# data[].attributes.headline
Paragraaf 2     Vroeger was Nederland een vrije markt economie. Een nachtwakersstaat= een staat waarin de overheid zich vooral beperkt tot het handhaven van de rechtsorde. In de loop van de tijd veranderde het doordat arbeiders weinig verdiende en 16 uur per dag werkte.  Er ontstond een idee van ingrijpen:• christenen wilden de zwakkeren betere verscherping bieden.• sociaaldemocraten streefden naar een sterkere rechtspositie van de arbeiders.• De liberalen waren voorstander van een vermindering van de criminaliteit, die een onvermijdelijk gevolg was van de grote armoede. In de tweede helft van de 19e eeuw kwamen er een aantal sociale wetten. Zoals de Armenwet, Kinderwetje van Van Houten, Veiligheidswet, Leerplicht en de Kinderbijslagwet. Je kon je vrijwillig verzekeren, de Ongevallenwet was wel verplicht. De duur en hoogte van de verzekeringen waren beperkt. 

# data[].attributes.subject
Paragraaf 2     Vroeger was Nederland een vrije markt economie. Een nachtwakersstaat= een staat waarin de overheid zich vooral beperkt tot het handhaven van de rechtsorde. In de loop van de tijd veranderde het doordat arbeiders weinig verdiende en 16 uur per dag werkte.  Er ontstond een idee van ingrijpen:• christenen wilden de zwakkeren betere verscherping bieden.• sociaaldemocraten streefden naar een sterkere rechtspositie van de arbeiders.• De liberalen waren voorstander van een vermindering van de criminaliteit, die een onvermijdelijk gevolg was van de grote armoede. In de tweede helft van de 19e eeuw kwamen er een aantal sociale wetten. Zoals de Armenwet, Kinderwetje van Van Houten, Veiligheidswet, Leerplicht en de Kinderbijslagwet. Je kon je vrijwillig verzekeren, de Ongevallenwet was wel verplicht. De duur en hoogte van de verzekeringen waren beperkt. 

# data[].attributes.body
Na WO2 vormden katholieken en sociaal democraten het kabinet.

SD wilde dat werknemers rechten kregen en meer inkomenszekerheid kregen. Katholieken wilden dat werknemers en werkgevers meer samen gingen werken. De positie van arbeiders werd verbeterd door sociale wetten als de AOW, de bijstandswet en de arbeidsomstandigheden wet. Liberale visie: vrijemarkteconomie, overheid terughoudende rol.

# data[].attributes.body
Verschil hobby en werk is het economisch nut.
Werken: morele plicht. Werk je niet dan ben je lui.
Maatschappelijk plicht: alleen als je werkt ben je een volwaardig lid van de samenvatting.
Bij baanverlies: laten omscholen, eenvoudig werk aanvaarden, desnoods voor een lager loon.
Arbeidsethos: de betekenis die arbeid voor ons heeft.
Arbeid is een sociaal grondrecht.
Werken is belangrijk bij het vervullen van de basisbehoeften van de mens
1. Lichamelijke behoeften
2. De behoefte aan veiligheid en zekerheid
3. De sociale behoeften, om er bij te horen
4. De behoefte aan erkenning en waardering
5. Zelfrealisatie.
Behoefte kunnen opgedeeld worden in materiële(inkomen) en immateriële(sociale contacten)  basisbehoeften.

# data[].attributes.body
Paragraaf 6 - Verzorgingsstaat onder druk.

•kritiek op omvang van verzorgingsstaat

erg duur

De vele voorzieningen en uitkeringen maken mensen passief

Mensen maken er misbruik van

•Uitkering kan leiden to blijvende afhankelijkheid en er wordt misbruik van gemaakt.

overheid probeert door bezuinigingen en controles het op te lossen

•maatregelen om werk te stimuleren zijn:

loonbelasting verlagen

Langer door werken (tot 75e)

Verhouding tussen generaties

–  doordat mensen langer leven treed vergrijzing op en is er sprake van ontgroening

–   Hierdoor loopt de verzorgingsstaat gevaar

Meer controle tegen misbruik van uitkeringen en voorzieningen:

-bsn

-controle inspectiediensten

-Strenge controle UVW WERKbedrijf

-Hoge boetes voor misbruik

De nieuwe maatregelen zijn nog niet genoeg. Door economische neergang, moet de verzorgingsstaat nog strenger zijn. De 2 belangen die hierbij gelden:

-De verschuiving van oude naar nieuwe risico’s

-De veranderde verhoudingen tussen generaties.

# data[].attributes.body
In Nederland is veel laaggeschoold werk verdwenen door de automatisering. Veel multinationals zijn ontstaan
vanuit concurrentieoverwegingen. Ook zijn er samenwerkingsverbanden onstaan bij organisaties als scholen en ziekenhuizen. Tegenwoordig hebben werkgevers en werknemers ook meer behoefte aan flexibele arbeidsrelaties (zzp'ers) omdat deze flexibel inzetbaar zijn, en een tijdelijk contract hebben. Deze werknemers kunnen dus ook niet ontslagen worden. Voorbeelden van banen zijn ontwerpers, metselaars en administratieve krachten.
Arbeidsmarkt = de plaats waar de vraag naar arbeidskrachten en het aanbod van arbeidskrachten elkaar ontmoeten.

Beroepsbevolking = alle personen die geheel of gedeeltelijk beschikbaar zijn voor werk.

Werkloosheid

Officieel werkloos als:

- tussen 15 en 65 jaar oud

- Niet werkt of minder dan 12 uur per week werkt

- Actief opzoek is naar een baan

- Ingeschreven staat als werkzoekende

Soorten werkloosheid

- frictiewerkloosheid

- Seizoenswerkloosheid

- Conjuncturele werkloosheid

- Structurele werkloosheid
Door wereldwijde handel en internationale kapitaalstromen word de economie wereldwijd steeds meer met elkaar verbonden dit heet globalisering van de arbeidsmarkt. Zo verandert ook de EU in een gemeenschappelijke arbeidsmarkt. Deze ontwikkeling heeft positieve en negatieve gevolgen want het kan zijn dat de komst van arbeidsmigranten kan leiden tot verdrinking van Nederlandse werknemers maar een gemeenschappelijke arbeidsmarkt zorg ook voor veel mogelijkheden voor investeringen of uitbreidingen. Als de arbeidsmarkt verandert kan dat de financiering van de verzorgingsstaat in gevaar brengen. Bijvoorbeeld als er minder banen komen en mensen minder sociale premies betalen.

# data[].attributes.body
In de tweede helft van de 19e eeuw kwamen er een aantal sociale wetten. Zoals de Armenwet, Kinderwetje van Van Houten, Veiligheidswet, Leerplicht en de Kinderbijslagwet. Je kon je vrijwillig verzekeren, de Ongevallenwet was wel verplicht. De duur en hoogte van de verzekeringen waren beperkt.

# data[].attributes.body
Verzorgingsstaat= de overheid bemoeit zich actief met de welvaart en welzijn van haar inwoners. Er zijn drie pijlers: goed onderwijs, goede gezondheidszorg en sociale zekerheid.
Nederland is sociale rechtsstaat. Burgers hebben sociale grondrechten. De hoofdrolspelers zijn burgers, overheid en wernemers en werkgevers organisaties

# data[].attributes.body
-twee doelen van de overheid op gebied van onderwijs = 1) iedereen de kans geven zijn of haar talenten te ontwikkelen, 2) zorgen voor voldoende hoogopgeleid personeel zodat de Nederlands economie goed kan concurreren met het buitenland en bedrijven niet aangewezen zijn op buitenlandse specialisten
-leerplicht = iedereen van 5 tot en met 16 heeft volledige leerplicht en tot en met je 18e gedeeltelijke leerplicht.
-je betaalt de zorgverzekering door een inkomensafhankelijke bijdrage via je loon en zorgpremies
-socialezekerheidsstelsel bestaat uit twee delen:
1) sociale verzekringen

2)soci
ale voorzieningen