# data[].attributes.attachment_link.description
Check out this Presentation designed by Julia Matyja.

# data[].attributes.attachment_link.description
The version of the browser you are using is no longer supported. Please upgrade to a supported browser. Dismiss

# data[].attributes.attachment_link.title
Opisz ilustrację w 5 zdaniach - Google Jamboard

# data[].attributes.attachment_link.title
Iga, Nadia, lekcja mikołajkowa - Google Jamboard

# data[].attributes.attachment_link.description
The version of the browser you are using is no longer supported. Please upgrade to a supported browser. Dismiss

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przygotowała: Agnieszka Łazarek

START

JAK NAPISAĆ NIEZWYKŁE OPOWIADANIE?

definicja

część I

Opowiadanie - wypowiedź przedstawiająca wydarzenia, które rozwijają się w czasie i tworzą ciąg przyczynowo-skutkowy.

narrator i rodzaje narracji

Część II

Narratortrzecioosobowy

Może być obserwatorem, kimś, kto patrzy "z góry" na wydarzenie; wypowiada się wówczas pośrednio - w trzeciej osobie, np. poszedł, wziął, zrobił; jest to narracja trzecioosobowa.

narratorpierwszoosobowy

Może być jednym z bohaterów, świadkiem lub uczestnikiem zdarzeń, a wtedy należy do świata przedstawionego utworu i wypowiada się bezpośrednio; używa czasowników w pierwszej osobie, np. mówię, robiłam, poszliśmy; jest to narracja pierwszosobowa.

czas narracji

Naturalnym czasem narracji jest czas przeszły. Ale w niektórych miejscach możesz zmienić czas na teraźniejszy, np. opisując jakieś dramatyczne wydarzenie lub coś, co jeszcze się dzieje. Możesz też konsekwentnie stosować czas teraźniejszy, co sprawi, że twoja wypowiedź będzie żywsza i bardziej dynamiczna.

porządek przedstawiania zdarzeń

Część III

układlogiczny

układ odwrócony - retrospekcja

układ chronologiczny

Porządek ten polega na relacjonowaniu zdarzeń na zasadzie następstwa przyczynowo-skutkowego.

W tym wypadku chodzi o odtwarzanie zdarzeń z przeszłości, a nie o przestrzeganie następstwa w czasie. Wyobraź sobie, że twój dziadek wspomina swą przeszłość, cofając się do chwil, kiedy był małym chłopcem. To jest właśnie retrospekcja - wspomnienia, odtwarzanie wydarzeń z przeszłości bohatera.

Wydarzenia w opowiadaniu możesz przedstawić w sposób chronologiczny, czyli po kolei - poczynając od tych najstarszych (w stosunku do momentu opowiadania), aż po najnowsze. Jest to jeden z najczęściej stosowanych porządków.

BUDOWANIE WSTĘPU

część IV

PAMIĘTAJ O STOSOWANIU AKAPITÓW!Każda część opowiadania powinna rozpoczynać się od nowego akapitu, czyli od wcięcia rozpoczynającego linijkę tekstu w niewielkiej odległości od marginesu. Akapitem nazywamy też całość myślową zawartą między dwoma wcięciami tekstu. W ten sposób rozpoczynamy nową myśl..

Najlepiej, aby Twoje opowiadanie było opowieścią o jednym - najważniejszym zdarzeniu, chociaż możesz przedstawić w nim jeszcze inne, mniej istotne sprawy. Przygotuj wstęp, w którym określisz: czas zdarzenia, miejsce zdarzenia, bohaterów.

Wstęp wprowadza czytelnika w klimat wydarzeń, opisuje sytuację, przedstawia bohaterów:

Był to jeden z tych zimowych, mroźnych dni, za którymi przepadają dzieci. Bo właśnie wtedy można sobie pojeździć na sankach czy porzucać śnieżkami ...

Nigdy nie zapomnę tego niezwykłego spotkania, które odmieniło moje życie. Właśnie wtedy ujrzałem po raz pierwszy ...

Historia, którą wam opowiem, wydarzyła się ...

typy początków

Pewnego dnia, podczas lekcji ...

Dni poprzedzające to zdarzenie naprawdę były do siebie podobne, jak dwie krople wody. A tu taka niespodzianka!

"Małgosiu, przyjedź, bo jestem na dnie rozpaczy!" - tak zakończyłam list i włożyłąm go do koperty. Dobrze, że go wtedy wysłałam, bo przyjazd przyjaciółki zmienił mnie bardzo ...

W pewne deszczowe popołudnie ...

Nie uwierzysz, co wydarzyło się nam w ten lipcowy poranek!

Kiedy wieczorami kładę się spać, do głowy przychodzą mi różne dziewne historie. Jedna z nich opowiada o ...

Dawno temu na planecie B612 żył sobie ....

Moja niezwykła przygoda wydarzyła się ...

Nie znoszę poniedziałków, ponieważ wiem, że będę musiał aż pięć dni czekać na weekend. Ale w ten poniedziałek przydarzyło mi się coś niesamowitego ...

Przydatne słownictwo

rozwinięcie - łączenie z innymi formami

Część V

Na tym etapie relacjonujesz wydarzenia, do których wprowadziłeś czytelników we wstępie. Ważne, byś wzmocnił zainteresowanie odbiorcy, prowadząc go do punktu kulminacyjnego.

przeplatać tok akcji dialogami,

wplatać w treść monologi wewnętrzne bohaterów,

uzupełniać narrację elementami różnych innych form wypowiedzi: opisu postaci, charakterystyki, opisu krajobrazu, opisu przeżyć wewnętrznych, opisu sytuacji, opisu przedmiotu, kartki z pamiętnika, listu).

Tu powinieneś:

Opis wydarzenia powinien być dynamiczny. Opis sytuacji może zająć większość opowiadania. Ma tu miejsce przedstawienie wydarzenia - akcja, w której mają miejsce ruch i zmiany. Musi być w niej sporo czasowników, krótkich zdań, wykrzykników.

widzisz drzewa, liście, zwierzęta, rośliny,

słyszysz rozmowy i dźwięki, np. kumkanie żab nad stawem, pianie koguta rankiem,

chłoniesz różne zapachy, np. aromat świątecznego piernika, woń kwiatów bzu wiosną,

odczuwasz smaki, np. prztworów roionych na zimę,

dotykasz powierzchni, np. jesiennego liścia, kolców jeża

Opisy krajobrazu i postaci powinny być krótkie. Nie twórz rozbudowanych opisów, lecz wykorzystuj dwa lub trzy zdania, aby wpleść je w narrację jako elementy opisu krajobrazu czy postaci.Opisz to, co odczuwasz różnymi zmysłami:

Opisy

dialog

Część VI

KWESTIA I UZUPEŁNIENIE DIALOGOWE

Wprowadzanie dialogu

Kwestia - to wypowiedź bohatera, np. Idź tam!, Która godzina?Uzupełnienie dialogowe - służy do łączenia wypowiedzi postaci z narracją; jest to wypowiedź narratora, która zapowiada lub objaśnia przytoczenie, określając reakcje rozmówców lub czynności towarzyszące samej rozmowie.

Dialog składa się z różnych zdań, za pomocą których możesz:oznajmić, stwierdzić - budując zdanie oznajmujące,rozkazać coś, zażądać czegoś - budując zdanie rozkazujące,zapytać o coś - budując zdania pytające,okazać uczucia, emocje - budując zdania wykrzyknikowe.

Dialog to rozmowa dwóch albo więcej osób. Kiedy zostaje zapisany, wpleciony w tok opowiadania, służy ożywieniu akcji i jej wzbogaceniu, bohaterowie stają się bliżsi i można lepiej ich poznać. Narrator nie omawia przebiegu danej rozmowy, ale przywołuje ją w jej oryginalnym brzmieniu.

zasady zapisywania dialogu

Uzupełnienie dialogowe, które występuje po słowach bohatera, oddziel od samych słów myślnikiem. Wypowiedź też zacznij od myślnika, np.:

- Kiedy wzeszło słońce? - zapytał bohater.

Jeśli uzupełnienie dialogowe występuje przed słowami bohatera, wstaw po nim dwukropek, a samą wypowiedź rozpocznij od myślnika, np.:

Bohater zapytał:- Kiedy wzeszło słońce?

Jeżeli uzupełnienie dialogowe wplatasz w środek wypowiedzi bohatera, oddziel je dwoma myślnikami, a samą wypowiedź poprzedź myślnikiem, np.:

- Nauka konnej jazdy - mówił Jacek - wymaga czasu i zapału.Dalszą część wypowiedzi bohatera po uzupełnieniu dialogowym zapisujesz małą literą, nawet wtedy, gdy jest to nowa myśl, lecz tego samego rozmówcy.
WPROWADZANIE MONOLOGU WEWNĘTRZNEGO

Część VII

"Nie znoszę dyra!" - wrzasnąłem w duchu, podczas gdy na jego widok usta rozciągnęły mi się w przymilnym uśmiechu.

"Powinienem ją ratować! - myślałem rozpaczliwie na widok tonącej dziewczynki. - Może rzucić się do wody? Ale cóż mi z tego, skoro nie umiem pływać".

Przykłady:

Monolog wewnętrzny to wypowiedź, którą bohater kieruje do samego siebie. To zapis niewypowiedzianych myśli, marzeń, tego, co mamy w głowie. Ujmujemy go w cudzysłów!

wyrażanie uczuć w dialogu

Część VIII

Budując wypowiedzi, pamiętaj, że możesz mówić:

W dialogach i w narracyjnych fragmentach opowiadaniania powinieneś ujawniać:

reakcje bohaterów na różne wypowiedzi i wydarzenia,

przeżycia i uczucia różnych osób.

Tym razem możesz wyzwalać emocje w innych ludziach, np. budzić śmiech, lęk, odrazę, sympatię ... Uczynisz to za pomocą wyrażeń i zwrotów o charakterze emocjonalnym.
zakończenie opowiadania

Część IX

monologiem wewnętrznym: "Przyrzekam sobie, że nigdy już nie włożę na nogi nart" - pomyślał Jacek,

efektowną puentą: "Nie czyń drugiemu, co tobie niemiłe".

Zakończenie opowiadania powinno być zawsze oryginalne i ciekawe. Możesz zakończyć swoje wypracowanie na wiele sposobów, np.:

rady i uwagi dla zdających egzamin

część X

W swoim wypracowaniu musisz wykorzystać co najmniej 6 spośród 10 elementów twórczych: czas wydarzeń, miejsce zdarzeń, elementy opisu (np. bohatera, przedmiotu, krajobrazu, przeżyć), elementy charakterystyki postaci, zwroty akcji, punkt kulminacyjny, puenta, monolog bohatera, dialogi postaci, retrospekcja.

W swoim opowiadaniu umieścisz bohaterów lektury np. w nowej sytuacji, zmienisz bieg wydarzeń. Pamiętaj jednak, że musisz zachować realia charakterystyczne dla utworu - to oznacza, że np. nie możesz wyposażyć bohaterów w zachowania dla nich nietypowe lub w cechy, ktorych nie posiadają w książce.

Na egzaminie opowiadanie twórcze będzie zawsze związane z treścią lektury obowiązkowej wskazanej w poleceniu. To oznacza, że musisz wykazać się dobrą znajomością utworu.

Agnieszka Łazarek

Dziękuję!

# data[].attributes.attachment_link.description
Przygotowała: Agnieszka Łazarek START JAK NAPISAĆ NIEZWYKŁE OPOWIADANIE? definicja część I Opowiadanie - wypowiedź przedstawiająca wydarzenia, które rozwijają się w czasie i tworzą ciąg przyczynowo-skutkowy. narrator i rodzaje narracji Część II Narratortrzecioosobowy Może być obserwatorem, kimś, kto patrzy "z góry" na wydarzenie; wypowiada się wówczas pośrednio - w trzeciej osobie, np.

# data[].attributes.attachment_link.description
The version of the browser you are using is no longer supported. Please upgrade to a supported browser. Dismiss

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kiedy piszemy ś, ź, ń, ć, dź?

A kiedy zapisujemy si, ci, zi, ni, dzi?

zmiękczone przez i

miękkie przez dodanie kreseczki

Zapisujemy

Zapisujemy

Zapisujemy, gdy są po nich

Ni, si, ci, dzi możemy zapisywać na końcu wyrazu, ważny jest sens zdania!

Na polanie jest stado koni.

A teraz otwórz zeszyt do języka polskiego! Zapisujemy zasady do zapamiętania!

przed samogłoskami (a, ą, e, ę, u, ó, o, i, y)

# data[].attributes.attachment_link.description
Kiedy piszemy ś, ź, ń, ć, dź? A kiedy zapisujemy si, ci, zi, ni, dzi? zmiękczone przez i miękkie przez dodanie kreseczki Zapisujemy Zapisujemy Zapisujemy, gdy są po nich Ni, si, ci, dzi możemy zapisywać na końcu wyrazu, ważny jest sens zdania! Na polanie jest stado koni.

# data[].attributes.attachment_link.description
The version of the browser you are using is no longer supported. Please upgrade to a supported browser. Dismiss

# data[].attributes.attachment_link.title
Kopia ZAPROSZENIE, LATARNIK, Iga i Nadia - Google Jamboard

# data[].attributes.attachment_link.description
Kopia ZAPROSZENIE, LATARNIK, Iga i Nadia

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
latarnik

henryk sienkiewicz

Krzyżacy

Latarnik

Sachem

Janko Muzykant

Pan Wołodyjowski

Potop

Quo vadis

Ogniem i mieczem

W pustyni i w puszczy

obejrzyj

Biografia

1846-1916

henryk sienkiewicz

reż. Zygmunt Skonieczny

Latarnik(1977)

KLIKNIJ W OBRAZEK

Henryk Sienkiewicz w latach 1876-1877 podróżował po Stanach Zjednoczonych. Wyruszył razem z wielką polską aktorką Heleną Modrzejewską oraz z innymi przyjaciółmi do Kalifornii, gdzie próbowali wspólnie prowadzić farmę. W tamtych czasach podobna podróż była czymś niezwykłym. Wrażenia z blisko dwuletniej wyprawy zawarł w „Listach z podróży do Ameryki" oraz nowelach. Jedną z nich jest właśnie „Latarnik".O genezie, czyli okolicznościach powstania utworu, autor wspominał w przypisie do tekstu, podkreślając, że opowiedziana historia oparta jest na autentycznych zdarzeniach z życia polskiego emigranta o nazwisku Siellawa. Stracił on pracę latarnika, ponieważ zaczytał się w powieści Zygmunta Kaczkowskiego „Murdelio" i zapomniał zapalić latarnię morską.

geneza

TUŁACZKA sKAWIŃSKIEGO

język hiszpański

czytanie bieżącej prasy

sytuacja polityczna w Polsce

1830-1831

1833-1840

1848-1849

1861-1865

udział w wojnie scesyjnej w Stanach Zjednoczonychudział w Wiośnie Ludów, w powstaniu na Węgrzech i walkach we Francjiudział w Hiszpańskiej wojnie domowejudział w Powstaniu Listopadowym

- kopacz złota w Australii;- poszukiwacz diamentów w Afryce;- strzelec rządowy w Indiach Wschodnich;- farmer w Kalifornii;- handlarz z dzikimi pelmionami w Brazylii;- kowal w Helenie w Arkansas;- majtek na statku kursującym między Brazylią a Francją;- harpunnik na wielorybniku;- właściciel fabryki cygar w Hawanie

zainteresowania

Języki obce

język francuski

język angielski

Służba wojskowa

Zawodowe

Doświadczenie

wiek: około 70 latstan cywilny: kawaleradres zamieszkania: latarnia w Aspinwall, niedaleko Panamynarodowość: Polak

Skawiński

Jestem jak statek...

uczciwy, sprawiedliwy, otwarty, honorowy, mający poczucie godności, prawy

odważny, dzielny, mężny, nieustraszony, śmiały, podejmujący wyzwania

niezłomny, cierpliwy, niestrudzony, pracowity, wytrwale walczący z przeciwnościami losu

ufny, pełen nadziei, przekonany, że uda mu się osiągnąć cel

Cechy Skawińskiego

Dlaczego Skawińki zatrudnił się jako latarnik?

latarnia

morze

pobyt w latarni

Dwie przestrzenie:

Na wyspie szcześliwej....

letargodrętwienie

izolacjaalienacja

zobojętnienieapatia

przywiązanieoddanie

akceptacjaafirmacja

uspokojeniezadowolenie

fascynacjazachwyt

Zaczęły płynąć godziny, dnie i tygodnie...

skąd wiadomo, że chodzi o utwór Mickiewicza?

"Jak bohater wszedł w posiadanie "Pana Tadeusza"?

przebudzenie skawińskiego...

Ojczyznaw książce zamknęta

Bo tęsknię po Tobie...

opis przeżyć

Na nowe zaś drogi życia miał także na piersiach swoją nową książkę, którą od czasu do czasu przyciskał ręką, jakby w obawie, by mu i ona nie zginęła"

Zwolnienie z pracy zburzyło spokój bohatera, wyrwało go z letargu, zmusiło do działania. Jego wędrówka nabrała teraz jednak innego charakteru. Skawiński odzyskał nadzieję. Uczucia, które w sobie odkrył, przywróciły go do życia, nadały sens jego dalszej podróży.

tragiczny finał

jego działania są daremne, bo ciąży nad nim zły los, fatum

został zbyt surowo ukarany

nie może podjąć właściwej decyzji, bo każdy wybór prowadzi do klęsk

bohater tragiczny

NARRATOR

Nowela - krótki, jedno-wątkowy i zwięzły utwór epicki o wyraziście zaryso-wanej kompozycji

nowela

# data[].attributes.attachment_link.description
latarnik henryk sienkiewicz Krzyżacy Latarnik Sachem Janko Muzykant Pan Wołodyjowski Potop Quo vadis Ogniem i mieczem W pustyni i w puszczy obejrzyj Biografia 1846-1916 henryk sienkiewicz reż. Zygmunt Skonieczny Latarnik(1977) KLIKNIJ W OBRAZEK Henryk Sienkiewicz w latach 1876-1877 podróżował po Stanach Zjednoczonych.

# data[].attributes.attachment_link.description
The version of the browser you are using is no longer supported. Please upgrade to a supported browser. Dismiss

# data[].attributes.attachment_link.description
The version of the browser you are using is no longer supported. Please upgrade to a supported browser. Dismiss

# data[].attributes.attachment_link.title
Tłusty Czwartek - gramatyczna uczta :) - Google Jamboard

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about TROPIMY Ą I Ę ✌️ - Presentation

# data[].attributes.headline
Synonimy, antonimy i wyrazy przeciwstawne

# data[].attributes.subject
Synonimy, antonimy i wyrazy przeciwstawne

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
T:Wyrazy bliskoznaczne, pokrewne i przeciwstawne

Odszukaj trzech literek "A" i kliknij na nie, a pojawią się definicje, które są częścią lekcji

Link:

Dobra, skoro już przeczytałeś/przeczytałaś, zrób sobie krótki quiz/test na temat tego co się przed chwilą się dowiedziałeś/dowiedziałaś.

Oto one:

Powodzenia

Na koniec jak zawsze podaję linki do dwółch testów.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wyrazy bliskoznaczne, pokrewne i przeciwstawne

# data[].attributes.attachment_link.description
T:Wyrazy bliskoznaczne, pokrewne i przeciwstawne Odszukaj trzech literek "A" i kliknij na nie, a pojawią się definicje, które są częścią lekcji Link: Dobra, skoro już przeczytałeś/przeczytałaś, zrób sobie krótki quiz/test na temat tego co się przed chwilą się dowiedziałeś/dowiedziałaś. Oto one: Powodzenia Na koniec jak zawsze podaję linki do dwółch testów.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Poetycka legenda Adam Mickiewicz "Śmierć Pułkownika"

1.Chatka w leśnej głuszy.2.Oddział piechoty i warta przy drzwiach.3. Zgromadzenie ludzi ze wsi.4. Płacz wielu ludzi na wieść, kto umiera.5. Prośba o osiodłanie konia i przyprowadzenie go do izby.6. Prośba pmundur i ekwipunek.7. Przybycie księdza z ostatnim namaszczeniem.8. Płacz i modlitwa żołnierzy.9. Bicie dzwonów w kaplicy. 10. Oddalenie się żołnierzy na wieść o zbliżających się Moskalach.11. Odwiedzanie zwłok żołnierza - kobiety.

Czytaj wiersz strofami i spróbuj wyobrazić sobie przedstawione sytuacje.

Obrazy poetyckie

Jakie wartości były ważne dla bohaterki wiersza? Uzasadnij swoją odpowiedź.

Cechy świętego

Cechy żołnierza

Wypisz z wiersza określenia charakterystyczne dla bohatera.

Adam Mickiewicz buduje poetycką legendę, używając licznych środków stylistycznych, dzięki którym stworzył obraz niezwykłej kobiety. Czy potrafisz nazwać te środki?

Poetycki obraz bohaterki

Stary żołnierz, - on chce, jak Czarniecki, umierając, swe żegnać rynsztunki

Ach, to była ǳiewica, To Litwinka, ǳiewica-bohater, Wóǳ Powstańców - Emilĳa Plater

Jakie piękne ǳiewicze ma lica? Jaką pierś?

wszedł ksiąǳ z Panem Bogiem;

kazał przynieść swój mundur strzelecki,Swój kordelas i pas i ładunki; W ręku krzyż, w głowach siodło i burka, A u boku kordelas, dwururka.

Wóǳ to był wielkiej mocy i sławy; lud prosty; mundur strzelecki; starzy Kościuszki żołnierze; zwłoki rycerza; na pastuszym tapczanie; piękne ǳiewicze lica

Środki stylistyczne w utworze

Budowa

Czas i miejsce

Omówienie

Omówienie

Geneza

Podsumowanie

Z życia dawnej wojowniczki

1, Zapoznaj się z informacjami na temat Emilii Plater , wykorzystując źródła podane na poprzedniej stronie.2. stwórz profil Emilii Plater na facebooku.3. Instrukcja na następnej stronie.

Zadanie

Profil powinien zawierać następujące elementy:- informacje o postaci {data i miejsce urodzenia, rodzina, zainteresowania, poglądy}-imiona i nazwiska przynajmniej trzech znajomych- co najmniej trzy posty dotyczące różnych etapów życia bohaterki- każdy post powinien składać się przynajmniej z trzech zdań- nie zapomnij zapisać swojej pracy i udostępnić. Udostępnienie umożliwi wygenerowanie linka,którego prześlesz do mnie w Teamach.

Zawartość profilu

# data[].attributes.attachment_link.description
Poetycka legenda Adam Mickiewicz "Śmierć Pułkownika" 1.Chatka w leśnej głuszy.2.Oddział piechoty i warta przy drzwiach.3. Zgromadzenie ludzi ze wsi.4. Płacz wielu ludzi na wieść, kto umiera.5. Prośba o osiodłanie konia i przyprowadzenie go do izby.6. Prośba pmundur i ekwipunek.7. Przybycie księdza z ostatnim namaszczeniem.8. Płacz i modlitwa żołnierzy.9. Bicie dzwonów w kaplicy.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nasi przodkowie nie posiadali wielkiej wiedzy o początkach swojego państwa. Tworzyli więc na ten temat fantastyczne historie zwane legendami. Nie znamy do dziś ich autorów, nie wiemy też, kiedy powstały. Początkowo były przekazywane ustnie z pokolenia na pokolenie. Zostały spisane dopiero w czasach, kiedy na nasze tereny przybyli ludzie posługujący się pismem. Prowadzili kroniki, w których upamiętniali legendy o pradziejach państwa polskiego i jego władcach. Kronikarze często ubarwiali te opowieści - w ten sposób powstawały różne wersje tych samych historii. Wiemy, że większość wydarzeń i postaci w nich opisanych nie jest prawdziwa, jednak w każdej z legend można odnaleźć ziarno prawdy. Stały się one nieodłączną częścią naszej kultury i tradycji.

Działo się to wszystko dawno temu, przed wieloma wiekami. Polska wyglądała wtedy inaczej niż dzisiaj. Nie było autostrad, linii kolejowych, mostów ani betonowych osiedli. Ziemię porastały nieprzebyte puszcze i lasy zamieszkałe przez dzikie zwierzęta.

Trzej bracia - Lech, Czech i Rus - ruszyli w drogę na czele swoich plemion, by poszukać nowego miejsca, w którym mogliby się osiedlić. Szli wiele dni, przedzierając się przez gęstwinę i przechodząc w bród napotkane rzeki. Pewnego dnia spomiędzy drzew wyłoniła się przed nimi przepiękna, zalana słońcem dolina, ozdobiona niewysokimi pagórkami i malowniczymi jeziorami. Zachwyceni bracia zatrzymali się, żeby nacieszyć się tym widokiem. Kiedy stali zapatrzeni, usłyszeli nad głowami szum skrzydeł i ujrzeli orła majestatycznie krążącego w górze na tle zachodzącego słońca. Po chwili wylądował w gnieździe na pobliskim dębie. Lech uznał, że pojawienie się tego najszlachetniejszego z ptaków to dobra wróżba. Zapragnął zatrzymać się w tej dolinie na zawsze.

Wkrótce poszły w ruch topory i inne narzędzia. Zaczęto wycinać drzewa na budowę domów i przygotowywać pola pod uprawę. W pobliżu drzewa, na którym mieszkał orzeł, Lech założył swoją siedzibę. Nazywano ją - na pamiątkę orlego gniazda - Gniazdem albo Gniezdnem, a w późniejszych czasach Gnieznem. Została ona pierwszą stolicą Polski - państwa założonego przez potomków Lecha, zwanych Lechitami. Orzeł stał się znakiem rozpoznawczym tego kraju i jego ludu.

Dolina, choć rozległa, nie mogła pomieścić wszystkich plemion. Ze względu na ich dobro bracia musieli się pożegnać. Czech i Rus podążyli w dalszą drogę. Pierwszy z nich dotarł na południe, gdzie założył państwo Czechy. Drugi udał się na wschód. Tam powstała władana przez niego Ruś.

Legenda o Piaście i Popielu Legenda o Piaście i Popielu Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., Contentplus.pl Sp. z o.o., tylko do użytku edukacyjnego, muzyka: audiojungle.net.
Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Legenda o Piaście i Popielu Legenda o Piaście i Popielu Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., Contentplus.pl Sp. z o.o., tylko do użytku edukacyjnego, muzyka: audiojungle.net.

Ta historia wydarzyła się wiele lat po tym, kiedy Lech założył swoją siedzibę.

W Gnieźnie rządził wtedy młody, skąpy i okrutny książę Popiel. Zgodnie z tradycją przygotował wystawną ucztę z okazji postrzyżyn swoich synów. W tamtych czasach była to bardzo ważna uroczystość. Podczas niej 7‑letni chłopiec, objęty dotąd opieką matki, przechodził pod nadzór ojca, który obcinał synowi włosy, nadawał mu nowe imię i prosił bogów, by czuwali nad jego dzieckiem. W trakcie biesiady na dworze Popiela pojawili się dwaj zdrożeni przybysze. Chociaż zabawa trwała w najlepsze, a jedzenia ani picia nie brakowało, nie zostali wpuszczeni do środka. Książę kazał ich wypędzić.

W tym samym czasie w chacie Piasta, nieopodal grodu Popiela, również szykowano się do postrzyżyn. Piast był skromnym, ale bardzo szanowanym gospodarzem. Oboje z żoną Rzepichą zawsze chętnie służyli innym pomocą i dobrą radą, dlatego byli bardzo lubiani przez wszystkich sąsiadów. Odznaczali się także wielką gościnnością. Chociaż zdarzało się im cierpieć niedostatek, na ucztę z okazji uroczystości przygotowali zapasy wiktuałów.

Kiedy rozpoczęło się przyjęcie, w drzwiach domu pojawili się dwaj nieznajomi szukający schronienia. Byli to ci sami wędrowcy, którzy zostali wcześniej wygnani przez Popiela. Piast serdecznie zaprosił ich do siebie. Aby w szczególny sposób uhonorować przybyszów, poprosił ich o obcięcie włosów synowi. Zrobili to, nadając mu zgodnie z obyczajem imię. Dziecko zostało nazwane Siemowitem. Goście pobłogosławili chłopca i jego domostwo. Zapewnili, że ich przybycie i gościnność, z jaką się spotkali, zapewnią rodzinie Piasta dostatek, a jego potomstwu zaszczyty i sławę. Już tego samego dnia obietnica zaczęła się spełniać, bo w czasie uczty - mimo wielu gości - nie ubywało jadła i napitków.

Po wielu latach przyrzeczenie nieznajomych ziściło się w pełni. Siemowit stał się mądrym i szlachetnym młodzieńcem, a gdy dorósł, wybrano go na księcia. Dał on początek dynastii piastowskiej: rodowi Piastów (pochodzącemu od Piasta, ojca Siemowita), który przez wiele kolejnych stuleci rządził Polską.

Według legendy wybór Siemowita nastąpił po śmierci złego księcia Popiela, który zginął zjedzony przez myszy. Próbował się przed nimi ukryć w wieży stojącej na wyspie na jeziorze Gopło, jednak nie umknął swemu straszliwemu losowi. Była to bowiem kara za ohydny postępek: dopuścił się on mianowicie wielkiej i okrutnej zbrodni, trując swoich stryjów w obawie przed utratą władzy.

Legenda o smoku wawelskim Legenda o smoku wawelskim Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., Contentplus.pl Sp. z o.o., tylko do użytku edukacyjnego, muzyka: audiojungle.net.
Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Legenda o smoku wawelskim Legenda o smoku wawelskim Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., Contentplus.pl Sp. z o.o., tylko do użytku edukacyjnego, muzyka: audiojungle.net.

Dawno, dawno temu Polaków nazywano Lechitami, a kraj, w którym żyli, Lechią. Lechici byli narodem niezwykle walecznym i skorym do rozwiązywania konfliktów z sąsiadami za pomocą oręża. Ich życie wypełniały zatem zacięte wojny, prowadzone na lądzie i na morzu. Podbili wiele nowych ziem; brali bogate łupy i nakładali daniny na podporządkowane sobie ludy. Co jednak zaskakujące, nie mieli króla i nie znali żadnego prawa, które obowiązywałoby wszystkich obywateli ich państwa. Prowadziło to do licznych sporów i kłótni, z których zwycięsko wychodził po prostu ten, kto był najsilniejszy i... najbogatszy.

Pewnego dnia z dalekiego kraju przybył pewien mąż, któremu było na imię Krak. Zwołał Lechitów na wiec i przemówił do nich w te słowa:
- Państwo bez króla jest jak człowiek bez głowy, lampa bez światła, albo świat bez słońca. Wybierzcie mnie na króla, a obiecuję, że tego nie pożałujecie!
Krak był mądrym człowiekiem i potrafił przemawiać. Prędko przekonał Lechitów do swojej propozycji. Wojowie unieśli w górę broń i gromko pozdrowili go jako swojego króla.

Krak bez zwłoki zabrał się do pracy - ogłosił liczne ustawy i ustanowił prawa. Dzięki temu w kraju Lechitów wreszcie zapanowała sprawiedliwość. Wszystko się zmieniło. Ten, który dotąd mógł najmniej, zaczął cieszyć się opieką królewskiego prawa i silniejsi nie mogli go już bezkarnie dręczyć.

Krak panował przez wiele lat. Dzięki niemu kraj po prostu rozkwitł w dobrobycie i prawości obyczajów.

Gdy król był już stary i sędziwy, na królestwo Lechitów spadło wielkie nieszczęście. Niedaleko siedziby Kraka, u podnóża samotnej skały zwanej Wawelem, w grocie, zagnieździł się srogi i straszliwy potwór. Nazywano go całożercą albo smokiem. Żądał regularnych danin z bydła, które ze smakiem zjadał. Groził mieszkańcom grodu Kraka przerażającą obietnicą: jeśli przestaną dostarczać mu wymagany podatek, będzie bezlitośnie pożerał ludzi. Krak wezwał swoich dwóch synów i rzekł:
- Dłużej już tego znosić nie mogę. Obowiązkiem króla jest troszczyć się o kraj i lud. Stary jestem, niedługo umrę. Nie mam już tyle siły, co dawniej. Wy będziecie panować po mnie - ale wpierw musicie udowodnić, żeście tego warci. Idźcie i zabijcie potwora. Uważajcie na siebie!
- Ty rozkazujesz, a my słuchamy, ojcze! - odparli synowie i ruszyli ku Wawelowi.

Bracia wypowiedzieli potworowi wojnę i wielokrotnie stawili mu czoła w otwartej walce. Na nic jednak zdały się miecze i włócznie. Musieli odstąpić...
- Nie damy rady - rzekł jeden z braci - skóra tego przeklętego gada jest zbyt gruba i za twarda. Nie przebijemy jej naszą bronią!
- Słusznie prawisz - odparł drugi - musimy uciec się do podstępu.

Wzięli zatem skóry bydlęce i wypełnili je tlącą się siarką. Następnie podłożyli je w miejscu, gdzie składano całożercy ofiary. Z ukrycia obserwowali, jak potwór wyłazi ze swojego gniazda i łapczywie pożera „posiłek". Nagle z jego gardła buchnęły żywe płomienie: smok zaczął dusić się oparami siarki, aż wreszcie rozpękł się na cztery strony świata.
- Zwycięstwo! - krzyknęli uradowani bracia. Nagle jeden pomyślał:
- Ojciec niedługo umrze, a nas jest przecież dwóch. Królem może być tylko jeden, czyli ja! Dlaczego miałbym dzielić się władzą, sławą i zaszczytami? Ja bardziej na to zasługuję!

I stało się tak, że jeden z braci zamordował drugiego.

Zbrodniarz powrócił do ojca i udawał, że szczerze roni łzy nad ciałem brata. Ścisnęło się z żalu serce starego króla, ale wypełniła je też radość. Kraj był wreszcie wolny od bestii i miał godnego następcę tronu.

Wkrótce Krak umarł, a jego syn został nowym królem. Niedługo jednak cieszył się władzą. Wkrótce jego straszliwa zbrodnia wyszła na jaw. Jako bratobójcę i kłamcę wypędzono go precz z królestwa, aby na pustkowiu wśród dzikich zwierząt dumał nad zmiennym losem...

Na skale Wawel wzniesiono wspaniałe miasto. Na cześć starego króla nazwano je Krakowem, aby pamięć o dobrym i sprawiedliwym władcy żyła wiecznie. Na tronie Lechitów zasiadła piękna Wanda - córka Kraka, ostatnia z jego rodu. O jej tragicznych losach opowiada wszakże inna legenda...

Polecenia

1. Przypomnij, w jaki sposób według legendy powstało Gniezno, pierwsza stolica Polski.

2. Wymień kraje, które założyli Lech, Czech i Rus.

3. Opisz, jak obchodzono uroczystość postrzyżyn.

4. Wyjaśnij, dlaczego władcy Polski nazywani byli Piastami.

# data[].attributes.attachment_link.description
Czym jest legenda? W zasobie opis okoliczności powstawania legend

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
O początkach państwa polskiego wiemy mało, ponieważ do naszych czasów przetrwało niewiele źródeł historycznych. Naukowcy ustalili, że w IX wieku tereny dzisiejszych ziem polskich zamieszkiwały plemiona słowiańskie. Każde z nich zajmowało określone terytorium. Jednym z najsilniejszych plemion okazali się Polanie, którzy mieli swoje siedziby w Wielkopolsce. W X wieku podbili oni sąsiednie terytoria i zorganizowali państwo. Od nazwy ich plemienia pochodzi nazwa Polska (w języku łacińskim - Polonia). Najważniejszym grodem Polan było Gniezno, stąd określenie państwo gnieźnieńskie. Pierwszym historycznym władcą w państwie gnieźnieńskim był książę Mieszko I, według legendy potomek Piasta.

Państwo Mieszka I

W skład państwa Mieszka I wchodziły ziemie Polan w Wielkopolsce (z głównymi ośrodkami w Gnieźnie, Poznaniu, Gieczu, na Ostrowie Lednickim), a także Mazowsze i Pomorze Wschodnie. Później Mieszko przyłączył Pomorze Zachodnie, Śląsk i ziemię Wiślan w Małopolsce.

Odczytaj nazwę rzeki, która przepływa przez tereny zasiedlone przez Polan.

Wymień nazwy plemion, których terytoria weszły w skład państwa Mieszka I.

Wskaż na mapie najważniejsze grody znajdujące się na obszarze państwa Mieszka I.

Odszukaj i wskaż siedzibę pierwszego biskupstwa na ziemiach polskich.

Odczytaj z mapy nazwę największego grodu Wiślan.

Porównaj granice państwa gnieźnieńskiego z granicami współczesnej Polski. Określ podobieństwa i różnice granic obu państw.

Policz, z iloma sąsiadami Polska graniczyła dawniej, a z iloma graniczy dziś.

Kiedy to było?

RxCgjTwrjDOBN 1 1

Gdy w X wieku większość państw europejskich - a wśród nich również Czechy - była chrześcijańska, książę Mieszko i jego poddani wciąż czcili wielu słowiańskich bogów. Jedną z najważniejszych decyzji, które wówczas podjął Mieszko, było wprowadzenie nowej religii - chrześcijaństwa. W tym celu poślubił czeską księżniczkę Dobrawę i za pośrednictwem jej kraju w 966 roku przyjął chrzest. Tym samym książę zrównał się z innymi władcami Europy, którzy przed nim zdecydowali się na takie posunięcie. W Poznaniu ustanowiono pierwsze biskupstwo. Na dwór Mieszka przybyli duchowni i zakonnicy, którzy umieli czytać i pisać po łacinie - w języku, którym posługiwała się chrześcijańska Europa. Prowadzili korespondencję z innymi dworami, spisywali dokumenty, kroniki i roczniki. Zaczęto także budować pierwsze kościoły i klasztory.

Przypatrz się uważnie wizerunkom Mieszka I i Dobrawy, namalowanym przez Jana Matejkę w XIX wieku. Napisz, na co malarz chciał zwrócić szczególną uwagę oglądających? Dlaczego?

W czasie swojego panowania Mieszko I toczył wiele wojen. Podbijał okoliczne plemiona słowiańskie i walczył z sąsiednimi państwami - Niemcami, Czechami i Rusią. Sukcesy odnosił dzięki licznej i silnej drużynie, która była podstawową siłą zbrojną państwa. To na jej czele książę wyruszał na wojnę. Drużyna towarzyszyła mu w czasie objazdów po kraju i pomagała w obronie grodów. Władca opłacał swoich wojów i dbał o ich rodziny. W razie najazdu wroga książę powoływał do obrony wszystkich wolnych mężczyzn.

Dzięki odkryciom archeologicznym wiadomo dzisiaj, że w drużynie księcia byli wojownicy pochodzenia normańskiego. Wywodzili się ze Skandynawii i stamtąd wyprawiali się do niemal wszystkich zakątków Europy. Ci, którzy dotarli do Europy Zachodniej, zwani byli wikingami.

Zapoznaj się z opisem kraju Mieszka I, który sporządził żydowski kupiec z Hiszpanii, Ibrahim Ibn Jakub, podczas swojej podróży po Europie.

Relacja Ibrahima Ibn Jakuba z podróży do krajów słowiańskich Ibrahim Ibn Jakub

A co się tyczy kraju Mieszka, to jest on najrozleglejszy z krajów słowiańskich. Obfituje w żywność, mięso, miód i pola uprawne. Pobierane przez Mieszka podatki stanowią odważniki handlowe. Idą na żołd jego mężów. Ma on trzy tysiące pancernych podzielonych na oddziały, a setka ich znaczy tyle, co dziesięć secin innych wojowników. Daje on tym mężom odzież, konie, broń i wszystko, czego tylko potrzebują. A gdy jednemu z nich urodzi się dziecko, Mieszko każe mu wypłacać żołd od chwili urodzenia, czy będzie płci męskiej, czy żeńskiej.

Fragment relacji Ibrahima Ibn Jakuba z podróży do krajów słowiańskich czyta Krzysztof Kulesza Fragment relacji Ibrahima Ibn Jakuba z podróży do krajów słowiańskich czyta Krzysztof Kulesza Źródło: Scholaris.pl.
Nagranie dostępne na portalu epodreczniki.pl
Fragment relacji Ibrahima Ibn Jakuba z podróży do krajów słowiańskich czyta Krzysztof Kulesza Fragment relacji Ibrahima Ibn Jakuba z podróży do krajów słowiańskich czyta Krzysztof Kulesza Źródło: Scholaris.pl.

Na zdobytych terenach Mieszko stawiał grody. Były to osady obronne. Budowano je w trudno dostępnych miejscach: na bagnach, na wzniesieniach lub brzegach jezior. Grody otaczano potężnymi wałami usypanymi z ziemi i kamieni, a także palisadą, czyli ogrodzeniem z zaostrzonych bali. Ponadto osady te często otaczano fosą.
W ważniejszych grodach znajdowały się rezydencje książęce, w których mieszkał władca z rodziną. Tam także stacjonowali książęcy wojowie. Z kolei na podgrodziu mieszkali kupcy i rzemieślnicy, pracujący na potrzeby księcia i mieszkańców grodu.

zadanie interaktywne

Uzupełnij zdania podanymi niżej wyrazami.

chrzest, drużyna, Polan, grody, Mieszko I, Gnieźnie, plemiona, historycznym, wojny, państwa, Piasta

Pierwszym ........................ władcą plemienia ........................ był książę ......................... Uważano go za potomka ......................... Książę prowadził liczne ......................... Sukcesy zapewniała mu silna ......................... Podbijał okoliczne ........................ i włączał je do swojego ......................... W całym kraju budował potężne ......................... Stolica jego państwa znajdowała się w ......................... W 966 r. Mieszko przyjął ........................ za pośrednictwem Czech.

1. Wytłumacz pochodzenie nazwy „Polska".

2. Powiedz, kiedy i dlaczego Mieszko I przyjął chrzest.

3. Wyjaśnij, jakie zadania miała drużyna książęca.

4. Opowiedz, jaką rolę spełniały grody i na czym polegał ich obronny charakter.

Polecenia

# data[].attributes.attachment_link.description
O początkach państwa polskiego wiemy mało, ponieważ do naszych czasów przetrwało niewiele źródeł historycznych. Naukowcy ustalili, że w IX wieku tereny dzisiejszych ziem polskich zamieszkiwały plemiona słowiańskie. Każde z nich zajmowało określone terytorium. Jednym z najsilniejszych plemion okazali się Polanie, którzy mieli swoje siedziby w Wielkopolsce.

# data[].attributes.attachment_link.description
The version of the browser you are using is no longer supported. Please upgrade to a supported browser. Dismiss

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Pewnego dnia do miasta przybył wędrowny krawczyk. Chłopak był drobnej postury, nie miał broni, o walce wiedział tyle co nic, za to miał wielkie serce i hart ducha. Gdy usłyszał, co się dzieje w Warszawie, postanowił pomóc.
Ludzie bardzo się dziwili, że taki zwykły chłopak porywa się na tak wielkiego zwierza. Przecież więksi, zaprawieni w boju rycerze nie podołali zadaniu, a on? Cóż on może? Krawczyk miał jednak plan. Wziął ze sobą największe lustro jakie znalazł i ruszył.
W piwnicy panował półmrok i bałagan. Chłopak musiał bardzo uważać, aby nie narobić zbędnego hałasu i nie zbudzić Bazyliszka przedwcześnie. Gdy szedł korytarzami zobaczył, że stwór zgromadził tam niemałe bogactwa oraz zrozumiał jak wielu ludzi próbowało zgładzić bestię. Widok ten napełnił go strachem, jednak chłopak szedł dzielnie naprzód.

# data[].attributes.attachment_link.title
Legenda o Bazyliszku - oficjalny portal turystyczny stolicy Polski

# data[].attributes.attachment_link.description
Dawno, dawno temu w piwnicach jednej z kamienic przy ulicy Krzywe Koło mieszkał straszliwy stwór zwany Bazyliszkiem. Był to ogromny zwierz, ze skrzydłami jak nietoperz...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przygotowała: Anna Stasiak

Cykl lekcji z lekturą

autorstwa Aleksandra Kamińskiego

"Kamienie na szaniec"

Obejrzyjcie film i przygotujcie krótką notatkę na temat bohaterów książki Aleksandra Kamińskiego

6. W imię braterstwa i służby. Akcja pod Arsenałem.

7. "Jakaż to wielka była gra!". Pokolenie Kolumbów.

5. O ludziach, których czyny rozeszły się echem po kraju...Akcje dywersyjne.

4. O ludziach, którzy umieli pięknie żyć... Dni powszednie herosów.

3. O ludziach, których czyny wycisnęły piętno na stolicy. W służbie Małego Sabotażu.

2. W okupowanej Warszawie.

1. O ludziach, którzy potrafili wcielić w życie dwa wspaniałe ideały: braterstwo i służbę ojczyźnie!

CYKL LEKCJI:

Lekcja 1

Temat: O ludziach, którzy potrafili wcielić w życie dwa wspaniałe ideały: braterstwo i służbę ojczyźnie!

Wskażcie najważniejsze tematy przedstawione w lekturze.

Autor, Aleksander Kamiński, jako działacz harcerski, organizator Szarych Szeregów, osobiście znał bohaterów swojej książki, był świadkiem ich działań; łączyła go z nimi przyjaźń.

Kolejne lekcje będą rozwijać te poszczególne aspekty życia bohaterów.

Jaki jest sens przywołanego tekstu, zawierającego autorską intencję dotyczącą książki?

Posłuchajcie słów otwierających lekturę.

Karta pracy

Rudy

Zośka

Alek

Przedstawcie środowisko, w którym trzej bohaterowie dorastali i zdobywali doświadczenie. Notatkę zapiszcie do zeszytu. Możecie też wydrukować gotową kartę pracy.

Szanse, które chłopcy dostali do rąk.

Gimnazjum im. Stefana Batorego przed II wojną światową

Wysłuchajcie piosenki harcerskiej.

Zapoznajcie się z dodatkowymi informacjami o rodzinach chłopców.

rodzina Alka ojciec, też Aleksy, jako dyrektor fabryki karabinów odmówił współpracy z Niemcami i został rozstrzelany w listopadzie 1939 r.; matka Janina aresztowana w 1942 r., przeżyła obóz koncentracyjny rodzina Rudego ojciec Stanisław Bytnar urodził się w chłopskiej rodzinie, był harcerzem, żołnierzem I Brygady Legionów Piłsudskiego (kultywował w rodzinie tradycje patriotyczne), pełnił funkcję kierownika Szkoły Specjalnej dla dzieci niepełnosprawnych; matka też pracowała w szkolnictwie rodzina Zośki ojciec był profesorem Politechniki Warszawskiej, wybitnym uczonym i inżynierem, działał w Radzie Wychowawczej Szarych Szeregów, przyjaźnił się z Aleksandrem Kamińskim

Przytoczcie fragmenty tekstu dotyczące planów bohaterów na przyszłość, dokonajcie analizy urywków, zapiszcie w zeszycie notatkę.

koniec szkoły (dzieciństwa) = wejście w dorosłość

Jest to przełomowy moment w życiu bohaterów:

Kiedy rozpoczyna się właściwa akcja "Kamieni na szaniec"?

Czy taka postawa jest aktualna, jakimi ideałami kierują się młodzi Polacy żyjący w XXI wieku planując swoją przyszłość? Wymieńcie takie elementy postawy bohaterów, które mogłyby być dla Was wzorem.

Co oznacza francuski zwrot noblesse oblige? Przez kogo i w jakich okolicznościach został on przywołany?

Lekcja 2

Temat: W okupowanej Warszawie.

Zwróćcie uwagę na metaforyczne tytuły rozdziałów. Przywołują one skojarzenia ze słowami: słońce, burza, mgła. Wyjaśnijcie ich znaczenie.

Słoneczne dni zginęły w burzy i we mgle...

Jaką zmianę w życiu bohaterów spowodowała wojna?

„- Ale, słuchajcie, cóż to z tą wojną będzie? Zacznie się czy nie zacznie? Gotowa nam pokiełbasić wszystkie plany. - Nie bój się, Andrzejku! Pięć razy pan Hitler się obejrzy, nim na nas, na Francuzów i na Anglików skoczy. A jak skoczy, to dostanie w zęby fest. Chłopcy uśmiechnęli się, zapanowała chwila ciszy. Przed oczyma beztroskiej wyobraźni przesuwały się potężne polskie czołgi, niezwyciężone pułki polskiej piechoty, i naród cały zjednoczony i zwarty wokół naczelnego wodza i rządu. Niech no tylko Hitler spróbuje! Odechce się mu wojny już po paru miesiącach".

Jak chłopcy myśleli o nadciągającej wojnie? Dokonajcie analizy fragmentu kończącego rozdział pierwszy:

Zanotujcie najważniejsze fakty

(oś czasu 8-28 września 1939 r.)

Kapitulacja Warszawy

Zapoznajcie się również z wydarzeniami związanymi z Warszawą, w której mieszkali bohaterowie książki.

Możecie też obejrzeć fragment filmu fabularnego pt. "Katyń" (fragment 2:55 - 4:50).

Zapoznajcie się z przebiegiem działań wojennych dzień po dniu (do 17 września). W tym celu obejrzyjcie 3 pierwsze filmy z kalendarium zamieszczonego na stronie www.1wrzesnia39.pl

Początek II wojny światowej, agresja Niemiec i ZSRR na Polskę

Notatka

Fakty z życia bohaterów we wrześniu 1939 r.: * ewakuacja drużyn harcerskich z Warszawy; * bombardowanie tłumu uchodźców; * pomoc rannym z pociągu (chcieli być pomocni, przydatni, robić coś pożytecznego, „Dlaczego nie dostali jakiejś pożytecznej roboty? Czemu im nie wyznaczono jakichś zadań, które mogliby wypełniać?"); * powrót do Warszawy; * aresztowanie i rozstrzelanie ojca Alka.

Reakcje Polaków na klęskę wrześniową:

Tak wyglądała Warszawa, do której wrócili harcerze po „bezsensownej włóczędze nakazanej przez chaos decyzji".

film ukazujący zniszczenia Warszawy.

OBEJRZYJCIE

Określcie, jakie stanowisko wobec klęski wrześniowej przyjęli bohaterowie. Zapiszcie ich pierwsze próby działań.

Lekcja 3

Temat: O ludziach, których czyny wycisnęły piętno na stolicy. W służbie Małego Sabotażu.

Lorem ipsum dolor sit amet

Uzupełnijcie notatkę na podstawie dodatkowych informacji, które zamieszczone zostały na końcu książki.

„W marcu 1941 roku trafili wreszcie na właściwy tor. Związali się z akcją małego sabotażu, prowadzoną przez organizację podziemną Wawer, która stanowiła wówczas czoło otwartej walki z okupantem w kraju na odcinku szczególnie istotnym - odcinku oddziaływania niezależnej polskiej myśli na najszersze rzesze narodu.W okresie szczytowych powodzeń Niemiec, w okresie największego wzrostu ich potęgi - udany dowcipny pomysł propagandowy wytwarzał ten szczególny nastrój Warszawy, który ją będzie charakteryzował przez całą okupację, nastrój niczym nie zmąconej wiary w słuszność własnej sprawy i kpiarskiego stosunku do tak zwanych 'tymczasowych'. Nowa robota otworzyła chłopcom okazję do prawdziwie czynnej służby w pracy niepodległościowej".

Korzystając ze słownika wyrazów obcych, wyjaśnijcie, czym różni się sabotaż od dywersji. Wnioski zapiszcie w zeszycie.

Wawer - kryptonim konspiracyjnej organizacji młodzieżowej, której celem była akcja Małego Sabotażu.

Każdą z nich zapiszcie w zeszycie.

Akcje Małego Sabotażu

Akcja zniechęcająca Polaków do chodzenia do kina.- pisanie na murach hasła „Tylko świnie siedzą w kinie" i rozlepianie ulotek; - gazowanie kin.Mimo różnorodnych działań Polacy nadal chodzili do kina, akcje były nawet dla nich dodatkową atrakcją.

Rozbijanie szyb fotografom, którzy wystawiali zdjęcia niemieckich żołnierzy. Po kilku miesiącach fotografie niemieckich żołnierzy zniknęły z wystaw. Przymilający się Niemcom fotografowie zostali ukarani i zniechęceni.

Specjalna ulotka dlam łodzieży wydana przez "Wawer".

Ulotkę wydano w celu zniechęcenia młodzieży do chodzenia do kina, w którym wyświetlane były niemieckie filmy propagandowe. Napisana była w formie „urzędowego obwieszczenia" szefa propagandy Ohlenbuscha, który wzywał w niej Polaków do chodzenia do kin, gdyż dochód idzie na dozbrajanie armii niemieckiej. Mieszkańcy Warszawy śmiali się z tego tekstu, ale nie przestali chodzić do kina.

PAPROCKI - właściciel restauracji pośredniczący w prenumeracie niemieckich propagandowych gazet.Działania: 1. Posyłanie perswazyjnych listów.2. Wybicie szyb.3. Rozlepianie ogłoszeń o sprzedawaniu słoniny.4. Nękanie telefonami.5. Ogłoszenia o sprzedawaniu węgla.6. Wypisywanie obelg na murach domów.7. Nalepienie klepsydry żałobnej o zgonie Paprockiego.8. Kolejne rozbicie szyb.Działania harcerzy przyniosły skutek - Paprocki zaprzestał niegodnej działalności.

Akcja przeciwko kolaborantowi Paprockiemu.

Inne znaki:

Żółwie na murach - propagowały powolną pracę w zakładach działających na rzecz okupanta. Rekordzistą w rysowaniu żółwi był Rudy. Miał zdolności artystyczne, wymyślił schemat żółwia „łączący w sobie [...] ekspresję wyrazu i szybkość pociągnięcia kredą".

Znaki malowane na murach przez członków organizacji "Wawer".

Zmiany w hasłach: Deutschland sieght an allen Fronten (Niemcy zwyciężają na wszystkich frontach).Deutschland lieght an allen Fronten (Niemcy leżą na wszystkich frontach).Jedźcie z nami do Niemiec.Jedźcie sami do Niemiec.

Walka z propagandą Goebbelsa (rozpoczęta we wszystkich okupowanych krajach)pisanie na murach litery V (Victory = zwycięstwo) odpowiedź Niemców - propagowanie litery V jako nadchodzącej „Victorii" Niemiec reakcja Wawra - uzupełnianie V napisem DeutschlandVerloren (Niemcy zgubione)

Walka z propagandą Goebbelsa.

Jajka (wydmuszki) z farbą

Pieczątki z trupią czaszką

Naklejki propagandowe

System blokowy wciągania flag na latarnie

Stempel kotwicy z poduszką nasączoną farbą

Wieczne piórodo pisania wysoko na murze

Najważniejsze „wynalazki" Rudego usprawniające walkę z okupantem.

Z jakimi wydarzeniami jest związana podobizna Mikołaja Kopernika?

Akcja sabotażowa Alka - zdjęcie niemieckiej tablicy z pomika Mikołaja Kopernika.

W 1940 w czasie okupacji niemieckiej dokonano zasłonięcia napisów wyrytych na cokole. W miejscu NICOLAO COPERNICO GRATA PATRIA umieszczono tablicę z napisem STA SOL NE MOVEARE (Stój, Słońce, powstrzymaj swój bieg), a napis MIKOŁAYOWI KOPERNIKOWI RODACY zasłonięto tablicą z napisem w języku niemieckim DEM GROSSEN ASTRONOMEN NIKOLAUS KOPERNIKUS (Wielkiemu astronomowi Mikołajowi Kopernikowi). 11 lutego 1942 Maciej Aleksy Dawidowski „Alek" z Organizacji Małego Sabotażu „Wawer" zdjął z pomnika tablicę z niemieckim napisem i ukrył ją w pobliskiej zaspie śniegu. Warto zwrócić uwagę, że monument znajduje się na otwartej przestrzeni, na wprost budynku, w którym swoją siedzibę miała granatowa policja.

Jakie były skutki działań Małego Sabotażu?

Zastanówcie się, co pomogło w skutecznym przeprowadzeniu akcji, jakich umiejętności, cech charakteru wymagały od bohaterów?

Lekcja 4

Temat: O ludziach, którzy umieli pięknie żyć... Dni powszednie herosów.

POZA WALKĄ

Gdzie uczyli się i co studiowali?

Na jakie tematy toczyli dyskusje?

Jakie zajęcia zarobkowe podejmowali?

Gdzie wybierali się na wycieczki?

Jakim zajęciom bohaterowie poświęcali czas w okupacyjnej rzeczywistości?

Wniosek

„Jakżeż cudownie się czuli. Na długie popołudnia, a czasem o wczesnym świcie szli na spacery do lasu i tam gadali, gadali. Dziewczyna, las i ciekawa rozmowa - czyż może być przyjemniejszy odpoczynek? Rozmawiali o wszystkim. O książkach i życiu. [...] Często też rozmawiali o przyszłości Alka".

Opiszcie związek Alka i Basi.

Odgadnijcie, kogo dotyczy ten opis.

„była szczupłą brunetką, miała delikatną cerę [...] rozważna, zrównoważona, skupiona, zwarta w swych myślach i zamierzeniach. Potrafiła wytworzyć wokół Alka atmosferę ciepła, serdeczności i spokoju".

MIŁOŚĆ

Lorem ipsum dolor sit amet

Rozpoznajecie, o jaką sytuację chodzi? Nazwijcie uczucia osób uczestniczących w zdarzeniu. Opiszcie sposób działania agresorów.

Porównajcie życie nastolatków w czasie II wojny światowej i dzisiaj, w XXI wieku. Wskażcie podobieństwa i różnice.

BOHATEROWIE

W jaki sposób bohaterowie "Kamieni na szaniec" zostali ukazani przez autora?

MY I ONI

Napisz charakterystykę wybranego bohatera "Kamieni na szaniec".

PRACA DOMOWA:

Lekcja 5

Temat: O ludziach, których czyny rozeszły się echem po kraju... Akcje dywersyjne.

Jakie zmiany zaszły w bohaterach?

Wysłuchajcie fragmentu powieści. Zwróćcie uwagę na wspomniane tam wydarzenia historyczne, np. przełomowy charakter listopada 1942, koniec zwycięstw Niemców, w Polsce: wzmożenie akcji dywersyjnych, utworzenie kierownictwa Dywersji, późniejszego Kedywu.

W 1942 r. nastąpiła zmiana sytuacji na wojnie.

Karta pracy

Każdą z nich zapiszcie w zeszycie.

Akcje dywersyjne

Efekt akcji

Trudne momenty

Cel akcji

Kraśnik 31 grudnia 1942 r.

Efekt akcji

Trudne momenty

Cel akcji

Celestynów 9 maja 1943 r.

Efekt akcji

Trudne momenty

Cel akcji

Czarnocin czerwiec 1943 r.

Efekt akcji

Trudne momenty

Cel akcji

Sieczychy 20 sierpnia 1943 r.

Dzięki nim bohaterowie mogli rozwijać nowe umiejętności, wykorzystać swoje zdolności, zostali skierowani do dowodzenia.

Cechy bohaterów, które uwidoczniły się w akcjach dywersyjnych:

W jakich okolicznościach bohaterowie spojrzeli w oczy wrogom, których za chwilę mieli zabić? Jak w swoich sumieniach rozstrzygali problem pozbawiania innych życia?

Dla chłopców wychowanych według chrześcijańskich wartości zabijanie było sprawą trudną; sytuacja walki zmuszała ich do przekroczenia przykazania: „Nie zabijaj"; wiedzieli, że wróg był przecież także człowiekiem.

ZABIJANIE - PROBLEM MORALNY...

Lekcja 6

Temat: W imię braterstwa i służby. Akcja pod Arsenałem.

Zapiszcie notatkę:

przeszukanie domu, aresztowanie Rudego i jego ojca

wtargnięcie o 4:30 rano do mieszkaniu Rudego sześciu Niemców z pistoletami maszynowymi

zdobycie przez gestapo adresu Rudego

aresztowanie Heńka

Okoliczności aresztowania Rudego:

Zapiszcie notatkę:

Przedstawcie okoliczności, w jakich Rudy został aresztowany oraz reakcje jego przyjaciół na towydarzenie.

Pawiak - więzienie śledcze gestapo, największe więzienie polityczne na terenie okupowanej Polski (nazwa pochodzi od ulicy Pawiej, przy której znajdowała się brama wjazdowa). Szucha - w budynku przy al. Szucha 25 mieściła się siedziba hitlerowskiej policji bezpieczeństwa, a w podziemiach - więzienie śledcze gestapo, gdzie zwykle przesłuchiwano więźniów przywożonych z Pawiaka; dziś mieści się tam Mauzoleum Walki i Męczeństwa 1939-1945.

Do dziś zachowałsię napis znaleziony na ścianie celi nr 6 na Szucha. Skomentujcie słowa zapisane przez więźnia:

Jak zachowywał się Rudy w czasie przesłuchań?

Obejrzyj prezentację

Określcie emocje uczestników akcji po udanym odbiciu przyjaciela.

Obejrzyjcie fragment filmu "Akcja pod Arsenałem" w reż. J. Łomnickiego ukazujący kluczowy moment akcji.

Lekcja 7

Temat: "Jakaż to wielka była gra!". Pokolenie Kolumbów.

„Rudy i Alek umarli tego samego dnia".30 III 1943 r. Po wojnie pochowano ich obok siebie, dziś mają wspólny grób i wspólny krzyż.

Jak wyglądały ostatnie chwile Rudego i Alka? Wskażcie okoliczności ich śmierci. Opiszcie postawy bohaterów.

* byli wstrząśnięci, zrozpaczeni * śmierć Alka była „normalnym losem żołnierskim", ale „nie kryła w sobie grozy piekieł" * cierpienie i śmierć Rudego przerażały towarzyszy, poprzysięgli zemstę (wyrok śmierci na Schultza i Langego wykonano w miesiąc po śmierci Rudego)

Jakie wrażenie na przyjaciołach wywarła śmierć Rudego i Alka?

"Jak cuglami szarpnięty koń, wpiera się Zośka stopami w deski werandy i powoli skręca półobrotem. Słania się ku ścianie. [...] Głosy stają się coraz dalsze, coraz cichsze... W głowie wzmaga się szum, przed oczyma blaski i cienie.Czy to się zbliża postać zwycięskiego Maćka, czy też idzie szaleniec Alek? [...] Rudy! Rudy! To na pewno on... Złocista, rozwichrzona czupryna - to on! Nareszcie znów razem, w walce. [...] Bezsilne, omdlałe ciało osuwa się spod ściany ku ziemi..."

Co pamiętacie o okolicznościach śmierci Zośki?

„Alek gasł. [...] Rozumiał już, że gra jego życia dobiega końca. Rozumiał i nie przestawał się uśmiechać. Jakaż to wielka była gra".Bohaterowie określili swoje życie jako „wielką grę". Wiedzieli, że składają swoje życie w ofierze dla przyszłych pokoleń. Zdawali sobie sprawę, że wiele trzeba takich ofiar, aby wywalczyć wolność („kamienie składane na szaniec"). Byli dumni ze wszystkiego, co udało im się zrobić dla innych.

POKOLENIE KOLUMBÓW

Jakie wspólne doświadczenia mieli rówieśnicy bohaterów książki?

Podajcie daty ważnych wydarzeń w życiu bohaterów "Kamieni na szaniec".

śmierć

matura

Książka opowiada o losach młodych warszawiaków w czasie II wojny światowej, rówieśników Alka, Rudego i Zośki.

rok urodzenia

Dlaczego w tytule książki Romana Bratnego pojawia się określenie Kolumbowie?

Bohaterowie podjęli wezwanie, byli gotowi do wielu wyrzeczeń, poświęceń dla ojczyzny, złożyli dla niej ofiarę z własnego życia. Swoją postawą dali przyszłym pokoleniom nadzieję na wolność.

Juliusz Słowacki "Testament mój":„Lecz zaklinam, niech żywi nie tracą nadziei(...)A kiedy trzeba, na śmierć idą po kolei,Jak kamienie przez Boga rzucane na szaniec..."

Znaczenie tytułu powieści.

Ciekawostka

Powieść "Kamienie na szaniec" podaje się jako przykład literatury faktu, powieści reportażowej, anawet - gawędy harcerskiej. Wpiszcie do tabeli te elementy utworu, które potwierdzają przypisanie go do przywołanych gatunków.

GATUNEK

Dziękuję za uwagę!

Anna Stasiak

# data[].attributes.attachment_link.title
"Kamienie na szaniec"- cykl lekcji kl. 8

# data[].attributes.attachment_link.description
Przygotowała: Anna Stasiak Cykl lekcji z lekturą autorstwa Aleksandra Kamińskiego "Kamienie na szaniec" Obejrzyjcie film i przygotujcie krótką notatkę na temat bohaterów książki Aleksandra Kamińskiego 6. W imię braterstwa i służby. Akcja pod Arsenałem. 7. "Jakaż to wielka była gra!". Pokolenie Kolumbów. 5. O ludziach, których czyny rozeszły się echem po kraju...Akcje dywersyjne.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Temat: Tryby czasownika

1. Umiesz wymienić trzy tryby czasownika;2. Wyjaśniasz potrzebę stosowania czasowników w różnych trybach;3. Umiesz odmieniać czasowniki przez trzy tryby;4. Rozpoznajesz tryb wskazanego czasownika;5. Zmieniasz tryb czasownika w zależności od intencji nadawcy.

Nacobezu:

Porównajcie poniższe formy czasownika czytać: czytam czytaj! czytałbym Czym się one od siebie różnią? To przecież ten sam czasownik! A jednak... Wszystko zależy od naszych intencji, czyli chęci: jeśli chcę coś stwierdzić, powiem: "czytam". Jeśli chcę komuś coś nakazać - powiem: "czytaj". A jeżeli chcę wyrazić przypuszczenie, powiem: "czytałbym". Jeśli to jest dla Was jasne, przechodzimy na następną stronę:)

Gotowi? Zaczynamy:)

Teraz zanotujcie w zeszycie!CZASOWNIKI ODMIENIAJĄ SIĘ PRZEZ TRYBYMAMY TRZY TRYBY

Tryb oznajmującyorzeka, oznajmia, informuje o czynności, która jest, była lub będzie, np. jestem, leżałem, będę śpiewać... Oznacza to, że czasowniki w tym trybie odmieniają się dokładnie tak, jak jest to Wam znane - we wszystkich trzech czasach

Nadal uważnie notujemy!

Tryb rozkazujący wyraża prośbę lub rozkaz np. idź!, posprzątaj, zróbcie, usiądźmy, niech podejdą...UWAGA! Czasowniki w trybie rozkazującym nie mają czasów! Są to po prostu czasowniki w trybie rozkazującym - i tyle:)A jak się odmieniają? Sprawdźcie z boku:)

Nadal notujemy:)

Co ciekawego zauważyliście w odmianie czasownika w trybie rozkazującym?Tak, tak! Nie ma tu 1. osoby liczby pojedynczej, bo gramatycznie nie można sobie samemu rozkazywać (stań przed lustrem i zrób to - i tak użyjesz 2. osoby:)A po drugie: 3. osoba liczby pojedynczej i mnogiej składa się z dwóch wyrazów: "niech" + czasownik

Notujemy!

Tryb przypuszczającywyraża przypuszczenie, możliwość, wątpliwość.Uwaga! Jego formy zawierają cząstkę -by. Odmiana , oczywiście, z boku:)Zwróćcie uwagę, że tu też nie ma czasów! Jest po prostu czasownik w trybie przypuszczającym:)

Nadal z uwagą czytamy i notujemy:)

Ważna sprawa ortograficzna!Cząstki by, byś, byście, byśmy piszemy z czasownikiem ŁĄCZNIE !Chyba że zmieni miejsce (bo - skubana - jest cząstką ruchomą) i przemieści się przed czasownik. Porównaj:Chętnie kupiłbym nowy rower.Chętnie bym kupił nowy rower.

Notujemy!

Jak widzisz, trybów czasownika używamy w zależności od tego, co chcemy przekazać naszemu odbiorcy, co jest naszą intencją i jaki efekt chcemy uzyskać. To teraz nazwij, w jakim trybie są czasowniki obok:

Po co nam tryby???

Odmieńcie we wszystkich trzech trybach czasownik leżeć (to teraz Wasze ulubione zajęcie, co:)Podpowiedzi: w trybie oznajmującym odmieniamy we wszystkich trzech czasach; w trybie rozkazującym - pamietaj o 1. osobie liczby pojedynczej i specyficznej 3. osobie; w trybie przypuszczającym zadbaj o ortografię:)Uwaga! Odmieniamy we wszystkich rodzajach, tak jak ja to zrobiłam dla Was:):):)

Ufff... To teraz zadanie dla Was:) Pisemnie!

Dziękuję za uwagę:) cdn.

# data[].attributes.attachment_link.description
Temat: Tryby czasownika 1. Umiesz wymienić trzy tryby czasownika;2. Wyjaśniasz potrzebę stosowania czasowników w różnych trybach;3. Umiesz odmieniać czasowniki przez trzy tryby;4. Rozpoznajesz tryb wskazanego czasownika;5. Zmieniasz tryb czasownika w zależności od intencji nadawcy. Nacobezu: Porównajcie poniższe formy czasownika czytać: czytam czytaj! czytałbym Czym się one od siebie różnią?

# data[].attributes.attachment_link.title
,,KnSz'', Nadia i Iga, arkusz - Google Jamboard

# data[].attributes.attachment_link.description
The version of the browser you are using is no longer supported. Please upgrade to a supported browser. Dismiss

# data[].attributes.attachment_link.description
The version of the browser you are using is no longer supported. Please upgrade to a supported browser. Dismiss

# data[].attributes.attachment_link.title
Iga i Nadia - Dzień Dziecka - Google Jamboard

# data[].attributes.attachment_link.description
The version of the browser you are using is no longer supported. Please upgrade to a supported browser. Dismiss

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
TEMAT: W WYOBRAŹNI MOŻESZ WSZYSTKO!

ZBIGNIEW HERBERT, PUDEŁKO ZWANE WYOBRAŹNIĄ

Czym więc jest WYOBRAŹNIA ? Zdolnością do tworzenia w myślach rozmaitych obrazów, sytuacji czy historii.

Co kojarzy wam się ze słowem wyobraźnia, jaka może być ?

Zbigniew Bolesław Ryszard Herbert (ur. 29 października 1924 we Lwowie, zm. 28 lipca 1998 w Warszawie) - polski poeta, eseista, dramaturg, twórca słynnego cyklu poetyckiego „Pan Cogito", autor słuchowisk; pośmiertnie odznaczony Orderem Orła Białego. Z wykształcenia ekonomista, prawnik i filozof.Laureat ponad dwudziestu nagród literackich. Od końca lat 60. XX w. był jednym z najpoważniejszych pretendentów do Literackiej Nagrody Nobla. Jego książki zostały przetłumaczone na 38 języków.

Co warto wiedzieć o Zbigniewie Herbercie?

chrząknij znacząco -oto miastoz jedną wieżąszczerbatym muremi domkami żółtymijak kostki do gryterazzamknij oczyspadnie śniegzgasizielone płomyki drzewwieżę czerwonąpod śniegiemjest nocz błyszczącym zegarem na szczyciesowa krajobrazu

Zbigniew HerbertPudełko zwane wyobraźniąZastukaj palcem w ścianę -z dębowego klockawyskoczykukułkawywołaj drzewajedno i drugieaż stanielaszaświstaj cienko -a pobiegnie rzekamocna nićktóra zwiąże góry z dolinami

Jaki świat kreuje podmiot liryczny?

Czy są to zdarzenia realistyczne?

Podmiot liryczny

Co stanie się po wykonaniu poleceń podmiotu lirycznego?

W jaki sposób to robi?

Do spełnienia jakich czynności zachęca czytelnika?

Do kogo się zwraca?

uosobienia

epitet

porównanie

przenośnia

Środki poetyckie

Write a subtitle

Analizując wiersz Zbigniewa Herberta, wyłoniliśmy cztery obrazy poetyckie: las, rzekę, miasto i zimowy pejzaż nocą.Wybierz jeden z tych obrazów i posłuż się wyobraźnią: opisz go, korzystając z podpowiedzi w okienkach.

Wyobraźnia jest ważniejsza od wiedzy, ponieważ wiedza jest ograniczona.

Albert Einstein

W prezentacji wykorzystano materiały WSiP

Agnieszka Pociask

dziękuję!

# data[].attributes.attachment_link.title
Herbert. Pudełko zwane wyobraźnią. Klasa 6. Agnieszka Pociask

# data[].attributes.attachment_link.description
Herbert. Pudełko zwane wyobraźnią. Klasa 6. Agnieszka Pociask

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
cykl lekcji

Syzyfowe prace

Stefan Żeromski

opracowała Monika Staniszewska

Temat 10.

Temat 9.

Temat 8.

Temat 7.

Temat 5.

Temat 6.

Temat 4.

Temat 3.

Temat 2.

Kliknij w temat, którego szukasz.

Temat 1.

Powrót do listy tematów

Temat 1: ,,Syzyfowe prace" - geneza powieści oraz elementy świata przedstawionego

Zapraszam do muzeum!

Ważne daty

Uzupełnij na podstawie filmu. Stefan Żeromski (ur.? - zm.?)Polski prozaik , publicysta, dramaturg. Posługiwał się pseudonimami: ? Ze względu na zangażowanie społeczne nazywany był ?Znane utwory literackie: 1. ?2. ?3. ?4. ?5. ?

Pisanie traktował Żeromski jak pracę dla ojczyzny...

"Byłem zawsze jak dobosz, który biegnie bez tchu obok spracowanego szeregu, znany takt wybijając pałkami." (Nokturn, 1907 r.)

Pracę nad "Syzyfowymi pracami" Żeromski rozpoczął w Szwajcarii, gdzie w latach 1892-1896 pracował w polskim muzemu historycznym w Rapperswilu, porządkując ideową spuściznę Wielkiej Emigracji po powstaniu listopadowym. W Szwajcarii miał również możliwość przyjrzenia się systemowi szwajarskiej edukacji. Refleksje pisarza można odnaleźć w rozmyślaniach inspektora Jaczmieniewa, który w drugim rozdziale książki z tęsknotą wspomina czas, gdy poznawał metody pracy z dziećmi w Szwajcarii. Z obrazem szwajcarskiej szkoły, nieupolitycznionej, uczącej samodzielności myślenia, pisarz skontrastował obraz szkoły poddanej bezwzględnej rusyfikacji.

Uzupełnij luki i przepisz do zeszytu:Powieść ,,Syzyfowe prace" ukazywała się pierwotnie na łamach dziennika ,,..............................." w okresie od lipca do września 1897 r., nie była podpisana imieniem i nazwiskiem autora, lecz pseudonimem ...................... Na terenie zaboru rosyjskiego książka ukazała się w ........ r. pod zmienionym tytułem ,,Andrzej Radek, czyli Syzyfowe prace". Powieść Żeromskiego jest obrazem szkoły w Królestwie Polskim w latach 70-tych .............. wieku, w okresie nasilenia polityki rusyfikacyjnej.

Losy głównego bohatera - .................... - pisarz wzorował na własnej biografii. Podobieństwa między autorem a bohaterem to m.in. pochodzenie ze zubożałej ................., realia rodzinnej wsi, stosunek syna do matki, jej choroba i ........., nauka Marcina w wiejskiej szkole w ........... (wzorowanej na szkole początkowej w Psarach, do której uczęszczał Żeromski), gimnazjum w ...................., (którego pierwowzorem była szkoła w ................) oraz postacie nauczycieli. Także w dziejach Andrzeja ................. można odnaleźć echa losów Żeromskiego, m.in. trudny los ............................ oraz postać nauczyciela, mentora - dla Andrzeja był to Antoni ............, a dla Żeromskiego polonista Antoni Gustaw Bem.

Pajęczyn Dolny

Wydarzenia zostały zorganizowane w trzy splatające się ze sobą wątki.

inni

Bernard Zygier

Andrzej Radek

Marcin Borowicz

Gawronki

Kleryków

Owczary

retrospekcje

kontekst historyczny

zakończenie akcji

rozpoczęcie akcji

4. wydarzenia

3. bohaterowie

2. miejsce akcji

1.czas akcji

Elementy świata przedstawionego

O czym jest ta powieść?

Powrót do listy tematów

Temat 2: Jak wyglądała szkoła w XIX wieku?

Liczba

Zaostrzenie rusyfikacji nastąpiło po upadku powstania styczniowego: wprowadzono ciągły stan wojenny, zrusyfikowano administrację i szkolnictwo. Wysiedlano i wywłaszczano Polaków. Początkowo rozpoczęto przekształcanie nazw polskich miast na rosyjskie, w 1869 została zamknięta Szkoła Główna Warszawska, na której miejscu utworzono Uniwersytet Cesarski z wykładowym językiem rosyjskim. W 1869 nastąpiło dodatkowo zamknięcie wszystkich szkół powiatowych. Stopniowo, w latach 1869-1885, następowało całkowite wypieranie języka polskiego z systemu szkolnictwa, zakończone sprowadzeniem go do roli języka dodatkowego i nieobowiązkowego. Tylko religii uczono po polsku. Wprowadzono podręczniki do historii autorstwa Iłowajskiego, które fałszując historię Polski, stawały się środkiem rusyfikacji. Także w szkołach ludowych wprowadzono naukę w języku rosyjskim. Symbolem ówczesnych represji stał się rosyjski kurator okręgu warszawskiego Aleksandr Apuchtin, który wprowadził do miejsc nauczania m.in. system donosów i szpiclowania uczniów, który stał się podstawą systemu policyjnego w szkołach. Także od 1869 język rosyjski stał się jedynym oficjalnym w sądownictwie i administracji. (źródło: Wikipedia)

Zapisz w zeszycie: rusyfikacja - narzucanie kultury rosyjskiej, języka rosyjskiego jako przejaw polityki wynarodowiania stosowany przez władze carskie w okrsie zaborów.Zapisz wyrazy pokrewne do słowa "rusyfikacja"? (czasownik), (imiesłowy)? (przymiotnik)? (rzeczownik) - ten, kto rusyfikuje.? (rzeczowik) - zwolennik, sympatyk tego, co rosyjskie.

Praca domowaZapisz w zeszycie imiona i nazwiska nauczycieli oraz przedmioty, jakich uczyli.

Powrót do listy tematów

Temat 3: Sylwetki nauczycieli w zrusyfikowanej szkole.

Zadanie 1.Na podstawie rozdziału I i VIII powiedz, kto znajduje się na tym rysunku. Podaj nazwiska.

Zagraj!

Zadanie 2.Kliknij w linijkę i przeczytaj wypowiedzi nauczycieli. Kto mógłby tak o sobie powiedzieć?

Zadanie 3. Na kolejnym slajdzie umieściłam ankietę. Wypełnij ją, zaznaczając w każdej rubrycce odpowiedź "tak" lub "nie".

Teraz odszukaj w powieści przykłady podobnych zjawisk - w rozdziałach I, II, V, VII, XV. Następnie wypełnij ankietę jeszcze raz - jako uczeń XIX-wiecznej szkoły w Królestwie Polskim.

Zadanie 4. Policz, w ilu rubrykach zaznaczyłeś odpowiedź "tak" (jako uczeń z XIX wieku). Następnie uzasadnij słuszność jednego z poniższych zdań (napisz 6-8 zdań).- W powieści przedstawiono uniwersalne zjawiska z życa szkolnego.- "Syzyfowe prace" pokazują zjawiska występujące tylko w XIX-wiecznej szkole.

Powrót do listy tematów

VS

XXI w.

XIX w.

Temat 4: Która szkoła lepsza?

Szkoła Podstawowa nr 1 im. gen. F. Kleeberga w Ząbkach

Gimnazjum w Klerykowie

VS

Wiele zagadnień związanych ze szkołą to problemy ponadczasowe - aktualne dawniej i dziś, jednak warunki nauki oraz zasady obowiązujące w szkole z pewnością uległy zmianie. Porównajmy je!

5. metody nauczania

4. nauczane przedmioty

3. język wykładowy

2. czas trwania nauki

1. zasady rekrutacji

Szkoła Podstawowa nr 1 im. gen. F. Kleeberga w Ząbkach

Gimnazjum w Klerykowie

10. wycieczki, imprezy szkolne

9. kary i nagrody

8. zajęcia pozalekcyjne

7. strój obowiązujący uczniów

6. obowiązująca dyscyplina i prawa uczniów

Szkoła Podstawowa nr 1 im. gen. F. Kleeberga w Ząbkach

Gimnazjum w Klerykowie

Szanowny Absolwencie gimnazjum w Klerykowie, prosimy Cię o wypełnienie niniejszej ankiety. Udziel odpowiedzi zgodnych z prawdą, możliwie wyczerpujących. Zadbaj o ich poprawność językową.

Ankieta dla absolwenta gimnazjum w Klerykowie

W której szkole wolałbyś się uczyć - w swojej czy w klerykowskim gimnazjum? Odpowiedzi udziel w formie rozprawki.

Praca domowa

Powrót do listy tematów

Temat 5: Metody rusyfikacji w klerykowskim gimnazjum

Porównaj wspomnienia uczennicy szkoły, w której stosowano metody rusyfikacyjne, z sytuacją Marcina Borowicza i dokończ wypwiedź Marcina.

Sztetter (j. polski)

Leim (łacina)

Nogacki (matematyka)

Ozierskij (j. rosyjski)

Majewski (klasa wstępna)

inspektor Zabielskij

Sposób nauczania, podejście do uczniów

Kostriulew

dyr. Kriestoobriadnikow

Nauczyciel

Uzupełnijcie tabelkę

Analiza sposobów nauczania i postępowania nauczycieli wobec uczniów pozwoliła nam przyjrzeć się bliżej metodom rusyfikowania młodzieży w XIX w. na terenach Królestwa Polskiego. Czy potraficie wymienić te metody? Notatka

Powrót do listy tematów

Temat 6: Kto wykonywał syzyfową pracę? - rozmawiamy o znaczeniu tytułu powieści Stefana Żeromskiego.

rusofilizm

represje

oportunizm

marazm

konformizm

dezintegracja

lojalizm

inwigilacja

Przyda nam się znajomość kilku słów związanych z problemem rusyfikacji.

Znamy już metody rusyfikacji w Królestwie Polskim, sprawdźmy teraz, czy były efektywne. To nam pomoże zinterpretować tytuł powieści.

Postawy młodzieży polskiej wobec rusyfikacji

- Indywidualne wystąpienia uczniów na lekcjachskierowane przeciwko rusyfikacji, np. recytacja Zygiera na lekcji polskiego i bunt Waleckiego na historii wobec Kostriulewa wulgarnie poniżającego uczucia religijne Polaków. - Czytanie zakzanej literatury polskiej. - Organizowanie nielegalnych spotkań o charakterze kółek samokształceniowych (np. działalność Zygiera w Warszawie, spotkania gimnazjalistów klerykowskich u Gontali).- Posługiwanie się językiem polskim nawet w murach szkoły.- Uleganie rusyfikacji (aż do przyjęcia postawy rusofilizmu), często nie w pełni uświadomiane i rodzące późniejszy bunt (np. Marcin Borowicz - obrzucenie błotem Majewskiego)

- Uleganie rysyfikacji dla własnych korzyści - konformiści, oportuniści, karierowicze bez kręgosłupa moralnego (np. prof. Majewski, który stał się gorliwym rusyfikatorem i czerpie z tego korzyści).- Ugodowość nauczyieli w obawie przed utratą posady i środków do życia dla całej rodziny, strach przed represjami (np. prof. Sztetter, polonista).- Lojalizm - np. radca Samsonowicz i Grzebicki, prof. Leim. - marazm większości klerykowian (brak wiary w powodzenie protestu, chęć spokojnego życia, skupienie się na problemach trudnej egzystencji).

Społeczność klerykowska wobec rusyfikacji (osoby dorosłe).

syzyfowa praca ?

Związek frazelogiczny syzyfowa praca wiąże się z mitycznym królem Syzyfem, władcą Koryntu, który naraził się bogom. Za karę musiał wtaczać głaz na szczyt góry, a kamień zawsze staczał się tuż przed wierzchołkiem. Jakie jest współczesne znaczenia tego wyrażenia?

postawa Syzyfa

praca Syzyfa

Interpretacja mitu o Syzyfie nie jest jednowymiarowa. Spróbujmy rzucić światło na tę historię w taki sposób, by za każdym razem skoncentrować się na innym aspekcie jej finału.

Interpretacja II

Interpretacja I

Czym się kończy podjęty trud?

Co jestsyzyfową pracą?

Kto w powieści podejmuje syzyfową pracę?

dwie interpretacje

Czas na notatkę w zeszycie. Przeczytaj dwie interpretacje tytułu powieści Żeromskiego sformułowane przez Artura Hutnikiewicza i wypełnij tablekę (w zeszycie).

Powrót do listy tematów

Temat 7: Niezwykła lekcja polskiego. Przebudzenie Marcina Borowicza.

KARTA PRACY

Kliknij!

Wysłuchaj recytacji "Reduty Ordona" Adama Mickiewicza w wykonaniu Bernarda Zygiera.- słuchając, obserwuj zachowanie nauczyciela i uczniów (zwłaszcza uczucia malujące się na twarzach chłopców).- wykonaj zadania z karty pracy (wydrukuj lub przepisz)

Powrót do listy tematów

Co to znaczy "powieść o dojrzewaniu"? Jakie cechy Waszym zdaniem powinien zawierać utwór reprezentujący taki gatunek?

Temat 8: "Syzyfowe prace" powieścią o dojrzewaniu. Analizujemy epizody z życia Marcina Borowicza.

sprawdź

marcin borowicz

1. rodzice: ...2. rodzeństwo: ...3. pochodzenie: ...4. miejsce urodzenia: ...5. nauka: ...6.wykształcenie: ...7. zainteresowania:8. wiek na początku powieści ... wiek na końcu powieści: ...9. przyjaciele, znajomi: 10. stan cywilny i uczuciowy: ...

główny bohater powieści "Syzyfowe prace" S. Żeromskiego

Marcin Borowicz

Co wiemy o Marcinie Borowiczu? Zapisz w zeszycie metryczkę bohatera.

Zapisz trzy według ciebie najważniejsze zdarzenia z życia Marcina Borowicza. Niech to bedą takie zdarzenia, które twoim zdaniem najbardziej wpłynęły na ukształtowanie charakteru i osobowości bohatera.

Ważne zdazrenia z życia marcinA borowiczA

ZADANIE

Pierwszy "mistrz" Marcina

Pierwsza rozpacz po stracie bliskiej osoby.

Pierwsza lekcja patriotyzmu

Pierwsza miłość

pierwsze współczucie wobec kolegi

pierwsze przjaźnie

Pierwsze trudy nauki

Pierwsze egzaminy

Pierwsza wizyta w teatrze

Pierwsze rozstanie z rodzicami

Pierwsza fascynacja literaturą

W "Syzyfowych pracach" zostały ukazane te epizody z życia Marcina, które wyraźnie charakteryzują bohatera albo mówią o momentach przełomowych w jego życiu. Przypomnij sobie dzieje Marcina Borowicza i napisz o "pierwszych razach" tego chłopca.

Trudno jednoznacznie scharakteryzować Marcina, ponieważ nieustannie się zmienia. Jego charakter, światopogląd, jego osobowość - dopiero się kształtują, w zderzeniu z sytuacjami, które przynosi mu życie. Omówione wcześniej momenty inicjacyjne są kluczowe dla rozwoju bohtera i pozwalają czytelnikowi dostrzec jego stałe cechy, które z każdą nową sytuacją wydają się bardziej wyraziste. We szystkich tych sytuacjach Marcin okazuje się przede wszytkim wrażliwy, refleksyjny, opanowany, zamknięty w sobie. Początkowo daje sobą łatwo manipulować, nie ma własnego zadnia, brak mu samodzielności myslenia, później refleksyjna, wrażliwa natura i inteligencja sprawiają, że Marcin rozumie sój błąd i zupełnie zmienia światopogląd - zmienia priorytety i cele. Staje się innym człowiekiem - dojrzewa. Powieść pokazuje więc proces, jakim jest osiąganie samdzielności myślenia - ważnej cechy dorosłości. Bohtera, który przechodzi przemianę wewnętrzną, nazywamy właśnie BOHATEREM DYNAMICZNYM.

marcin borowicz jako bohater dynamiczy

Anna Stogowska "Biruta"

5. Dlaczego Marcin się zmienił? Dlaczego stał się patriotą?

7. Czy współczesny młody człowiek może utożsamić się z Marcinem? Czy niektóre doświadzcenia z życia Marcina przypominają Wam Wasze własne doświadczenia życiowe?

6. Dlaczego Borowicz zakochał się właśnie w Annie Stogowskiej?

3. Dlaczego Borowicz podczas pamiętnej lekcji historii powiedział, że Walecki protestował tylko we własnym imieniu?

2. Dlaczego Marcin wybrał się do teatru na rosyjską sztukę?

4. Dlaczego Marcin pomógł Andrzejowi? O czym świadczy ta pomoc udzielona nieznanemu koledze?

1. Dlaczego Marcina łatwo było zrusyfikować?

ważne pytania

Powrót do listy tematów

Jan Wacław Machajski, przyjaciel Żeromskiego z lat szkolnych, prototyp Andrzeja Radka

Stefan Żeromski w czasach gimazjalnych

Temat 9: Zanim uścisnęli sobie dłonie... - kontrasty i podobieństwa między losami Marcina Borowicza i Andrzeja Radka.

Sprawdź

W pewnym momencie akcji losy chłopców splatają się. Zapisz w zeszycie trzy wydarzenia/sytuacje, w których bohaterowie uczestniczą razem. 1. .........................................2. ........................................3. .......................................

W XII rozdziale pojawia się drugi bohater, który staje się na chwilę pierwszoplanową postacią - Andrzej Radek. To syn fornala wiejskiego (robotnika rolnego w pańskim majątku). Chociaż losy Marcina niemal całkowicie wypełniają książkę, to Andrzej Radek jest równie ważnym bohaterem. Czytelenik powinien zwrócić na niego baczną uwagę. Nie bez powodu Stefan Żeromski nadał pierwszemu wydaniu książki tytuł "Andrzej Radek, czyli syzyfowe prace".

Sprawdź

Przypomnij sobie koleje życia Andrzeja Radka. Zapisz w zezycie plan dziejów bohatera. Pomogą Ci rysunki.

tabelka porównawcza

Losy Borowicza i Radka, znim chłopcy spotkaja się w gimnazjum w Klerykowie, są tak odmienne, że siłą tego kontrastu uważny czytelnik mimowolnie dokonuje porównań między tymi dwiema historiami życia. Tak pisał o nich w swojej książce W. Jampolski: "Poprzez przeszkody, poprzez łany życia [...] dwie zmierzają ku sobie i łączą się drogi: droga miękka, kapryśna, nieraz niekonsekwentna, syna szlacheckiego Marcina Borowicza, która, kołując po wertepach młodzieńczej beztroski, potrącajac o przepaść zrusyfikowania się, doprowadza do twardego gruntu, podmurowanego doświadczeniem i bólem, twardą szkołą życia, odrzucającą miękkości - i twardy, prosty, kurzem pokryty, chłopski gościniec Andrzeja Radka" A Ty? Zastanawiałaś/zastanawiałeś się nad tym zagdanieniem? Podziel się swoimi wnioskami, wypełniając tabelkę :)

6. cechy charakteru

Bohaterowie

5. wobec rusyfikacji

4. stosunek do kolegów

3. stosunek do nauki

2. życie rodzinne, stosunek do rodziców

1. pochodzenie społeczne, warunki materialne

Andrzej Radek

Marcin Borowicz

Andrzej Radek to wytrwały, ambitny chłopiec. Pragnienie zdobywania wiedzy rozbudził w nim Antoni Paluszkiewicz, "Kawka" - jego pierwszy nauczyciel, późniejszy opiekun. Słowa "Kawki" na temat nauki Andrzej zapamiętał na zawsze. Przepisz poniższy cytat i powiedz, jak rozumiesz te słowa (odpowiedź zanotuj w zeszycie).

"Nauka jest jak niezmierzone morze, im więcej jej pijesz, tym bardziej jesteś spragniony. Kiedyś poznasz, jaka to jest rozkosz... Ucz się, co tylko jest sił w tobie, żeby jej zakosztować!" słowa Antoniego Paluszkiewicza ("Syzyfowe prace" S. Żeromski)

Andrzej Radek, ................................ Marcin Borowicz, uczęszczał do klerykowskiego gimnazjum. Radek, ............................... Marcin Borowicz, nigdy nie uległ mechanizmom polityki rusyfikacyjnej. Dzieje Andrzeja Radka stają się od połowy powieści drugim, paralelnym wątkiem, ................................. wobec losów Marcina. Autor ukazuje momenty przełomowe i wydarzenia odciskajace piętno na psychice ....................... Marcina, jak i Andrzeja.

w odróżnieniu, podobnie jak, zarazem, zarówno, tożsamym, przeciwstawnym, taki sam, w odrożnieniu od, inaczej niż, w przeciwieństwie do

Przepisz do zeszytu notatkę. Uzupełnij luki wybranymi wyrazami z ramki (nie wszystkie pasują :)

Pierwotny tytuł powieści Żeromskiego brzmiał ,,Andrzej Radek, czyli Syzyfowe prace". Jeśli spróbujemy zrozmieć zanczenie pojęcia ,,syzyfowa praca" w kontekście losów Andrzeja Radka, pojawi się trzecia interpretacja tytułu tej lektury. Andrzej Radek, przedstawiciel najniższej warstwy społecznej, na wzór Syzyfa toczy upartą walkę z losem, cierpliwie i wytrwale dążąc do celu.

tę

Powrót do listy tematów

Temat 10: Pożegnanie z lekturą. Jak zapamiętasz tę książkę?

rodzaj literacki: epikagatunek literacki: powieść obyczajowacechy gatunkowe: narrator, rozbudowany świat przedstawionyrodzaj narracji: trzecioosobowa, wszechwiedzącaczas akcji: druga połowa XIX w. miejsce akcji: Kleryków, Gawronki, Owczary (zabór rosyjski)główni bohaterowie: Marcin Borowicz i Andrzej Radekmotywy/tematy: szkoła, rusyfikacja, nauczyciel, wpływ literatury na życie, dojrzewanie, patriotyzm, rodzina, matka, samotność, przyjaźń, pierwsza miłość, ambicja, nauka, wdzięczność, bezinteresowna pomoc, przyroda, podział społeczny, powstanie

rodzaj literacki: gatunek literacki:cechy gatunkowe: rodzaj narracji:czas akcji:miejsce akcji:główni bohaterowie: motywy/tematy:

Co trzeba zapamiętać?

Akcja powieści historycznej przedstawia okres dziejowy zamknięty dla pisarza - wcześniejszy niż epoka, w której żyje i tworzy autor książki. Natomiast akcja "Syzyfowych prac" toczy się w latach współczesnych Żeromskiemu - to przecież lata jego dzieciństwa i młodości. Książka ma zatem walory historyczne, dokumentalne (stanowi ważne źródło wiedzy o tamtym okresie w dziejach Polski), ale powieścią historyczną nie jest.

Dlaczego "Syzyfowe prace" nie są powieścią historyczną?

Co zapamiętasz z tej książki?Co weźmiesz z niej dla siebie?

ZADANIEPrzygotuj "lekturę w pudełku" - włóż do pudełka pięć przedmiotów, które kojarzą Ci się z "Syzyfowymi pracami" i zrób zdjęcie. Następnie wyślij do mnie zdjęcie z opisem wybranych przedmiotów (powiąż je z treścią książki).

# data[].attributes.attachment_link.description
cykl lekcji Syzyfowe prace Stefan Żeromski opracowała Monika Staniszewska Temat 10. Temat 9. Temat 8. Temat 7. Temat 5. Temat 6. Temat 4. Temat 3. Temat 2. Kliknij w temat, którego szukasz. Temat 1. Powrót do listy tematów Temat 1: ,,Syzyfowe prace" - geneza powieści oraz elementy świata przedstawionego Zapraszam do muzeum!

# data[].attributes.attachment_link.title
,,Moje wakacje'' K.I.Gałczyński - Google Jamboard

# data[].attributes.attachment_link.description
The version of the browser you are using is no longer supported. Please upgrade to a supported browser. Dismiss

# data[].attributes.attachment_link.description
The version of the browser you are using is no longer supported. Please upgrade to a supported browser. Dismiss

# data[].attributes.attachment_link.description
Login to access and create your next design.

# data[].attributes.headline
,,Słońce praży, żółw na plaży'' - ortografia

# data[].attributes.subject
,,Słońce praży, żółw na plaży'' - ortografia

# data[].attributes.attachment_link.description
E‑podręczniki to bezpłatne i dostępne dla wszystkich materiały edukacyjne.

# data[].attributes.attachment_link.title
Pora na dobranoc - Zintegrowana Platforma Edukacyjna

# data[].attributes.attachment_link.description
E‑podręczniki to bezpłatne i dostępne dla wszystkich materiały edukacyjne.

# data[].attributes.attachment_link.description
JamboardJamboard is a Google Workspace digital whiteboard that lets people collaborate using a Jamboard device or their personal devices. The Jamboard service will stop working October 1. Make sure to save your work in another format before then. Permissions Notice Camera: Take photos to insert into jams.
Photos: This is used to let users pick images to insert into Jams and to save Jams as PNGs.

# data[].attributes.attachment_link.description
JamboardJamboard is a Google Workspace digital whiteboard that lets people collaborate using a Jamboard device or their personal devices. The Jamboard service will stop working October 1. Make sure to save your work in another format before then. Permissions Notice Camera: Take photos to insert into jams.
Photos: This is used to let users pick images to insert into Jams and to save Jams as PNGs.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Prezentacja:

Mitologia

Mit- fantastyczna opowieść o bóstwach lub osobach nadprzyrodzonych wyrażająca ich wierzenia, wyobrażenia i doświadczenia, dotyczy bardzo odległej przeszłości. Mity opowiadają na przykład o: - STWORZENIU ŚWIATA, - WALCE DOBRA ZE ZŁEM, ŻYCIU BOGÓW, ŹRÓDŁACH ZWYCZAJÓW, - POCHODZENIU ZJAWISK PRZYRODNICZYCH

1.Co to jest mit?

Mitologia - zbiór mitów jednego ludu. Mitologie miały wielki wpływ na rozwój różnych kultur. Na kulturę w Europie wpłynęła zwłaszcza mitologia grecka i rzymska.

2.A CÓŻ TO TA MITOLOGIA...?

Zeus (atrybut: piorun)

Hera (atrybut: paw)

Atena (atrybut: drzewo oliwne)

Afrodyta (atrybut: jabłko, gołąb)

Apollo (atrybut: lira)

Hefajstos (atrybut: młot, obcęgi)

Artemida (atrybut: łuk)

Posejdon (atrybut: trójząb)

Ares (atrybut: miecz,tarcza)

Hades (atrybut: klucze, berło)

3.Najważniejsi bogowie greccy:

Wideo

Zapraszam na krótki filmik o 10 mitologicznych stworzeniach greckich. Miłego oglądania!

+info

mity z klasy szóstej oraz ich symbole:

Mit ten opowiada o wielkiej miłości Prometeusza do ludzi, ponieważ sprzeciwił się on Zeusowi, gdy ten powiedział, że ogień to żywioł stworzony tylko i wyłącznie dla bogów, a Prometeusz nie mógł już patrzeć jak ludzie nie umieli bronić się przed zwierzyną, więc odszedł z Olimpu i po kilku dniah pobytu u Hefajstosa znów odwiedził Olimp, ale wcześniej skradł ogień i poszedł do ludzi i nauczył ich uprawy roli, czytania, pisania, kucia zbroi i ujarzmiania sił przyrody. Gdy dostrzegł to Zeus to odrazu rozkazał przykuć Prometeusza do Kaukazu. Zrobił to, bo kochał człowieka. Postać Prometeusza jest symbolem bezinteresownego poświęcenia oraz cierpienia, które były spowodowane miłością do ludzi.

Mit O Prometeuszu:

Jest to mit o miłości śpiewaka Orfeusza i nimfy o imieniu Eurydyka Pewnego dnia Eurydyka zmarła wskutek ukąsienia jadowitej żmii. Orfeusz dla swojej ukochanej nie wahał się zejść do podziemi do samego Hadesa i błagać o przywrócenie Eurydyki do życia. Pod wpływem pięknej pieśni zaśpiewanej przez Orfeusza Hades zgodził się, ale pod warunkiem, że Orfeusz będzie szedł pierwszy a Hermes wyprowadzi Eurydykę i jeśli choć raz odwróci się i spojrzy na nią to ona zostanie w jego królestwie na zawsze, ale niestety Orfeusz nie uwierzył Hasdesowi odwrócił się, a Eurydyka rozpłynęła się w powietrzu. Za życia bardzo tęsknił za Eurydyką, ale po śmierci znowu się spotkali i byli już na zawsze razem.Postać Orfeusza jest symbolem tego, że nie zawsze trzeba nie wierzyć komuś i warto powierzyć mu swoje zaufanie, ponieważ możemy stracić coś bardzo ważnego dla nas

Mit o orfeuszu i eurydyce

...a teraz przypomnijmy sobie kilka mitów z klasy piątej:

WiDEO 01

WiDEO 02

+info

+info

wideo

Zapraszam na filmik o mocie o Tezeuszu i Ariadnię. Miłego oglądania!

+info

"Odys" - Leopold Staff

"Wciąż o Ikarach głoszą..." - Ernest Bryll

"Narodziny Afrodyty" - Kazimierz Przerwa - Tetmajer

"Prometeusz" - Leopold Staff

"Syzyf" - Zofia Dormanowska

"Prawa i obowiązki" - Tadeusz Różewicz

oto wiersze inspirowane mitologią grecką:

Obrazy i rzeźby inspirowane mitologią Grecką:

ver

ver

ver

ver

ver

Maria Stafińska

Dziekuję za uwagę!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
z wizytąna olimpie

start

Życie bogów greckich było burzliwe, nie zawsze postępowali w sposób właściwy. Byli oni wszechmocni i nieśmiertelni, ale - podobnie jak ludzie - popełniali błędy i ulegali uczuciom.

" Mieszkańcy starożytnej Grecji wierzyli, że górę Olimp zamieszkują bogowie, z których każdy zajmuje się inną dziedziną życia. Dlatego też greckie bóstwa darzone były ogromnym szacunkiem, wznoszono do nich modlitwy, a także składano im ofiary. "

OLIMP

siedziba bogów greckich, na której niepodzielnie rządził Zeus. Znajdowało się tam wiele pałaców bogów, którzy spotykali się na hucznych ucztach, na których spożywano ambrozję i nektar zapewniające nieśmiertelność.

+Info

ATRYBUTY BOGÓW

Każdy bóg grecki, zamieszkujący Olimp, posiadał atrybut, czyli charakterystyczny dla niego przedmiot.

Bogowie starożytnych greków

Było ich dwunastu. Skład owej dwunastki nie zawsze był jednak jednakowy. W każdym źródle wymieniano jednak: Afrodytę, Apollo, Aresa, Artemidę, Atenę, Hefajstosa, Herę, Hermesa, Posejdona, Zeusa. Pozostałe dwa miejsca w zależności od źródeł uzupełniają: Hades, Demeter, Dionizos oraz Hestia.

ZEUS

ATRYBUT

Charakterystyka

piorun, rubinooki orzeł

bóg bogów, pan nieba oraz ziemi, władca Olimpu, pan błyskawic, władca światłości, absolutny sędzia, duch wszystkiego.

HERA

ATRYBUT

Charakterystyka

owoc granatu, paw

żona Zeusa, królowa Olimpu, opiekunka małżeństwa, kobieti wdów.

najwyższy władca mórz i oceanów, opiekun rybaków i żeglarzy

ATRYBUT

Charakterystyka

trójząb

POSEJDON

HADES

ATRYBUT

Charakterystyka

hełm niewidka

bóg zmarłych, władcaświata podziemnego

Hades

Hades - mitologiczny podziemny świat, gdzie dusza udawała się po śmierci człowieka, nazywana także krainą zmarłych. Aby dostać się do Hadesu trzeba było przepłynąć rzekę Styks, przez którą przewoził swą łodzią Charon. Zapłatą była drobna moneta - obol - wkładana w usta zmarłych. Następnie dusze spotykały Cerbera - trzygłowego psa pilnującego ewentualnych zbiegów. Dusze sądziło trzech króli, którzy za życia odznaczali się sprawiedliwością - Minos, Ajakos i Radamantys. Z podziemnego pałacu całym podziemiem władał Hades, u którego boku stała żona - Persefona.

bogini ogniska domowego,patronka gospodyń, opiekunka dzieci, sierot, podróżnych.

Hestia

ATRYBUT

Charakterystyka

ogień z ogniska domowego

ATRYBUT

Charakterystyka

złoty sierp, kłos pszenicy, owoce, pochodnia

bogini płodności ziemi, urodzaju, ziemi uprawnej, zbóż, rolnictwa

DEMETER

ATENA

ATRYBUT

Charakterystyka

pełna zbroja, egida

bogini mądrości i wojny,patronka Aten

HEFAJSTOS

bóg ognia i kowalstwa,złotników, murarzy i stolarzy

ATRYBUT

Charakterystyka

narzędzia kowalskie

róża, jabłko, wróble i gołębie towarzyszące jej w orszaku

AFRODYTA

ATRYBUT

Charakterystyka

bogini miłości i piękna,kwiatów, ogrodów

łuk, kołczan ze strzałami

ARTEMIDA

ATRYBUT

Charakterystyka

bogini łowów i księżyca, królowa lasów i dzikiej natury

WRITE A TITLE HERE

laurowy wieniec, lira

APOLLO

ATRYBUT

Charakterystyka

bóg światła i sztuki, opiekun muz

WRITE A TITLE HERE

ARES

ATRYBUT

Charakterystyka

zbroja, miecz, tarcza

bóg wojny, odwagi, męstwa

kaduceusz, skrzydlate sandały

posłaniec bogów, bóg informacji, handlu, kupców i złodziei

HERMES

ATRYBUT

Charakterystyka

tyrs - długa laska, kij opleciony pędami bluszczu i winoroś, puchar winal

Charakterystyka

bóg wina, winorośli, dzikiej natury i płodności.

DIONIZOS

ATRYBUT

WRITE A TITLE HERE

zabawa dla zaawansowanych

Rozwiąż quiz

autorstwa p. Anny Łazarek

AFRODYTA

HERMES

APOLLO

ATENA

PERSEFONA

ARES

HEFAJSTOS

ARTEMIDA

DIONIZOS

DEMETER

HERA

HESTIA

ZEUS

HADES

POSEJDON

REA

KRONOS

STURĘCY

CYKLOPI

TYTANI

URANOS (Niebo)

GAJA (Ziemia)

Drzewo genealogiczne

CHAOS

Kochała las.

Chodził z wieńcem na głowie.

Miły był mu szczęk oręża.

Uczyła ludzi, jak uprawiać ziemię.

Troszczyła się o kobiety.

Miał abolutną władzę.

Wzburzał i uciszał morze.

Ogłaszał wyroki zmarłym.

Miała swój ołtarzw każdym domu.

Przesiadywał w kuźni.

Urodziła sięw pełnej zbroi.

Płatał bogom figle

Zgadnij o kim mowa...

Praca domowa

GRA

prezentacja (quiz): p. Anna Łazarek

inspiracja: p. Anna Stasiak

JOLANTA GĄSIOROWSKA

w pracy wykorzystano:

DZiękuję!

# data[].attributes.attachment_link.description
Login to access and create your next design.

# data[].attributes.attachment_link.description
Cykl lekcji poświęconych biblijnym przypowieściom z wykorzystaniem głównie materiałów wydawnictwa WSiP - kl VI SP

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Adam MickiewiczDziady cz.2

"Są dziwy w niebie i na ziemi, o których ani śniło się waszym filozofom"

cykl lekcji

start

4. "Na czym polega człowieczeństwo" - plan rozprawki w oparciu o lektury.

3. Na deskach teatru z dramatem romantycznym

2. Problematyka moralna Dziadów" cz.2

1. Siła ludowej tradycji - misterium dziadów.

Poruszane tematy:

Czy uważnie przeczytaliście utwór?

Temat: Siła ludowej tradycji - misterium dziadów.

Cel:

1834

1848

1834

1830-1831

1822

1832

1823

1789

Romantyzm

Obraz Brama cmentarza przedstawia ogromne wrota, które otwierają się szeroko na stary, lekko zamglony cmentarz stapiający się z przestrzenią lasu. Brama jest granicą, znakiem przejścia do innej rzeczywistości. Świat widoczny w oddali może symbolizować duchowy wymiar życia człowieka, rzeczywistość transcendentalną (czyli pozazmysłową, wymykającą się zwykłemu ludzkiemu doświadczeniu), miejsce, w którym toczy się „życie po życiu", raj. Znajdujące się po lewej stronie postacie z obawą zerkają za bramę, chcą poznać „tamten" świat - być może nie są jeszcze gotowe, by przejść na drugą stronę.

część I, zatytułowana przez poetę Dziady. Widowisko, prawdopodobnie nieukończona, została opublikowana dopiero w 1860 r.

utwór składa się z kilku części powiązanych ze sobą motywem przywoływania duchów zmarłych i kreacją bohatera; każda z nich funkcjonuje w zasadzie jako osobny utwór

poeta nigdy nie zakończył pracy nad całością utworu

dramat powstawał ponad 10 lat

"DZIADY"

znaczenie słowa

dziady - nazwa uroczystości poświęconej zmarłym

* dziady - zmarli przodkowie,

* dziady - wędrowni żebracy,

Dziady - tytuł dramatu Adama Mickiewicza.

"DZIADY"

Motywy antyczne

Tradycje chrześcijańskie

Motywy pogańskie

Odszukaj w tekście:

Atmosfera:

Cel obrzędu:

Czas akcji:

Miejsce akcji:

Guślarz

ziemski

- mieszkańcy wsi

- starzec

pozaziemski

- Zosia

- Ptaki

- Widmo

- Rózia i Józio

Świat

Przyjście ludzi do kaplicy

Pojawienie się Zjawy

Pojawienie się Dziewczyny

Przybycie Widma

Przybycie Aniołków

scena 3

scena 2

scena 4

scena 1

Kolejne wydarzenia:

cel:- zrozumiem przesłanie dramatu

Temat: Problematyka moralna 2 części "Dziadów"

ziarno pszenicy i kropla wody

przyciągnięcie do ziemi

ziarna gorczycy

symboliczne znaczenie darów, o które proszą duchy

Ziemskie życie zmarłych zostaje osądzone według surowych kryteriów moralnych. Winą jest nie tylko okrucieństwo wobec ludzi, lecz także dziecięce życie bez zmartwień i dziewczęca niewinność. Z przestróg duchów (powtarzanych przez chór) wyłania się koncepcja człowieczeństwa, zgodnie z którą nie wystarczy żyć bezgrzesznie i mieć czyste sumienie - trzeba jeszcze podejmować ciężar obowiązków, pracować i cierpieć. Na ziemi nie wolno krzywdzić nikogo, ale nie można też żyć w oderwaniu od ludzi, w świecie marzeń, bez pożytku dla innych. Trzeba doświadczyć wszystkiego, co ludzkie, i po ludzku traktować innych

moralność

Który z duchów przekazał najważniejszą naukę?

Czego uczą duchy pojawiające się w kaplicy?

Czy przesłania duchów da się zastosować współcześnie?

KRYTERIA SUKCESU

ZADANIE

CEL;- będę znać cechy dramatu jako gatunku literackiego,- będę wiedzieć, czym jest dramat romantyczny,- dowiem się, kto pracuje nad przedstawieniem teatralnym.

Temat: Na deskach teatru z dramatem romantycznym.

LIRYKA

DRAMAT

EPIKA

RODZAJE LITERACKIE

DRAMAT:

tekst główny i poboczny

utwór przeznaczony na scenę

dialogi i monologi

podział na akty i sceny

brak narratora

rozmowa dwóch osób

dłuższa wypowiedź jednej osoby

tekst, który wypowiadają bohaterowie

wskazówki dotyczące sposobu wystawiania utworu

tekst główny

didaskalia

monolog

dialog

tekst poboczny:(didaskalia)

DRAMAT

informuje o: * czasie akcji; * scenografii i wyglądzie bohaterów; * zachowaniu bohaterów; * sposobie wypowiadania tekstu.

tekst główny:formy wypowiedzi:

monolog

dialog

DRAMAT ROMANTYCZNY

realizm miesza się z fantastyką

czerpanie z ludowych wierzeń

sceny zbiorowe

nastrój tajemniczości i grozy

luźna konstrukacja

W jaki sposób autorzy plakatów nawiązują do 2 części "Dziadów"?

Cel: zredaguję plan rozprawki

Temat: O jakich wartościach opowiadają nasze lektury:"Dziady" cz. 2 i "Opowieść wigilijna"?.

Temat rozprawki:"Na czym polega człowieczeństwo". Swoje rozważania oprzyj na "Dziadach" i "Opowieści wigilijnej".

III. Argument

II. Argument

III. Podsumowanie:

II. Argumenty:

I. Argument

I. TEZA:

Przygotowując prezentację korzystałam z:- scenariuszy lekcji opracowanych przez Panie: Ewę Horwath, Grażynę Kiełb; WSiP- prezentacji Blue Niki

Dziękuję!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przygotowała: Anna Stasiak

autorstwa Johna Ronalda Reuela Tolkiena

„Hobbit, czyli tam i z powrotem"

Cykl lekcji z lekturą

Zapraszam na magiczną przygodę w Śródziemiu!

8. Bawimy się twórczo - piszemy opowiadanie.

7. „Hobbit" J.R.R. Tolkiena przykładem utworu z gatunku fantasy.

5. „W pewnej norce ziemnej mieszkał sobie pewien hobbit". Charakterystyka Bilbo Bagginsa.

4. „Przepraszam! Nie życzę sobie przygód, dziękuję ślicznie! Do widzenia!". Porządkujemy plan wydarzeń.

3. Świat baśniowych postaci, stworów i stworków w powieści „Hobbit" J.R.R. Tolkiena - przygotowujemy leksykon Tolkienowskich bohaterów.

2. Kiedy i gdzie rozgrywa się akcja „Hobbita"? O miejscach przedstawionych w powieści J.R.R. Tolkiena i ich mieszkańcach oraz czasie.

6. „Ale ty, mam nadzieję, wszystko zrozumiałeś". Niezwykły narrator niezwykłej opowieści.

1. J.R.R. Tolkien - twórca hobbitów. Poznajemy życie i twórczość pisarza.

Cykl lekcji z lekturą:

J.R.R. Tolkien - twórca hobbitów. Poznajemy życie i twórczość pisarza.

Temat:

Lekcja 1

Ronald, 13 lat i Hilary, 11 lat (1905 rok)

Zapoznajcie się z biografią pisarza

Tolkien w wieku 19 lat

Obejrzyjcie zwiastun filmu o życiu J.R.R. Tolkiena

Sprawdźcie, co wiecie o przygodach Bilbo Bagginsa!

Zapisz krótką notatkę dotyczącą biografii autora „Hobbita". Przygotuj informacje (notatki, zakładki w książce) na temat czasu i miejsca wydarzeń w powieści „Hobbit".

praca domowa

dziękujęza uwagę!

Kiedy i gdzie rozgrywa się akcja „Hobbita"? O miejscach przedstawionych w powieści J.R.R. Tolkiena i ich mieszkańcach oraz czasie.

Temat:

Lekcja 2

MAPA DO WYDRUKU

Uporządkujcie informacje dotyczące Trasy wędrówki Bilba Bagginsa i jego kompanów

Dzięki czemu możliwe jest ukazanie tak różnych miejsc w utworze? Uzasadnijcie, że wynika to z układu akcji

a czy są realistyczne?

Jaki charakter mają miejsca,które wskazaliście?czy są rzeczywiste?

Pracując w grupach scharakteryzujcie poszczególne krainy Śródziemia

Praca w grupach

NOTATKA

Esgaroth

Mroczna Puszcza

Góry Mgliste

dolina Rivendell

Shire

Wybrane krainy Śródziemia:

„Hobbit" powstawał w latach 1929 - 1936. Dwadzieścia lat później, w pierwszej części trylogii „Władca Pierścieni", Tolkien dokładniej i staranniej opisał Śródziemie. Wówczas czytelnicy dowiedzieli się, że akcja „Hobbita" rozgrywała się w Trzeciej Erze Śródziemia, a dokładniej w latach 2941 - 2942.

Podróż bohaterów przebiegała w ściśle określonym czasie.Pracując z tekstem lektury, dopiszcie odpowiedni czas do podanych miejsc akcji.

Czas akcji

dziękujęza uwagę!

Świat baśniowych postaci, stworów i stworków w powieści „Hobbit" J.R.R. Tolkiena - przygotowujemy leksykon Tolkienowskich bohaterów.

Temat:

Lekcja 3

Wzorcowa karta postaci

Generator

Wyszukajcie odpowiednie fragmenty dotyczące przydzielonych postaci. Ponieważ istnieje wiele wydawnictw prasowych i książkowych prezentujących świat Tolkienowskich postaci, dlatego korzystajcie przede wszystkim z tekstu omawianego utworu. Inne materiały mogą być jedynie dodatkiem wzbogacającym Wasze prezentacje. Gdy zbierzecie potrzebne informacje, korzystając z generatora, wykonajcie kartę przydzielonej postaci.

Praca w grupach

10

11

12

Pamiętajcie, że prezentacja postaci nie ma polegać na mechanicznym odpowiadaniu na pytania. Mają one być pomocne w przygotowaniu wypowiedzi uporządkowanej według zasad komponowania charakterystyki, wzbogaconej kilkoma trafnymi i zwięzłymi cytatami.

Praca w grupach

Przygotuj informacje (notatki, zakładki w książce) na temat przebiegu najważniejszych wydarzeń w powieści „Hobbit".

praca domowa

dziękujęza uwagę!

„Przepraszam! Nie życzę sobie przygód, dziękuję ślicznie! Do widzenia!". Porządkujemy plan wydarzeń.

Temat:

Lekcja 4

kto, do kogo i w jakich okolicznościach wypowiedział przytoczone w temacie lekcji słowa?

Zapiszcie poprawny plan w zeszytach przedmiotowych.

Pracując w grupach, uporządkujcie ramowy plan wydarzeń.

Praca w grupach

Przekształćcie dowolny fragment planu ramowego w plan szczegółowy.

Które wydarzenie opisane w planie było najciekawsze?

Przygotuj informacje (notatki, zakładki w książce) na temat Bilba Bagginsa.

praca domowa

dziękujęza uwagę!

„W pewnej norce ziemnej mieszkał sobie pewien hobbit". Charakterystyka Bilbo Bagginsa.

Temat:

Lekcja 5

Krzyżówka do wydruku

Rozwiążcie krzyżówkę

Karta pracy do wydruku

Odszukajcie na początku 1. rozdziału powieści informacje na temat wyglądu Bilbo Bagginsa, a następnie zapiszcie je w odpowiednich miejscach przy strzałkach.

Zbierzcie ogólne informacje na temat Bilbo Bagginsa oraz cech jego usposobienia.

Nazwanie cech bilba bagginsa

* W jakich okolicznościach Bilbo zdobył pierścień?* Dlaczego postanowił go zatrzymać?* W jakich sytuacjach się nim posługiwał?* W jaki sposób posiadanie pierścienia wpłynęło na jego osobowość?

rolA pierścienia w kształtowaniu się osobowości Bilba

Napisz charakterystykę Bilba Bagginsa - bohatera powieści „Hobbit, czyli tam i z powrotem".

1. Kim jest?(Ogólne informacje na temat Bilba Bagginsa)2. Jak wygląda?(Informacje na temat wyglądu zewnętrznego hobbita)3. Jakie ma usposobienie i jakimi cechami się odznacza?(Informacje na temat cech charakteru hobbita wraz z uzasadnieniem)4. Jaka jest moja opinia o bohaterze?(Własne zdanie o bohaterze, będące podsumowaniem, zakończeniem opisu).

Ćwiczenie redakcyjne

dziękujęza uwagę!

„Ale ty, mam nadzieję, wszystko zrozumiałeś". Niezwykły narrator niezwykłej opowieści.

Temat:

Lekcja 6

o rodzajach narracji w utworach epickich:

* W jaki sposób zaznacza on swoją obecność?* Jak zaznacza obecność odbiorcy?* Jaka jest jego wiedza o świecie przedstawionym? Co o tym świadczy?* Co zapewnia mu tę wszechwiedzę?* W jaki sposób sugeruje, że opisywany świat i bohaterowie są mu bliscy?* Jak można nazwać narratora, który w taki właśnie sposób snuje opowieść?

Charakterystyka narratora występującego w powieści Tolkiena

Przygody polegają na nieustannym zmaganiu się z przeciwnościami losu, pokonywaniu przeszkód, walce ze złem - uzasadnijcie stwierdzenie, podając odpowiednie przykłady.Bohaterowie w tych zmaganiach posługują się typowo rycerską bronią - mieczami, które (podobnie jak miecze sławnych rycerzy) mają imiona, np. Żądło (mieczyk Bilba), Orkrist, Glamdring.

Charakter przygód

* dodaje otuchy i siły w trudnych chwilach - piosenka Bilba o pająkach („zebrał całą odwagę i zaśpiewał"),

* towarzyszy pracy - elfy leśne śpiewają, zrzucając beczki w nurt rzeczny, krasnoludy - przy sprzątaniu ze stołu i myciu naczyń w czasie gościny u hobbita,

* charakteryzuje postaci, np. zdradza poczucie humoru elfów („wśród drzew wybuchł śpiew podobny do kaskad śmiechu"), prostactwo i agresywność goblinów („gobliny zaczęły straszliwą pieśń"),

* zachęca do działania - pieśń krasnoludów, którzy gościli u Bilba, obudziła w nim pragnienie wyruszenia w świat i zdobycia skarbu („Gdy tak śpiewali, Bilbo poczuł, że budzi się w nim miłość do pięknych rzeczy [...]. Coś z dziedzictwa Tuków ocknęło się w hobbicie, zapragnął ruszyć w świat [...]"),

niegdyś właśnie w formie pieśni przekazywano opowieści o wielkich czynach i niezwykłych przygodach

Rola pieśni -

* wita gości - śpiewy elfów z doliny Rivendell („[...] Bilbo usłyszał elfy śpiewające wśród drzew, jak gdyby od pożegnania z nimi nie przerwały pieśni").

* poprawia nastrój - pieśń elfów w czasie oblężenia Samotnej Góry rozrzewniła nawet ukrywajace się w jej wnętrzu krasnoludy („A gdy melodia dotarła do uszu krasnoludów, rzekłbyś, powietrze pocieplało i zapachniało nikłą wonią leśnych kwiatów rozkwitających o wiośnie. [. . .] Wobec tego krasnoludy również pościągały harfy i inne instrumenty wyszukane w skarbcu, by muzyką rozchmurzyć wodza"),

* towarzyszy biesiadowaniu - pieśń krasnoludów w czasie wizyty u Beorna,

* elementy fantastyczne,* motywy wędrowne,* walka dobra ze złem zakończona zwycięstwem dobra.

Cechy baśni:

czarodziej,elfy,smoki

Jakie typowe elementy baśniowego świata wprowadza Tolkien do swej opowieści?

przemiana trolli w skały pod wpływem światła dziennego

czarodziejska moc zaklęć ukrytych w znakach runicznych

czarodziejski pierścień

postacie

fantastyczne elementy świata przedstawionego:

* Pod wpływem czego Thorin się zmienia?* Jakim się staje towarzyszem, władcą?* Jak się zachowuje w czasie negocjacji z ludźmi?* Jak reaguje na czyn Bilba? (ukrycie arcyklejnotu i samowolne przekazanie go ludziom)* Jaki los go spotyka?* Co jednak w końcu Thorin zrozumie i jak da temu wyraz?

Podział świata przedstawionego na świat dobra i zła

Zredaguj pracę stylistyczną na temat: „Czy warto przeżyć w życiu choćby jedną prawdziwą przygodę?".

praca domowa

dziękujęza uwagę!

„Hobbit" J.R.R. Tolkiena przykładem utworu z gatunku fantasy.

Temat:

Lekcja 7

Krzyżówka do wydruku

Rozwiążcie krzyżówkę

Tabela do wydruku

Cechy literatury fantasy:

praca domowa

dziękujęza uwagę!

Bawimy się twórczo - piszemy opowiadanie.

Temat:

Lekcja 8

Gdyby Bilbo Baggins trafił do współczesnej Polski, co pomyślałby, znajdując się w zilustrowanych sytuacjach? Zapisz w dymkach myśli Bilba nawiązujące do jego doświadczeń z wyprawy. Każdorazowo użyj minimum trzech zdań.

Opowiadanie do wydruku

Wybierz minimum trzy ilustracje z poprzedniego ćwiczenia i napisz inspirowane nimi opowiadanie o pobycie Bilba w naszym świecie. Pamiętaj o wyjaśnieniu, w jaki sposób Bilbo pojawił się w naszym świecie i zamknięciu rozpoczętych w opowiadaniu wątków.

dziękujęza uwagę!

# data[].attributes.headline
TRZEJ KRÓLOWIE - lekcja z okazji 6 stycznia

# data[].attributes.subject
TRZEJ KRÓLOWIE - lekcja z okazji 6 stycznia

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Co takiego niezwykłego jest w „Człowieku witruwiańskim" Leonarda da Vinci? Z rozpostartymi ramionami, człowiek wypełnia niezgodne przestrzenie koła i kwadratu, symbolizując renesans - erę wierzącą w zmienną naturę człowieka. James Earle wyjaśnia geometryczne, religijne i filozoficzne znaczenie tego łudząco prostego rysunku.

Scenariusze

Człowiek witruwiański - Leonardo da Vinci

" Człowiek witruwiański " to rysunek Leonarda da Vinci, stworzony w roku 1490. Przedstawia ciało nagiego mężczyzny wpisanego w koło i kwadrat w dwóch, nakładających się na siebie pozycjach. Do rysunku dołączony został opis wykonany charakterystycznym dla tego artysty pismem lustrzanym. Rysunek miał stanowić ilustrację do tekstu "O architekturze ksiąg dziesięcioro" Witruwiusza, który poświęcony był rozważaniom na temat proporcji ludzkiego ciała. Epoka renesansu to czas pogłębionych badań nad fizjologią i anatomią człowieka, dlatego nie dziwią również i takie rozważania których efektem był zachwyt nad harmonijnością ludzkiego ciała. W przypadku dzieła Leonarda da Vinci najistotniejszym było zobrazowanie wniosków Witruwiusza, mówiących o tym że wysokość dorosłego człowieka równa jest mniej więcej szerokości jego rozłożonych ramion.

Człowiek witruwiański jako mandala totalna

Człowiek witruwiański, znany również pod nazwą Homo ad circulum, to określenie na jeden z najsłynniejszych rysunków Leonarda da Vinci[1], który powstał w ramach serii studiów nad proporcją człowieka. Szkic rozpowszechniony został około roku 1490. Dziś znajduje się w weneckiej Galleria dell` Accademia.

Rysunek ten przedstawia człowieka, a ściślej dojrzałego i nagiego mężczyznę, wpisanego równocześnie w koło i kwadrat. Mężczyzna ukazany jest w dwóch, jakby nakładających się na siebie pozycjach rąk i nóg. Nad i pod nim widnieją odręczne zapisy sporządzone tzw. pismem lustrzanym, w których obie te pozycje są objaśnione. Pierwszą z nich, ze złączonymi nogami i rękoma wyciągniętymi poziomo ilustruje zdanie, mówiące o tym, że szerokość rozłożonych w bok ramion równa jest jego wzrostowi. „Człowiek ten jest zatem wpisany w kwadrat o boku 96 palców (lub 24 dłoni). W drugiej pozycji, stojąc w rozkroku, z uniesionymi rękami, obrazuje wyższą regułę Witruwiusza (...) szczegółowo opisującą, że jeśli środek naszych rozłożonych członków znajdzie się w pępku, to przestrzeń między nogami utworzy trójkąt równoboczny"[2]. Pępek jest tu właśnie środkiem narysowanego koła.

Wyjątkowość dzieła tego renesansowego artysty polega przede wszystkim na doskonałym połączeniu precyzyjnej geometrii z dokładnością odwzorowania ciała ludzkiego. Ciało mężczyzny zostało rewelacyjnie dopracowane, zaznaczone są wszystkie mięśnie a twarz jest doskonale wykonturowana. Ukazuje prawdziwy geniusz zarówno Witruwiusza jak i Leonarda a przede wszystkim podkreśla piękno i doskonałą harmonię ludzkiego ciała. Nałożenie na siebie dwóch pozycji sprawia wrażenie, że ciało jest w ruchu. Bardzo interesujące jest również ułożenie stóp na rysunku. Patrząc na nie mamy nieodparte wrażenie, że rzeczywiście opierają się one na obręczy koła, szczególnie w pozycji z rozłożonymi na boki rękami i nogami.

"Człowiek witruwiański" Leonarda da Vinci

(źródło: Wikipedia.org)

Efekt ten uzyskano głównie dzięki umiejętnemu zarysowaniu naprężonych mięśni na nogach. Wszystko to podkreśla kunszt plastycznych zdolności Leonarda da Vinci i jednocześnie jego ogromną jak na ówczesne czasy znajomość ludzkiego ciała.

Złoty podział

" Złoty podział, podział harmoniczny, złota proporcja, boska proporcja - podział odcinka na dwie części tak, by stosunek długości dłuższej z nich do krótszej był taki sam, jak całego odcinka do części dłuższej. Innymi słowy: długość dłuższej części ma być średnią geometryczną długości krótszej części i całego odcinka".

# data[].attributes.attachment_link.title
CZŁOWIEK WITRUWIAŃSKI | Leonardo da Vinci

# data[].attributes.attachment_link.description
Co takiego niezwykłego jest w „Człowieku witruwiańskim" Leonarda da Vinci? Z rozpostartymi ramionami, człowiek wypełnia niezgodne przestrzenie koła i kwadratu, symbolizując renesans - erę wierzącą w zmienną naturę człowieka. James Earle wyjaśnia geometryczne, religijne i filozoficzne znaczenie tego łudząco prostego rysunku.

# data[].attributes.attachment_link.description
Login to access and create your next design.

# data[].attributes.attachment_link.description
Temat: Poznajemy imiesłowy, czyli nieosobowe formy czaswonika.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przymiotnik jest to część mowy, dzięki której wiemy, jaki ktoś lub jakie coś jest. Określa więc cechy i właściwości osób, rzeczy, zwierząt, pojęć i stanów. Odpowiada na pytania: jaki? który? czyj? Łączy się z rzeczownikiem, tworząc z nim związek zgody.

Przymiotnik to odmienna część mowy odpowiadająca na pytania jaki? (jaka? jakie?), który? (która? które?), czyj? (czyja? czyje?). Określa cechy i właściwości.

Uwaga! Niedokładne zrozumienie definicji przymiotnika może doprowadzić do pomylenia go z rzeczownikiem lub przysłówkiem. Rzeczownik nazywa cechy i właściwości, zaś przymiotnik je określa. Także przysłówek może być pomylony z przymiotnikiem, gdyż odpowiada na bardzo podobne pytanie: jak? Spójrz na poniższą tabelę ukazującą różnice pomiędzy rozpoznawaniem tych części mowy.

Jak zapamiętać, co określa przymiotnik? Słowo przymiot oznacza inaczej cechę lub właściwość i mówi, jakie coś lub jaki ktoś jest:

Sprawdź, czy rozpoznajesz przymiotniki!

Dzięki poniższemu quizowi możesz przećwiczyć wskazywanie przymiotników. Pamiętaj, na jakie pytania odpowiada przymiotnik, i staraj się nie pomylić go z rzeczownikami i przysłówkami. Quiz otworzy się w nowym oknie.
Quiz sprawdzający rozpoznawanie przymiotników
Odmiana przymiotnika

Przymiotnik odmienia się przez przypadki, liczby oraz rodzaje. Odmianę przez przypadki nazywamy deklinacją.

Przymiotnik odmienia się przez przypadki, liczby i rodzaje. By zapamiętać pytania przypadków, skorzystać możesz z podpowiedzi i ułożyć sobie prostą historyjkę. Gdy deklinujemy wyraz, w zależności od przypadka zmienia się jego końcówka fleksyjna, zaś ta część, która pozostaje taka sama to temat fleksyjny. Zdarza się, że w obrębie tematu następuje wymiana głosek, np. ó:o, rz:r, ch:sz, t:ć itp. Takie zjawisko nazywamy obocznością.

By przećwiczyć zapamiętywanie pytań przypadków, skorzystaj z poniższego linka. Znajdziesz tam ćwiczenia na zasadzie fiszek. Hasło do wejścia brzmi: przypadki.
Pytania przypadków i rozpoznawanie nazw przypadków po pytaniach
Jak określić przypadek przymiotnika?

Pamiętaj, by zawsze patrzeć na kontekst zdania! Przymiotnik najczęściej łączy się z rzeczownikiem. W zdaniu oba będą miały taki sam przypadek. Pamiętaj - zawsze patrz na całe zdanie! Dwa pozornie takie same przymiotniki mogą mieć całkiem różne przypadki.

Na ulicy rósł wielki dąb.
rósł: kto? co? wielki dąb - mianownik

Ze swojego okna widziałam wielki dąb.
widziałam: kogo? co? wielki dąb - biernik

Dzisiaj cały dzień nie było w szkole mojego zdolnego kolegi.
nie było: kogo? czego? zdolnego kolegi - dopełniacz

Bardzo wyraźnie widzę na nagraniu mojego zdolnego kolegę.
widzę: kogo? co? zdolnego kolegę - biernik

Zawsze zwracaj uwagę na zdanie i to, w jakim kontekście występuje dany przymiotnik.

Rodzaj gramatyczny przymiotników

Przymiotniki występują w pięciu rodzajach. W liczbie pojedynczej mogą mieć rodzaj męski (TEN), żeński (TA) lub nijaki (TO). W liczbie mnogiej rozróżniamy rodzaj męskoosobowy (dotyczy mężczyzn), oraz niemęskoosobowy (pozostałe określenia).

Sprawdź, czy potrafisz wskazać formę gramatyczną przymiotnika!

Kliknij na poniższy link, by sprawdzić, czy potrafisz wskazać przymiotnik (w każdym zdaniu znajduje się tylko jeden) oraz powiedzieć, w jakim przypadku, w jakiej liczbie i rodzaju występuje. Uwaga! Jeśli pierwsza fiszka pojawi się wraz z odpowiedzią, przed rozpoczęciem gry w opcjach po lewej stronie ustaw: „Odpowiedz przez: definicja". Hasło brzmi: przypadki.
Fiszki sprawdzające umiejętność określania formy gramatycznej przymiotnika
Przymiotniki nieodmienne

Istnieją w naszym języku przymiotniki, które nie odmieniają się ani przez przypadki, ani przez liczby i rodzaje. Zwykle są to słowa zapożyczone z innych języków. Przykładami takich przymiotników są wyrazy: super (koleżanka), hiper (inflacja), mini (sukienka), midi (spódnica), maxi (suknia), khaki (kombinezon), moro (mundur), ecru (kolor), top (modelka), bikini (kostium), bordo (pomadka).

Stopniowanie przymiotnika

Przymiotniki, podobnie jak utworzone od nich przysłówki, ulegają stopniowaniu. Pozwala to ukazać natężenie danej cechy (coś może być białe, ale inne bielsze, zaś kolejne najbielsze). Wyróżniamy trzy stopnie - równy, wyższy i najwyższy. Ponadto istnieją trzy rodzaje stopniowania - proste (inaczej nazywane regularnym), nieregularne (w ten sposób stopniują się cztery przymiotniki: dobry , zły , duży , mały) oraz opisowe (gdy dodajemy słowo „bardziej" lub „mniej").

Istnieje też coś takiego, jak „stopniowanie w dół", wówczas obok równego pojawiają się stopnie niższy i najniższy. Taki rodzaj stopniowania zawsze jest opisowy:

doskonały, mniej doskonały, najmniej doskonały - stopniowanie opisowe,

odpowiedni, mniej odpowiedni, najmniej odpowiedni - stopniowanie opisowe,

tradycyjny, mniej tradycyjny, najmniej tradycyjny - stopniowanie opisowe.

Przymiotniki, które się nie stopniują

Część przymiotników nie ulega stopniowaniu. Te przymiotniki, które pochodzą od rzeczowników i oznaczają stałą niezmienną cechę, występują tylko w stopniu równym, np.: drewniany (od rzeczownika drewno), szklany (od rzeczownika szkło), marmurowy (od rzeczownika marmur), plastikowy (od rzeczownika plastik), gumowy (od rzeczownika guma), stalowy (od rzeczownika stal) itp. Nie stopniują się również te przymiotniki, które oznaczają cechę niezmienną: wieczny, polski, włoski, rosyjskie, roczna, wczorajsza, bankowy, elektryczny itp.

Błędy w stopniowaniu przymiotników

Uwaga! Często słyszy się sformułowania typu bardziej miększy czy bardziej weselsze. Są one błędne! Ze słowem „bardziej" w stopniu wyższym łączy się przymiotnik w zwykłej formie, czyli poprawnie będzie: bardziej miękki (inaczej miększy) i bardziej wesoły (inaczej weselszy).

Sprawdź, czy potrafisz rozpoznać stopień przymiotnika!

Gra znajdująca się pod poniższym linkiem pozwoli ci sprawdzić, czy właściwie określasz rodzaj stopniowania oraz stopień. Powodzenia!
Tutaj sprawdzisz, czy potrafisz poprawnie wskazać stopień przymiotnika
Pod tym linkiem zobaczysz, czy masz opanowane rodzaje stopniowania
Pisownia nie z przymiotnikiem

„Nie" z przymiotnikami w stopniu równym zawsze piszemy razem (niezły, niechętny, niemądry), zaś w stopniu wyższym i najwyższym osobno (nie lepszy, nie najlepszy, nie chętniejszy, nie najchętniejszy, nie mądrzejszy, nie najmądrzejszy).

Wyjątkiem są takie przymiotniki, które nie są zaprzeczeniem, a oznaczają jakąś cechę. Rozpoznać je można po tym, że w stopniu najwyższym cząstka „naj" znajduje się na początku wyrazu (np. niegrzeczny, niegrzeczniejszy, najniegrzeczniejszy; niedołężny, niedołężniejszy, najniedołężniejszy).

Sprawdź się!

Pod poniższym linkiem znajdziesz quiz sprawdzający Twoją umiejętność poprawnego zapisywania partykuły „nie" z przymiotnikami.
Quiz sprawdzający znajomość pisowni „nie" z przymiotnikami
Podsumowanie

Sprawdź, czy znasz już nastepujące zagadnienia związane z przymiotnikiem:

Jak rozpoznać przymiotnik?

Jak odróżnić przymiotnik od przysłówka i rzeczownika nazywającego cechy?

Co nazywa przymiotnik?

Na jakie pytania odpowiada przymiotnik?

Przez co odmienia się przymiotnik?

Co to jest deklinacja?

Jakie są przypadki i ich pytania?

Co to jest temat i końcówka fleksyjna?

Czym są oboczności?

Jak określić przypadek przymiotnika w zdaniu?

Jakie rodzaje wyróżniamy w liczbie pojedynczej przymiotnika?

Jakie rodzaje może mieć przymiotnik w liczbie mnogiej?

Jakie przymiotniki się nie odmieniają?

Na czym polega stopniowanie przymiotnika?

Jakie są stopnie przymiotników?

Jakie mamy rodzaje stopniowania?

Które cztery przymiotniki odmieniają się nieregularnie?

Które przymiotniki się nie stopniują?

Jak piszemy partykułę „nie" z przymiotnikami w poszczególnych stopniach?

Jeśli czujesz się pewnie i znakomicie orientujesz w zagadnieniach związanych z przymiotnikiem, podejdź do testu podsumowującego. Nie będzie łatwy! Powodzenia!
Test podsumowujący wiedzę z zakresu przymiotnika Przymiotnik - materiały do wydruku
Naucz się pozostałych części mowy:

# data[].attributes.attachment_link.description
Przymiotnik jest to część mowy, dzięki której wiemy, jaki ktoś lub jakie coś jest. Określa więc cechy i właściwości osób, rzeczy, zwierząt, pojęć i stanów. Odpowiada na pytania: jaki? który? czyj? Łączy się z rzeczownikiem, tworząc z nim związek zgody. Przymiotnik to odmienna część mowy odpowiadająca na pytania jaki? (jaka?

# data[].attributes.attachment_link.title
Smak zdrowia - Piąta strona świata - zpe.gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Materiał zawiera 3 ilustracje (fotografie, obrazy, rysunki), 18 ćwiczeń, w tym 7 interaktywnych.

# data[].attributes.headline
Pan od historii - ,,Sposób na Alcybiadesa''

# data[].attributes.subject
Pan od historii - ,,Sposób na Alcybiadesa''

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
poznasz zasady tworzenia charakterystyki postaci,

zgromadzisz słownictwo potrzebne do napisania charakterystyki postaci,

zredagujesz charakterystykę nauczyciela - tytułowego bohatera książki „Sposób na Alcybiadesa".

Książka „Sposób na Alcybiadesa" autorstwa Edmunda Niziurskiego opowiada o uczniach pewnej warszawskiej szkoły. Główni bohaterowie książki, czyli Marcin Ciamciara, Zenon Zasępa, Jacek Słabiński (Słaby) i Józio Pędzelkiewicz (Pędzel), to ósmoklasiści, którzy szukają sposobu na to, aby przechytrzyć nauczycieli i jak najmniej się uczyć. Udaje im się od starszych kolegów kupić pomysł na to, jak uzyskać dobre stopnie na lekcjach historii u profesora Misiaka zwanego Alcybiadesem. Zastosowanie „sposobu na Alcybiadesa" całkowicie zmienia przebieg lekcji historii i przynosi niespodziewane efekty.

Na animacji widzimy stojącego przy tablicy nauczyciela przemawiającego do siedzących w ławkach uczniów. Nauczyciel mówi i zapisuje różne pojęcia na tablicy.

Film dostępny pod adresem /preview/resource/RQZz0hZjMKB3j

Na animacji widzimy stojącego przy tablicy nauczyciela przemawiającego do siedzących w ławkach uczniów. Nauczyciel mówi i zapisuje różne pojęcia na tablicy.

Zapoznaj się z fragmentem powieści Edmunda Niziurskiego pt. „Sposób na Alcybiadesa" i wykonaj ćwiczenia.

Przyznam się, że od lat ponad trzydziestu nie byłem świadkiem tak gwałtownych, powiedziałbym: rewolucyjnych przemian w postawie młodzieży.

Ta dociekliwość historyczna, która ujawniła się w waszych wątpliwościach, świadczy bezsprzecznie o zjawisku myślenia. Zjawisko to - nader rzadkie w szeregach moich uczniowskich legii - zwykłem cenić. Tak, zwykłem cenić. Dlatego... - tu Alcybiades zrobił denerwującą przerwę - dlatego pragnąłbym przedstawić wam pewną... propozycję. Co byście powiedzieli, gdybyśmy zawarli triumwirat?

- Triumwirat? - poruszyliśmy się niespokojnie.

- Tak, nie widzę przeszkód, dla których nie moglibyśmy zawrzeć triumwiratu. A prawda, nie przerabialiśmy jeszcze czasów rzymskich i na pewno nie wiecie, co znaczy triumwirat. Jest to umowa trzech mężów znakomitych, że będą się wzajemnie wspomagać w dążeniu do swych politycznych celów. Innymi słowy - pakt trzech.

- Trzech?

- Mam na myśli was, siebie i Katona.

Pędzel chciał o coś zapytać, ale Alcybiades ciągnął dalej:

- Nie, to nie żarty. Katon będzie naszym milczącym wspólnikiem i świadkiem. Będzie nam przypominał o zasadach naszego przymierza. Muszę wam powiedzieć na marginesie, że od dawna, od bardzo dawna nie zawierałem już z żadną moją legią przymierza - zapatrzył się zmęczonymi oczyma w okno - nie myślałem, że kiedykolwiek je zawrę, ale sądzę, że z wami mogę je zawrzeć... I cóż wy na to?

Mieliśmy bardzo niewyraźne miny. Alcybiades przymrużył dziwnie oczy i nie mogliśmy dociec, co się za tym wszystkim kryje: żart? szaleństwo? czy podstęp? Nim jednak zdołaliśmy coś wybąkać, Alcybiades wrócił znów do swojej przemowy:

- Zapewne jesteście teraz ciekawi, na czym będzie polegał nasz układ? Otóż ja w zamian za waszą dobrą kondycję historyczną będą postępował z wami nie jak ze zwykłymi uczniami, ale jak z wolnymi poszukiwaczami prawdy. Żadnych pytań na stopnie, żadnego kucia. Po prostu mała wymiana poglądów w przyjemnym, naukowym gronie, rozplątywanie wątpliwości, spacery i wycieczki historyczne... Czy wam to odpowiada? [...]

Z korytarza dobiegł mnie tupot i uczniów wybiegających na pauzę. Pędzel zwijał mapy i . Słaby zdejmował plansze , fotografie posągów babilońskich i podobiznę Hammurabiego. Znów wszystko było zwyczajnie... Nie, nie całkiem zwyczajnie. Odbywało się oblężenie katedry. Alcybiades daremnie usiłował się wyrwać z pierścienia ciasno otaczających go chłopców. A kiedy mu się wreszcie udało przebić na korytarz, od razu uformował się spontaniczny pochód. Najpierw niesiono mapy, potem podobiznę potem plansze z rzeźbami i pismem klinowym, potem teczkę Alcybiadesa, a na końcu ponad gęstwiną jasnych i ciemnych czupryn chwiała się dostojna łysina Alcybiadesa. Śmiem twierdzić, że był to [...]

Choć nasze zachowanie uległo pewnej poprawie, to jednak stopnie z pozostałych przedmiotów wyglądały jeszcze fatalnie. Same lufy lub, jeśli wolicie, bomby. Na tym tle szczególnie bezwstydnie błyszczały nasze stopnie z historii, jak róże wśród luf, wszystkie powyżej uczciwej normy. Piątki i czwórki.

Był to, rzecz jasna, wielki wstrząs dla . Zażądano od Alcybiadesa wyjaśnień i dostosowania ocen do przyzwoitego poziomu. Natrafiono jednak na stanowczy opór.

- Proszę państwa - oświadczył ów mąż nieugięty, wstając. - Te stopnie to są pąki. Nie można przycinać pąków.

- Jakie pąki? - zapytano.

- Pąki odrodzenia - powiedział uroczyście Alcybiades, podnosząc palec do góry. - Zaprawdę, powiadam wam, odrodzenie przyjdzie poprzez historię.

- Dlaczego przez historię?

- Ponieważ natrafiliśmy na klasę historyczną. Raz na trzydzieści lat zdarzają się takie klasy.

- Ależ to klasa matołów!

- Testy nie potwierdziły.

- W każdym razie łobuzów.

- Na historii są spokojni. Powiem więcej, za spokojni. [...]

- Może pan zdradzi, w jaki sposób osiągnął pan tak nadzwyczajne wyniki. Doświadczenia pedagogiczne należy upowszechniać.

- Zawsze miałem talent pedagogiczny - oświadczył Alcybiades z właściwym mu brakiem skromności.

Zredaguj charakterystykę Alcybiadesa. Twoja praca powinna mieć następującą budowę:

Wstęp: przedstawienie postaci.

Rozwinięcie: opis zewnętrzny, usposobienie, osobowość, temperament, cechy charakteru postaci.

Zakończenie: ocena postaci.

Postać starego profesora historii, Misiaka, zwanego Alcybiadesem, o łysinie, obwisłych ramionach i wiecznie wygniecionym ubraniu, patrzącego w milczeniu zza grubych okularów, była w naszej szkole uosobieniem niezaradności i poczciwości . [...]

- Niech wam się nie zdaje, iż wystarczy być moim uczniem, aby nabyć mądrości. Alcybiades też był uczniem Sokratesa, a jednak pozostał lekkomyślny i zepsuty.

Zapoznaj się z fragmentem powieści Edmunda Niziurskiego pt. „Sposób na Alcybiadesa" i wykonaj ćwiczenia.

Słownik

władca Babilonii żyjący ok. 2000 lat p.n.e.; dokonał wielu podbojów; był twórcą liczącego 282 artykuły kodeksu praw, nazwanego od jego imienia Kodeksem Hammurabiego, w którym regulował kwestie dotyczące wymiaru sprawiedliwości, wykroczeń przeciwko własności, ziemi i zabudowaniom, kupców i agentów handlowych, kobiet, małżeństwa, własności rodzinnej i dziedziczenia, pobicia i uszkodzenia ciała, rolnictwa, najmu, własności i sprzedaży niewolników

Notatnik

Bibliografia

Głowiński M., Kostkiewiczowa T., Okopień‑Sławińska A., Sławiński J., (2002), Słownik terminów literackich, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Kowal J., (1994), O sztuce pisania wypracowań, Kielce: Wydawnictwo Pedagogiczne ZNP.

# data[].attributes.attachment_link.description
Materiał zawiera 5 poleceń, 15 ćwiczeń, w tym 13 interaktywnych, 1 animację.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wiosna przyszła cicho, bez pukania w okno, Słońce się uśmiecha – tak czysto, tak jasno. Pąki drzew szepczą zielonym szeptem, A wiatr tańczy z kwiatami w sukience z tęczy.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zasady pisowni zakończeń -ji, -i, -ii | Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Real-time meetings by Google. Using your browser, share your video, desktop, and presentations with teammates and customers.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Pax

Sara Pennypacker

Fascynująca opowieść o chłopcu i jego lisie (lub lisie i jego chłopcu)

"Możesz być sam.Ale nie będziesz samotny"

Powieść o drogach, które przemierzamy, czy nam się to to podoba, czy też nie...

1

2

3

4

5

6

7

8

Nie masz powieści? Nie zdążyłeś przeczytać? Sięgnij po fragmenty, które dla Ciebie przygotowałam >>> TU.

Dzieńdoberek:) Zapraszam Cię do krainy Paxa. Każda lekcja to osobny numerek. Każdy numerek to kolejna przygoda. Każda przygoda to wyzwanie. Podążaj... niech ten czas okaże się wartościowy

Wojna wyzwala losy głównych bohaterów, determinuje ich indywidualne podróże. Kartę do pracy znajdziesz >>> TU W >>> TYM miejscu możesz przeczytać wywiad z autorką, omawia kilka ważnych kwestii m. in.* problem wojny. Wywiad możesz przeczytać w oryginale (po angielsku) lub w tłumaczeniu. * m. in. skrót od wyrażenia między innymi

A gdyby tak zmienić bieg wydarzeń? W tym miejscu możecie rozpocząć grupowe działania i wspólnie przedyskutować wypełnienie drzewkowej notatki. Jest taka choroba, która czasami dopada lisy. Sprawia, że przestają być sobą i atakują obcych. Wojna to taka choroba, tylko u ludzi. (...) Tam, gdzie żyłem z ludźmi, kiedyś przyszła wojna. Wszystko zostało zniszczone. Wszędzie był ogień. Śmierć dosięgnęła nie tylko zarażonych wojną dorosłych samców, ale też dzieci, matki, stare osobniki ich własnego gatunku. Wszystkie zwierzęta. Ludzie zarażeni tą chorobą niszczą wszystko na swojej drodze. [Opowieść szarego lisa] Jak potoczyłyby się losy chłopca i lisa, gdyby miał odwagę przeciwstawić się ojcu? Oto pierwsze grupowe zadanie, jednak kopię notatki z wspólnej pracy powinieneś zostawić także sobie. Wykorzystajcie kartę pracy dostępną >>> TU i rozpatrzcie możliwe rozwiązania ewentualnej niesubordynacji.

Tu zaczyna się Wasza praca w grupach. Stwórzcie zespoły (3- 4 osobowe). Następnie zdecydujcie się, czy Wasza praca przedstawi drogę, którą odbył chłopiec, czy może tę, którą przemierzył lis? Kolejnym krokiem jest oswojenie się z myślą, że przyjdzie Wam napisać scenariusz- składający się z 5 scen. Jak to zrobić? Podpowie Wam filmik.

Przed Wami kolejne zadanie do opracowania w grupie. Pora na napisanie recenzji. Przypominam - świetną rysnotką autorstwa pani Sylwii Oszczyk - na co należy zwrócić uwagę. Macie trudność z przygotowaniem własnej pracy? Wczytajcie się w recenzję opracowaną dla wydawnictwa IU*VI, która opublikowała powieść Sary Pennypacker. Może Was zainspiruje? Dostępna >>> TU.

Scenariusz napisany? Zatem pora na ożywienie go :) Każdą z 5 scen, zgodnie z opisanymi w scenariuszu wskazówkami, należy przełożyć na obrazek (filmowy kadr na taśmie filmowej, pobierz ją >>> TU). Pamiętaj też, żeby w jednym okienku przygotować tytuł, w kolejnym oznaczyć Was jako twórców, a w ostatnim zaznaczyć KONIEC). Taśma filmowa, złożona z 8 okienek - tak, należy je skleić - powinna mieć swoją premierę w telewizji. Odbiornik do pobrania >>> TU. Jak połączyć jedno z drugim? Rozcinamy boki telewizora i przeplatamy przez niego taśmę filmową. Następnie całość nagrywamy na telefonie, a filmik przesyłamy do mnie.

Nawiązania Jeśli masz możliwość dotarcia do ekranizacji losów Małego Księcia, bohatera opowiastki autorstwa Antoine de Saint- Exuperego, skorzystaj z tej szansy. Zerknij na musical z 1974 roku lub na film animowany z 2015 roku. Ich zajawki możesz podejrzeć poniżej. Może uda Ci się znaleźć analogie pomiędzy tekstami kultury?

W tym miejscu możesz poznać inne lisie historie, które mogą uzupełnić opowieść nakreśloną przez autorkę Sarę Pannypacker >>> TU i TU.

Chwilowe osłabienie nastroju? Możesz pobrać kolorowankę, odprężyć się i zebrać myśli >>> TU. Obrazek zaczerpnięty z "Mandale. Kolorowanki dla dorosłych".

Zanim pójdziesz dalej, zadaj sobie kilka pytań...

Miejsca akcji

Czas akcji

Postaci

Temat

W ilu przestrzeniach, i jakich, toczy się akcja? Pamiętasz? Czy znasz kraj lub miasto wydarzeń?

O czym jest ta powieść? Jakie główne tematy porusza?

W jakim czasie, kiedy, mają miejsce zdarzenia?

Ilu, istotnych dla toku wydarzeń, bohaterów wymienisz?

Treść i zakres wyrazu

Treść wyrazu- to znaczenie wyrazu, na które składają się jego cechy.Zakres wyrazu- to zasięg wyrazu, który obejmuje jego znaczenia. np. wyraz PIES ma szeroki zakres, ale ubogą treść wyraz JAMNIK ma wąski zakres, ale bogatą treść

Kliknij w link, a odniesie Cię on do stronye- podręcznika. Tam zapoznaj się z informacjami dotyczącymi Skrzydlatych słów, aforyzmów i sentencji. By sprawdzić swoją wiedzę, spróbój wykonać zadania 1, 2 i 4.Klikamy w link >>> TUKliknij także w obrazek poniżej

Skrzydlate słowa

02 „To, że coś nie dzieje się tutaj, nie znaczy, że nie dzieje się wcale"

Sprawdź się w zadaniu >>> TU, a następnie wróć i w ramach notatki poukładaj wyrazy od tych, które mają najszerszy zakres i najuboższą treść. Jaki masz pomysł na ułożenie słów związanych z Paxem? drapieżnik lis Pax ssak psowaty Swoją propozycję zapisz w notatce.

Motto powieści brzmi: To, że coś nie dzieje się tutaj, nie znaczy, że nie dzieje się na prawdę". Wyjaśnij, jak rozumiesz te słowa i czy można nazwać je "skrzydlatymi"? Odpowiedź zapisz w notatce. *** Z poniższych cytatów z "Paxa" wybierz jeden. Następnie krótko wyjaśnij, dlaczego właśnie na te słowa się zdecydowałeś. 1. Zwyczajną prawdę bywa najtrudniej dostrzec, kiedy dotyczy ciebie samego. Jeśli nie chcesz poznać prawdy, zrobisz wszystko żeby ją ukryć. 2. Możesz być sam. Ale nie będziesz samotny. 3. Choćby nie wiadomo jak trudna była sytuacja, zawsze możemy się odrodzić.

lis

relacja

chłopiec

Dwie rzeczy są w istocie jedną rzeczą

Paralelna narracja

Dwa punkty widzenia. Dwie perspektywy. Dwie relacje.

Żeby dokładnie poznać lisy, powinieneś kliknąć >>> TU i >>> TU. W >>> TYM miejscu możesz lisa posłuchać. A >>> TU znajdziesz odpowiedź, dlaczego mówi się, że lisy latają. By dobrze zrozumieć "Paxa", powinieneś wiedzieć, co to słowo oznacza: Pamiętaj, że Krasicki w bajkach ukazywał lisa jako alegorię sprytu. Zaś lis jako symbol powinien kojarzyć Ci się z inteligencją, przebiegłością, chytrością, oszustwem, bogactwem, ważnością.

Peter. Zwykły chłopiec. Jego naturę poznajemy przez relację z lisem. Przypomnij sobie:

gdzie i z kim mieszka?

dlaczego porzuca lisa?

czego o ojcu dowiedział się ze starego zdjęcia?

jakich lekcji udzieliła mu Vola?

Jeśli odpowiesz sobie na te pytania, pojmiesz, dlaczego dorastanie łączy się z odpowiedzialnością i jak bardzo to, co robimy t u , oddziałuje na to, co dzieje się t a m .
Relacja chłopca i lisa lub lisa i chłopca

Lis wszystko wyczuwał pierwszy - Chłopiec przyciągał do siebie swojego liska.

Lis dobrze pamiętał smak łez chłopca.

Chłopiec nie protestował, więc i lis nie protestował.

Lis nie chciał sprawić przykrości swoim ludziom.

Czegokolwiek potrzebował jego chłopiec - ochrony, rozrywki, czułości - lis gotów był mu ofiarować.

Lis czekał aż chłopiec go odnajdzie - Jego chłopiec odszedł.

Gdy samochód odjeżdżał, Peter czuł się tak, jakby to jego pozostawiono w lesie. Był przerażony.

Czasami Peter rzeczywiście miał takie dziwne wrażenie, że on i Pax stanowią jedno.

Jakimi słowami opiszesz tę relację? Postaraj się dobrać 5 określeń
"

To feniks. Taki ptak. Jest czerwono- złoto- fioletowy, w barwach wschodu słońca, i... - Powstaje z popiołów. Wiem co to jest feniks. - Tak. Ale z własnych popiołów. Ta część była dla mojej mamy bardzo ważna. - Z własnych popiołów? - Kiedy czuje, że jego życie dobiega końca buduje sobie gniazdo wysoko na drzewie, z dala od wszystkiego. (...) No więc feniks wkłada do gniazda swoje ulubione rzeczy... zdaje się, że w tej historii jest mirra i cynamon. Wtedy gniazdo się zapala i stare ciało ptaka płonie. A z popiołów dawnego ptaka powstaje nowy. Moja mama uwielbiała tę historię. Mówiła, że to znaczy, że choćby nie wiadomo jak trudna była sytuacja, zawsze możemy się odrodzić.[rozmowa Petera z Volą]

"

Pora na zadanie. W oparciu o informacje na temat feniksa, które zaczerpnąłeś ze słowników oraz z opowieści chłopca, przygotuj krótką wypowiedź, w której odpowiesz na pytanie: w jaki sposób mit o barwnym ptaku wpisuje się w historię Petera?

FENIKS - definicja ze Słownika mitologii greckiej i rzymskiej

Wizerunek FENIKSA zawarty w Słowniku mitologii greckiej i rzymskiej pod redakcją Joela Schmidta.

Związek frazeologiczny odrodzić się jak feniks z popiołów oznacza "powstać na nowo po całkowitym zniszczeniu".

Poszukując odpowiedzi na zadanie dotyczące feniksa, warto zwrócić uwagę także na poniższe cytaty. Dziadek Petera- Tata Petera- Peter Wiesz wybuchła wojna i poszedłem walczyć tak jak mój ojciec. Jak teraz twój ojciec. Powinność wzywa, a my w tej rodzinie nie pozostajemy głusi na zew obowiązku. Taj jest, niedaleko pada jabłko od jabłoni. - Zwrócił zdjęcie chłopcu. Byli [z psem Księciem] nierozłączni. (...) Najgłupsze stworzenie na świecie, wiecznie się plątał pod nogami. (...) "Plątać się pod nogami". Tego wyrażenia użył tata Petera. "Ten lis nie może się dziadkowi plątać pod nogami. Mama Petera Peter miał tylko dwa przykre wspomnienia o swojej mamie. Przechowywał też wiele dobrych i często je przywoływał, kiedy potrzebował pocieszenia, choć obawiał się, że od nadmiernego używania mogą wyblaknąć.

# data[].attributes.attachment_link.description
Login to access and create your next design.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
KSIĘGA HIOBA

O NIEZAWINIONYM CIERPIENIU

Opowieść o Hiobie ma wymiar uniwersalny. Bohater biblijnej opowieści uosabia każdego, cierpiącego niewinnie człowieka. Hiob nie popełnia zła i zdaje sobie sprawę ze swej niewinności. Do końca broni swojego honoru (i nieomylności Boga), mimo tego, że żona i przyjaciele wydali na niego wyrok. Dla Izraelitów trąd - którym szatan dotyka bohatera - był chorobą nieczystą.

01

KSIĘGA HIOBA- WIADOMOŚCI WSTĘPNE

Każdy człowiek doświadcza w życiu cierpienia. Zapewne dlatego jest to jeden z najważniejszych tematów literatury. Pisarze wszystkich epok zastanawiają się nad przyczynami cierpienia, analizują sposoby przeżywania tego rodzaju doświadczeń, poszukują ich sensu. W kręgu kultury judeochrześcijańskiej cierpienie niejednokrotnie było interpretowane jako kara za grzechy - sens widziano w tym, że człowiek cierpiący może dostrzec swoją winę i ją odpokutować, potraktować to jako okazję do nawrócenia. Księga Hioba, ukazująca postać dotkniętą cierpieniem niezawinionym, polemizuje z takim poglądem. Hiob, nie dochodzi do zrozumienia sensu cierpienia, uczy się jednak godnie je przyjmować, heroicznie stawia mu czoło w godzinie próby.

02

DRAMAT CIERPIENIA I WIARY

02

DRAMAT CIERPIENIA I WIARY

03

ZAKŁAD Z SZATANEM

04

ŻYCIE PODDANE BOLEŚCI

05

BÓG A HIOB

DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ!