# data[].attributes.body
Күн — Күн жүйесінің орталық денесі, Жерге ең жақын жұлдыз. Күн – спектрлік класы G2V, абсолют жұлдыздық шамасы +4,83 болатын сары ергежейлі жұлдыз. Ол біздің Галактика центрінен 9 – 10 кпк қашықтықта орналасқан. Жақын жұлдыздармен салыстырғанда Күн 1,97х10⁴ м/с жылдамдықпен Геркулес шоқжұлдызы бағытында қозғалады; Галактика центрін 230 млн. жылда бір рет айналып шығады. Бүкіл күн жүйесі массасының 99,866%-ы Күнде жинақталған. Жерден Күнге дейінгі орташа қашықтық 1,496x10¹¹ м.

# data[].attributes.headline
Күн жүйесі туралы видеоролик

# data[].attributes.subject
Күн жүйесі туралы видеоролик

# data[].attributes.body
Видеоны мұқият қараймыз

# data[].attributes.attachment_caption
Толық жауап беріңіз

# data[].attributes.headline
Сонымен күн жүйесі дегеніміз не?

# data[].attributes.subject
Сонымен күн жүйесі дегеніміз не?

# data[].attributes.headline
Күн жүйесіндегі планеталар қозғалысы

# data[].attributes.subject
Күн жүйесіндегі планеталар қозғалысы

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Қызықты Физика Әлемі

# data[].attributes.attachment_link.title
Күн жүйесі және планетапар қозғалысы

# data[].attributes.wish_content.attachment_props.question
Аспан денелерін, олардың табиғатын, қозғалысын зерттейтін ғылым?

# data[].attributes.wish_content.attachment_props.poll_choices[].choice_text
Метеорология

# data[].attributes.wish_content.attachment_props.poll_choices[].choice_text
Ландшафттану

# data[].attributes.headline
Астрономия туралы не білесің?

# data[].attributes.subject
Астрономия туралы не білесің?

# data[].attributes.body
Ендеше ол туралы видеороликті тамашала

# data[].attributes.attachment_link.title
Астрономия І Жалпы шолу

# data[].attributes.body
Жердің күнді айналуының мәнін түсіндіріңіз

# data[].attributes.body
тест сұрақтарына жауап бер

# data[].attributes.attachment_link.title
Күн жүйесіндегі планеталар

# data[].attributes.headline
Үйге тапсырма

# data[].attributes.subject
Үйге тапсырма

# data[].attributes.body
10 балл

# data[].attributes.headline
Жер — Күн жүйе

# data[].attributes.body
Жер — Күн жүйесінің планетасы. Жердің орбита бойымен қозғалысы. Сендер Күннің төңірегінде Жерді коса есептегенде 9 ірі аспан денесі айналып жүретінін білесіңдер. Олар — планеталар (грекше планета — кезбе).

Планеталардың Күн төңірегіндегі жолы «орбита» деп аталады (латынша орбита -із, жол).

Күнге ең жақын айналатын планета -Меркурий, онан кейін Шолпан, Жер, Марс, Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун, ең соңында Плутонның орбитасы өтеді.

Жер басқа планеталардың тұйық жол жасап айналып жүруі Күннің Тарту күшіне байланысты.

Мұны түсіну үшін ұзын жіпке салмақты темір шығыршық байлап, бастарыңнан айналдырып байқаңдар. Айналдырғанда шығыршық жіпті керіп, сыртқа тебеді, босатып жіберсең, ұшып кетеді. Бірақ жіп оны тартып ұстап тұрады. Осы сияқты Күн де планеталарды өзіне тартып, төңірегінде айналып жүруге мәжбүр етеді. Егер Күннің Тарту күші кенет жойылып кетсе, Жер секундына 30 км жылдамдыкпен әлем кеңістігіне самғап кетер еді.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1. Күн жүйесінің эволюциясы

КҮН ЖҮЙЕСІНІҢ
ЭВОЛЮЦИЯСЫ
СТУДЕНТ :АБДУАИТ Д
ОҚЫТУШЫ :МУКАМЕДЕНКЫЗЫ В.
5В071700

2. Біздің құс жолы атты, спираль тәріздес галактикамыз шамамен 150 млрд жұлдыздан құралған, оның өзінің ядросы мен бірнеше спираль

тәріздес тармақтары бар. Оның
мөлшері 100 мың жарық жылына
тең.
Біздің
галактикамыздағы
жұлдыздардың басым көпшілігі
қалыңдығы 1500 жарық жылындай
болатын алып
"дискінің" ішінде
шоғырланған

Қазіргі кезде біздің галактикамыз космос кеңістігінде
секундына 550 км жылдамдықпен қозғалып келе
жатыр. Оның екі серігі - Үлкен және Кіші Магеллан
бұлттары бар. Галактиканың диаметрі экватор
бойынша 3·08·1013 шақырымға тең. Галактика
жұлдыздары ядроны айналатын қозғалысы күрделі
болады және бұл қозғалыс басқа қатты және сұйық
заттардың
қозғалысынан
мүлдем
бөлек.
Жұлдыздардың айналу периоды олардың массасына
және
галактикалық
орталықтан
орналасу
қашықтығына байланысты әртүрлі болады.

4. Галактикадағы заттар негізінен атомдық күйде болып, оның 99% сутегі құрайды. Галактиканың ядросы көлденеңінен шамамен 30 жарық

ГАЛАКТИКАДАҒЫ ЗАТТАР НЕГІЗІНЕН АТОМДЫҚ КҮЙДЕ
БОЛЫП, ОНЫҢ 99% СУТЕГІ ҚҰРАЙДЫ. ГАЛАКТИКАНЫҢ
ЯДРОСЫ КӨЛДЕНЕҢІНЕН ШАМАМЕН 30 ЖАРЫҚ ЖЫЛЫНА
ТЕҢ.

5. Күн - қатты қызған (беткі температурасы - 60000С), плазмалық шар (тығыздығы 1,4 г/м3). Оның лаулаған от пен протуберанецтер

КҮН - ҚАТТЫ ҚЫЗҒАН (БЕТКІ
ТЕМПЕРАТУРАСЫ - 60000С),
ПЛАЗМАЛЫҚ ШАР
(ТЫҒЫЗДЫҒЫ 1,4 Г/М3). ОНЫҢ
ЛАУЛАҒАН ОТ ПЕН
ПРОТУБЕРАНЕЦТЕР
ОРНАЛАСҚАН ТӘЖІ БАР.
КҮННІҢ СӘУЛЕ ШЫҒАРУЫНЫҢ
- КҮННІҢ БЕЛСЕНДІЛІГІНІҢ -
11 ЖЫЛДЫҚ ЦИКЛІ БАР.
КҮННІҢ БЕЛСЕНДІЛІГІНІҢ ЕҢ
ЖОҒАРҒЫ ШЕГІНДЕ ОНЫҢ
БЕТІНДЕ ЕРЕКШЕ КӨП ДАҚ
БАЙҚАЛАДЫ.

Жұлдыздардың пайда болу үрдісі галактикада
үздіксіз жүреді. Кезкелген уақытта газ бен шаң,
турбуленттік күштердің әсерінен гравитациялық
ядролар - протожұлдыздардың элементеріне
үнемі қосылып жатады. Пайда болған глобула
протожұлдыз басынан бастап гравитациялық
ядролардан қалған айналмалы қозғалысқа ие
болады. Глобула үлкейе бере ақырында ыстық
болғандығы соншалық, оның ішінде атомдық
синтездің реакциялары өте бастайды.

9. Қызудың белгілі бір шегіне жеткен кезде глобула өзінің қабығына айналған, қалған затты жарып, жан - жаққа шашыратып тастайды.

Глобуланың сығылуы оның массасына
прапорционалды
түрде
ұлғаяды.
Ақырында ол атомдар өздерінің
электрон қабықшаларын жоғалтатын
температураға да жетеді. 15 млн
градустық температурада ядролық
синтез реакциялары басталады.

Сутегі ядролары
орасан зор
энергия бөле
отырып, гелий
ядроларын түзеді

11. Сутегі ядролары орасан зор энергия бөле отырып, гелий ядроларын түзеді. Ағылшын астрофизигі А. Эддингтонның анықтағандай,

СУТЕГІ ЯДРОЛАРЫ ОРАСАН ЗОР
ЭНЕРГИЯ БӨЛЕ ОТЫРЫП, ГЕЛИЙ
ЯДРОЛАРЫН ТҮЗЕДІ. АҒЫЛШЫН
АСТРОФИЗИГІ А. ЭДДИНГТОННЫҢ
АНЫҚТАҒАНДАЙ, БІЗДІҢ КҮНІМІЗ ОСЫ
ЯДРОЛЫҚ РЕАКЦИЯЛАР ЖҮРЕТІН
ТЕРМОЯДРОЛЫҚ ҚАЗАН БОЛЫП
ТАБЫЛАДЫ. ОНЫҢ ЯДРОСЫНЫҢ
ТЕМПЕРАТУРАСЫ 15 МЛН ГРАДУС, АЛ
БЕТІНІҢ ТЕМПЕРАТУРАСЫ 60000 С-ГЕ
ТЕҢ.

Гелий сутегіден ауыр, сондықтан ол жанып біткен соң
орталықта жиналып қалады. Енді сутегі қабықтың ішінде
жанады. Ал орталықта қалған гелийлік шар, қызған сайын
үлкейе бастайды. Оның температурасы да көтеріле
бастайды. Біздің Күнңің көлемі үлкейе бастайды. Бұл
құбылыс бүкіл Күн жүйесін катастрофалық процестерге
алып келеді. Мысалға, Жерде поляр мұздықтары еріп,
мұхиттар буланып, планетаны қалың тұман қаптап, онда
үздіксіз жаңбыр жауады. Гелийлік өрт оны қоршаған
сутегілік қабықшаны жарып, нәтижесінде
бүкіл
планеталық жүйеге таралып, көптеген планеталардың
атмосферасын жұлып кетіп, оларды өртеп жібереді.

16. Күн жүйесі 9 планетадан тұрады: Меркурий, Венера, Жер, Марс, Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун, Плутон.

КҮН ЖҮЙЕСІ 9 ПЛАНЕТАДАН ТҰРАДЫ: МЕРКУРИЙ, ВЕНЕРА,
ЖЕР, МАРС, ЮПИТЕР, САТУРН, УРАН, НЕПТУН, ПЛУТОН.

# data[].attributes.attachment_link.title
Күн жүйесінің эволюциясы - презентация онлайн

# data[].attributes.attachment_link.description
КҮН ЖҮЙЕСІНІҢ ЭВОЛЮЦИЯСЫ СТУДЕНТ :АБДУАИТ Д ОҚЫТУШЫ :МУКАМЕДЕНКЫЗЫ В. 5В071700 тәріздес тармақтары бар. Оның мөлшері 100 мың жарық жылына тең. Біздің галактикамыздағы жұлдыздардың басым көпшілігі қалыңдығы 1500 жарық жылындай болатын алып "дискінің" ішінде шоғырланған Қазіргі кезде біздің галактикамыз космос кеңістігінде секундына 550 км жылдамдықпен қозғалып келе жатыр.

# data[].attributes.body
«Күн жүйесі» тақырыбында көп нүктенің орнына қажетті сөздерді қойып жаз.

Күн жүйесі Күн ...... ... 8 планета бар. Олар: Меркурий, ........, Жер, ......., Есекқырған(Юпитер), Қоңырқай(Сатурн), ..... , Нептун. Ең ... ғаламшар- Есекқырған(Юпитер). Күнге ..... ғаламшарлар: Меркурий, Шолпан, Жер.Ең ..... ғаламшар- Нептун. Маған ..................... ғаламшары ұнайды.Себебі ...................ғаламшары өте қызық және әдемі.Қажетті сөздер:Шолпан, жүйесінде қазір, Қызылжұлдыз, Уран, ірі, жақын, суық