# data[].attributes.headline
Walka ze smogiem - przygotowujemy plakaty

# data[].attributes.subject
Walka ze smogiem - przygotowujemy plakaty

# data[].attributes.body
https://wordwall.net/pl/resource/2853038/biologia/szkielet-cz%c5%82owieka

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze lekcje w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
KOŚĆ POTYLICZNA, ŻUCHWA, KOŚĆ KRZYŻOWA, KOŚĆ PISZCZELOWA, KOŚĆ MIEDNICZNA, MOSTEK, KOŚĆ PROMIENIOWA, ŁOPATKA, KOŚCI STĘPU, OBOJCZYK, KOŚĆ RAMIENIOWA, PALICZKI KCIUKA, KOŚĆ UDOWA, RZEPKA, KOŚĆ STRZAŁKOWA, KRĘGI ODCINKA PIERSIOWEGO KRĘGOSŁUPA.

# data[].attributes.attachment_link.description
KOŚĆ POTYLICZNA, ŻUCHWA, KOŚĆ KRZYŻOWA, KOŚĆ PISZCZELOWA, KOŚĆ MIEDNICZNA, MOSTEK, KOŚĆ PROMIENIOWA, ŁOPATKA, KOŚCI STĘPU, OBOJCZYK, KOŚĆ RAMIENIOWA.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W czasie, kiedy placówki edukacyjne pozostaną zamknięte, musimy pamiętać, że szkoła nie jest jedynym miejscem, w którym można się uczyć i rozwijać kompetencje.

Istnieje wiele rozwiązań umożliwiających uczniom i studentom swobodną i zdalna naukę.

Materiały i zadania mogą zostać udostępnione w trybie online, a uczniowie, studenci, nauczyciele i wykładowcy mogą współpracować przy pomocy zdalnych komunikatorów, które pozwalają zarówno na pracę grupową, jak i indywidualną.

Centralny Dom Technologii będzie publikować treści i porady na temat tego, skąd czerpać wiedzę, jak kontynuować edukację w domu oraz jak zadbać w tych wyjątkowych czasie o nasz dobrostan. Odwiedzajcie naszego bloga.

Bazując na swoich najlepszych doświadczeniach, uruchomiliśmy również stronę internetową edukacjawsieci.pl. Obok chatbota edukacyjnego "Edzia" stworzonego we współpracy z innymi organizacjami znajdzie się na niej również kalendarium planowanych webinarów, streamów i lekcji online wspierających edukację zdalną uczniów i uczennic, angażujących rodziców z dziećmi, rozwijających kompetencje dorosłych oraz stworzonych specjalnie z myślą nauczycielach i nauczycielkach, którzy chcą rozwijać umiejętność zdalnego nauczania.

Strona edukacjawsieci.pl została zrealizowana dzięki LIKE.agency w ramach inicjatywy Tech To The Rescue.

Dla nauczycieli

Dzięki nowym technologiom nauczyciele i wykładowcy mogą prowadzić zajęcia w formule online.

Podczas trwania takich lekcji zarówno uczniowie, jak i nauczyciel mogą komunikować się ze sobą za pomocą tablicy przy użyciu tekstu, audio czy video.

Możliwe jest też nagrywanie i odtwarzanie lekcji w dowolnym momencie.

Więcej przeczytaj TUTAJ

Dla uczniów

Materiały i zadania mogą zostać udostępnione w trybie online, a uczniowie, studenci, nauczyciele i wykładowcy współpracować przy pomocy zdalnych komunikatorów, które pozwalają zarówno na pracę grupową, jak i indywidualną.

Uczniowie mogą także czerpać wiedzę z dostępnych w sieci zasobów i aplikacji. Ich listę można znaleźć TUTAJ

# data[].attributes.attachment_link.title
Centralny Dom Technologii | Przestrzeń edukacyjna i biznesowa w Warszawie

# data[].attributes.attachment_link.description
W czasie, kiedy placówki edukacyjne pozostaną zamknięte, musimy pamiętać, że szkoła nie jest jedynym miejscem, w którym można się uczyć i rozwijać kompetencje. Istnieje wiele rozwiązań umożliwiających uczniom i studentom swobodną i zdalna naukę. Materiały i zadania mogą zostać udostępnione w trybie online, a uczniowie, studenci, nauczyciele i wykładowcy mogą współpracować przy pomocy zdalnych komunikatorów, które pozwalają zarówno na pracę grupową, jak i indywidualną.

# data[].attributes.body
Super aplikacja do tworzenia quizów dla uczniów. Ciekawa i lubiana przez uczniów, gdzie oprócz wiedzy liczy się szybkość:)
Paulina W.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kahoot!'s new student passes are a one-way ticket to take students from players to creators! Empower your students to engage in active learning with the tools they need to create and host kahoots that demonstrate their learning to the whole class.

With student passes your class will have access to:

The full functionality of the Kahoot! creator to make fun and engaging kahoots for their peers

Award-winning learning apps from Poio and DragonBox to master everything from the basics of reading and numeracy to algebra, geometry, and even chess

Premium Kahoot! features including exclusive question types like brainstorm, type answer, and puzzles, plus creation tools to create advanced slide layouts with our premium image library

# data[].attributes.attachment_link.title
Make your students the hosts of their own learning experiences

# data[].attributes.attachment_link.description
A student-centered learning platform and content hub designed to help students to take an active role in their education through powerful play

# data[].attributes.body
Dla mnie najłatwiejsze w przygotowaniu i najbardziej angażujące uczniów są quizy, które przygotowuję w LearningApps i Kahoot.
Inne programy są dużo bardziej skomplikowane i wymagają ode mnie więcej czasu, aby nauczyć się ich obsługi a od uczniów więcej zaangażowania, żeby uruchomić i wykonać quiz.
Dlatego na razie te 2 aplikacje wygrywają ;)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Login
Melden Sie sich mit Ihrem LearningApps-Konto an:

Neues Konto erstellen
Neu bei LearningApps? Eine Anmeldung ist kostenlos und ermöglicht das Erstellen und Speichern eigener Apps:

Alle Ihre gespeicherten Apps werden in Ihre persönliche App-Liste eingetragen.

Veröffentlichen Sie Ihre Apps auf Wunsch im Katalog.

Stellen Sie als Entwickler eigene Apps ein.

# data[].attributes.headline
Film "Symetria w ukłaezie współrzędnych"

# data[].attributes.subject
Film "Symetria w ukłaezie współrzędnych"

# data[].attributes.attachment_link.title
Symetria osiowa w układzie współrzędnych #3 [ Symetria ]

# data[].attributes.body
Wypowiedzi pani Małgprzaty Rusiłowicz nt. projektów natchnęły mnie do przeprowadzenia projektu dotyczącego ortografii.
Agnieszka Krasuska

# data[].attributes.attachment_link.title
Projekty edukacyjne w naszej szkole. Jak to robić i dlaczego naprawdę warto?

# data[].attributes.body
https://www.elevateapp.com/
https://www.lumosity.com/en/

# data[].attributes.body
W trakcie edukacji zdalnejmoi uczniowie korzystali z aplikacji BirdNET do identyfikacji ptaków w naszej najbliższej okolicy, oczywiście z zachowaniem reżimu sanitarnego - przez okno.
Następnie każdy uczeń wykonywał atlas ptaków.

Link: https://play.google.com/store/apps/details?id=de.tu_chemnitz.mi.kahst.birdnet&hl=pl
Wojciech Odachowski

# data[].attributes.body
Uczymy myślenia

# data[].attributes.headline
Zabawa i nauka w programie quizlet. Na dzień ziemi przygotowałam zadanie dla uczniów "Czy to ptak, ssak, owad czy płaz". 

# data[].attributes.subject
Zabawa i nauka w programie quizlet. Na dzień ziemi przygotowałam zadanie dla uczniów "Czy to ptak, ssak, owad czy płaz". 

# data[].attributes.body
Urszula Mastalerz

# data[].attributes.attachment_link.description
Sprawdź swoją wiedzę Learn with flashcards, games, and more — for free.

# data[].attributes.headline
Szkolenie wydaje się obiecujące. Cieszę się, że dołączyłam tutaj.

# data[].attributes.subject
Szkolenie wydaje się obiecujące. Cieszę się, że dołączyłam tutaj.

# data[].attributes.body
Czas na poznanie nowych elementów rozwijających i podnoszących jakoś pracy z uczniem

# data[].attributes.body
lekcje on-line dla uczniów 1-3, 4-6 i 7-8

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
"3d printing" "3d printer" technology design startup kickstarter steam education edtech "interdisciplinary learning"

# data[].attributes.attachment_link.description
Skriware is a 3D printing startup focusing on educational technology solutions. The company has developed a fully integrated educational ecosystem consisting...

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Uniwersytet Dzieci w Klasie dla nauczycieli

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dzieci lubią ciasteczka! My też, dlatego wykorzystujemy je do zapamiętywania informacji o tym, jak korzystasz z serwisu, żeby lepiej go do Ciebie dostosowywać.

Rozumiem. Zamknij!

wizytówka scenariusza:

Do czego ludzie wykorzystują porosty?

Porosty to bardzo pospolite organizmy, które często określa się mianem wszędobylskich. Występują zarówno w klimacie umiarkowanym, jak również w tropikalnym czy arktycznym, gdzie większość organizmów nie ma szans na przeżycie. Jaką rolę pełnią w przyrodzie?

Lekcja składa się z dwóch części. Pierwsza część - terenowa - będzie okazją do prowadzenia prostych obserwacji przyrodniczych, zaś głównym zadaniem uczniów będzie zaobserwowanie organizmów, które porastają korę drzew. Z kolei na lekcji w sali, będą wyciągać wnioski z prowadzonych badań. Swoją uwagę skupią na porostach. Obserwując materiały pokryte porostami, uczniowie dowiedzą się, na jakich podłożach rosną te organizmy oraz jakie rodzaje plech porostowych występują w środowisku. Dzieci samodzielnie wykonają preparaty, aby zbadać pod mikroskopem z czego zbudowane są porosty. Ponadto ocenią stan zanieczyszczenia powietrza na badanym terenie, wykorzystując porosty jako biowskaźniki.

Nauczyciel ma do dyspozycji m.in. karty do prowadzenia obserwacji w terenie, niezbędne informacje dotyczące porostów, a także miniwykład, dzięki któremu uczniowie dowiedzą się jaką rolę pełnią porosty w przyrodzie.

Lekcję można przeprowadzić o każdej porze roku.

Zobacz scenariusz

Cel główny

Uczeń odróżnia porosty od innych organizmów i wie jaką rolę pełnią one w przyrodzie.
Cele szczegółowe
Uczeń:

wyjaśnia, na czym opiera się symbioza grzybów i glonów,

wskazuje, na jakich podłożach rosną porosty,

tłumaczy rolę porostów w określaniu stopnia zanieczyszczenia powietrza,

rozpoznaje porosty o różnych typach plech,

prowadzi proste obserwacje przyrodnicze.

"Cele kształcenia - wymagania ogólne: (...)

II. Stawianie hipotez na temat zjawisk i procesów zachodzących w przyrodzie i ich weryfikacja

Uczeń przewiduje przebieg niektórych zjawisk i procesów przyrodniczych, wyjaśnia proste zależności między zjawiskami; przeprowadza obserwacje i doświadc„enia według instrukcji, rejestruje ich wyniki w różnej formie oraz je objaśnia, używając prawidłowej terminologii.

Treści nauczania - wymagania szczegółowe: (...)

4. Najbliższa okolica. Uczeń:

1) rozpoznaje w terenie przyrodnicze (nieożywione i ożywione) oraz antropogeniczne składniki krajobrazu i wskazuje zależności między nimi; (...)

5. Człowiek a środowisko. Uczeń:

1) prowadzi obserwacje i proste doświadczenia wykazujące zanieczyszczenie najbliższego otoczenia (...)."

Zgodne z podstawą programową zatwierdzoną dnia 30 maja 2014 r.

"Treści nauczania - wymagania szczegółowe

VII. Ekologia i ochrona środowiska. Uczeń (...)

8) przedstawia porosty jako organizmy wskaźnikowe (skala porostowa), ocenia stopień

zanieczyszczenia powietrza tlenkami siarki, wykorzystując skalę porostową"

Zgodne z podstawą programową z 2017 r.

samodzielnego dochodzenia do wiedzy - klasyczna metoda problemowa,

asymilacji wiedzy - pogadanka, wykład.

Scenariusz stworzony przez:

# data[].attributes.attachment_link.title
Do czego ludzie wykorzystują porosty? - Uniwersytet Dzieci w Klasie

# data[].attributes.attachment_link.description
Dzieci lubią ciasteczka! My też, dlatego wykorzystujemy je do zapamiętywania informacji o tym, jak korzystasz z serwisu, żeby lepiej go do Ciebie dostosowywać. Rozumiem. Zamknij! wizytówka scenariusza: Porosty to bardzo pospolite organizmy, które często określa się mianem wszędobylskich. Występują zarówno w klimacie umiarkowanym, jak również w tropikalnym czy arktycznym, gdzie większość organizmów nie ma szans na przeżycie.

# data[].attributes.attachment_link.description
Największe centrum nauki w Polsce. Naszą misją jest inspirowanie do obserwacji, doświadczania, zadawania pytań i poszukiwania odpowiedzi.

# data[].attributes.body
Dzisiaj na lekcji się pobawimy w odkrywanie przyrody w naszych domach. Może znajdziecie coś ciekawego d zaobserwowania w domu za oknem, pod lupą, może zbliżenie telefonem. czekam na wasze zdjęcia

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nauka w okresie średniowiecza nie stosowała argumentów wynikających z obserwacji. Opierała się ona na wiedzy zgromadzonej w dziełach starożytnych uczonych. Średniowieczni badacze poprzestawali na komentowaniu zawartych w nich twierdzeń, nie prowadzili jednak własnych badań i obserwacji.

wymieniać przykłady zastosowania różnych przyrządów optycznych służących do obserwacji;

przygotowywać preparat mikroskopowy w kropli wody;

samodzielnie przeprowadzać obserwację mikroskopową;

opracować dokumentację obserwacji mikroskopowych.

Przeliczanie miar długości:
1 μm (mikrometr) = 0,001 mm = 0,000001 m, czyli 1 μm to jedna milionowa część metra
1 nm (nanometr) = 0,001 μm = 0,000000001 m, czyli 1 nm to jedna miliardowa część metra

Wiele znanych wirusów jest dużo mniejszych niż bakterie. Są jednak i takie, które dorównują wielkością niektórym bakteriom. Jednym z największych jest pandorawirus - jego średnica wynosi aż 700 nm.

Wzrok jest tym zmysłem człowieka, który dostarcza mu najwięcej informacji o otoczeniu. Dlatego wiele takich obserwacji odbywa się z wykorzystaniem wzroku. W zależności od obiektu i celu badawczego obserwacje takie można prowadzić poprzez bezpośrednią analizę wzrokową lub za pomocą różnych urządzeń optycznych. Zdolność rozdzielcza ludzkiego oka wynosi 0,1 mm, co oznacza, że dwa punkty położone w tej odległości widzimy jeszcze jako odrębne. Bez przyrządów powiększających możemy więc obserwować wszystkie obiekty przekraczające rozmiarami 0,1 mm, czyli większość roślin i zwierząt, niektóre glony, owocniki grzybów kapeluszowych. Jednak komórki budujące te organizmy są już dla naszego wzroku niewidoczne. Ich wielkość waha się między 10 a 100 μm, czyli do 10 razy mniej niż wynosi zdolność rozdzielcza ludzkiego oka. Bakterie, jednokomórkowe glony i pierwotniaki są jeszcze mniejsze: mają wielkość od 0,2 do 80 μm. Obserwacje takich obiektów wymagają użycia , których zdolność rozdzielcza jest wielokrotnie większa niż możliwości ludzkiego oka.

W latach trzydziestych XX wieku rozpoczęła się era nowoczesnych mikroskopów, za pomocą których można uzyskiwać znacznie lepsze powiększenia obrazu niż w mikroskopie świetlnym i odkrywać nieznane dotychczas sekrety natury. Mikroskopy elektronowe do uzyskania obrazu wykorzystują wiązkę elektronów. W transmisyjnym mikroskopie elektronowym (TEM) wiązka ta przechodzi przez niezwykle cienki plasterek preparatu, którego obraz jest wyświetlany na ekranie. TEM umożliwia śledzenie budowy wnętrza komórki. Ponieważ przygotowanie preparatu do takiego mikroskopu jest bardzo skomplikowane, nie można pod nim obserwować żywych obiektów. Skaningowy mikroskop elektronowy (SEM) cienką wiązką elektronów omiata powierzchnię preparatu, odbite elektrony zostają zarejestrowane i na ekranie monitora pojawia się trójwymiarowy, realistyczny obraz. Umożliwia to oglądanie obiektu od zewnątrz, poznanie jego kształtu i szczegółów budowy. Barwy obiektów są nadawane komputerowo. Najnowocześniejszy mikroskop sił atomowych (AFM) został skonstruowany w 1986 roku i pracuje na zasadzie rejestrowania sił działających między atomami. Urządzenie to umożliwia uzyskanie trójwymiarowego obrazu powierzchni badanej próbki ze zdolnością rozdzielczą poniżej 1 nm. Dzięki AFM możliwe jest badanie żywotności bakterii, dostrzeganie najmniejszych wirusów oraz odróżnianie komórek zdrowych od nowotworowych.

Zielone zabarwienie wody w akwarium i brunatny nalot na jego ściankach to wynik obecności jednokomórkowych glonów. Podaj nazwę przyrządu, jakiego użyjesz, aby je zobaczyć.

Aby dostrzec szczegóły budowy kwiatu, pajęczyny, czułków owada, pleśni na chlebie, należy użyć ręcznej. Szkłem powiększającym o specjalnej konstrukcji jest , nazywany także mikroskopem stereoskopowym. Urządzenie to ma duże pole widzenia i pozwala na obserwacje obiektów przestrzennych, takich jak na przykład nasiona roślin. Szczególnie przydaje się do śledzenia swobodnie poruszających się niewielkich zwierząt: owadów i ich larw, dżdżownic, ślimaków, pająków. Obraz widziany przez lupę lub binokular jest prosty, to znaczy nie jest odwrócony w stosunku do przedmiotu (góra jest górą, a dół jest dołem - jak w rzeczywistości).

okular - pojedynczy lub podwójny, zbudowany z soczewek powiększających obraz;

tubus - ruchoma obudowa, w której osadzone są okulary;

rewolwer - obrotowa tarcza, na której umocowane są obiektywy o różnych powiększeniach;

obiektyw - zbudowany z silnie powiększających soczewek, ustawiany bezpośrednio nad obserwowanym obiektem;

statyw - na nim osadzone są wszystkie elementy mikroskopu;

stolik - miejsce, gdzie umieszcza się preparat;

śruba mikrometryczna - służy do precyzyjnego ustalania ostrości obrazu;

śruba makrometryczna - służy do wstępnej regulacji odległości obiektywu od preparatu oraz ustawienia przybliżonej ostrości obrazu;

kondensor - skupia światło na preparacie i równomiernie rozkłada je w polu widzenia;

źródło światła - oświetla preparat.

Mikroskopy są przyrządami, które bardzo mocno powiększają obrazy obserwowanych obiektów. Mikroskopy do uzyskania obrazu wykorzystują światło widzialne. Za ich pomocą można obserwować szczegóły budowy tkankowej roślin i zwierząt, a także żywe obiekty, np. mikroskopijne organizmy poruszające się w kropli wody.

Instrukcja: Zasady obsługi mikroskopu

Obliczanie powiększenia mikroskopu:
powiększenie obrazu obserwowanego obiektu = powiększenie okularu · powiększenie obiektywu

R1JREk8cO5opI 1

Film prezentujący zasady obsługi mikroskopu. Widoczny mikroskop na stole. Uczeń podchodzi do mikroskopu i uruchamia go. Uczeń trzymając w dłoni ściereczkę wyciera soczewki okularu i obiektywy. Zbliżenie na rewolwer mikroskopu. Palce obracają rewolwer z obiektywami. Uczeń wyjmuje gotowy preparat z pudełka stojącego obok. Unosi go tak, by widać było szkiełko nakrywkowe i skrawek wybarwionej tkanki. Umieszcza go na stoliku mikroskopu. Zbliżenie na stolik mikroskopu. Dłonie przesuwają preparat w lewo i prawo. Nieostry obraz z mikroskopu . Wybarwiona tkanka przesuwa się po polu widzenia, w końcu zostaje ustawiona centralnie. Zbliżenie „czołowe". Uczeń patrzy w okulary mikroskopu i jednocześnie kręci śrubą makrometryczną. Zbliżenie na śrubę mikrometryczną. Palce delikatnie i powoli obracają śrubą. Obraz mikroskopowy z poprzedniego kadru, widać zmiany ostrości, nastawienie ostrego obrazu przy najmniejszym powiększeniu. Napis z wartością powiększenia. Zbliżenie na rewolwer mikroskopu. Uczeń zmienia obiektywy przekręcając tarczą rewolweru. Obraz mikroskopowy z poprzedniego kadru, widać zaciemnienie wywołane zmianą obiektywu, powiększony w stosunku do poprzedniego obraz, nastawianie ostrości. Napis z wartością powiększenia. Nastepna zmiana obiektywu i nastawianie ostrości na jeszcze większym obrazie. Napis z wartością powiększenia. Uczeń kręci tarczą rewolweru, ustawia najmniejszy obiektyw. Opuszcza stolik do najniższej pozycji. Wycierają okulary i obiektywy ściereczką. Wstaje i przenosi mikroskop.

shuffle Odtwarzanie losowe skip_previous Poprzedni play_circle_outline pause_circle_outline Odtwórz/Pauza skip_next Następny repeat Powtórz

volume_up volume_off Wycisz/Wyłącz wyciszenie

subtitles Napisy fullscreen fullscreen_exit Tryb pełnoekranowy

Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Film prezentujący zasady obsługi mikroskopu. Widoczny mikroskop na stole. Uczeń podchodzi do mikroskopu i uruchamia go. Uczeń trzymając w dłoni ściereczkę wyciera soczewki okularu i obiektywy. Zbliżenie na rewolwer mikroskopu. Palce obracają rewolwer z obiektywami. Uczeń wyjmuje gotowy preparat z pudełka stojącego obok. Unosi go tak, by widać było szkiełko nakrywkowe i skrawek wybarwionej tkanki. Umieszcza go na stoliku mikroskopu. Zbliżenie na stolik mikroskopu. Dłonie przesuwają preparat w lewo i prawo. Nieostry obraz z mikroskopu . Wybarwiona tkanka przesuwa się po polu widzenia, w końcu zostaje ustawiona centralnie. Zbliżenie „czołowe". Uczeń patrzy w okulary mikroskopu i jednocześnie kręci śrubą makrometryczną. Zbliżenie na śrubę mikrometryczną. Palce delikatnie i powoli obracają śrubą. Obraz mikroskopowy z poprzedniego kadru, widać zmiany ostrości, nastawienie ostrego obrazu przy najmniejszym powiększeniu. Napis z wartością powiększenia. Zbliżenie na rewolwer mikroskopu. Uczeń zmienia obiektywy przekręcając tarczą rewolweru. Obraz mikroskopowy z poprzedniego kadru, widać zaciemnienie wywołane zmianą obiektywu, powiększony w stosunku do poprzedniego obraz, nastawianie ostrości. Napis z wartością powiększenia. Nastepna zmiana obiektywu i nastawianie ostrości na jeszcze większym obrazie. Napis z wartością powiększenia. Uczeń kręci tarczą rewolweru, ustawia najmniejszy obiektyw. Opuszcza stolik do najniższej pozycji. Wycierają okulary i obiektywy ściereczką. Wstaje i przenosi mikroskop.

Animacja przedstawia kolejne etapy przygotowania preparatu mikroskopowego. Zaczyna się od umieszczenia kropli wody na szkiełku podstawowym, a kończy na prawidłowym sposobie trzymania szkiełka.

shuffle Odtwarzanie losowe skip_previous Poprzedni play_circle_outline pause_circle_outline Odtwórz/Pauza skip_next Następny repeat Powtórz

volume_up volume_off Wycisz/Wyłącz wyciszenie

subtitles Napisy fullscreen fullscreen_exit Tryb pełnoekranowy

Film dostępny na portalu epodreczniki.pl
Animacja przedstawia kolejne etapy przygotowania preparatu mikroskopowego. Zaczyna się od umieszczenia kropli wody na szkiełku podstawowym, a kończy na prawidłowym sposobie trzymania szkiełka.

Wyjaśnij, dlaczego dwie osoby, które prowadzą na zmianę obserwacje przy użyciu tego samego mikroskopu, za każdym razem muszą ustawiać na nowo ostrość obrazu.

Instrukcja: Sporządzenie dokumentacji obserwacji mikroskopowej

Rysunek powinien zająć pół strony zeszytu.

Tomek, obserwując przez mikroskop literę wyciętą z gazety, widział przesłaniające ją, idealnie okrągłe pierścienie o grubych „ścianach". Wyjaśnij ich obecność.

Lupa i binokular służą do obserwacji szczegółów budowy organizmów bardzo małych, ale jeszcze widocznych gołym okiem.

Mikroskop optyczny służy do obserwacji niewidocznych okiem nieuzbrojonym organizmów jednokomórkowych i szczegółów budowy wewnętrznej organizmów wielokomórkowych.

Mikroskopy elektronowe pozwalają uzyskać największe powiększenia.

1. Porównaj cechy obrazów otrzymanych za pomocą lupy i mikroskopu świetlnego.

2. Opisz drogę światła w mikroskopie i wyjaśnij, dlaczego obserwowany obiekt musi być bardzo cienki.

3. Wymień kolejno czynności, jakie należy wykonać, aby przygotować świeży preparat mikroskopowy.

Obiekty obserwowane przez mikroskop często są bezbarwne, przez to zaś - słabo widoczne, dlatego większość preparatów trwałych jest barwiona. Przy odpowiednim barwieniu skrawek białej tkanki chrzęstnej w preparacie trwałym jest malinowy, z kolei białe ciałka krwi są fioletowe.

Karol za pomocą mikroskopu obserwował mikroorganizmy w kropli wody. Użył mikroskopu z okularem 5x i obiektywem 20x. Tomek obserwował taki sam preparat przez mikroskop z okularem 12x i obiektywem 10x. Wyjaśnij, który z chłopców uzyskał większe powiększenie obrazu.

W warunkach szkolnych prowadzi się obserwacje za pomocą mikroskopu optycznego, zwanego również mikroskopem świetlnym. Jest to przyrząd wykorzystujący do uzyskania obrazu wiązkę światła. Najważniejszymi częściami mikroskopu optycznego są części optyczne, które służą do oświetlenia obiektu i powiększenia obrazu, oraz części mechaniczne - niezbędne do umocowania i przesuwania części optycznych w celu otrzymania ostrego (wyraźnego) widoku. Obraz, który widzimy w mikroskopie, jest powiększony i odwrócony. Współczesne mikroskopy optyczne umożliwiają tysiąckrotne powiększenie obrazu i rozróżnienie szczegółów wielkości 0,2 μm.

Elementy budowy mikroskopu i ich funkcje:

Mikroskop jest urządzeniem precyzyjnym. Jego obsługa wymaga szczególnej uwagi i ostrożności. Aby obserwacja sprawiała przyjemność i pozwalała odkrywać świat w mikroskali, potrzeba wielu ćwiczeń. Obserwator powinien umieć nastawić obraz w mikroskopie, sporządzić preparat mikroskopowy w kropli wody i za pomocą rysunku przedstawić szczegóły obserwowanego obrazu.

W obserwacjach mikroskopowych często wykorzystuje się preparaty trwałe kupione w specjalistycznych sklepach. Do sporządzenia takich preparatów używa się niezwykle cienkich skrawków. Preparaty można także przygotowywać samodzielnie. Do ich wykonania służy zestaw preparacyjny obejmujący szkiełka do przygotowania preparatu i przybory używane do pobierania materiału biologicznego. Świeże sporządzane są najczęściej w kropli wody, którą umieszcza się na i przykrywa .

Dokumentowanie obserwacji mikroskopowej polega na zapisaniu jej wyników. Obserwowane obiekty można fotografować za pomocą odpowiednio wyposażonego mikroskopu lub wykonać odręczne rysunki. Poprawnie wykonany szkic pomaga zrozumieć budowę obserwowanego obiektu.

# data[].attributes.attachment_link.title
Mikroskop i lupa w obserwacjach biologicznych

# data[].attributes.attachment_link.description
Nauka w okresie średniowiecza nie stosowała argumentów wynikających z obserwacji. Opierała się ona na wiedzy zgromadzonej w dziełach starożytnych uczonych. Średniowieczni badacze poprzestawali na komentowaniu zawartych w nich twierdzeń, nie prowadzili jednak własnych badań i obserwacji. wymieniać przykłady zastosowania różnych przyrządów optycznych służących do obserwacji; przygotowywać preparat mikroskopowy w kropli wody; samodzielnie przeprowadzać obserwację mikroskopową; opracować dokumentację obserwacji mikroskopowych.

# data[].attributes.body
Ćwiczenie podsumowujące "Tkanki roślinne" dla klasy 5 szkoły podstawowej.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
O tym, że Ziemia wraz z innymi planetami krąży wokół Słońca, a nie odwrotnie, wiemy dzięki Mikołajowi Kopernikowi od mniej więcej połowy XVI wieku. Wówczas, w dziele O obrotach sfer niebieskich ( De revolutionibus orbium coelestium) „zatrzymał Słońce, a poruszył Ziemię". Dzisiaj mówimy, że w tamtych czasach nastąpił przewrót kopernikański. Mikołaj Kopernik swoim dziełem zakwestionował panujące wtedy poglądy i ogólnie przyjęte autorytety na temat geocentrycznej budowy świata. Kopernik wysnuł wnioski dotyczące heliocentrycznego Układu Słonecznego na podstawie obserwacji ciał niebieskich widzianych na niebie.

Kopernik, pixabay.com

Jednak czy od razu odkrycie naszego astronoma zostało powszechnie zaakceptowane i wprowadzone do kanonu astronomii? Minęło dużo czasu zanim się to stało. Trudno się temu dziwić, ponieważ w czasach, w których żył uważano nawet, że Ziemia jest płaska. Również w dzisiejszym świecie nietrudno o zwolenników tego poglądu, który uważany jest obecnie za pseudonaukę - podobnie jak poglądy Kopernika w jego czasach. W Europie XVI wieku osobami decyzyjnymi w sprawach „naukowych" byli zwierzchnicy kościelni, którzy mimo świetnego jak na tamte czasy wykształcenia, nie byli nieomylni. Dużo czasu upłynęło zanim obserwacje Kopernika uznano za prawdziwe. Przyczyniły się do tego odkrycia Galileusza i Keplera, chociaż nie od razu się to stało. Dopiero sformułowanie praw mechaniki klasycznej przez Newtona w Matematycznych zasadach filozofii naturalnej ( Philosophiae naturalis principia mathematica) wpłynęło na upowszechnienie heliocentrycznego modelu Układu Słonecznego.

Ziemia, pixabay.com

Wydaje się, że w dzisiejszych czasach zdecydowanie łatwiej jest potwierdzić, czy nowe odkrycia są zgodne z prawdą, chociażby dzięki rozwojowi technologicznemu. Do poznawania prawdy na temat otaczającego nas świata może posłużyć metoda naukowa (metoda badań naukowych, metoda eksperymentu naukowego). Zgodnie z jej założeniami, żeby dociekać prawdy należy sformułować problem badawczy, w obrębie którego stawiamy pytania badawcze i hipotezy badawcze. Pozwala to na zaprojektowanie odpowiedniego eksperymentu. Obserwacje i wyciągane na ich podstawie wnioski pozwalają na zweryfikowanie postawionej wcześniej hipotezy. Jeśli otrzymane wyniki są zgodne z postawionym pytaniem i hipotezą, to mamy przynajmniej jedno rozwiązanie problemu badawczego. Dzięki temu możemy budować teorie opisujące otaczającą nas rzeczywistość lub odkrywać nowe prawa przyrody. Wynik eksperymentu niezgodny z założoną hipotezą jest również cenny i sugeruje postawienie nowej, trafniejszej hipotezy. Proces wykorzystywany podczas pracy metodą badawczą ilustruje poniższy schemat.

Proces eksperymentu naukowego

Metoda naukowa jest praktyką powszechnie używaną przez naukowców w ośrodkach badawczych na całym świecie i sprawdza się znakomicie. Użycie metody badawczej w połączeniu z ludzkim intelektem i ciężką pracą sprawiło, że żyjemy dzisiaj w tak dobrze rozwiniętym technologicznie świecie i tyle o nim wiemy. Oczywiście nie wszystkie odkrycia są dziełem zaplanowanych eksperymentów, ale wiele właśnie z nich się wywodzi.

Oprócz pracy badawczej, zastosowanie metody naukowej świetnie sprawdza się również w życiu codziennym, z czego często nie zdajemy sobie sprawy. Jako przykład wyobraźmy sobie sytuację, w której znajomy prosi, abyśmy podlali mu kwiaty w mieszkaniu podczas jego nieobecności. W tym celu dostajemy od niego pęk kluczy, z których tylko jeden pasuje do drzwi wejściowych. Załóżmy, że zapomnieliśmy, którego klucza musimy użyć. Stajemy przed drzwiami wejściowymi. Naszym problemem badawczym jest otworzenie drzwi. Stawiamy sobie pytanie badawcze - który z kluczy będzie pasował do zamka? Oglądając zamek wybieramy klucz, który naszym zdaniem powinien najlepiej do niego pasować. Wykorzystujemy do tego nabytą wiedzę (jeśli taką mamy), doświadczenie oraz intuicję. Przeprowadzamy eksperyment - wkładamy wybrany klucz do zamka i próbujemy otworzyć drzwi. Podczas eksperymentu przeprowadzamy obserwacje, w tym przypadku dwie możliwe - klucz przekręca się w zamku i otwiera drzwi lub tak się nie dzieje. W pierwszym przypadku okazuje się, że postawiona przez nas hipoteza była trafna a rozwiązaniem postawionego przez nas problemu badawczego są otwarte drzwi. Jeśli jednak drzwi się nie otwierają nasza hipoteza jest fałszywa i należy postawić nową, polegającą na wyborze innego klucza, który naszym zdaniem będzie pasował. Wspomniane czynności, czyli poszczególne etapy procesu badawczego, przeprowadzamy aż do skutku, którym jest otwarcie drzwi będące rozwiązaniem problemu badawczego.

Klucze, pixabay.com

Można powiedzieć, że używamy metody naukowej do rozwiązywania codziennych problemów mimo, że nie zawsze zdajemy sobie z tego sprawę. Stawiamy hipotezy badawcze i weryfikujemy je wykonując codzienne czynności będące niejako eksperymentami. Każdy z nas może bardziej lub mniej świadomie wcielić się w rolę naukowca.

# data[].attributes.attachment_link.title
Metoda naukowa na co dzień - Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy

# data[].attributes.attachment_link.description
O tym, że Ziemia wraz z innymi planetami krąży wokół Słońca, a nie odwrotnie, wiemy dzięki Mikołajowi Kopernikowi od mniej więcej połowy XVI wieku. Wówczas, w dziele O obrotach sfer niebieskich ( De revolutionibus orbium coelestium) „zatrzymał Słońce, a poruszył Ziemię". Dzisiaj mówimy, że w tamtych czasach nastąpił przewrót kopernikański.