# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wist je dat de voedingsdriehoek die we tot vandaag gebruikten al zo'n 50 jaar oud was? Tijd voor vernieuwing! Het Vlaams Instituut voor Gezond Leven presenteerde vandaag een moderne versie. Maar wat is er dan veranderd?
De voedingsdriehoek op z'n kop

Alles! Want de nieuwe voedingsdriehoek is de oude driehoek op z'n kop. De nadruk ligt vanaf nu vooral op plantaardige, onbewerkte voeding én bewegen.

De veranderingen

De basis: drink voldoende water

Daarna komen de essentiële voedingsmiddelen van plantaardige oorsprong (groenten, fruit, peulvruchten, zaden en noten)

Gevolgd door kleinere hoeveelheden voeding van dierlijke oorsprong zoals melk, vlees en vis (kies vaker voor vleesvervangers of peulvruchten)

De restgroep is volledig verdwenen. Denk daarbij maar aan koekjes, snoep of bewerkte producten zoals salami of spek. Deze producten heb je absoluut niet nodig en horen niet in de driehoek.

Een extra bewegingsdriehoek. Want een gezonde levensstijl is een wisselwerking tussen voeding én beweging.

De oude voedingsdriehoek

De vernieuwde voedingsdriehoek

De bewegingsdriehoek
Beeld: Getty Images
Lees ook zeker:

# data[].attributes.attachment_link.title
De nieuwe voedingsdriehoek: dit zijn dé grote veranderingen - Libelle

# data[].attributes.attachment_link.description
Wist je dat de voedingsdriehoek die we tot vandaag gebruikten al zo'n 50 jaar oud was? Tijd voor vernieuwing! Het Vlaams Instituut voor Gezond Leven presenteerde vandaag een moderne versie. Maar wat is er dan veranderd? De voedingsdriehoek op z'n kop Alles! Want de nieuwe voedingsdriehoek is de oude driehoek op z'n kop.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Vergeet de actieve voedingsdriehoek zoals u hem kent, met bewegen in de basis en vetten aan de top. In zijn nieuwe versie wordt de voedingsdriehoek letterlijk omgedraaid en krijgen plantaardige voedingsmiddelen, zoals groenten, fruit en volle granen, een hoofdrol. De voedingsdriehoek krijgt ook een broertje, de bewegingsdriehoek, die ons zittend gedrag moet aanpakken.

Vijftig jaar geleden was er het klavertje vier dat moest helpen om evenwichtig te eten, twintig jaar geleden werd dat klavertje een driehoek, dertien jaar geleden werd die driehoek een 'actieve driehoek' die ook aandacht had voor beweging. Vandaag stelde het Vlaams Instituut Gezond Leven de nieuwe versie van de voedingsdriehoek voor, waarin plantaardige voeding centraal staat. "De vorige actieve voedingsdriehoek was eigenlijk bedoeld voor artsen en diëtisten, maar we merkten dat veel mensen hem zelf begonnen te interpreteren", zegt Liese Weemaels van Gezond Leven . "Daarom hebben we hem duidelijker gemaakt voor iedereen. We hebben hem omgedraaid omdat mensen bij een driehoek altijd denken dat het beste bovenaan staat. Bij de vorige driehoek was dat niet zo, daar stonden de minst goede voedingsmiddelen bovenaan."

In de belangrijkste, donkergroene laag zitten, naast water, plantaardige voedingsmiddelen: groenten, fruit, peulvruchten en in kleinere hoeveelheden ook noten en plantaardige olie. Koolhydraten in de vorm van brood en pasta zitten ook in de toplaag, maar vormen geen aparte groep. Gezond Leven raadt aan om voor de meest onbewerkte vorm te kiezen: volkorenbrood boven wit brood, volkorenpasta boven gewone. In de lichtgroene laag zitten vis, yoghurt, melk, gevogelte, kaas en eieren. Die producten moet je niet schrappen, maar wel met mate eten. In de oranje punt van de driehoek staan de producten die mogelijk slecht zijn voor je lichaam, zoals rood vlees en boter. Dan is er nog een restgroep die buiten de driehoek valt en die je best mijdt, met daarin de 'ultrabewerkte' voedingsmiddelen zoals koekjes, chips, frisdrank en alcohol, maar ook bewerkt vlees zoals salami en filet de sax.
Verschillen
De opvallendste veranderingen zijn dat groenten en fruit de centrale plaats krijgen die vroeger voorzien was voor graanproducten. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen boter en plantaardige olie, die vroeger samen in de categorie 'vetten' zaten. De noten zitten niet meer in het hoekje 'eiwitten' bij het vlees en de vis, en er wordt een onderscheid gemaakt tussen rood vlees en gevogelte. Ook de 'aanbevolen dagelijkse hoeveelheden' verdwijnen: geen vijf tot twaalf boterhammen of 300 gram groenten per dag meer, enkel de richtlijn 'meer' of 'minder'.
Lees ook: "Nieuwe voedingsdriehoek is moedig, maar mensen gaan niet gezonder eten door enkel een tekening" Meer bewegen
Nog een nieuwigheidje: de laag 'beweging' uit de actieve voedingsdriehoek is weggevallen en heeft plaatsgemaakt voor een aparte bewegingsdriehoek. De donkergroene laag staat daarin voor licht intensief bewegen, zoals zitten afwisselen met stappen of de trap nemen in plaats van de lift. Dat zou je elk half uur even moeten doen. Daarnaast onderscheidt de bewegingsdriehoek matig intensieve beweging, zoals wandelen, spelen, ... en hoog intensieve beweging, dus sporten. Hoe je die invult, kan je zelf kiezen: Of je beweegt 150 minuten per weeg matig intensief, bij voorkeur telkens een half uurtje op vijf dagen, of je kiest voor 75 minuten per week hoog intensief bewegen, bijvoorbeeld drie dagen in de week 25 minuten. Een derde optie is een mix van matig intensief bewegen, waarbij de hoog intensieve inspanning dubbel telt. Wanneer je bijvoorbeeld dertig minuten wandelt en tien minuten loopt, telt dat lopen voor twintig minuten. Zo zou je ook aan 150 minuten per week moeten komen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Meer groenten, minder vlees en boter: de voedingsdriehoek wordt op zijn kop gezet

# data[].attributes.attachment_link.description
Vergeet de actieve voedingsdriehoek zoals u hem kent, met bewegen in de basis en vetten aan de top. In zijn nieuwe versie wordt de voedingsdriehoek letterlijk omgedraaid en krijgen plantaardige voedingsmiddelen, zoals groenten, fruit en volle granen, een hoofdrol. De voedingsdriehoek krijgt ook een broertje, de bewegingsdriehoek, die ons zittend gedrag moet aanpakken.

# data[].attributes.body
Filmpje over gezond eten

# data[].attributes.body
Daar is- ie eindelijk: de nieuwe voedingsdriehoek

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Groente en fruit krijgen toppositie, in tegenstelling tot rood en bewerkt vlees

"Ingewikkeld en achterhaald." Over de voedingsdriehoek wordt al jaren geklaagd. Vandaag is er eindelijk een opvolger. Die plaatst plantaardig en puur eten boven dierlijke en bewerkte producten. Samengevat: welkom noten, vaarwel filet de sax.

Op de twintigste verjaardag van de "actieve voedingsdriehoek" stelt het Vlaams Instituut Gezond Leven, het vroegere VIGeZ, haar nieuwe voorlichtingsmodel voor voeding en beweging voor. En die voorstelling komt niets te vroeg: al jaren wordt er uitgekeken naar een vervanger. Eentje die minder complex is, en rekening houdt met nieuwe inzichten op vlak van gezondheid en milieu.

Wat meteen opvalt is dat de nieuwe voedingsdriehoek, in tegenstelling tot de vorige, op zijn kop staat. De voedingsmiddelen staan niet langer gerangschikt volgens de voedingsstoffen die ze aanbrengen, maar wel volgens hun effect op onze gezondheid. Vroeger stonden rood vlees, gevogelte, eieren, vis, peulvruchten en noten bijvoorbeeld allemaal in hetzelfde groepje van 'eiwitrijke producten'. In de nieuwe driehoek worden ze uit elkaar gehaald. Noten en peulvruchten krijgen een aparte, prominentere plaats, en er wordt een onderscheid gemaakt tussen rood vlees, gevogelte en bereide vleeswaren "omdat ze een verschillend effect hebben op de gezondheid." Salami en filet de sax worden bijvoorbeeld als ultrabewerkt en onnodig beschouwd, en staan zelfs niet meer in de driehoek maar in een rode bol daarbuiten. Daarin staan ook frisdrank, alcohol en andere overbodige 'processed foods' waaraan zout, suikers of vet toegevoegd zijn.

Hoe minder bewerkt, hoe beter

In de oranje zone worden producten die een ongunstig effect op ons lichaam hebben opgenomen. Rood vlees bijvoorbeeld, maar ook boter. In de vorige driehoek stond boter nog in hetzelfde vakje als olijfolie. " Maar door het grote verschil in effect op gezondheid, krijgt het nu een aparte plaats", aldus het communiqué.

Exacte hoeveelheden staan niet in de driehoek, wegens te verwarrend en demotiverend, aldus het Instituut nog. Dat benadrukt ook dat de voedingsadviezen voortaan voor een breed publiek gelden, en niet enkel voor gezondheidsprofessionals.

Niet één maar twee driehoeken

Werden voeding en beweging in de oude driehoek samengenomen, dan is er nu ook een bewegingsdriehoek. Die problematiseert het lange stilzitten, en probeert Vlamingen aan te zetten om elk half uur even recht te staan, een glas water te halen of een ander "bewegingstussendoortje" te nemen. De driehoek moet ook duidelijk maken hoe vaak je aan een bepaalde intensiteit moet bewegen. Licht intensief bewegen moet je dagelijks doen: denk aan de trap nemen in plaats van de lift. Matig intensief bewegen kan door 's avonds een stevige wandeling te maken. Wekelijks zou je ook minstens één keer aan ene hoge intensiviteit moeten bewegen. Lees: joggen of sporten in clubverband.

We mogen dan bijzonder lang op de nieuwe driehoek gewacht hebben, het Vlaams Instituut Gezond Leven maakt zich sterk dat het aan de verwachtingen zal voldoen. Zo benadrukt ze dat ze voor het nieuwe model niet over één nacht ijs zijn gegaan. Er zijn een resem experts geraadpleegd, er is naar het buitenland gekeken, er is uitgebreide test geweest bij 300 burgers. Ook stakeholders zijn achteraf ingelicht - gaande van mutualiteiten tot hogescholen tot ministers.

# data[].attributes.attachment_link.title
Daar is-ie eindelijk: de nieuwe voedingsdriehoek

# data[].attributes.attachment_link.description
Groente en fruit krijgen toppositie, in tegenstelling tot rood en bewerkt vlees "Ingewikkeld en achterhaald." Over de voedingsdriehoek wordt al jaren geklaagd. Vandaag is er eindelijk een opvolger. Die plaatst plantaardig en puur eten boven dierlijke en bewerkte producten. Samengevat: welkom noten, vaarwel filet de sax.