# data[].attributes.body
Trong mấy ngày ở nhà tâm sự với con:
-Nỗi tủi hổ, đau đớn khiến ông không dám đi đâu, chỉ quanh quẩn ở nhà; lúc nào cũng nơm nớp, hễ thấy đám đông nào tụ tập nhắc đến hai từ Việt gian, cam nhông thì ông lại tự nhủ: "Thôi, lại chuyện ấy rồi."
=> Tác giả đã diễn tả rất cụ thể cái nỗi ám ảnh nặng nề biến thành sự sợ hãi , thường xuyên thay đổi tính cách của ông Hai
-Tuy nhiên, một tình huống truyện có thể phát triển đến cao trào:
Khi mụ chủ biết chuyện, muốn đuổi khéo gia đình ông đi, lúc này, ông rơi vào tình trạng tuyệt vọng, bế tắc hoàn toàn.
"Đi đâu bây giờ? Không ai muốn chứa chấp dân của cái làng Việt gian.
Ông thoáng có ý nghĩ "Hay là quay về làng"
Tuy nhiên, ông đã gạt bỏ ý nghĩ đấy "Về làm gì cái làng ấy nữa, chúng nó theo Tây cả rồi. Về làng tức là bỏ kháng chiến, bỏ cụ Hồ......
Nước mắt ông cứ giàn ra, về làng tức là chịu quay lại làm nô lệ cho bọn Tây.

Khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc, tình yêu làng quê và tinh thần yêu nước của ông Hai đã có một cuộc xung đột nội tâm gay gắt và ông Hai đã dứt khoát chọn lựa theo cách của ông "Làng thì yêu thật nhưng làng theo Tây mất rồi thì phải thù"
=> Tình yêu nước đã rộng lớn hơn và bao trùm lên tình cảm làng quê. Dù xác định vậy nhưng ông Hai không thể dứt bỏ tình cảm với làng quê vì thế mà càng đau xót, tủi hổ.

Ông Hai tâm sự với thằng cu Húc
Qua những lời tâm sự với đứa con nhỏ, thực chất là lời tự nhủ của mình, tự giãi bày nỗi lòng mình
-Húc kia ! Thầy hỏi con nhé, con là con ai?
-Là con thầy mấy lị con u.
-Thế nhà con ở đâu?
-Nhà ta ở làng Chợ Dầu.
=> Câu hỏi này, ông muốn đứa con trả lời "nhà ta ở làng Chợ Dầu". Điều này dường như ông muốn khắc cốt ghi tâm điều thiêng liêng vào trong nhận thức của đứa con nhỏ. Như vậy, lí trí đã giúp ông nhận ra cái sai của làng Chợ Dầu "Việt gian bán nước" nhưng về tình cảm, trong sâu thẳm đáy lòng, chúng ta vẫn cảm nhận được tình yêu làng da diết cháy bỏng
=> Đó chính là tấm lòng thủy chung với quê hương
Ở câu hỏi thứ 3
-Thế con ủng hộ ai?
-Ủng hộ Cụ Hồ Chí Minh muôn năm!
Sự ngây thơ của con trẻ khiến nước mắt của ông lão cứ giãn ra, chảy ròng ròng trên hai má. Giọng ông nhẹ lại "Ừ, đúng rồi, ủng hộ Cụ Hồ con nhỉ." Phải chăng trong tâm hồn người nông dân chất phác ấy, vẫn không chút nào nguôi ngoai nỗi nhớ quê hương, yêu quê hương và đau đớn khi nghe tin quê hương rời xa công việc chiến đấu chung với đất nước bấy giờ.
=> Lời nhắc lại của ông: :Ừ đúng rồi....nhỉ" vừa là lời ông nhắc con cũng là lời tự nhắc mình, tự giãi bày lòng mình, tự minh oan cho mình. Nó không chỉ giúp ông vơi đi những đau khổ, dằn vặt trong suốt mấy ngày qua mà còn khẳng định tình cảm sâu lắng với làng Chợ Dầu " cái lòng bố con ông như thế đấy, chết thì chết, có bao giờ dám đơn sai."
=> Tấm lòng thủy chung với kháng chiến, với cách mạng thật sâu đậm, bền vững, thiêng liêng.
Nghệ thuật: câu đối thoại ngắn gọn, giản dị, sâu sắc, đậm chất người quê kết hợp với nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật và đã giúp thể hiện nỗi lòng sâu lắng của nhân vật ông Hai. Đó là nỗi đau của một con người coi trọng danh dự của làng như chính bản thân mình

# data[].attributes.body
Suốt mấy ngày sau, tin làng Dầu theo Tây vẫn là nỗi ám ảnh không dứt ra đc
- Ông tủi hổ, lo sợ, ko dám bước chân ra khỏi nhà, luôn mang nặng nỗi mặc cảm, nặng nề, sợ hãi, giam mình trong gian nhà chật chội mà nghe ngóng
- Ông sợ mụ chủ nhà mà trước đây ông ghét. Tâm trạng ông u ám bế tắc khi mụ chủ nhà ngỏ ý muốn đuổi khéo ông đi "Đi đâu bây giờ"
- Một cuộc xung đột nội tâm đã diễn ra gay gắt: lựa chọn làng hay lựa chọn đi theo kháng chiến. Ông thoáng có ý nghĩ: "Hay là quay về làng", vừa nghĩ như vậy, lập tức ông lão phản đối ngay: "Về làng tức là bỏ kháng chiến, bỏ cụ Hồ", về làng tức là chịu quay lại làm nô lệ cho thằng Tây. Cuối cùng, ông đã đi đến 1 guyết định dứt khoát: "Làng thì yêu thật, nhưng làng theo Tây mất rồi thì phải thù", một sự lựa chọn chẳng dễ dàng gì. Một ng nông dân yêu làng, gắn bó với làng như máu thịt mà phải có quyết định dứt khoát vậy chứng tỏ ông Hai là 1 ng có tình yêu đất nước sâu sắc
- Đau khổ, tuyệt vọng, ông ko biết tâm sự cùng ai, ông trò chuyện với thằng con nhỏ để giãi bày lòng mình với làng quê, với kháng chiến, giãi bày tình yêu của mình với đất nước và lòng thủy chung với cách mạng, với cụ Hồ

# data[].attributes.body
- Sau khi về nhà, ông không dám đi đâu. Ông quanh quẩn ở nhà,nghe ngóng tình hình bên ngoài. “Một đám đông túm lại, ông cũng để ý, dăm bảy tiếng cười nói xa xa,ông cũng chột dạ. Lúc nào ông cũng nơm nớp tưởng như người ta đang để ý, người ta đang bàn tán đến “cái chuyện ấy”.

- Ông Hai rơi vào tình trạng bế tắc, tuyệt vọng  khi nghĩ tới tương lai. Ông không biết đi đâu, về làng thi không được, vì về làng lúc này là đồng nghĩa với theo Tây,phản bội kháng chiến. Ở lại thì không xong, vì mụ chủ nhà đã đánh tiếng xua đuổi.Còn đi thi biết đi đâu bởi ai người ta chưa chấp dân làng Chợ Dầu phản bội. Nếu như trước đây , tình yêu làng và tình yêu nước hòa quyện trong nhau thì lúc này, ông Hai buộc phải có sự lựa chọn. Cuối cùng, ông đã quyết định: “Làng thì yêu thật, nhưng làng theo Tây mất rồi thì phải thù”. Như vậy, tình yêu làng dẫu có thiết tha, mãnh liệt đến đâu cũng không thể mãnh liệt hơn tình yêu đất nước. Đó là biểu hiện vẻ đẹp trong tâm hồn của con người Việt Nam, khi cần họ sẵn sàng gạt bỏ tình cảm riêng tư để hướng tới tình cảm chung của cả cộng đồng.

- Để ông Hai vợi bớt nỗi đau đớn,dằn vặt trong lòng và yên tâm về quyết định của mình, tác giả đã cho nhân vật trò chuyện với đứa con út (thằng cu Húc), giúp ông bày tỏ tình yêu sâu nặng với làng Chợ Dầu (nhà ta ở làng Chợ Dầu),bày tỏ tấm lòng thủy chung son sắt với kháng chiến, với Cụ Hồ(chết thì chết có bao giờ dám đơn sai).

-> Đó là một cuộc trò chuyện đầy xúc động nhớ quê, yêu quê, nỗi đau đớn khi nghe tin quê hương theo giặc cứ chồng chéo đan xen trong lòng ông lão. Nhưng trong ông vẫn cháy lên một niềm tin tưởng sắt đá, tin tưởng vào Cụ Hồ, tin tưởng vào cuộc kháng chiến của dân tộc. Niềm tin ấy đã phần nào giúp ông có thêm nghị lực để vượt qua khó khăn này. Dường như ông Hai đang nói chuyện với chính mình, đang giãi bày với lòng mình và cũng như đang tự nhắc nhở: hãy luôn “Ủng hộ Cụ Hồ Chí Minh”.

# data[].attributes.body
* Suốt mấy ngày ở nhà:

- Nỗi tủi hổ đau đớn khiến ông:
+ Không dám đi đâu, chỉ quanh quẩn ở nhà
+ Lúc nào cũng nơm nớp, hễ thấy đám đông nào tụ tập, nhắc đến 2 từ "Việt gian, cam-nhông"; ông tự nhủ: "Thôi lại chuyện ấy rồi!"
=> Tác giả diễn tả cụ thể nỗi ám ảnh  nặng nề, biến thành sự sợ hãi thường xuyên, thay đổi tính cách trong ông Hai.
- Khi mụ chủ nhà biết chuyện, muốn đuổi khéo gia đình ông đi
-> Lúc này, ông Hai rơi vào tình trạng tuyệt vọng, bế tắc hoàn toàn:
"Biết đem nhau đi đâu bây giờ? Biết đâu người ta chứa bố con ông mà đi bây giờ?"
- Ông thoáng có suy nghĩ: "Hay là quay về làng?"
+ Tuy nhiên, ông đã ngay lập tức gạt bỏ suy nghĩ đấy: "Về làm gì cái làng đấy nữa. Chúng nó theo Tây cả rồi. Về làng tức là bỏ kháng chiến, bỏ Cụ Hồ...Nước mắt ông giàn ra. Về làng tức là chịu quay lại làm nô lệ cho thằng Tây."
=> Khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc, tình yêu làng quê và tinh thần yêu nước vủa ông Hai đã có một cuộc xung đột nội tâm gay gắt.
- Ông Hai đã dứt khoát chọn lựa theo cách của ông "Làng thì yêu thật nhưng làng theo Tây mất rồi thì phải thù"
=> Tình yêu nước đã rộng lớn hơn và bao trùm lên tình cảm của làng quê. Dù xác định như vậy, nhưng ông Hai không thể dứt bỏ tình cảm với làng quê
-> Ông càng đau xót, tủi hổ.

* Ông Hai tâm sự với thằng cu Húc:

- Những lời tâm sự với đứa con nhỏ của ông Hai thực chất là lời tự nhủ với mình, tự giãi bày nỗi lòng mình:
+ "Con là con ai?"- "Là con thầy mấy lị con u."
+ "Thế nhà con ở đâu?"_ câu hỏi này, ông muốn đứa con trả lời "Nhà ta ở làng Chợ Dầu"
=> Câu hỏi này dường như ông muốn khắc cốt ghi tâm điều thiêng liệng vào trong nhận thức của đứa con nhỏ
-> Như vậy, lí trí đã giúp ông nhận ra cái sai của làng Chợ Dầu "Việt gian bán nước" ~Nhưng về tình cảm trong sâu thẳm đáy lòng, ta cảm nhận được tình yêu làng da diết cháy bỏng của ông Hai, đó chính là tấm lòng thủy chung với quê hương.
+ Ở câu hỏi thứ ba: "Thế con ủng hộ ai?"
Đứa bé ngây thơ trả lời: "Ủng hộ Cụ Hồ Chí Minh muôn năm!"
-> Sự ngây thơ của con trẻ khiến nước mắt của ông lão giàn ra, chảy ròng ròng trên hai má; giọng ông như nghẹn lại "Ừ đúng rồi, ủng hộ Cụ Hồ con nhỉ."
=> Phải chăng, trong tâm hồn người nông dân chất phác ấy vẫn không lúc nào nguôi ngoai nỗi nhớ quê hương, yêu quê hương, ông vẫn luôn đau đớn khi nghe tin quê hương rời xa công việc chiến đấu chung với đất nước lúc bấy giờ.
- Lời nhắc lại của ông "Ừ đúng rồi, ủng hộ Cụ Hồ con nhỉ.":
+ vừa là lời ông nhắc con
+cũng là lời ông tự nhắc mình, tự giãi bày lòng mình, tự minh oan cho mình.
-> Nó không chỉ giúp ông vơi đi những đau khổ, dằn vặt trong suốt mấy ngày qua mà còn khẳng định tình cảm sâu nặng của ông với làng Chợ Dầu:
"Cái lòng bố con ông là như thế đấy, có bao giờ dám đơn sai. Chết thì chết có bao giờ dám đơn sai."
=> Tấm lòng thủy chung với kháng chiến thật sâu đậm, bền vững và thiêng liêng.

* Nghệ thuật:

- Sử dụng các câu đối thoại ngắn gọn, sâu sắc, đậm chất dân quê.
- Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật.
->Thể hiện nỗi lòng sâu kín của nhân vật ông Hai.
=> Đó là nỗi đau của người coi trong danh dự của làng như chính bản thân mình.

# data[].attributes.body
“Làng”

Thời gian ở nhà

- Khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc, “suốt ngày ông chỉ quanh quẩn ở trong cái gian nhà chật chội”.

=> Nỗi niềm tủi thẹn vì mang tiếng Việt gian bán nước. Sự sợ hãi bị coi thường, đuổi đi không có chỗ ở

- Sau những sợ hãi, tủi nhục, ông đã có suy nghĩ “Hay là quay về làng?...”. Suy nghĩ này của ông xuất phát từ tình cảm gắn bó với làng quê, nơi chôn rau cắt rốn của mình.

=> Tình yêu làng của ông Hai

- Nhưng sau đó, ông Hai đã gạt bỏ suy nghĩ ấy và dứt khoát đưa ra quyết định “Không thể được!”. Lúc này, tình yêu nước, niềm tin vào cách mạng trong ông đã lớn hơn, vượt qua tình yêu làng. Câu nói “Làng thì yêu thật, nhưng làng theo Tây mất rồi thì phải thù.” có vẻ mâu thuẫn giữa “yêu” và “thù” nhưng thực chất lại càng củng cố cho tình yêu làng sâu sắc của ông Hai.

=> Tình yêu làng, yêu nước trong ông Hai

Cuộc trò chuyện với thằng Húc

- Lúc ở nhà, ông Hai đã có cuộc trò chuyện với thằng con út – thằng Húc. Ông hỏi thằng Húc những câu hỏi về vấn đề cá nhân về cội nguồn, quê quán của nó đến những vấn đề của toàn dân tộc. Cuối cùng, câu nói “Ủng hộ Cụ Hồ Chí Minh muôn năm!” như lời khẳng định niềm tin vào cách mạng của hai bố con ông.

- Ông nói những lời này với thằng Húc “như để ngỏ lòng mình, như để mình lại minh oan cho mình nữa”. Hơn thế nữa, qua cuộc trò chuyện này, ông như muốn khẳng định lòng trung thành vào cách mạng của mình.

=> Tình yêu làng hòa quyện với tình yêu nước

# data[].attributes.body
*Suốt mấy ngày ở nhà với con:
-Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, nước mắt cứ thế trào ra: “Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư?”
-Ông căm giận lũ người theo giặc, phản bội làng nước, nắm chặt hai tay mà rít lên: “Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.”
-Nhưng ông lại “ngờ ngợ như lời mình không được đúng lắm”, niềm tin, nỗi ngờ giằng xé trong ông, thấy họ đều có tinh thần cả, họ đã quyết tâm ở lại “một sống một chết với giặc có đời nào lại cam tâm làm điều nhục nhã ấy!”
=>Bao nhiêu câu hỏi dồn về xoắn xuýt, bủa vây làm tâm trạng ông rối bời trong cơn đau đớn, hụt hẫng đến mê dại, dữ dằn và gay gắt.
-Mấy ngày tiếp theo ông không dám bước chân ra khỏi nhà, cũng chẳng dám đi đâu, chỉ nín thin thít để nơm nớp nghe những tin tức, những lời đồn về làng Chợ Dầu đến hoảng sợ và luôn luôn bị chột dạ, ám ảnh nặng nề bởi sự việc vừa xảy ra—>Tình cảnh này tức trực dằn vặt ông Hai trong tâm trạng và thái độ tủi hổ, giằng xé cồn cào, ngổn ngang, trằn trọc không ngủ, không muốn nói năng gì.
-Những ngày mâu thuẫn nội tâm trong con người ông Hai diễn ra một cách quyết liệt ngày càng dâng cao, giữa một bên là tình yêu làng, một bên là tình yêu nước, yêu cách mạng và kháng chiến. Ông tự nhủ: “Về làng bây giờ là bỏ kháng chiến, bỏ cụ Hồ… Làng thì yêu thật, nhưng làng theo Tây mất rồi thì phải thù”
*Cuộc trò chuyện giữa ông Hai và thằng cu Húc:
-Trong tâm trạng bị dồn nén, bế tắc ấy, ông Hai chỉ còn biết trút nỗi lòng mình và những lời thủ thỉ, tâm sự với những đứa con nhỏ.
-Ông lựa chọn cách nói chuyện với đứa con út, vì nó nhỏ tuổi, ngây thơ, dễ nói chuyện, dễ bày tỏ.
=>Đây là một đoạn đối thoại mà như độc thoại rất cảm động, bộc lộ tấm lòng gắn bó sâu sắc, bền chặt với quê hương, đất nước, với kháng chiến của ông Hai, nói với con mà thực chất ông đang tự nhủ với lòng mình, tự giãi bày, minh oan.
-Ông khẳng định với con: “Nhà ta ở làng chợ Dầu.”
=>Ông muốn con ghi nhớ chợ Dầu là quê hương, là gốc gác, không được phép quên.
-Ông lựa chọn: “Làng thì yêu thật, nhưng làng theo Tây thì phải thù.”
=>Tình yêu nước và nhiệt tình ủng hộ kháng chiến của ông Hai, lựa chọn ấy khiến ông vững vàng hơn và tin rằng đồng bào, cụ Hồ sẽ soi sét cho ông.

# data[].attributes.body
Hoàn cảnh:

- Tin làng chợ Dầu theo tây đã gia đình ông tới bước đường cùng, không trốn dung thân, bởi không ai chứa chấp người làng VG, nhưng về làng thì không được

- Trong lòng ông đang có xung đột gay gắt: tình yêu làng, tình yêu kháng chiến, yêu cụ Hồ, ông đã có một quyết định vô cùng khó khăn:  làng thì yêu thật nhưng làng theo Tây thì phải thù làng. Tuy vậy ông vẫn canh cánh nỗi lòng với làng quê

Cuộc trò chuyện giữa ông Hai với thằng cu Húc.

- Trong tâm trạng bi dồn nén bế tắc, ông Hai chỉ còn biết trút nỗi lòng mình vào những lời thủ thỉ, tâm sự với đứa con nhỏ. Ông lựa chọn cách nói chuyện với đứa con út, vì nó nhỏ tuổi, ngây thơ, dễ nói chuyện, dễ bày tỏ.

- Đây là một đoạn đối thoại mà như độc thoại rất cảm động, bộc lộ tấm lòng gắn bó sâu sắc, bền chặt vói quê hương, đất nước, với kháng chiến của ông Hai. Nói với con mà thực chất ông đang tự nhủ với lòng mình, tự giãi bày, tự minh oan.

- Ông khẳng định vói con: “nhà ta ở làng Chợ Dầu"

-> Ông muốn con ghi nhớ Chợ Dầu là quê hương, là gốc gác, không được phép quên. Đây cũng chính là tình cảm gắn bó máu thịt của ông Hai và của hàng triệu người Việt Nam.

- Ông lựa chọn: “Làng thì yêu thật, nhưng làng theo Tây thì phải thù”.

-> Tình yêu nước và nhiệt tình ủng hộ kháng chiến của ông Hai. Lựa chọn ấy khiến ông vững vàng hơn và tin rằng đồng bào, đồng chí sẽ hiểu cho ông, cụ Hồ sẽ soi xét cho ông.

# data[].attributes.body
1 Suốt mấy ngày ở nhà
+ Nỗi tủi hổ, đau đớn khiến ông không dám đi đâu, chỉ quanh quẩn ở nhà, lúc nào cũng nơm nớp, hễ thấy đám đông nào tụ tập nhắc đến 2 từ "Việt gian" , "cam nhông" thì ông lại tự nhủ : "Thôi lại chuyện ấy rồi."
=> Tác giả đã diễn tả rất cụ thể nỗi ám ảnh nặng nề biến thành sự sợ hãi thường xuyên, thay đổi trong tính cách ông Hai.
+Tuy nhiên 1 tình huống đã đẩy mạch truyện lên cao trào: Khi mụ chủ nhà biết chuyện, đuổi khéo gia đình ông đi, lúc này ông rơi vào tình trạng tuyệt vọng, bế tắc hoàn toàn "đi đâu bây giờ ?" Không ai muốn chứa chấp dân của làng Việt Gian, ông thoáng có ý nghĩ " Hay là quay về làng ?" Tuy nhiên ông đã gạt bỏ ý nghĩ ấy "Về làm gì cái làng ấy nữa, chúng nó theo Tây cả rồi, về làng tức là bỏ kháng chiến, bỏ cụ Hồ..." Nước mắt ông lão cứ dàn ra, về làng tức là chịu làm nô lệ cho bọn Tây.
=> Qua đây, khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc, tình yêu qyê hương và tinh thần yêu nước của ông Hai đã có một cuộc xung đột nội tâm gay gắt, ông Hai đã dứt khoát, chọn lựa theo tính cách của ông " Làng thì yêu thật, nhưng làng theo Tây mất rồi thì phải thù"
=> Tình yêu nước đã rộng lớn hơn và bao trùm lên tình cảm với làng quê, vì thế mà càng đau xót, tủi hổ.

2, Khi ông Hai tâm sự với thằng cu Húc
-Qua những lời tâm sự với đứa con nhỏ, thực chất là ông Hai đang tự nhủ, dãi bày nỗi lòng mình.
+ "Con là con ai?" -"là con thầy mới lị con u"
+"Thế  nhà con ở đâu"-"Nhà ta ở chợ làng Dầu".
=> Ông muốn đứa con trả lời câu hỏi này, giường như ông muốn khắc cốt ghi tâm, điều thiêng liêng vào trong nhận thức đứa con nhỏ. Như vậy lí trí đã giúp ông nhận ra cái sai của làng chợ Dầu : Việt gian bán nước nhưng tình cảm trong saai thẳm đáy lòng, chúng ta vẫn cảm nhận được tình yêu làng da diết, cháy bỏng, đó chính là tấm lòng thủy chung với quê hương
+ Ông hỏi " Thế con ủng hộ ai "- Đứa bé ngây thể trả lời " Ủng hộ cụ Hồ Chí Minh muôn năm ". Sự ngây thơ của con trẻ khiến nước mắt ông lão cứ dàn ra, chảy dòng dòng trên 2 má, giọng ông như nghẹn lại " Ừ đúng rồi, ủng hộ cụ Hồ con nhỉ" .Phải chăng trong tâm hồn người nông dân chất phác ấy vẫn không phút nào nguôi ngoai nỗi nhớ quê hương, yêu quê hương và đau đớn khi nghe tin quê hương rời xa công việc chiến đấu chung với đất nước bấy giờ. Lời nhắc của ông "Ừ đúng rồi, ủng hộ cụ Hồ con nhỉ " vừa là lời nhắc con nhưng cũng là lời tự nhắc mình, tự dãi bày lòng mình, tự minh oan cho mình. Nó không chỉ giúp ông vơi đi những nỗi đau khổ, dằn vặt trong suốt mấy ngày qua mà còn là lời khẳng định  cho tình cảm sâu nặng với làng chợ Dầu " Cái lòng bố con ông như thế đấy, có bao giờ dám đơn sai , chết thì chết chứ có bao giờ dám đơn sai"
=> Đó là tấm lòng thủy chung với kháng chiến thật sâu đậm, bền vững và thiêng liêng.

# data[].attributes.body
Làng
1. Suốt mấy ngày ở nhà:

- Nỗi tủi hổ đau đớn khiến ông:

+ Không dám đi đâu, chỉ quanh quẩn ở nhà

+ Lúc nào cũng nơm nớp, hễ thấy đám đông nào tụ tập, nhắc đến 2 từ "Việt gian, cam-nhông"; ông tự nhủ: "Thôi lại chuyện ấy rồi!"

=> Tác giả diễn tả cụ thể nỗi ám ảnh  nặng nề, biến thành sự sợ hãi thường xuyên, thay đổi tính cách trong ông Hai.

- Khi mụ chủ nhà biết chuyện, muốn đuổi khéo gia đình ông đi

-> Lúc này, ông Hai rơi vào tình trạng tuyệt vọng, bế tắc hoàn toàn:

"Biết đem nhau đi đâu bây giờ? Biết đâu người ta chứa bố con ông mà đi bây giờ?"

- Ông thoáng có suy nghĩ: "Hay là quay về làng?"

+ Tuy nhiên, ông đã ngay lập tức gạt bỏ suy nghĩ đấy: "Về làm gì cái làng đấy nữa. Chúng nó theo Tây cả rồi. Về làng tức là bỏ kháng chiến, bỏ Cụ Hồ...Nước mắt ông giàn ra. Về làng tức là chịu quay lại làm nô lệ cho thằng Tây."

=> Khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc, tình yêu làng quê và tinh thần yêu nước vủa ông Hai đã có một cuộc xung đột nội tâm gay gắt.

- Ông Hai đã dứt khoát chọn lựa theo cách của ông "Làng thì yêu thật nhưng làng theo Tây mất rồi thì phải thù"

=> Tình yêu nước đã rộng lớn hơn và bao trùm lên tình cảm của làng quê. Dù xác định như vậy, nhưng ông Hai không thể dứt bỏ tình cảm với làng quê

-> Ông càng đau xót, tủi hổ.

2. Ông Hai tâm sự với thằng cu Húc:

- Những lời tâm sự với đứa con nhỏ của ông Hai thực chất là lời tự nhủ với mình, tự giãi bày nỗi lòng mình:

+ "Con là con ai?"- "Là con thầy mấy lị con u."

+ "Thế nhà con ở đâu?"_ câu hỏi này, ông muốn đứa con trả lời "Nhà ta ở làng Chợ Dầu"

=> Câu hỏi này dường như ông muốn khắc cốt ghi tâm điều thiêng liệng vào trong nhận thức của đứa con nhỏ

-> Như vậy, lí trí đã giúp ông nhận ra cái sai của làng Chợ Dầu "Việt gian bán nước" ~Nhưng về tình cảm trong sâu thẳm đáy lòng, ta cảm nhận được tình yêu làng da diết cháy bỏng của ông Hai, đó chính là tấm lòng thủy chung với quê hương.

+ Ở câu hỏi thứ ba: "Thế con ủng hộ ai?"

Đứa bé ngây thơ trả lời: "Ủng hộ Cụ Hồ Chí Minh muôn năm!"

-> Sự ngây thơ của con trẻ khiến nước mắt của ông lão giàn ra, chảy ròng ròng trên hai má; giọng ông như nghẹn lại "Ừ đúng rồi, ủng hộ Cụ Hồ con nhỉ."

=> Phải chăng, trong tâm hồn người nông dân chất phác ấy vẫn không lúc nào nguôi ngoai nỗi nhớ quê hương, yêu quê hương, ông vẫn luôn đau đớn khi nghe tin quê hương rời xa công việc chiến đấu chung với đất nước lúc bấy giờ.

- Lời nhắc lại của ông "Ừ đúng rồi, ủng hộ Cụ Hồ con nhỉ.":

+ vừa là lời ông nhắc con

+cũng là lời ông tự nhắc mình, tự giãi bày lòng mình, tự minh oan cho mình.

-> Nó không chỉ giúp ông vơi đi những đau khổ, dằn vặt trong suốt mấy ngày qua mà còn khẳng định tình cảm sâu nặng của ông với làng Chợ Dầu:

"Cái lòng bố con ông là như thế đấy, có bao giờ dám đơn sai. Chết thì chết có bao giờ dám đơn sai."

=> Tấm lòng thủy chung với kháng chiến thật sâu đậm, bền vững và thiêng liêng.

3. Nghệ thuật:

- Sử dụng các câu đối thoại ngắn gọn, sâu sắc, đậm chất dân quê.

- Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật.

->Thể hiện nỗi lòng sâu kín của nhân vật ông Hai.

=> Đó là nỗi đau của người coi trong danh dự của làng như chính bản thân mình.