# data[].attributes.body
Ik heb het onderwerp decubitus gekozen omdat ik in mijn werk als verzorgende regelmatig de dreiging van decubitus bij immobiele zorgvragers tegen kom. Het risico is groot om decubitus te krijgen als hier niet goed naar gehandeld wordt. Ik ga uitleggen wat decubitus is en wat er belangrijk is om het risico te verkleinen en wat eventuele behandelingen zijn.

# data[].attributes.body
Decubitus
In de volksmond ook wel doorliggen of doorligplekken genoemd, is een gelokaliseerde beschadiging aan de huid en/of weefsel die in de meeste gevallen zal optreden op een plek waar men te maken heeft met een botuitsteeksel. Deze gelokaliseerde beschadiging aan de huid en/of weefsel komt meestal als gevolg van druk, en in sommige gevallen door druk in samenhang met wrijvingen (Men noemt dit ook wel schuifkracht). Deze beschadiging ontstaat door verschillende dingen. Het plaatje aan de linkerkant geeft aan op welke plaatsen decubitus kan voorkomen.

Bij het ontstaan ervan kent men vrijwel 3 algemene oorzaken:

Drukkracht op de huid

Schuifkracht op de huid

Wrijfkrachten op de huid

# data[].attributes.body
Herkennen van decubitus en symptomen
Het is van groot belang om de (eerste) symptomen te herkennen. Het begint vaak onschuldig met roodheid aan de huid. Ook kan de huid een blauwe verkleuring laten zien. Vaak gaat deze verkleuring van de huid gepaard met een branderig en zeurderig gevoel. Deze roodheid kan verergeren en gaat niet weg als de druk van de huid is. Als decubitus niet wordt behandeld kan deze roodheid zich gaan verergeren en kunnen er zelfs diepe wonden ontstaan. Men spreekt dan ook wel van verschillende gradaties waarin men het kan hebben. Deze gradaties lopen op van 1 tm. 4. De gradaties van decubitus worden omschreven als:

Graad 1: De huid heeft een rode of blauwe verkleuring

Graad 2: De huid gaat los hangen of er vormen zich blaren op de huid

Graad 3 en 4: Men heeft een wond

# data[].attributes.body
Voedingsstoffen die goed zijn om wonden te genezen. Dus die goed zijn voor mensen met decubitus om in te nemen zijn:

Arginine: dit is een aminozuur die ons lichaam onder bepaalde omstandigheden niet zelf kan aanmaken. Dit gebeurt vaak bij mensen met decubitus.

B-vitamines: deze vitamines zorgen voor energieleverende stofwisselingsprocessen in onze cellen, die de genezing van wonden sneller kunnen bevorderen.

Vitamine K: deze vitamine zorgt voor bloedstolling. Deze vitamine is goed bij de genezing van wonden.

Zink: als men een tekort heeft aan zink heeft men een verminderde eetlust. Zink zorgt voor een goede wondgenezing en een betere immuun reactie.

IJzer: ijzer zorgt in ons lichaam voor het transport van zuurstof. Zuurstof is in ons lichaam noodzakelijk voor wondgenezing.

Anti-oxidanten: deze zijn bij mensen met wonden extra nodig voor wondgenezing.

# data[].attributes.headline
Plekken waar het risico op decubitus het grootst is.

# data[].attributes.subject
Plekken waar het risico op decubitus het grootst is.

# data[].attributes.body
Er zijn een aantal plekken op ons lichaam die gevoeliger zijn voor decubitus. Dit zijn vooral de plekken waar onze botten en gewrichten dicht onder onze huid liggen. Men moet hierbij denken aan plekken zoals onze schouders, ellebogen, heupen, staartbeentje, zitbeenknobbels, enkels en hielen.

# data[].attributes.body
Ter voorkoming van decubitus kan men ook zelf bepaalde dingen doen. Vooral als men al een keer eerder decubitus heeft gehad is het raadzaam om extra alert hierop te zijn. Stappen die men zelf kan ondernemen zijn:

Verander van positie tijdens het liggen en zitten zowel overdag als ’s nachts.

Zorg voor een gladde onderlaag zonder kreukels waar men op zit of ligt.

Ga tijdens het liggen af en toe op uw buik liggen.

Laat de hoofdsteun van uw bed zo laag mogelijk.

Leg een kussen onder uw onderbenen waardoor de zwakke plekken zo min mogelijk contact hebben met uw matras tijdens het liggen.

Zorg voor een goed matras zodat er geen druk op bepaalde plekken van uw lichaam ontstaat.

Zorg tijdens het zitten voor een goede houding en ondersteuning.

Zorg voor goede schoenen die uw voeten beschermen tegen stoten.

Zorg ervoor dat er geen uitsteeksels aan de binnenkant van uw schoenen zitten die kunnen gaan wrijven.

Kijk uw voeten dagelijks na.

Zorg voor een gevarieerde voeding.

Men zou kunnen overwegen om een therapeut te raadplegen. Deze therapeuten geven je een professioneel advies over hoe je het kan voorkomen. Men kan hiervoor naar een ergotherapeut of fysiotherapeut gaan. Een ergotherapeut kijkt naar de mogelijkheden van het inzetten van hulpmiddelen die kunnen worden gebruikt bij de preventie zoals matrassen, kussens en bedden. De fysiotherapeut kijkt naar de zithouding en naar de houding waarin het lichaam zich bevind. Ook kijkt de fysiotherapeut naar het verplaatsen in bed, uit bed, vanuit het bed naar de rolstoel etc. Zijn expertise kijkt naar de stand van het lichaam en het verplaatsen van het lichaam. Als men een optimaal advies wilt is het beste om beide therapeuten te raadplegen. Beiden therapeuten zullen u dan adviseren over de preventie van decubitus. Zo krijgt men een goed en optimaal advies waaruit van beide vakgebieden wordt gekeken.

# data[].attributes.body
Decubitus en voeding

Naast het gebruik van hulpmiddelen en goede houdingen van het lichaam speelt voeding ook een belangrijke rol bij decubitus. Dit wordt door vele onderschat. Het is een vereiste om goede voeding te nuttigen bij het voorkomen en behandelen ervan. Een goede en gebelanceerde voedingsschema heeft namelijk een grote invloed op de behandeling van deze aandoening. Andersom kun je zeggen dat wanneer men onjuiste voeding tot zich neemt, dat dit het zelfs uitlokt. Onjuiste voeding komt de genezing dus niet ten goede.

Als men goed eet beschikt het lichaam over genoeg voedingsstoffen die voor het lichaam van belang zijn. Het is belangrijk dat er een balans is tussen de voeding die men op een dag eet en het verbruik van de voedingsstoffen. Als men slecht eet is dit een factor die invloed heeft bij het ontstaan van decubitus. Het afweersysteem wordt dan namelijk verminderd wat de kans op infecties vergroot. Het is dan ook belangrijk om voedingsstoffen tekorten tegen te gaan omdat:

Bloed vervoerd en voorziet de voedingsstoffen door het hele lichaam dus ook op de plekken waar kans is op decubitus of het al is ontstaan.

Voedingsstoffen zorgen voor een gezond afweersysteem. Bij voldoende en juiste voedingsstoffen worden infecties voorkomen.

Als men decubitus heeft worden er vaak maatregelen genomen door de ergo- en fysiotherapeut. Naast deze maatregelen wordt er vaak ook voedingstherapie aan mensen gegeven.

# data[].attributes.body
Graad 1: Niet-wegdrukbare roodheid

Graad 2: Blaar of open blaar

Graad 3: Oppervlakkige decubitus

Graad 4: Diepe decubitus

# data[].attributes.body
Graad 2: Bij categorie twee hebben wij te maken met beperkte huidletsel. Het is wel belangrijk om vast te stellen dat het letsel dat aanwezig is op de huid zich enkel en alleen beperkt tot de opperhuid van het lichaam. Dit wilt eigenlijk zeggen dat alleen het bovenste laagje van de huid letsel aanwezig is. Dit kan dan in dat geval in combinatie met blaren en/of ontvelling. De bovenstaande twee categorieën zijn nog enigszins te begrijpen voor mensen die geen medische kennis hebben, echter hoe hoger wij de decubitus gaan categoriseren hoe meer medische en biologische kennis van het menselijke lichaam nodig is om het te gaan begrijpen. Dit is ook de reden dat medisch personeel hier speciale trainingen in krijgen om te kunnen vast stellen in welke categorie de aandoening decubitus op dat moment valt. Een goede en correcte vaststelling is namelijk van groot belang voor een goede en correcte behandeling. Decubitus is namelijk niet zomaar een aandoening, deze aandoening gaat gespaard met vele pijnen, geen pretje dus.

# data[].attributes.body
Er zijn verschillende producten die decubitus kunnen voorkomen of verminderen. Dit betreft decubitus matrassen, decubitus kussens, decubitus crèmes en decubitus zitkussens.

# data[].attributes.body
Graad 1: Bij categorie één hebben wij te maken met decubitus waarbij men wel te maken heeft met roodheid van de huid, echter is de huid nog niet ernstig beschadigd en hiermee kunnen wij vaststellen dat de huid en/of het weefsel eigenlijk nog in tact is. De roodheid van de huid is echter niet zomaar weg te drukken, wanneer dit wel het geval is hebben wij namelijk niet te maken met decubitus. Wanneer de huid dus wel voldoet aan bovenstaande punten, hebben wij dus te maken met de meest milde vorm van decubitus.

# data[].attributes.body
Graad 3: Bij categorie drie hebben wij te maken met beschadigingen en necrose van de huid. Necrose wilt eigenlijk zeggen dat bepaalde cellen aan het afsterven zijn of zelfs al niet meer in leven zijn. Necrose is dan ook schadelijk voor de organismes waarbij het in de buurt optreedt. Ook het onderhuidse weefsel van de plek moet er bij deze categorie aan geloven. Wanneer je in deze categorie met decubitus bent geautoriseerd zijn de problemen al behoorlijk ernstig te noemen, ook de bindweefselvezels kunnen binnen deze categorie kapot gaan namelijk, dit heeft grote gevolgen voor het herstel. Er bestaat binnen deze categorie dan ook een kans dat volledig herstel van decubitus niet meer mogelijk is, dit is echter niet bij iedereen het geval.

# data[].attributes.body
Graad 4: In categorie vier zijn de problemen door decubitus eigenlijk niet meer te overzien, je hebt hier te maken met groot weefselschade of grote stukken weefselsterfte. Dit zet echter door naar de botten en naar spieren, ook ondersteunende weefsel moeten in deze categorie geloven aan het feit dat deze zullen afsterven. Categorie vier is een categorie waarbij de behandeling van decubitus als zeer lastig zal worden ervaren, zowel voor de patiënt als voor het medisch personeel.