# data[].attributes.body
1.      Het leegmaken en -houden van de blaas:

·        Bij iemand die niet meer spontaan kan urineren;

·        Bij afwijkingen aan de urinewegen (bijvoorbeeld aangeboren aandoeningen);

·        Als de zorgvrager te ziek is om van het toilet, po, urinaal of incontinentiemateriaal gebruik te maken;

·        Bij een operatie of onderzoek dat daarom vraagt;

2.      Het stellen van een diagnose:

·        Afnemen van urine voor microbiologisch onderzoek;

·        Exacte bepaling van een residu;

·        Bij een bepaalde röntgenonderzoeken zoals een cystografie.

3.      Om de blaas te spoelen om een therapeutische reden.

# data[].attributes.headline
Aandachtspunten bij verzorging blaaskatheter: 

# data[].attributes.subject
Aandachtspunten bij verzorging blaaskatheter: 

# data[].attributes.body
De verblijfskatheter geeft bij zowel mannen als vrouwen aanleiding tot afscheiding uit de urethraopening. Het vocht wat hierbij vrijkomt, is een goede voedingsbron voor bacteriën.

voor mannen is het verzorgen van een katheter makkelijker dan voor vrouwen, omdat mannen het katheter kunnen zien.

Het is belangrijk dat de blaaskatheter niet heen en weer gaat schuiven in de blaas (het zogenoemde ‘rijden’ van de katheter).

Door het kathetersysteem te openen, bestaat er altijd kans op het binnendringen van bacteriën via de katheteropening, beperk daarom het verwisselen van de urinezak.

De irritatie van de urethra is aanleiding tot een reactie van het lichaam, een vorm van blaasontsteking, werk daarom hygiënisch bij het schoonmaken van de katheter en verwisselen van de katheterzak.

# data[].attributes.body
De reden voor een katheter, het geslacht en leeftijd van de zorgvrager, en de periode dat de katheter moet blijven zitten zijn verschillende afwegingen die gemaakt moeten worden als er een katheter ingebracht moet worden.

# data[].attributes.headline
Reden van de Katheter en het te kiezen materiaal

# data[].attributes.subject
Reden van de Katheter en het te kiezen materiaal

# data[].attributes.body
Uitgaande van het doel waar de katheters voor gebruikt worden, zijn er drie soorten katheters te onderscheiden:

·        De eenmalige katheter;

·        De verblijfskatheter;

·        Katheters die dienen om de blaas continu te spoelen.

# data[].attributes.body
Een eenmalige katheter breng je in om de blaas te legen en verwijder je vervolgens weer. Deze katheter kun je gebruiken om de blaas eenmalig te legen en in sommige gevallen als je een medicinale spoeling moet doen.

In de blaas wordt met tussenpozen geledigd (intermitterend katheteristeren). Dit wordt gedaan bij aandoeningen aan de zenuwen van de blaas en ruggenmergstelsel.

Het verschil in de eenmalige katheter voor een vrouw of een man zit in de lengte van de katheter.

Een eenmalige katheter is een enkelloops katheter en heeft dan ook maar één opening (lumen).

Ook zijn er verschillende soorten eenmalige katheters:

·        De on-gecoate katheter. De wand van deze katheter heeft geen speciale bewerking ondergaan. Het gebruik van een glijmiddel is noodzakelijk;

·        De gecoate katheter. De wand van deze katheter is voorzien van een speciale laag die glad wordt als hij nat gemaakt wordt met water. De eisen die aan dit water gesteld worden zijn wisselend. Soms wordt steriel water vereist, maar fabrikanten bevelen ook regelmatig kraanwater aan. In dit laatste geval wordt dan wel geadviseerd de kraan een halve minuut te laten stromen voordat je de katheter bevochtigt;
·        Een gebruiksklare katheter. Deze katheter bevindt zich in een verpakking met een vloeistof. De coating is dan al geactiveerd.

# data[].attributes.body
Een verblijfskatheter (catheter à demeure, CAD of Foleykatheter) gebruik je als de katheter langere tijd moet blijven zitten. Deze katheter blijft continu in de blaas, het is een dubbelloops katheter (twee lumen). Vlak na de tip van de katheter is een klein ballonnetje in de katheter verwerkt, dit blaas je op als de katheter in de blaas is ingebracht. Eén opening dient voor de afvoer van urine en een zijopening om de ballon te vullen met vloeistof zodat deze na het inbrengen niet spontaan uit de blaas kan vallen.

Er zijn bij de verblijfskatheters geen verschil in lengte voor mannen en vrouwen er is wel een verschil in het uit einde van een katheter. Deze kan recht zijn of iets gebogen.

De rechte katheter heet de Nelaton katheter, deze wordt het meest gebuikt. De iets gebogen katheter heet de  Tiemann-katheter, Deze wordt gebruikt bij vernauwing van de urinebuis. Dit kan bijvoorbeeld voorkomen bij een vergroting van de prostaat. Een Tiemann-katheter wordt niet gebruikt bij vrouwen.

# data[].attributes.body
Als een zorgvrager een blaaskatheter heeft waaraan een continu blaasspoelsysteem moet worden aangesloten, dan zal dit altijd een verblijfskatheter zijn. Dit is dan een verblijfskatheter met drie openingen. Hierbij dient er een opening voor de aanvoer van spoelvloeistof, een opening voor de afvoer van de spoelvloeistof en een opening voor het vullen en leeg laten lopen van de ballon die ervoor zorgt dat de katheter niet uit de blaas glijdt.

# data[].attributes.body
·        Latex (rubber) katheters die erg soepel zijn. Deze moet je ongeveer na drie weken verwisselen. Deze katheters worden steeds minder gebruikt door de aanslag die op de katheter kan ontstaan en de allergie die sommige mensen ervoor hebben. Deze katheters zijn wel beduidend goedkoper dan de overige katheters en daarmee voor korte perioden prima te gebruiken.

·        Siliconenkatheters zijn in vergelijking met de latex katheters iets stugger. Het voordeel van siliconen is dat er op het gladde materiaal minder aanslag ontstaat. De katheter hoef je pas na ongeveer zes weken te verwisselen. Op een siliconenkatheter kan hydrogel aangebracht zijn. Daardoor vermindert de kans op irritaties en infecties.

·        Pvc katheters zijn vrij stijve katheters. Het materiaal is niet geschikt voor katheters die langere tijd in de blaas moeten blijven zitten. Pvc wordt gebruikt voor katheters die bestemd zijn voor eenmalig gebruik.

·        Hydrogel katheters zijn katheters die voorzien zijn van een laagje hydrogel. De gel wordt glibberig als hij nat wordt. De katheter veroorzaakt minder snel irritaties en infecties. Er zijn latex- en siliconenhydrogel katheters. Ze kunnen ongeveer zes weken blijven zitten.

·        Latex met siliconen. Een latexkatheter met een siliconenlaagje combineert de voordelen van een latexkatheter en een siliconenkatheter. De katheter kan ongeveer vier weken in de blaas blijven.

# data[].attributes.body
natuurlijke opening. Je brengt de katheter via de urinebuis in de blaas. Je noemt dit de transurethrale (trans = door en urethra = urinebuis) katheter;

kunstmatige opening, net boven het schaambeen gemaakt. Je noemt dit een suprapubische katheter (supra = boven en os pubis = schaambeen).

# data[].attributes.body
Een suprapubisch katheter wordt via een opening (fistel) in de buik boven het schaambeen (os pubis) in de blaas ingebracht. Het inbrengen van deze katheter gebeurt meestal poliklinisch onder plaatselijke lokale verdoving.

De blaas moet gevuld zijn om een suprapubisch katheter in te brengen. Als deze niet gevuld is zal vooraf een urethrale blaaskatheter ingebracht worden als dat mogelijk is om de blaas te vullen. Via een kleine snede wordt met een dikkere naald de blaas aangeprikt. Hierna wordt er een geleider (troicart) ingebracht waarna de katheter tot in de blaas kan worden opgeschoven.

Nadat de katheter is geplaatst, wordt die met een hechting in de buikwand vastgemaakt. De geleider wordt verwijderd en de ballon van de katheter wordt opgeblazen om te voorkomen dat de katheter uit de blaas raakt. Als de plaatsing goed is verlopen, wordt de vulkatheter ook verwijderd. Na ongeveer één week mag de hechting verwijderd worden.

Voor het plaatsen van een suprapubisch katheter kiest men vaak voor een siliconenkatheter omdat deze wel drie maanden kan blijven zitten, mits er verder geen problemen zijn.

# data[].attributes.body
Er zijn verschillende redenen voor het plaatsen van een suprapubisch katheter:

een acute retentie (dat wil zeggen het onvermogen om de urine op een natuurlijke wijze te lozen) door een obstructie zoals een sterk vergrote prostaat;

een schrompelblaas of vermindering van de blaascapaciteit tot minder dan 200 ml;

een dwarslaesie waardoor de controle over de blaas verdwenen is;

blijvende incontinentie;

het voorkomen van problemen die zich kunnen voordoen bij langdurig gebruik van een normale blaaskatheter. Hierbij kun je denken aan zorgvragers die nog een actief seksueel leven hebben, en die een probleem zouden hebben met een normale blaaskatheter.

# data[].attributes.body
Ten opzichte van de blaaskatheter die via de urinebuis ingebracht wordt, heeft een suprapubisch katheter een aantal voordelen:

de zorgvrager kan de katheter gemakkelijker zelf verzorgen;

verminderde kans op vorming van blaasstenen;

kans op infectie is geringer;

verwisselen van de katheter is voor de zorgvrager minder belastend;

leren weer zelf te urineren is gemakkelijker dan bij langdurig gebruik van een normale blaaskatheter;

minder kans op infecties van de hogere urinewegen;

op seksueel gebied kan men normaal functioneren;

bij vrouwen minder kans op fecale infectie van de anus naar de urethra;

bij mannen minder kans op prostatitis en urethritis.

# data[].attributes.body
Voorkomende problemen bij een suprapubisch katheter:

Lekkage langs de katheter. Dit wordt vrijwel altijd veroorzaakt door blaaskrampen. Meestal ligt de oorzaak van de blaaskrampen in een knik in de slang, of in het afsnoeren van de afvoerende slang naar de katheterzak. Tijdens een blaaskramp wordt er urine geperst langs de katheter en, indien doorgankelijk, ook door de urethra. Ook kunnen er blaaskrampen optreden door een infectie. Het plaatsen van een gaasje om de katheter kan voorkomen dat de kleding van de zorgvrager nat wordt als er blaaskrampen optreden.

Verstopping van de katheter. Zoals bij een gewone blaaskatheter kan ook een suprapubische katheter verstopt raken. Als de katheter niet meer goed doorloopt moet je deze eerst poelen. Als er dan geen doorgankelijkheid optreedt, moet je de katheter waarschijnlijk verwisselen.

Problemen met het ballonnetje van de katheter. Als het ballonnetje waarmee de katheter in de blaas blijft zitten lek raakt kan de katheter uit de opening glijden. Als de katheter eruit is gevallen, moet je zo snel mogelijk een nieuwe inbrengen, omdat de fistel zich erg snel kan sluiten. In een enkel geval kan de zorgvrager de katheter ook ‘uitplassen’. Dat gebeurt als er nog resterende blaasfunctie is. Als de suprapubische katheter via de urethra naar buiten komt, kun je deze voorzichtig terugtrekken. Overleg met de arts is noodzakelijk omdat je zo gemakkelijk bacteriën in de blaas brengt. Het ballonnetje hoeft dan niet per se lek te zijn. De man voelt in dit geval vaak iets vreemds in de urethra en bij een vrouw kan soms het puntje van de katheter zichtbaar zijn in de urethra.

# data[].attributes.body
Blaasspoelen gebeurt vaak in opdracht van de arts.
Doel blaasspoelen:

Om te controleren of de blaas goed toegankelijk is.

De blaas ontdoen van stolsels, gruis en avalstoffen; infecties voorkomen of om verstopping van de katheter op te heffen of tegen te gaan.

Om de beschermlaag van de blaas te herstellen. Op deze manier is het mogelijk om bijvoorbeeld pijnklachten van blaas of onderbuik te verminderen.

Om te behandelen met medicatie (bijvoorbeeld spoelen met cytostatica of ontstekingsremmende werking).

# data[].attributes.body
Open spoelsysteem:

eenmalige katheter of 2 weg katheter

kant en klare zakjes spoelvloeistof (urotrainer)

soms met blaasspuit en 60 cc fysiologisch zout (NaCL)

gesloten spoelsysteem

met een 3 weg katheter en grotere zakken met spoelvloeistof

in ziekenhuis na operaties (blaas of prostaat)

# data[].attributes.body
1. Altijd via een verblijfskatheter (geen eenmalige katheter).

2. De urineopvangzak afkoppelen van de katheter.

3. Het spoelzakje met afsluitklem aansluiten.

4. De spoelvloeistof in de blaas brengen.

5. De spoelvloeistof loopt terug in het spoelzakje.

6. Een nieuwe urineopvangzak aansluiten.

# data[].attributes.body
Spoelvloeistof blijft enige tijd in de blaas (+/- 15 minuten) zodat de vloeistof op de blaaswand kan inwerken.

# data[].attributes.body
Spoelvloeistof wordt met enige kracht ingebracht en loopt direct weer terug.

# data[].attributes.body
De spoelvloeistof op lichaamstemperatuur brengen.

Actief spoelen vindt, indien nodig,  meerdere malen plaats tot vloeistof helder is en er geen vlokken, stolsels en/of gruis meer te zien is.

Bekijk de hoeveelheid teruggelopen vloeistof in relatie tot de ingebrachte hoeveelheid en observeer de samenstelling van de teruggelopen vloeistof.

Open verbinding met de blaas zo kort mogelijk laten duren (infectie gevaar).

Een spoelzakje is steriel --> aansluitpunt van het zakje hoeft niet gedesinfecteerd te worden.

Heldere urine? --> stoppen met blaasspoelen? --> overleg met de arts!

# data[].attributes.body
Alleen voor mannen;

Verschillende maten;

Hulpmiddel ongewenst licht urineverlies;

Een stugge rubberen open condoom om penis;

Voordeel: minder kans op blaasontsteking dan inwendige katheter;

Nadeel: meer kans op lekkage (langs condoom; gaat los).

# data[].attributes.body
Controleer, was en droog de penis goed (goede hechting);

Gebruik geen poeder of crème (verminderd kleefkracht);

Haal voorhuid over penis (voorkom Spaanse kraag);

Laat ruimte tussen eikel - uiteinde van condoom (1-2 cm);

Rol condoomkatheter af tussen duim en wijsvinger;

Druk de condoomkatheter tegen penis op kleefmiddel;

Koppel de opvangzak aan condoomkatheter.