων, είτε μέσω αποστολής κατάλληλου υλικού στους γονείς.

Προστατεύουμε την υγεία μας. Τα παιδιά χρειάζονται έναν κατά τον δυνατόν υγιή ενήλικα δίπλα τους. Ταυτόχρονα η φροντίδα του γονέα για την ατομική του υγεία θα λειτουργήσει και ως πρότυπο μίμησης για τα παιδιά για την προάσπιση της δικής τους υγείας.

# data[].attributes.attachment_link.title
Παιδιά και έφηβοι: Τι να προσέξουν οι γονείς τις μέρες της καραντίνας

# data[].attributes.attachment_link.description
Κατά τα τελευταία εικοσιτετράωρα οι κοινωνίες έχουν έρθει αντιμέτωπες με μια πρωτόγνωρη κρίση, που πλήττει καταρχάς την υγεία, αλλά διαχέεται ταχύτατα σε όλατα επίπεδα του κοινωνικού ιστού, στην εκπαίδευση, την εργασία, τον ελεύθερο χρόνο, τις ατομικές ελευθερίες και τις προσωπικές επιλογές.