# data[].attributes.body
In deze bron zie je mensen in het wagonnetje. Hiermee gingen ze naar het deel waar ze moesten werken of weer terug naar de lift om naar boven te gaan. Ze hadden altijd het zelfde wagonnetje want dat gaf aan waar jij naar toe moest. Het is een secundaire bron. In deze tijd konden ze namelijk geen kleurenfoto’s maken.

http://www.demijnen.nl/actueel/artikel/een-dag-uit-het-leven-van-een-jonge-mijnwerker

# data[].attributes.body
In deze bron zie je de mensen binnen komen en de jas ophangen. In deze ruimtes kleedde ze zich ook om. Als ze binnen kwamen gingen ze meteen hier naar toe om om te kleden. Het is een primare bron, dat zie je aan de zwart-witte foto. http://www.demijnen.nl/actueel/artikel/een-dag-uit-het-leven-van-een-jonge-mijnwerker

# data[].attributes.body
In deze bron zie je de sloop van het mijngebouw. Nadat dit gebouw gesloopt was waren er voor veel mensen ook veel herinneringen weg. Daardoor was dit voor veel mensen een erg dramatische gebeurtenis. Het is een primaire bron. De foto is namelijk genomen toen het gebouw instortte en dat was in de tijd van de mijnwerkers zelf. http://www.scholieren.com/praktische-opdracht/4947

# data[].attributes.body
Mijnwerkers in Limburg. Dit is een primaire bron. Dat

is te zien aan dat de foto zwart wit is en er tegenwoordig

geen mensen in de mijnen meer werken. De bron komt uit 1946. https://nl.wikipedia.org/wiki/Kompel

# data[].attributes.body
Hoofdvraag: Hoe zag het leven van een mijnwerker eruit tussen 1940-1975 in de omgeving van Kerkrade?

Deelvraag 1: Wie mochten er in de mijnen werken?

In de mijnen mochten alleen mannen werken. Er mochten dan ook geen vrouwen in de ondergrondse mijnen komen, behalve vrouwen die erg aanzienlijk waren. Deze vrouwen waren dan bijvoorbeeld prinsessen. Zij kregen dan maar een klein deel van de mijnen te zien. Op deze manier zouden ze niet te zien krijgen hoe dicht de mijnwerkers op elkaar moesten werken, en in hoeveel stof zij de dag door moesten brengen. Een andere reden was dat als buitenstaanders de mijnwerkers hadden gezien, zouden de mijnwerkers niet meer aanwezig zijn. Het werk was veel te zwaar, sowieso voor vrouwen, maar ook voor de mannen.

Er werkten ongeveer 3000 man in de mijnen. De meeste jongens begonnen op hun 14e een opleiding genaamd: OVS (Ondergrondse Vak School). De mijnwerkers werden ingedeeld in verschillende groepen. De jongens begonnen dus al vroeg aan dit zware en gevaarlijke werk in de mijnen. Iedere jongen had een eigen penning. Op die penning stond een nummer. De mijnwerkers hadden ook de kans om eerder te sterven dan de normale mens. Dit kwam door de gevaarlijke situatie onder de grond. Kortom: In de mijnen mochten alleen mannen werken, vrouwen mochten vrijwel niet in de mijnen komen en de jongens begonnen al rondom hun 14e jaar.

Bronnen: http://historiek.net/mijnbouw-in-limburg/49234/

http://www.demijnen.nl/collectie/interview/loopbaan-bij-de-domaniale-mijn-te-kerkrade-mijn-tijd-1951-1969\

Deelvraag 2: Hoe zag een dag in de mijn er uit?

Een dag in de mijn was erg zwaar. Je begon ’s morgens vroeg (7:30) en ging tot laat in de avond door. De mijn in Kerkrade was een steenkolen mijn. Voor de eerste werkdag kon je in het magazijn ophalen:

-  overall

-  1 paar schoenen (met stalen neuzen)

-  halsdoek

- pet

-  broekriem

-  sportbroekje

-  1 paar gymschoenen.

De eerste werkdag kreeg je je werknummer. Met dat nummer wist je met welke lift je naar beneden moest en welk wagonnetje je in moest. Ook wist je doormiddel van je werknummer waar in de mijn je moest werken. Met je werknummer werd bijgehouden hoeveel uur je werkte. ’s Morgens als je aan kwam ging je naar de kleedruimte en trok je je werk uniform aan. Als de lift er was ging je met de lift naar beneden, de mijnen in. Als je beneden was ging je met een wagentje naar jouw deel van de mijn waar jij moest werken. Je ging met het zelfde wagonnetje weer naar de lift als dat je ’s morgens mee gekomen was, je ging ook met de zelfde lift weer naar boven als waar je mee naar beneden was gekomen. Als je boven was, was je helemaal zwart door de stof en alle stoffen van de steenkool. Je ging je dan met alle mensen van het deel waar jij moest werken of wat je moest doen samen douchen en je hielp elkaar met het schoonmaken want, het was erg lastig om alles schoon te krijgen. In de mijnen waren er verschillende dingen die je kon doen zoals:

- De steenkool opgraven

- De steenkool naar de wagons brengen (om naar boven te gaan)

- Stutten (palen neerzetten zodat niet alles naar onder stortte)

- De palen dragen (de palen om te stutten)

Er waren ook dingen te doen boven de grond zoals:

- De steenkool in de vrachtwagens laden

- De uniforms wassen en opvouwen

- De administratie

- In het magazijn werken

Bronnen: http://www.demijnen.nl/actueel/artikel/een-dag-uit-het-leven-van-een-jonge-mijnwerker

http://www.demijnen.nl/collectie/interview/loopbaan-bij-de-domaniale-mijn-te-kerkrade-mijn-tijd-1951-1969

http://nl.wikipedia.org/wiki/Domaniale_mijn

Deelvraag 3: Wat waren de problemen in de mijnen?

Er waren enkele problemen in de mijnen. Eén probleem was dat het werk veel te zwaar en te lang voor de mensen was, het was er dan ook erg vies en stoffig. Doordat het zo vies en stoffig was, was er niet veel zuurstof in de mijnen. Daardoor konden de mensen ook niet zolang leven als ze zouden willen. Sommige mensen werden dan niet ouder dan 45 jaar. Ook veel mensen kregen last van verschillende longziektes na 7 tot 10 jaar, bijvoorbeeld silicose. Silicone is een ziekte waarvan drie vormen zijn: chronologische silicone, acute silicone en versnelde silicone. De mensen in de mijnen leden dan vaak aan chronologische silicone. Het is de oudste bekende beroepsziekte van de longen. De beroepsziekte werd wel pas vanaf 1963 erkent. Er was geen medicatie voor de ziekte. De mensen overleden vaak aan verstikking. Het was er dan ook ontzettend warm (tot wel 45 graden) en op sommige plaatsen vroor het. De mensen zaten veel te dicht op elkaar te werken. Doordat er zoveel steenkoolwinning was, steeg het mijnwater. Ook waren er aardschokwinningen als gevolg van aardgaswinning. Veel mijnwerkers zijn ook verongelukt. Het was erg donker in de mijnen. Het was ook erg stoffig. Hierdoor konden de mijnwerkers ondergronds niet goed zien. Als je de uitgang zocht duurde dat dan ook erg lang. Kortom: De mijnwerkers werkten veel te dicht op elkaar, het was er te warm en er was niet genoeg licht. Ook konden mijnwerkers ziektes oplopen door de vervuilde lucht waar ze de hele dag moesten werken.

Bronnen: http://www.demijnen.nl/actueel/nieuws-item/weg-uit-de-oude-mijnstreek

http://www.vvvzuidlimburg.nl/te-doen-in-zuid-limburg/mijnen-in-zuid-limburg/historie-van-de-mijnen/

https://nl.wikipedia.org/wiki/Silicose

Deelvraag 4: Het leven buiten de mijnen.

De wekker ging voor veel mijnwerkers al om 5:00 uur ’s morgens. Je deed ’s morgens alleen even ontbijten en aankleden en dan meteen naar het werk. Je had vaak niet veel contacten en weinig vrije tijd buiten de mijnen, want je had lange werkdagen en als je thuis kwam was je heel erg moe. Als je thuis kwam ging je vrijwel meteen slapen. Je moest 6 dagen per week werken en de dag die je dan vrij had wilden ze vaak met familie door brengen. De familie woonde ook wel vaak samen in een huis (de opa en oma en de ouders en soms nog een paar ooms en tantes) voor het geld zodat ze de kosten konden verdelen en dat de vrouw niet al te veel werk aan de kinderen had. De mijnwerkers hadden vaak een vrouw en redelijk veel kinderen, in die tijd was het heel normaal om veel kinderen te hebben. Dat vroeg natuurlijk wel veel zorg, het werk van de vrouw was dan voor de kinderen zorgen. De jongens moesten net zoals hun vader in de mijn werken om wat extra geld te verdienen voor het verzorgen van andere kinderen. Na het werken hielp iedereen mee met het verzorgen.  Ze gingen vaak meteen als ze de middelbare school af hadden werken in de mijnen werken (meestal vooral als de vader ook in de mijn werkte). Dus je had vaak niet veel vrienden behalve als je nog vrienden van de middelbare school had. De mannen moesten voor de kost werken en als ze thuis waren moesten ze thuis helpen met koken en schoonmaken enz. In de mijn werken betaalde best wel goed. Hierdoor hadden ze vaak wel goede maaltijden. Alsnog waren de meeste mensen die in de mijnen werken mager  omdat het erg fysiek werk was en je leverde er veel inspanning.

Bron: http://www.demijnen.nl/actueel/artikel/een-dag-uit-het-leven-van-een-jonge-mijnwerker

Deelvraag 5: Wat was de oorzaak voor de sluiting in de mijnen?

Joop van den Uyl, de minister van Economische Zaken kondigde in 1965 de sluiting van de mijnen aan. De afbouw in de mijnindustrie begon door buitenlandse concurrenten en het gebruik van aardolie en aardgas dat steeds verder toenam. De schacht Nulland is bijna de enige mijn die we kunnen beschouwen in Kerkrade. Natuurlijk had de sluiting van de mijnen in Kerkrade een oorzaak. 1958 zou een topjaar voor de Nederlandse mijnwerkers worden, maar dit was het begin van het einde. Het begon bij de concurrentie. Nederland werd voorbij gestreefd door Engeland, Frankrijk en Duitsland doordat zij hun productiemethoden modern maakten, terwijl wij (Nederland) nog gebruik maakten van onze oude methodes. De mijnmethoden waren niks meer waard bij de nieuwe, goedkopere productie. Daarnaast was dit werk niet zwaar voor de mannen. Ze konden ook geen ziektes oplopen. De mannen die in mijnen werkten, konden zelfs vervroegd sterven. Bovendien was het personeel de laatste jaren moeilijker te vinden. Toch was het de makkelijkste manier om geld te verdienen. De kolen waren niet meer nodig door bijvoorbeeld elektriciteit. Ondanks de concurrentie, waren de mijnwerkers verbaast toen de mijnen in 1965 zouden sluiten. Ze zouden nieuw werk moeten zoeken. In 1966 zijn ze begonnen met de sluitingen van de mijnen, en in 1973 sloot de laatste. De Dominale mijn werd in 1969 gesloten. De mijnen sloten, 60000 man raakten hun baan kwijt, maar toch brak er geen volksopstand uit. Dit kwam doordat de Limburgers veel gehoorzamer waren, en niet zomaar iemand tegenspraken.  Joop van den Uyl had beloofd dat er een vervangende werkgelegenheid zou komen.

Bronnen: http://www.scholieren.com/praktische-opdracht/4947

http://www.npogeschiedenis.nl/andere-tijden/afleveringen/2005-2006/Mijnsluiting.html

Deelvraag 6: Het leven na de sluiting van de Domaniale mijn.

Vlak voor de sluiting van de mijn ging het heel erg goed, omdat het zo goed ging hadden ze erg veel mensen aangenomen om in de mijnen te werken. Daar door raakten er nog meer mensen werkeloos door de sluiting, ook mensen die net werk gevonden hadden. Er was wel voor vervangend werk gezorgd (in ieder geval dat had de Nederlandse regering beloofd aan de oude werknemers van de mijnen) maar er was alsnog niet genoeg werk voor iedereen. De Nederlandse regering had ook beloofd dat de Zuid-Limburgse economie extra zou steunen. De mensen uit de mijnen kregen wel vervroegd pensioen. Eerst was het werk in de mijn een van de best betaalde banen maar na de sluiting kreeg bijna iedereen een baan die minder goed betaalde. Veel oude mijnwerkers vonden werk zoals bijvoorbeeld emplooi bij het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), dat op het voormalige Oranje Nassau I terrein lag. Anderen gingen werken in de industrie, bijvoorbeeld bij DAF in Born (nu ligt dat in Nedcar) of DSM. Door de oliecrisis van 1973 kwam de Zuid-Limburgse economie weer in de problemen. Heel wat oud-mijnwerkers raakten weer werkeloos. Onder het motto 'Van zwart naar groen' werd na de mijnsluitingen ook begonnen met het opnieuw bouwen van de Oostelijke Mijnstreek. Bijna alle mijngebouwen, koeltorens, schatgebouwen en spoorwegen werden gesloopt of gebruikt door andere bedrijven. Steenbergen werden afgegraven of ze kregen een nieuwe bestemming als wandelgebied. Slechts enkele gebouwen, zoals de schachten van Nulland, staan tegenwoordig nog overeind. Het zijn de laatste herinneringen aan een periode van welvaart, waar vooral oudere Limburgers nog met goede herinneringen aan terugdenken.
Bron:  http://www.canonvanlimburg.nl/index.php?chapter=17&page_id=42

Hoofdvraag: Hoe zag het leven van een mijnwerker eruit tussen 1940-1975 in de omgeving van Kerkrade?

In de mijnen van Kerkrade mochten alleen mannen werken. Als jongen werd je al jong opgeleid bij de Ondergrondse Vak School. Vrouwen mochten vrijwel niet in de mijnen komen. Werken in de mijnen was in deze tijd een van de best betaalde banen, maar daar stond wel iets tegenover. De mannen werkten veel te dicht op elkaar, kregen weinig zuurstof onder de grond, konden niet goed zien, werden ontzettend vies, konden erge longziektes oplopen (silicose), en hadden het veel te zwaar. De mijnwerkers hadden de kans om eerder te sterven. De mijnwerkers kregen nummers waar mee alles kon worden bijgehouden. Er waren dingen voor de mijnwerkers te doen in de mijnen, maar ook erbuiten. Een mijnwerker moest 6 dagen werken. De tijd die ze hadden, brachten ze door met familie. Ook deden ze hen bijdragen aan de zorg van de kinderen. Joop van den Uyl kondigde in 1965 de sluiting van de mijnen aan. Dit kwam door buitenlandse concurrentie (goedkopere, moderne methodes). Kolen van de mijnen waren niet meer nodig. Toch was deze aankondiging een grote verrassing voor de mijnwerkers. Omdat het vooraf zo goed ging met de mijnen, werden er veel mensen werkeloos. De schacht Nulland is vrijwel het enige dat we in Kerkrade kunnen terugvinden van de tijd van de mijnen. De Domaniale sloot in 1969. De Nederlandse regering had vervangend werk beloofd. De mijnwerkers kregen dit ook, maar de inkomsten waren vaak niet zo hoog. Er was bovendien niet genoeg werk voor iedereen. De mijnwerkers kregen vervroegd pensioen. Door de oliecrisis in Zuid-Limburg raakte de economie in de problemen, veel oud-mijnwerkers raakten werkeloos. Bijna alles dat Kerkrade aan mijnen had, is gesloopt of in beslag genomen door een bedrijf.

# data[].attributes.body
Opdracht 1

Voordelen van samenwerken:

- Je kunt elkaar aanvullen met informatie.

- Je hoeft niet alles alleen te doen.

- Je leert om te plannen en samenwerken.

Nadelen van samenwerken:

- Je moet taken verdelen.

- Er kan misbruik gemaakt worden: één iemand moet alles doen.

- Soms ben je het niet met elkaar eens.

Opdracht 2

Moeilijkheden:

- Je komt er niet uit wie wat moet doen (plannen)

- Je kunt bepaalde informatie allebei niet vinden.

- Er is geen tijd over om iets af te maken.

Opdracht 3

Afspraken:

- We laten zien wat we hebben gemaakt voordat we het publiceren.

- Als iemand iets niet kan maken met een geldige reden, wordt er een oplossing gezocht.

- We moeten de informatie allebei goedkeuren.

- We komen onze afspraken na: als iemand iets niet op tijd.

- We helpen elkaar.

Opdracht 4

Het is belangrijk dat je hoofd en deelvragen goed uitschrijft omdat hier het hele project over gaat. Er

kunnen ook onduidelijkheden over wat je gaat opzoeken. Als je de deelvragen niet goed uitschrijft, krijg je geen goed antwoord op de hoofdvraag.

Opdracht 5

Je komt erachter of iets geschikt bronmateriaal is als je het vergelijkt met andere bronnen. Ook kun je het doorlezen met je eigen kennis. Je moet bekijken of de bron primair of secundair is.

Opdracht 6

Nee, we willen onze afspraken niet aanpassen. We kunnen ons hier aan houden. Het zijn goede afspraken omdat alles af komt op deze manier.

Opdracht 7

We verwachten van de begeleider dat hij ons helpt naar het zoeken van goede informatie. We verwachten dat hij/zij zich aan de afspraken houdt. Ook verwachten we dat hij ons tips geeft.

Opdracht 8

Je moet eerst de deelvragen beantwoorden en daarna de hoofdvraag. Je moet eerst dingen weten over het onderwerp. Pas daarna kun je de hoofdvraag beantwoorden.

Opdracht 9

We hebben onze begeleider ontmoet. Ook hebben we hem het wachtwoord van de Padlet gegeven.  Verder hebben we nog geen afspraken gemaakt.

Opdracht 10

Heel goed, we hebben ons aan de afspraken gehouden en we lopen al voor. We lopen tot nu toe nergens tegen aan. We zijn ook al begonnen met het uitwerken van de deelvragen.

Opdracht 11

Ja we vinden dat we goed op weg zijn. We hebben al veel informatie opgezocht.  Alles is goed en netjes verlopen.

Opdracht 12

Milou over Fieke: Fieke heeft alles op tijd afgekregen en goed doorgewerkt. Ze heeft alle lessen haar tijd nuttig besteedt. Ook heeft ze de informatie laten zien en die heb ik goedgekeurd.

Fieke over Milou: Milou doet alles netjes. Ze werkt goed door tijdens de lessen. Ze laat de informatie die ze opgezocht heeft zien en die heeft ze altijd ook op tijd af.

Opdracht 13

Nee, dit is bij ons niet het geval. We hoefden niks meer te verzetten. We hadden alles optijd af.

Opdracht 14

Zie ingescande foto.
Opdracht 15

Wel goed verlopen: alles is optijd af. We hebben ons aan onze regels gehouden.

Niet goed verlopen: we hebben niet veel contact met de 4e klasser gehad. Ook is het bestand van de computer weggegaan, we moeten opnieuw beginnen.

Opdracht 16

- Bijna niet, hij heeft waarschijnlijk wel onze Padlet gezien, maar we hebben verder niks van hem gehoord.

- Hij heeft vooral op het gebied van samenwerken bijgestaan.

- Nee, we hebben alleen ontmoet, maar we hebben wel telefoonnummers uitgewisseld om te praten.

Opdracht 17

Voor het volgende project zouden we twee dingen anders willen doen. Meer contact met de begeleider en liever via een Word bestand omdat de Padlet niet werkt.